Raadsvoorstel Verordening Starterslening Gemeente Hoeksche Waard

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/24/237321 DOC-24839037 wethouder Van der Wulp Wonen 9 juli 2024 Nee beeldvormend

Onderwerp Verordening Starterslening Hoeksche Waard 2019 Beslispunten: 1. De maximale koop(-aanneem)som NHG in de Verordening Starterslening aan te passen naar maximale koop(-aanneem)som op grond van de Betaalbaarheidsgrens (landelijke betaalbaarheidsgrens koopwoningen). 2. De verordening Starterslening aan te passen conform het raadsbesluit. 3. De rentebaten van de uitgezette leningen bij SVn vanaf 2024 niet langer terug te laten vloeien in het revolverende fonds maar ten gunste van de exploitatie van de gemeente Hoeksche Waard te brengen. Samenvatting voorstel In de verordening Starterslening is de maximale koop(-aanneem)som gekoppeld aan de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Het Rijk stelde de grens voor betaalbare koop op €390.000,-. Wij stellen u voor om de maximale koop(-aanneem)som is in de verordening gelijk te stellen met de landelijke grens voor betaalbare koop. Daarnaast stellen wij voor om de rentebaten van de uitgezette leningen bij SVn vanaf 2024 niet langer terug te laten vloeien in het revolverende fonds maar ten gunste van de exploitatie van de gemeente Hoeksche Waard te brengen. Inleiding De vijf voormalige gemeenten in de Hoeksche Waard boden starters de mogelijkheid om een Starterslening aan te vragen.

De gemeenteraad van de gemeente Hoeksche Waard besloot in 2019 deze vijf verordeningen in het kader van het harmonisatietraject samen te voegen tot de Verordening Starterslening Hoeksche Waard 2019. Ook de gemeente Hoeksche Waard biedt hiermee starters de mogelijkheid om een Starterslening aan te vragen. Hiermee wordt de kans op het kopen van een woning voor een starter vergroot. De Starterslening is een aanvulling op de hypotheek. Het overbrugt het verschil tussen de prijs van een woning (tot maximaal een lening op de waarde) en de hypotheek bij de bank. De Starterslening is een groot succes in onze gemeente. Gemiddeld 45 starters per jaar krijgen de lening toegekend. In augustus 2023 kende u via de begroting €2 miljoen budget toe voor de Starterslening. Dit budget begint op te raken. In onze verordening is de koopgrens gekoppeld aan de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Deze grens ligt in 2024 op €435.000,-. Het Rijk stelde de grens voor betaalbare koop op €390.000,-. Het voorstel is om de maximale koopprijs in de verordening gelijk te stellen met de landelijke grens voor betaalbare koop. 1/5

Beoogd effect Met het aanpassen van de maximale koop(-aanneemsom) in de verordening blijft de Starterslening beschikbaar voor de starters die een betaalbare woning willen kopen. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid In 2023 koppelde het Rijk de NHG-grens los van de betaalbaarheidsgrens. Het kabinet besloot dit omdat de NHG-grens veel sneller steeg dan inkomens en deze grens niet meer gezien wordt als betaalbaar voor mensen met een lager- en middeninkomen. Het Rijk stelde de betaalbaarheidsgrens vast op €390.000,(prijspeil 2024). Door in onze verordening de betaalbaarheidsgrens op te nemen harmoniseren wij de verschillende grenzen in ons beleid. De gemeente Hoeksche Waard hanteert deze grens ook voor betaalbare koop bij woningbouwontwikkelingen. 1.2 De betaalbaarheidsgrens is gekoppeld aan de consumentenprijsindex (CPI) Het jaarlijks aanpassen van de verordening bij wijzigingen in de toekomst is daarom niet noodzakelijk. Dit werkt net als bij de in de verordening opgenomen NHG-grens. 1.3 De Starterslening blijft met de aanpassing beschikbaar voor diegenen die het écht nodig hebben Met de Starterslening proberen we starters hun eerste woning te laten kopen en niet een zo groot mogelijke woning.

Met dit voorstel bereiken we dat starters die een financieel steuntje in de rug nodig hebben om een betaalbare woning te kunnen kopen, van de regeling gebruik kunnen maken. Een van de uitgangspunten van de Starterslening is dat de starters een stap in hun wooncarrière maken en dus doorstromen. Hierdoor komt de starterswoning op termijn weer beschikbaar voor de starter. Bij verkoop van de starterswoning komt de lening ook weer beschikbaar voor de volgende starter (revolverend fonds). 1.4 Met onderstaande rapportage krijgt u informatie over de stand van zaken rondom de Starterslening Jaar 2019

Aantal leningen aangevraagd 40

Toegewezen Verstrekt door gemeente door Svn 28 22

Gereserveerd Gem. bedrag lening

2020

70

70

41

€ 29.900

2021

73

67

52

€ 32.200

2022

85

80

57

€ 33.400

2023

83

78

57

€ 30.723

2024*

34

30

15

€ 28.900

19

€ 35.000

* tot 1 april 2024 2.1 Wij moeten de aanpassing verwerken in de verordening De verordening Starterslening geeft aan in welke gevallen wij een lening verstrekken. De verordening gaat nu uit van de NHG grens. Dit passen wij aan in de betaalbaarheidsgrens. Hiervoor nemen wij een begrip ‘betaalbaarheidsgrens’ op en passen wij artikel 2, lid b en artikel 5, lid 8 aan.

3.1. De rentebaten van de uitstaande leningen bij SVn is ons eigen geld waarover wij beschikking hebben

2/5

De verstrekte leningen staan op de balans onder ‘Overige langlopende leningen’. Het verstrekken van de leningen aan SVn heeft gevolgen voor de liquiditeit. Als de liquiditeit niet voldoende is wordt hiervoor een langlopende geldlening aangetrokken. In de (meerjaren)begroting wordt rekening gehouden met zowel de rentelasten van de lopende geldleningen als van toekomstige geldleningen. Het banksaldo (liquiditeit) van de gemeente is nagenoeg nihil. In de afgelopen jaren had het aantrekken van nieuwe geldleningen niet zulke grote gevolgen, omdat het rentepercentage voor een langere tijd heel laag was. Inmiddels is de rente dusdanig gestegen dat dit een grote(re) impact heeft op de begroting. Om deze reden wordt voor alle investeringen rekening gehouden met rentelasten. Als voorbeeld: In de begroting 2024 is een rentepercentage voor langlopende leningen van 3,71% opgenomen als uitgangspunt. Dit betekent dat voor elk miljoen dat wordt aangevraagd als investering in een begrotingswijziging € 37.100 voor rentelasten wordt opgenomen. Dit heeft ook gevolgen voor toekomstige SVn leningen. Gezien de huidige financiële situatie (begrotingstekorten vanaf 2026 ‘ravijnjaren’ als gevolg van Rijksbezuinigingen) zijn de volgende 2 scenario’s mogelijk: 1.

De huidige werkwijze van de SVn leningen, waarbij de rentebaten terugvloeien in het revolverende fonds, zorgt ervoor dat in de toekomst geen nieuwe leningen meer aan SVn verstrekt kunnen worden, omdat er geen begrotingsruimte is voor de extra rentelasten voor het aantrekken van nieuwe geldleningen. Dit zou betekenen dat wij zouden moeten stoppen met het verstrekken van SVn leningen of dat elders eerst ombuigingen doorgevoerd moeten worden ter dekking van de extra rentelasten. 2. De rentebaten van de SVn leningen niet langer terug te laten vloeien in het revolverende fonds, maar in het vervolg ten gunste van de exploitatie van de gemeente Hoeksche Waard te brengen, zodat er dekking is voor de extra rentelasten voor het aantrekken van leningen. Wij stellen u voor om in te stemmen met scenario 2 voor alle type leningen bij SVn (startersleningen, duurzaamheidsleningen en blijversleningen). Met dit scenario kunnen er in de toekomst leningen aan SVn worden verstrekt en worden de extra rentelasten gedekt door de rentebaten van de uitgezette leningen bij SVn. In onderstaande tabel wordt een overzicht weergegeven wat er de afgelopen jaren aan rentebaten is teruggevloeid in het revolverende fonds van SVn voor alle leningen: Jaar

Rent eb at en

2020

€

47.055

2021

€

56.425

2022

€

72.449

2023

€

93.597

Kanttekeningen Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing

3/5

Financiën Door de voorgaande gemeenten en de gemeente Hoeksche Waard is er in alle jaren veel budget ter beschikking gesteld bij SVn de 3 type leningen: T y p e l ening

Uit g ezet b ed r ag

St art ersl eningen

€

9.502.371

Duurzaamheidsl eningen

€

9.241.044

Bl ijversl eningen

€

309.938

T o t aal

€

19.053.353

Dit bedrag staat op de balans van de gemeente Hoeksche Waard, maar is niet direct opeisbaar. De leningen zijn direct opeisbaar als er bijvoorbeeld sprake is dat de schuldenaar failliet verklaard is, bij verkoop van de woning, de schuldenaar de lening niet gebruikt waarvoor deze bedoeld is, de woning ernstig in waarde daalt en er onvoldoende vervangbare zekerheid is, etc. De opeisbaarheid van de leningen is beschreven in artikel 18 van de ‘Algemene bepalingen hypothecair krediet met combinatielening’ van SVn. Als er wordt ingestemd met scenario 2 (zie argument 3.1) dan komen de rentebaten van de 3 type leningen van SVn vanaf 2024 ten gunste van de exploitatie van de gemeente Hoeksche Waard. De financiële consequenties hiervan worden verwerkt in de Slotrapportage 2024 en de Begroting 2025. Communicatie Wij publiceren het wijzigingsbesluit in het elektronisch Gemeenteblad (www.officielebekendmakingen.nl). Daarnaast verwerken wij de wijzingen in de verordening Starterslening Hoeksche Waard 2019 en publiceren wij die op de website www.overheid.nl. Ook plaatsen wij een kennisgeving in het huis-aan-huisblad ‘Het Kompas’. De wijziging van de verordening communiceren wij ook op de volgende wijzen: - via social media voor inwoners; - makelaars krijgen een brief; - via een persbericht; - onze website passen wij aan. Ook SVn krijgt bericht dat uw raad de verordening aanpaste.

Deze informatie heeft SVn nodig om de aanvragen financieel te beoordelen. Daarnaast krijgt SVn de opdracht om vanaf 2024 de rentebaten over te maken naar de gemeente Hoeksche Waard. Uitvoering Niet van toepassing

4/5

Bijlagen. 1. Concept raadsbesluit 2. Verordening Starterslening gemeente Hoeksche Waard 2019 Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard E.M. den Outer loco-secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5