Raadsvoorstel Zienswijze op jaarstukken 2021 en begroting 2023 VRZHZ

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/22/147034 DOC-22556030 Burgemeester C. B. Aptroot Integrale veiligheid 10 mei 2022 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) Beslispunten: 1. Kennisnemen van de jaarstukken 2021 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. 2. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. 3. Gebruik te maken van de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen met bijgevoegde brief op de ontwerpbegroting 2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Inleiding Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid (VRZHZ) heeft in haar vergadering van 14 april 2022, de jaarstukken 2021 vastgesteld. Daarnaast is gesproken over het jaarrekeningresultaat 2021 en is de ontwerpbegroting van 2023 behandeld. Het jaarrekeningresultaat van 2021 bedraagt € 1.908.000,- negatief. Na het eerdere uittreden van de gemeenten Leerdam en Zederik, is een ‘reserve Vijfheerenlanden’ ingesteld. Dit resultaat is gedekt door een onttrekking te doen uit de ‘reserve Vijfheerenlanden’ van €1.899.000,-. Na deze onttrekking is het resultaat € 9.000,- negatief. Deze zal conform afspraak in de basis verdeeld worden onder de gemeenten. Het gevolg van de onttrekking uit de reserve Vijfheerenlanden is dat deze reserve ultimo 2021 leeg is. Eerder werd afgesproken dat deze reserve tot 2023 benut zou worden.

Dit heeft een grote financiële consequentie voor de deelnemende gemeenten, die onder andere in de begroting 2023 tot uitdrukking komt. Het college is verzocht de ontwerpbegroting 2023 conform artikel 28 lid 2 van de gemeenschappelijke regeling VRZHZ (GR VRZHZ) voor zienswijzen door te geleiden naar de gemeenteraad en de jaarstukken 2021 ter kennisname aan te bieden. Inhoudelijk De ontwerpbegroting 2023 is de tweede begroting die is gebaseerd op het beleidsplan 20222025 (vastgesteld in het AB van 9 december 2021). In het beleidsplan wordt de koers voor de komende jaren uitgezet. De begroting 2023 geeft de concrete stappen weer die in 2023 gezet worden om invulling te geven aan deze koers. Om de invulling van het bovenvermelde beleidsplan te bekostigen werd in de tweede bestuursrapportage van de VRZHZ een tekort voorspeld van ca. € 0,8 mln. Deze rapportage ontvangen wij pas ná de verwerking van de cijfers voor de slotrapportage. In de jaarstukken 2021 is het eerdergenoemde tekort inmiddels opgelopen tot € 1,9 mln. 1/7

In november bent u geïnformeerd dat onze gemeente rekening moet houden met een structurele extra bijdrage van minimaal € 293.207,- (18,3% van ca. € 1.6 mln). In de begroting voor 2023 wordt door de VRZHZ nu aangegeven dat het totale tekort € 2.264.000,- bedraagt. Dat betekent voor onze gemeente, een structurele extra jaarlijkse bijdrage van € 414.312,- waarmee dat de totale bijdrage vanuit de gemeente Hoeksche Waard op grofweg zo’n € 7,3 mln. per jaar brengt. Omdat dit bedrag de laatste maanden enorm aan veranderingen onderhevig is, kunnen wij niet garanderen dat het hier dan ook bij blijft. Wij hechten er waarde aan u juist en tijdig te informeren, maar zijn in deze enorm afhankelijk van onze collega’s van de VRZHZ. Gezien de grote structurele gevolgen die de begroting van de VRZHZ met zich meebrengt, verdient dit aandacht. De gemeenteraden hebben de gelegenheid over begroting 2023 zienswijzen in te dienen. Het algemeen bestuur van de VRZHZ zal de ontvangen zienswijzen behandelen in haar vergadering van 23 juni 2022 en betrekken bij de besluitvorming. Argumenten 1. Geen kostenverzwaring door uittreden van de gemeenten Leerdam en Zederik Per 1 januari 2019 zijn de gemeenten Leerdam en Zederik opgegaan in de gemeente Vijfheerenlanden en over gegaan naar de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). De VRZHZ had een uittreedsom berekend van € 7,8 mln. wat na arbitrage € 5,1 mln.

is geworden waarmee de reserve Vijfheerenlanden is gevormd. Op deze manier leverde deze uittreding voor achterblijvende gemeenten geen kostenverzwaring op. Tot en met 2023 zou de jaarrekening sluitend gemaakt worden door een onttrekking uit de reserve Vijfheerenlanden (afhankelijk van het verloop van de reserve). Ultimo 2021 is de reserve Vijfheerenlanden € 0,-, als gevolg van een extra onttrekking vanwege het jaarrekeningresultaat 2021. 2.1 De begroting is opgebouwd langs de lijn van het concept beleidsplan 2022-2025 De uitwerking van het regionaal risicoprofiel en van strategische ontwikkelingen vindt zijn plek in het beleidsplan 2022-2025. Als focuspunten in dit beleidsplan zijn benoemd: Deskundig adviseren in risicobeheersing en verbindend regisseren in crisisbeheersing Passend acteren op het risicobeeld Het leveren van een krachtige brandweerzorg op maat door beroeps en vrijwilligers Informatiegestuurd werken Omgevingsgericht werken aan zelfredzaamheid Wendbaar en duurzaam organiseren Wij spreken graag onze waardering uit voor de wijze waarop invulling en uitvoering is gegeven aan de focuspunten, genoemd in het beleidsplan. In een tijd waarin de ene crisis, de ander lijkt op te volgen, is het handhaven van de reguliere werkzaamheden en taken al een hele opgave.

Wij willen graag van de kans gebruik maken om met het indienen van de zienswijze, ook dit aan VRZHZ kenbaar te maken. 2.2 Het financieel perspectief van VRZHZ is onzeker In de begroting van 2022 is gewaarschuwd voor een dreigend tekort van ongeveer €1.000.000,-. Tijdens de retraite die in het najaar van 2021 plaatsvond, bleek dat het structurele tekort met ingang van het begrotingsjaar 2023 inmiddels was opgelopen tot € 1,6 mln. Vanuit het financieel perspectief dat later is opgesteld, weten we nu dat het structurele tekort om ‘de basis op orde’ te houden € 2,264 mln. bedraagt. Dit komt voort uit onder andere 2/7

een stijging van de ICT kosten, een hogere stijging van de loonkosten, de kosten voor de inkoop van materialen, het onderhoud aan gebouwen en de kosten voor informatieveiligheid.

3/7

Hierbij is nog geen rekening gehouden met de mogelijke kosten die voortvloeien uit de door de VRZHZ genoemde risico’s met betrekking tot de deeltijdrichtlijn (deze richtlijn conflicteert met de wijze waarop het huidige brandweerbestel is vormgegeven), het PFAS-vraagstuk (dit vertaalt zich met name in het type schuim dat gebruikt mag worden) en de nieuwe CAOonderhandelingen 2023 (de huidige CAO geldt voor 2021 en 2022). Kortom: het financieel perspectief van VRZHZ is alles behalve definitief. 3 Zienswijzen indienen Op basis van artikel 28 lid 2 van de gemeenschappelijke regeling VRZHZ (GR VRZHZ) heeft de gemeenteraad de mogelijkheid tot het indienen van de zienswijzen. We maken daarvan graag gebruik. Kanttekeningen 1. Wel een kostenverzwaring door uittreden gemeenten Leerdam en Zederik (in tegenstelling tot eerdere toezeggingen) Als gevolg van het hoge negatieve jaarrekeningresultaat 2021, is de reserve Vijfheerenlanden ultimo 2021 op. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is per brief verzocht om te komen met een oplossing. Uit een berekening is gebleken dat het achterblijvende gemeente jaarlijks € 0,9 mln kost, als gevolg van de uittreding van Leerdam en Zederik. Indien het ministerie niet met een oplossing komt, levert dit dus tóch een kostenverzwaring op voor de thans deelnemende gemeenten.

We verzoeken de VRZHZ in de zienswijze, om ons tijdig te informeren met betrekking tot ontwikkelingen hieromtrent. 2.1 Tijdig inzicht in de begroting en de werkelijke uitgaven, waardoor betere sturing mogelijk wordt op de financiën van gemeente Hoeksche Waard De beperkte sturingsmogelijkheid van gemeente Hoeksche Waard op de bijdrage aan VRZHZ verdient aandacht. De rapportagemomenten van VRZHZ sluiten onvoldoende aan op de P&Ccyclus van gemeente Hoeksche Waard. Dit betekent dat wijzigingen niet tijdig meegenomen kunnen worden bij onze bijstelmomenten van de begroting. Wij willen de VRZHZ verzoeken hier aandacht aan te besteden, zodat de er betere sturingsmogelijkheden voor gemeente Hoeksche Waard komen. Verder zijn wij van mening dat nieuwe investeringen, zoals bijvoorbeeld een ‘Risk Factory’, niet passen bij de huidige financiële positie van de VRZHZ. Met betrekking tot de Risk Factory is in de laatste bestuursvergadering een toezegging gedaan dat deze pas terugkomt op de agenda, wanneer er een sluitende businesscase onder ligt. Naast de behoefte ertoe, is de keuze om daadwerkelijk innovatief en vooruitstrevend te zijn, ook afhankelijk van de financiële situatie. Wij verzoeken de VRZHZ om kritisch te kijken naar het nut en de noodzaak van alle in de begroting vermelde investeringen (jaarschijven 2023 – 2026).

We verzoeken de VRZHZ in de zienswijze, om ons tijdig te informeren met betrekking tot ontwikkelingen ook hieromtrent. Op voordracht van Burgemeester Aptroot in de laatste bestuursvergadering, komt er een extra financieel onderzoek, in samenwerking met de betrokken gemeenten, waarbij gekeken gaat worden naar de mogelijkheid om de uitgaven verder terug te dringen zonder dat daarbij de aandacht voor de kwaliteit van de essentiële dienstverlening in het gedrang komt. De terugkoppeling van dit onderzoek naar alle 4/7

gemeenten vindt dit najaar plaats en wordt meegenomen in de communicatie rondom het financiële overzicht van dit jaar (2022).

5/7

De huidige meerjarige onderhoudsplannen (MJOP’s) zijn gebaseerd op prijspeil 2015. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening ‘groot onderhoud gebouwen’ is gebaseerd op de huidige (verouderde) MJOP’s. Inmiddels zijn er nieuwe MJOP’s opgesteld die nog door het AB moeten worden vastgesteld. Het is ons niet duidelijk wat de gevolgen zijn voor de jaarlijkse dotatie aan de voorziening, die gaan voortvloeien uit de nieuwe MJOP’s. In het accountantsverslag 2021 wordt al gewaarschuwd dat deze ‘zeer waarschijnlijk onvoldoende’ gaat zijn om de komende onderhoudskosten te kunnen dekken. Mocht na vaststelling van de MJOP’s er een hogere dotatie aan de voorziening uit voortvloeien, dan is dit niet opgenomen in het ‘financieel perspectief’ wat waarschijnlijk consequenties gaat hebben voor de bijdrage aan de VRZHZ. We verzoeken de VRZHZ in de zienswijze om ons ook met betrekking tot de ontwikkelingen omtrent dit punt, tijdig te informeren. Het tijdig en structureel eerder informeren van de gemeente Hoeksche Waard is een terugkerend punt, dat door deelname aan het kernteam VRZHZ hopelijk wordt opgelost. De afspraak met betrekking tot onze deelname in tijdens de laatste bestuursvergadering, op voordracht van Burgemeester Aptroot reeds gemaakt. 2.2 Extra tekort In tweede bestuursrapportage van de VRZHZ is een verwacht tekort gepresenteerd van € 0,8 mln., in de jaarstukken is het tekort € 1,9 mln.

Dit wordt veroorzaakt doordat de minderkosten van corona dubbel zijn meegenomen. Voordat deze omissie bekend werd, bleek dat deze inkomsten reeds waren uitgegeven. Hierdoor is dus het extra tekort ontstaan in de jaarstukken 2021. Financiën De gevraagde bijdrage van gemeente Hoeksche Waard aan de VRZHZ voor de jaren 2023 e.v. is hoger dan opgenomen in onze begroting. De extra jaarlijkse bijdrage is structureel € 414.312,- hoger dan begroot. De oorzaken hiervan hebben we reeds vermeld bij Argument 1.3. In de zomerrapportage 2022 hebben wij deze hogere bijdrage aan de VRZHZ opgenomen voor de jaren 2023 e.v.. De realiteit van de afgelopen jaren leert ons dat grootschalige inzet vaker nodig is. Momenteel gaat er veel aandacht naar de opvang van mensen uit Oekraïne. Het kan niet anders of er staan hierdoor aspecten van de reguliere bedrijfsvoering onder druk. De invloed die dit heeft op de financiën zal later blijken. We zullen zoals reeds eerder aangegeven, de VRZHZ in de zienswijze verzoeken om ons in vergelijking met het verleden, eerder en beter te informeren. Het is ook voor onze gemeente zaak om mee te bewegen daar waar het kan en/of waar dat moet. Dit zal een beroep doen op onze (financiële) flexibiliteit. Communicatie Een reactie van de gemeenteraad wordt middels een zienswijze gestuurd naar de VRZHZ. Een concept van deze brief is bij dit voorstel gevoegd.

Uitvoering Na besluitvorming in de raadsvergadering van 14 juni 2022 wordt de VRZHZ per brief geïnformeerd met het definitieve besluit. Na de oordeelsvormende raadsvergadering van 7 juni zal de concept-zienswijze al worden ingediend bij de VRZHZ. Het algemeen bestuur van de VRZHZ behandelt de stukken in de vergadering van 23 juni 2022. 6/7

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief VRZHZ 2. Jaarstukken 2021 3. Ontwerpbegroting 2023 4. Raadsbesluit 5. Zienswijze brief

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

Ch.B. Aptroot burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

7/7