Raadsvoorstel TONK 23 maart 2021

Voorstel Aan: Raad Van: Jan Zevenbergen, Participatie & leefbaarheid Zaaknummer: Z/21/090081 Documentnummer: DOC-21385523 Portefeuillehouder: Huibert Steen Datum: 16 maart 2021 Onderwerp

Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) Beslispunten: 1. Voor de uitvoering van de TONK een bedrag van € 905.000 beschikbaar te stellen. In de dekking van de kosten te voorzien door: - Het budget voor beschikbaarstellingen om niet binnen het Actieplan economische gevolgen coronamaatregelen te verlagen met € 275.000 - Een bedrag van € 630.000 ten laste te brengen van de algemene middelen, vooruitlopend op de verwerking van de nog te ontvangen rijksbijdrage voor de uitvoering van de TONK van naar verwachting ongeveer € 630.000 via de meicirculaire. 2. Vaststellen van de 8e begrotingswijziging 2021, waarin de volgende mutaties zijn opgenomen: - Het beschikbaar stellen van € 905.000 voor de uitvoering van de TONK in 2021 - Het verlagen van het budget binnen het Actieplan economische gevolgen coronamaatregelen met € 275.000 - De bijbehorende onttrekking aan de Reserve Corona van € 275.000 overzetten van Programma 3 naar Programma 6. - Het saldo van € 630.000 ten laste brengen van de algemene middelen. Inleiding Door de kabinetsmaatregelen tijdens de coronacrisis hebben veel huishoudens te maken met een plotselinge, onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomsten. Het kabinet heeft in de diverse steunpakketten maatregelen genomen om deze huishoudens te ondersteunen.

Desondanks bieden de bestaande en tijdelijke voorzieningen mogelijk nog voor veel huishoudens onvoldoende ondersteuning, omdat noodzakelijke kosten doorlopen en niet op korte termijn kunnen worden teruggeschroefd. Zij lopen daardoor het risico op het opbouwen van schulden. Het kabinet heeft 260 miljoen vrijgemaakt voor de Tijdelijke Ondersteuning van Noodzakelijke Kosten (TONK) in de eerste helft van 2021. De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is een tijdelijke tegemoetkoming in noodzakelijke kosten (bijzondere bijstand). Deze tegemoetkoming is voor huishoudens die te maken hebben met een inkomensterugval en daardoor de noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen uit het inkomen.

Geen centrale regels

Er worden voor de tegemoetkoming TONK géén nadere centrale regels vastgesteld. Het is en blijft aan de gemeenten om in voorkomende individuele gevallen, ruimhartiger om te gaan met draagkracht dan de gemeentelijke richtlijnen in “niet coronatijd” voorschrijven. Voor de uitvoering van de TONK is door het college de beleidsregel Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Hoeksche Waard opgesteld. De beleidsregels zijn gebaseerd op de door DIvosa opgestelde modelbeleidsregel.

In deze beleidsregel TONK Hoeksche Waard wordt uitgegaan van de volgende gedachtegang: 1/4

-

-

Kosten van huur of hypotheek (rente + aflossing) komen in aanmerking voor vergoeding; We vragen deze kosten uit, net als het actuele inkomen (per 1-1-2021); We gaan uit van de verklaring van de aanvrager dat vanwege Corona deze kosten niet meer (volledig) betaald kunnen worden; We zetten het inkomen af tegen de van toepassing zijnde bijstandsnorm en nemen 50% van het ‘meerinkomen’ mee als draagkracht; We houden rekening met een eigen bijdrage in deze kosten van € 235,- (wat ook vanuit een bijstandsinkomen betaald kan worden); We passen (conform verzoek Rijk) geen vermogenstoets toe; We passen een plafond toe (maximum bijdrage) van € 1.500, - over de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021 (dit in verband met het beschikbare budget); De bijdrage van de overige gemeenten uit de Arbeidsmarktregio variëren van eenmalig € 900 tot € 1.500 (Rotterdam) en 325 per maand (IJsselgemeenten) De tegemoetkoming wordt uitbetaald in de vorm van een eenmalig bedrag; Aanvragen werken terug tot 1-1-2021 en kunnen tot 1-8-2021 worden ingediend. De looptijd van de regeling is 1-1-2021 t/m 30-6-2021.

Beoogd effect Het verstrekken van een financiële tegemoetkoming voor mensen die als gevolg van de corona crisis een dusdanig terugval in het inkomen hebben en daardoor de noodzakelijke kosten van huur of hypotheek niet meer kunnen betalen uit dat inkomen. Argumenten 1.1 TONK geeft gemeenten de mogelijkheid om huishoudens, die door de coronacrisis in financiële nood zijn gekomen en hierdoor hun vaste lasten (huur, hypotheek) niet meer kunnen betalen, financieel te ondersteunen De TONK valt onder de noemer bijzondere bijstand. Het vaststellen van beleidsregels hierbinnen zijn een bevoegdheid van het college. 1.2 Voor de uitvoering van de TONK krijgen we als gemeente Hoeksche Waard ongeveer € 630.000. Het exacte bedrag is pas duidelijk na het verschijnen van de meicirculaire en komt dan ook pas daadwerkelijk beschikbaar. We stellen voor om de benodigde middelen op dit moment ten laste te brengen van de algemene middelen. De middelen die het Rijk bij de meicirculaire aan de gemeente beschikbaar stelt voor de uitvoering van de TONK zullen vervolgens ten gunste gebracht worden van de algemene middelen. 1.3 Omdat naar verwachting een groot aantal van de aanvragers ondernemer is, is door Team Ondernemen aangeven vanuit het Actieplan economische gevolgen coronamaatregelen, een bedrag van € 275.000 toe te willen voegen aan het te ontvangen bedrag van € 630.000.

Het totaal beschikbare budget komt dan op € 905.000. 1.4 Voor realisering van de onder 1. en 2. genoemde beslispunten is een besluit van uw raad noodzakelijk. Kanttekeningen 1.1 In de begroting zijn op dit moment geen middelen opgenomen voor de uitvoering van de TONK. De beleidsregels worden daarom onder voorbehoud van het verkrijgen van voldoende budget vastgesteld door het college. 1.2. De middelen voor de uitvoering van de TONK worden naar verwachting na het verschijnen van de meicirculaire ontvangen. In de uitvoering kunnen we niet wachten tot de formele besluitvorming door de raad over de middelen van de meicirculaire die zal plaatsvinden bij de vaststelling van de Zomerrapportage. Dit betekent dat aan uw raad gevraagd wordt of u, vooruitlopend hierop, vanuit de algemene middelen een bedrag van € 630.000, beschikbaar wil stellen voor de uitvoering. In verband met een nog mogelijke aanpassing van de verdeelsleutel kan het bedrag dat de gemeente werkelijk zal ontvangen via de circulaires nog hoger of lager uitvallen. 1.3 Het is moeilijk in te schatten hoeveel huishoudens een beroep zullen doen op de TONK. 2/4

1.4.

Uit een rondgang langs diverse regiogemeenten, blijkt dat gemiddeld uitgegaan wordt van een aantal te verwachten aanvragen van 0,67% van het aantal inwoners. Voor de gemeente Hoeksche Waard betekent dit dat er naar verwachting 588 inwoners een beroep op de TONK zullen doen. De TONK is gebaseerd op de bijzondere bijstand. Dit is een zgn. openeindregeling. We mogen geen budgetplafond instellen. Dit betekent dat bij een hoger aantal aanvragen het budget (wellicht) niet toereikend is. Monitoring en eventuele bijstelling van het budget vindt plaats bij de tussenrapportages.

. Financiën 1. Op dit moment zijn geen dekkingsmiddelen in de begroting opgenomen voor de uitvoering van de TONK. Er is geen budget beschikbaar gesteld door uw raad. 2. Het benodigde budget voor de uitvoering van de TONK in de Hoeksche Waard bedraagt € 905.000. 3. Voor de uitvoering van de TONK krijgen we als gemeente Hoeksche Waard dit jaar naar verwachting ongeveer € 630.000 van het Rijk via de algemene uitkering. Het exacte bedrag is pas duidelijk bij het verschijnen van de meicirculaire. De financiële consequenties van de meicirculaire worden formeel aan de gemeenteraad voorgelegd bij de Zomerrapportage. Er kan echter niet gewacht worden met de uitvoering van de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten tot de vaststelling van de Zomerrapportage. De doelgroep betreft burgers in financiële nood. Voorgesteld wordt om het benodigde budget op dit moment ten laste te brengen van de algemene middelen. Vervolgens zullen de middelen die we van het Rijk gaan ontvangen via de meicirculaire bij de Zomerrapportage ten gunste brengen van de algemene middelen. De intentie is dat dit zoveel mogelijk budgetneutraal is. Zoals vermeld bij de kanttekeningen kan het werkelijke bedrag dat wij ontvangen afwijken van het geschatte bedrag doordat er van rijkswege nog een wijziging kan optreden in de toe te passen verdeelsleutel. 4.

In de begroting 2021 is een budget beschikbaar voor de uitvoering van het Actieplan economische gevolgen coronamaatregelen. Onder andere voor beschikbaarstellingen om niet. Naar verwachting zal een groot aantal van de aanvragers van de TONK ondernemer zijn. Door Team Ondernemen is daarom voorgesteld om vanuit hun budget een bedrag van € 275.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de TONK. Het budget voor het Actieplan economische gevolgen coronamaatregelen wordt in de begroting gedekt door een onttrekking uit de Reserve Corona. Bij het overzetten van budget naar een ander begrotingsprogramma dient de onttrekking uit de reserve ook overgezet te worden naar het andere begrotingsprogramma. De financiële consequenties van de punten 2 t/m 4 zijn verwerkt in de begrotingswijziging bij dit voorstel en worden ter vaststelling aangeboden aan uw raad. Communicatie De beleidsregel Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) wordt op de wettelijke en gebruikelijke wijze bekend gemaakt. - Een publicatie van de beleidsregel Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten Hoeksche Waard via Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties (DROP) - De inwoners worden op de hoogte gesteld door publicatie over de verordening in o.a. de regionale krant via de gemeenterubriek, maar ook via de website. - De interne medewerkers worden geïnformeerd via Samen@Work. Uitvoering 1.

De uitvoering van de TONK is belegd bij team Inkomen 2. Voor de uitvoering van de TONK wordt een apart werkproces gemaakt. Hierdoor kan snel inzicht worden verkregen in het aantal ingediende aanvragen, het aantal toekenningen /afwijzingen en kan het beschikbare budget worden gemonitord. Bijlagen 1. 8e begrotingswijziging 2021 Tijdelijke ondersteuning Noodzakelijke Kosten 2. Raadsbesluit Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten 3. Beleidsregels Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten (ter informatie) 3/4

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

4/4