raadsvoorstel uitvoering Participatievisie vaststellen Participatieverordening OUDE TEKST

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/22/179809 22658449 wethouder Boogaard HRM 20 december 2022 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Uitvoering Participatievisie. Beslispunten: 1. De Participatieverordening vaststellen. Samenvatting voorstel Op 25 januari 2022 heeft u de participatievisie vastgesteld. In het raadsvoorstel bij de visie is een vervolgtraject aangekondigd. Het vervolgtraject bestaat uit een uitvoeringsprogramma, verkenningen naar het burgerberaad en het uitdaagrecht en een participatieverordening. Het uitvoeringsprogramma en de verkenningen worden u ter kennisname aangeboden. Aan u wordt gevraagd de Participatieverordening vast te stellen. Inleiding Op 25 januari 2022 heeft de gemeenteraad de participatievisie vastgesteld. In het raadsvoorstel bij de visie is een vervolgtraject aangekondigd, dat bestaat uit een uitvoeringsprogramma, verkenningen naar burgerberaad en uitdaagrecht en een participatieverordening. In dit voorstel wordt ingegaan op deze producten. Uitvoeringsprogramma participatie - oefenen met instrumentarium en samen leren In het uitvoeringsprogramma is aangegeven op welke wijze wordt gewerkt aan participatie en zijn resultaten geformuleerd voor 2023. Naast bestaand instrumentarium wordt ingezet op nieuw (te ontwikkelen) instrumentarium. Het ontwikkelen, borgen en leren werken met -nieuw- instrumentarium is nodig omdat participatietrajecten vormvrij zijn en om maatwerk vragen. Heel in het algemeen zijn de stappen van een traject als volgt: 1.

Bepaal het niveau en de vorm van participatie op basis van de impact en de ruimte voor inbreng. 2. Leg afspraken vooraf vast in een participatieplan. 3. Voer het participatietraject uit en rapporteer de uitkomsten. 4. Evalueer het participatietraject met de betrokkenen, maak een verslag en deel de uitkomsten. Omdat participatie vormvrij is, is in het Uitvoeringsprogramma noch in de verordening een limitatief afwegingskader opgenomen wanneer welke participatievorm wordt toegepast. In het Uitvoeringsprogramma staat dus bijvoorbeeld niet hoe het participatieproces voor de bouw en gebruik van een multifunctioneel centrum ingericht moet worden. Verschillende instrumenten, zoals de training Relevant Gesprek, de toolkit en het goed te gebruiken Afwegingskader burgerparticipatie bij beleid (prodemos.nl) bieden handvatten om het niveau en een goede vorm van participatie te bepalen. 1/3

Voor de Omgevingswet wordt voorzien in specifiek instrumentarium. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is voorzien op 1 juli 2023. Vóór die tijd worden het stappenplan voor externe initiatiefnemers en de voor ambtelijke medewerkers bedoelde handreiking participatie bij de kerninstrumenten aan het bestuur aangeboden. Als organisatie zullen we ervaring moeten opbouwen met verschillende participatievormen en gaan we, samen met partners in de samenleving, steeds doordacht een transparant en navolgbaar participatieproces inrichten en evalueren om lessen te trekken. Uw raad wordt uitdrukkelijk betrokken bij de uitvoering. Er is een tijdelijke raadswerkgroep die op 6 februari 2023 voor het eerst bij elkaar komt. Met de tijdelijke raadswerkgroep participatie wordt onder andere verkend wanneer een participatietraject succesvol is en hoe dat getoetst kan worden, wordt op basis van casuïstiek gekeken naar rolneming en dilemma’s en wordt de invulling van het uitdaagrecht besproken. Verkenningen uitdaagrecht en burgerberaad In de verkenningen zijn de hoofdlijnen van het uitdaagrecht en burgerberaad opgenomen. De verkenningen zijn als volgt opgebouwd: Wat is het en wat levert het op? Wat zijn voorbeelden? Waar moet je op letten? Het is het voornemen van de regering om het uitdaagrecht te borgen in de Wet versterking participatie op decentraal niveau.

Het wetsvoorstel is inmiddels ingediend bij de Tweede Kamer. In de Participatieverordening zijn vooruitlopend op de wettelijke borging bepalingen opgenomen in paragraaf 3. Deze paragraaf wordt van kracht wanneer de wet in werking treedt. Daarnaast is het van belang om in 2023 goede interne procedures te organiseren: hoe en bij wie kan iemand een uitdaging indienen. Tot die tijd wordt geen grootschalige campagne in de gemeente gevoerd. In verband met het burgerberaad geldt dat er in 2023 een aantal grootschalige trajecten gaan lopen waarbij burgers en/of maatschappelijke partners op een nieuwe manier worden betrokken. Het gaat onder meer om Rust en activiteiten op zondag, Wonen Welzijn Zorg en waarschijnlijk ook Levendige dorpen. In deze trajecten komen elementen van het burgerberaad terug en hiermee gaan we ervaring opdoen. In 2023 wordt er daarom, behoudens de zojuist genoemde trajecten en andere geplande trajecten, geen burgerberaad voor een ander thema georganiseerd. Participatieverordening De Participatieverordening vervangt de Inspraakverordening uit 2019. De Participatieverordening is gebaseerd op de modelverordening van de VNG. In de verordening zijn de algemene stappen van een participatietraject opgenomen en wordt ruimte voor maatwerk geboden.

Verder is opgenomen dat bij participatietrajecten startnotities aan de raad aangeboden kunnen worden zodat de raad in een vroegtijdig stadium wordt betrokken. Een nieuw item is het uitdaagrecht (paragraaf 3 in de verordening). In paragraaf 3 zijn kaders opgenomen waar het uitdaagrecht aan moet voldoen om bijvoorbeeld de continuïteit van hetgeen uitgedaagd is te borgen, maar ook om de organisatie te beschermen tegen hogere uitgaven. Zoals eerder aangegeven, is de inwerkingtreding van deze paragraaf gekoppeld aan de inwerkingtreding van de Wet versterking participatie op decentraal niveau. In de verordening is een evaluatiemoment in 2024 opgenomen om te bezien of de nieuwe verordening in de praktijk voldoet aan de verwachtingen oftewel of participatie hiermee gestimuleerd wordt. Aan u wordt voorgesteld de verordening vast te stellen.

2/3

Beoogd effect Er wordt gestreefd naar het verrijken van lokale democratische processen door participatie van inwoners en het versterken van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. Argumenten 1. De uitvoering van de participatievisie maakt deel uit van het Hoofdlijnenakkoord Met het uitvoeringsprogramma, de verkenningen naar burgerberaad en uitdaagrecht en een participatieverordening wordt uitvoering gegeven aan het Hoofdlijnenakkoord. 2. Het uitvoeringsprogramma, de verkenningen en de verordening zijn integraal afgestemd Bij het opstellen van de producten zijn meerdere vakteams -organisatiebreed- en opgaven betrokken. Dit geldt ook voor de uitvoering en verdere borging. Kanttekeningen 1. Uitvoering van het uitvoeringsprogramma is afhankelijk van voldoende capaciteit en de uitvoering van reguliere activiteiten en opgaven In 2023 wordt tijdelijk een regierol ingericht voor coördinatie, advies en analyse en doorontwikkeling; middelen hiervoor zijn meegenomen in het college uitvoeringsprogramma. Participatie is een middel, geen doel en is dan ook afhankelijk van de uitvoering van reguliere activiteiten en opgaven. In 2023 gaan voldoende trajecten lopen waarvan participatie nadrukkelijk deel uitmaakt. Financiën In het college uitvoeringsprogramma 2023 zijn tijdelijke middelen voor een regierol meegenomen.

Een eventuele structurele capaciteitsvraag na 2023 wordt opgevoerd in de Perspectiefnota 2024. Middelen voor trainingen maken deel uit van het reguliere budget van Hoeksche Campus. De verkenningen en de verordening hebben op zichzelf geen financiële consequenties. De bekostiging van participatie-activiteiten wordt meegenomen bij de activiteiten die vanuit de vakteams of opgaven georganiseerd worden. Communicatie Het uitvoeringsprogramma is na vaststelling door het college in de organisatie verspreid. De Participatieverordening wordt na vaststelling door uw raad op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt. Uitvoering Uitvoering van participatie door de gemeente vindt plaats via activiteiten van vakteams en opgaven. Voor de verordening is een evaluatiemoment in 2024 opgenomen om te bezien of de nieuwe verordening in de praktijk voldoet aan de verwachtingen oftewel of participatie hiermee gestimuleerd wordt. Bijlagen 1. Raadsbesluit. 2. Uitvoeringsprogramma. 3. Verkenningen uitdaagrecht en burgerberaad. Aangeboden door burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard V.A.H. Martens Loco-secretaris

Ch.B. Aptroot burgemeester

ValidSigned door Vincent Martens op 22-12-2022 ValidSigned door Charlie Aptroot op 22-12-2022

3/3