Uitleg inventarisatie Hoeksche Waard 2025

1 april 2025

Hoeksche Waard Inventariseren van waardevolle grafmonumenten

KENNISMAKING  Voorstellen

PROGRAMMA  Werkzaamheden vooraf  Samenwerking met historische verenigingen  Methodiek inventarisatie

 Criteria  Voorbeelden  Resultaat

VOORAF  Gegevens verzamelen van 19 begraafplaatsen  Register scannen op vernoemde personen  Literatuur, bronnen (geen archiefonderzoek)

 Fotobeeldbanken  Delpher, krantenbank, doorlopen per plaats

VOORAF Nieuw-Beijerland

Parool 04-09-1945

Westmaas

Nieuwe Vlaardingse Courant 06-03-1909

VOORAF Goudswaard

VOORAF ‘s-Gravendeel

SAMENWERKING

CONTACTEN MET  Alle historische verenigingen in de gemeente  Werkgroep Oorlogsdoden  Stichting Dodenakkers.nl

METHODE

INVENTARISEREN  Doel: in kaart brengen wat van waarde is  Wanneer inventariseren: noodzaak  Wie inventariseert?  Hoe leg je je inventarisatie vast

SAMENWERKING INVENTARISEREN  Grondslag in inventarisaties erfgoed vanaf laatste kwart 19de eeuw  Selecties destijds op basis van kennis en deskundigheid van kunsten architectuurhistorici, bouwkundigen en architecten  Aanwijzingen monumentenregister (met enige grafcultuur) vanaf jaren zestig  1985: oproep ministerie Welzijn, Volkshuisvesting en Cultuur tot inventariseren cultuurhistorische waarden:  Historische betekenis persoon

 Kwaliteit grafmonument

METHODE  SELECTEREN  Doel: niet alles kan bewaard worden  Met behulp van criteria, zoals:  Ouderdom (distantie)  Uniciteit  Belang en betekenis/rol begravene**  Beeldbepalend karakter

 Materiaal, symboliek en vormgeving

 Status selectie vastleggen  Toekennen punten volgens systeem

METHODE PUNTEN VOOR BIOGRAFISCH BELANG • 0: geen

wel een rol of beroep bekend, maar verder geen informatie; • 1: gering wel lokaal bekend, maar weinig invloed op de historie; • 2: gemiddeld bekend en heeft enige invloed gehad op de historie; • 3: belangrijk heeft de nodige invloed gehad op de historie; • 4: zeer belangrijk heeft veel invloed gehad op de historie (bovenlokaal belang) • 5: uitzonderlijk belangrijke pijler in de historie, landelijk belang. Elk grafmonument kan nog een punt krijgen voor materiaal, vormgeving, symboliek of passend in karakteristiek

METHODE ACHTERLIGGENDE KENNIS 

Negentiende eeuw: vooral stèles en zerken van hardsteen, maar gebruikt tot ver in de twintigste eeuw.   

    

Verschillende varianten (klassieke) stèles Van eenvoudig tot uitvoerig bewerkt. In het zuiden en westen weer anders dan in het noorden en oosten

Twintigste eeuw: stèles, maar steeds meer lage monumenten met een grafbedekking (invloed steenhouwers Dordrecht/Rotterdam) Steeds vaker andere steensoorten en materialen op een monument. Symboliek Typografie Staat

RESULTAAT UIT DE INVENTARISATIE  Naar categorie: A. Bijzondere gevallen/gebeurtenissen B. Bestuurders en openbare beroepen C. Wetenschap, letteren en sporten D. Slachtoffers Tweede Wereldoorlog E. Landbouw, industrie en arbeid Totaal

118 70 3 58 67

316 grafmonumenten

RESULTAAT ANDERE CRITERIA  Materiaal:  Vormgeving:  Symboliek:  Karakteristiek:

169 grafmonumenten 163 grafmonumenten 119 grafmonumenten 59 grafmonumenten

53 grafmonumenten scoorden op 1 criterium

RESULTAAT UIT DE INVENTARISATIE  Gemiddelde score = 2,2 punten, hoogst op biografische betekenis, vervolgens op materiaal  Geen personen van landelijke betekenis, wel aantal met hoge regionale of gemeentelijke betekenis, onder andere:  Koenraad Visser (1958), Oud-Beijerland

 Joris de Koning (1951), Oud-Beijerland  Bastiaan Bosman (1992), Piershil  Dirk Bresser / Carel J.L. Ruijsch van Dugteren (1875/1906), Strijen

VOORBEELDEN

materiaal Mijnsheerenland

Puttershoek

VOORBEELDEN

vormgeving ‘s-Gravendeel

Goudswaard

VOORBEELDEN

symboliek Oud-Beijerland, oud

Numansdorp

VOORBEELDEN

karakteristiek Heinenoord

RESULTAAT UIT DE INVENTARISATIE  Gemiddelde score = 2,2 punten, hoogst op biografische betekenis, vervolgens op materiaal.  Geen personen van landelijke betekenis, wel aantal met hoge regionale of gemeentelijke betekenis.  Totaal 415 grafmonumenten op 489 graven  Meeste op begraafplaatsen van Strijen en Numansdorp  Piershil, slechts 3

RESULTAAT UIT DE INVENTARISATIE  Met de aantekening dat op 3 graven geen grafmonument staat en 1 grafmonument geen graf kent. Die hebben wel punten gekregen (biografische betekenis) en zijn zodoende zichtbaar in de totaalscore. De verdeling ziet er als volgt uit:

KEUZE