RIB Actualisatie beleidsplan openbare ruimte 25 januari 2024

Informatiebrief Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad burgemeester en wethouders Z/23/227743 DOC-23799751 wethouder Van Waveren Beheer Openbare Ruimte openbaar besluitvormend

Onderwerp Actualisatie beleidsplan openbare ruimte Inleiding Het beleidsplan openbare ruimte 2021-2024 is vastgesteld op 22 september 2020. Sinds die tijd hebben veel ontwikkelingen plaatsgevonden op diverse thema’s die de buitenruimte raken, zoals op het gebied van biodiversiteit en klimaatadaptatie. In de raadsvergadering van 11 oktober 2022 heeft wethouder Van Waveren u toegezegd te komen met een geactualiseerd beleidsplan openbare ruimte. In het geactualiseerde plan wordt het uitvoeringsprogramma biodiversiteit en de boomverordening verwerkt. In deze informatiebrief informeren wij u over de stand van zaken en ons besluit om te wachten met het aanbieden van het geactualiseerde beleidsplan. Inhoud Actualisatie beleidsplan openbare ruimte De openbare ruimte is de plek waar een deel van de grote maatschappelijke opgaven waar de gemeente voor staat samenkomen, zoals klimaatadaptatie, gezondheid, ontmoeting, biodiversiteit, inclusie, circulaire economie, levendige dorpen, energietransitie. De ambities zijn groot, de openbare ruimte is schaars. Van glasvezel tot energietransitie, van extra parkeerplaatsen tot een groenuitstraling, hetzelfde stukje openbare ruimte wordt vanuit vele optieken bekeken en geclaimd.

Door anders naar de openbare ruimte te kijken en deze vanuit deze opgaven en ambities in te richten, draagt de openbare ruimte bij aan de maatschappelijke behoeften van onze gemeente. Bij de actualisatie van het beleidsplan openbare ruimte nemen we de uitkomsten van diverse trajecten en de recente ontwikkelingen mee. Hieronder leest u meer over de ontwikkelingen en trajecten die noodzakelijk zijn alvorens het beleidsplan ter vaststelling aan te bieden: De ontwikkelingen hebben de laatste jaren niet stilgestaan. We hebben als gemeente te maken met grote maatschappelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie, inclusie, energietransitie, gezondheid. Zowel landelijk als lokaal, op de markt en in de maatschappij zien we belangrijke ontwikkelingen die aansluiten bij deze grote opgaven. We zien nieuwe technieken en mogelijkheden op het gebied van aanleg, beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Ai (Artificial Intelligence) en het gebruik van bigdata, wat kan helpen bij de opgaven, ontwikkelen in een snel tempo. 1/3

De afgelopen 3 jaar is uitvoering gegeven aan het beleidsplan openbare ruimte. De extra financiële impuls voor onderhoud en vervanging van de kapitaalgoederen (perspectiefnota 2021) is geïnvesteerd om de kwaliteit van de openbare ruimte in alle kernen op een gelijk niveau te brengen. Ook in 2024 werken we nog aan de laatste projecten van deze inhaalslag. Daarnaast is hard gewerkt aan het optimaliseren en actualiseren van de data; de basis voor een goed beheer en onderhoud. Onder het programmaplan duurzaamheid zijn diverse uitvoeringsplannen vastgesteld (biodiversiteit, klimaatadaptatie, energietransitie). De openbare ruimte speelt een rol bij het behalen van de doelstellingen. Ook is gewerkt aan het programmaplan inclusieve samenleving, waar toegankelijkheid van de openbare ruimte een onderdeel is. In onze huidige producten hebben we doorontwikkelingen gerealiseerd en de dienstverlening verbeterd. Klantgerichte producten zijn geëvalueerd door de teams dienstverlening en er zijn inwoners benaderd via FIXI wat tot verschillende verbeteringen heeft geleid. Fixi, het meldingensysteem voor de openbare ruimte, heeft recent een aanvulling gehad waarbij nu ook een defect aan de openbare verlichting kan worden gemeld via Fixi.

Mede door onze inspanningen maakt het WSHD sinds 2023 ook gebruik van Fixi, waardoor meldingen eenvoudiger kunnen worden doorgezet naar de verantwoordelijke beheerder en de HW voor melders ook completer wordt. Ook het team Beheer en Beleid Openbare Ruimte (BBOR) heeft zich afgelopen 3 jaar verder ontwikkeld en geprofessionaliseerd. Zo is het onderdeel Geo informatie (databeheer) uitgebreid in capaciteit en geprofessionaliseerd, neemt de ecoloog een strategische plek in en is een initiatieven coördinator aangesteld. Daarnaast professionaliseert het team verder door onder andere meer procesgericht te gaan werken. In 2023 is een benchmark uitgevoerd waaruit is gebleken dat het team BBOR veel werk verzet met relatief beperkt budget en weinig fte. Het is belangrijk al deze landelijke en lokale ontwikkelingen mee te nemen in de actualisatie van het beleidsplan openbare ruimte. Daarvoor is het nodig op een aantal gebieden eerst een traject te doorlopen waarin we onderzoeken welke recente (technische) ontwikkelingen we kunnen toepassen en wat hiervan de kosten en voordelen zijn. Openbaar groen Op 16 januari 2024 bent u op uw verzoek geïnformeerd over de ontwikkelingen in het openbaar groen vanaf 2019 en bent u meegenomen in het proces van beheer en onderhoud.

De belangrijkste ontwikkelingen binnen onze gemeente zijn de uniforme werkwijze na de samenwerking, de professionalisering van de werkwijze, de verbeterde samenwerking van de buitendienst en team BBOR en de samenwerking met externe partijen. Door de schaalgrootte van de HW en bijbehorende regelgeving worden contracten ingewikkelder en juridischer. Ook de aansluiting op de eigen ploegen en de inzet van HW werkt vraagt jaarlijks bijstelling om voor elke partij realistische planningen en doelstellingen vast te stellen. Het openbaar groen in de HW kent als bij elke gemeente seizoenen in zowel beheer en onderhoud als in aandacht van bewoners. In het algemeen loopt de kwaliteit van het groenonderhoud en het aantal meldingen in de HW niet uit de pas met de landelijke normen en trends, vastgesteld in verschillende benchmarks. Uit deze benchmarks kwam ook dat de beschikbare capaciteiten en budgetten voor de HW krap zijn/zeer efficiënt benut worden. In de uitvoeringsagenda biodiversiteit staat dat we bij het beheer en de inrichting van de openbare ruimte een transitie maken van traditioneel naar functioneel dan wel biodivers beheer. Afgelopen jaren is hiermee 2/3

gestart door onder meer maai-mei-niet, natuurvriendelijk grasbeheer door HWL, uitbreiding van de natuurvriendelijke oevers. Er is meer nodig om de hele transitie te maken. Daarom voerde Tauw in 2023 een transitieonderzoek uit en stelde een rapport op wat inzicht geeft in de huidige groenstructuren en de ecologisch waardevolle gebieden. Zij adviseerden ons over hoe we de transitie het beste kunnen aanpakken. Op basis van deze documenten wordt een projectplan opgesteld, waarbij we maatregelen treffen die passen binnen de huidige onderhoudscontracten en financiële middelen en inzicht geven in kansen en mogelijkheden. Hierover zullen wij de raad separaat informeren.

Begraafplaatsen In oktober 2020 is het begraafplaatsenbeleid 2021-2040 vastgesteld. In 2023 is het beleid geëvalueerd en de bevindingen zijn met u gedeeld. U heeft een nieuwe beheerverordening vastgesteld. U nam de motie ‘onderhoud op orde’ aan, waarmee u ons opdracht gaf een goed onderhouden, veilige en waardige omgeving te creëren op de begraafplaatsen en te werken aan het behalen van onderhoudsniveau A. We zijn inmiddels een onderzoek gestart waarbij we kijken wat er nodig is om te zorgen dat we onderhoudsniveau A op de begraafplaatsen kunnen bereiken en vasthouden. Het onderhoudsniveau geldt voor de gehele uitstraling van de begraafplaats, niet alleen voor het groen. Daarom wordt ook in beeld gebracht op welke begraafplaatsen er een achterstand is in (grootschalig) onderhoud van bijvoorbeeld paden en straatmeubilair, wat functioneel niet op orde is. In Q2 ontvangt u hiervan de resultaten. Blauw Onder blauw vallen alle vakgebieden die te maken hebben met water, zoals riolering, watergangen, zwemlocaties, beschoeiingen en kunstwerken. Ook op dit vakgebied zijn ontwikkelingen en liggen kansen voor klimaatadaptatie. In Q1 en Q2 van 2024 onderzoeken we waar wij als gemeente op dit moment staan bij het beheer en onderhoud en welke mogelijkheden en kansen we zien om verder te ontwikkelen en een grotere bijdrage te leveren aan de opgaven.

De uitkomsten verwerken we bij de actualisatie van het beleidsplan.

Planning In Q1 en Q2 focussen wij ons op de trajecten zoals hierboven beschreven; openbaar groen, begraafplaatsen en blauw. In Q3 en Q4 vatten we alles samen in de actualisatie van het beleidsplan. We verwachten u het plan begin 2025 aan te bieden. Vervolgprocedure • We doorlopen de trajecten zoals beschreven in deze brief • Begin 2025 ontvangt u een geactualiseerd beleidsplan openbare ruimte 2025 - 2028 Bijlagen nvt

3/3