Raadsvoorstel startnotitie beleidsplan Armoede en Schulden

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/23/186937 DOC-23695019 wethouder Boogaard Participatie en Leefbaarheid 30 mei 2023 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Startnotitie beleidsplan Armoede & Schulden. Beslispunten: 1. De startnotitie beleidsplan Armoede en Schulden vast te stellen. Samenvatting voorstel Met de startnotitie ‘Beleidsplan Armoede & Schulden’ wordt het doel van het beleidsplan en het proces om te komen tot dit beleidsplan en het bijbehorend uitvoeringsprogramma voorgelegd. Het doel van het beleidsplan is het ontwikkelen van integraal beleid op het gebied van voorkomen en bestrijden van armoede en schuldenproblematiek. Het beleidsplan Armoede & Schulden draagt bij aan het realiseren van maatschappelijke opgaven. Inleiding Sinds de herindeling van de gemeente Hoeksche Waard heeft het onderwerp Inkomen, armoede & schulden op verschillende manieren aandacht gehad. In 2019 zijn de verordeningen en alle beleidsregels in het kader van de Participatiewet geharmoniseerd. De belangrijkste verandering is dat, daar waar het kan, we de administratieve lasten voor de inwoners en medewerkers hebben verminderd en is er meer ruimte geboden om maatwerk toe te passen. Administratieve lastenverlichting komt o.a. tot uiting door aan inwoners waarvan wij de inkomenssituatie kennen niet jaarlijks te vragen om maatschappelijke participatie, basis schoolkosten of de individuele inkomenstoeslag aan te vragen. Zij ontvangen de tegemoetkoming automatisch.

Meer ruimte om maatwerk toe te passen komt tot uiting omdat bij de beoordeling van een aanvraag niet de regelgeving leidend is, maar de omstandigheden van de inwoner. Jaarlijks actualiseren wij onze beleidsregels en implementeren we beleid, nieuwe wetgeving of wijziging(en) van wetgeving. Ook is er in 2019 binnen het programma Inclusieve samenleving ingezet op “samen tegen armoede”. Wij hebben een extern bureau een 0- meting laten uitvoeren om ons inzicht te gegeven in wie onze doelgroep is, wie een groot risico op armoede lopen en in welke wijken meer kans is op armoede.

1/4

In 2021 is er door de gemeenteraad het beleidsplan Integrale Schulddienstverlening 2021-2024, “Waard om mee te doen en schuldenvrij te leven”, vastgesteld. Zowel het programma “Samen tegen armoede” en het beleidsplan Schulddienstverlening hebben beide hun inspanning gezet op: • Preventie en vroegsignalering; • Versterken van de maatschappelijke participatie van inwoners met een laag inkomen; • Versterken van het netwerk van samenwerkende partijen rond inwoners met een laag inkomen. Vele interventies die plaatsgevonden hebben of geborgd zijn in bestaand beleid of uitvoering zijn een goede basis, maar kunnen nog versterkt worden. Armoede en schulden zijn vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het hebben van problematische schulden zorgt vaak voor armoede, maar ook armoede zorgt vaak voor het ontstaan van schulden. Het is dan ook van belang dat beide problemen aangepakt worden. Het college heeft besloten tot een totstandkoming van integraal beleid ter bestrijding van armoede en het voorkomen van schulden of hulp bij het oplossen van schulden(problematiek). Daarom zetten we dit jaar in op een integraal beleidsplan Armoede & Schulden. Waarbij het uitgangspunt is “als er een goede basis is dan blijven we de ingeslagen koers varen, waarbij we er soms voor kiezen dit verder te verdiepen of te versterken”.

Deze ambitie is beschreven in het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 “Samen doordacht doen”. Omdat het beleid van schulddienstverlening opgenomen wordt in het te ontwikkelen beleidsplan zal het zal het integraal beleidsplan een looptijd krijgen van maximaal vier jaar. De reden hiervoor is dat vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht is gesteld dat de gemeenteraad eenmaal per vier jaar een beleidsplan moet vaststellen. Met deze startnotitie wordt het doel van en het proces om te komen tot het beleidsplan voorgelegd. Beoogd effect Het doel van het beleidsplan is het ontwikkelen van integraal beleid op het gebied van bestrijding van armoede en het voorkomen van schulden, om hiermee inwoners in staat te stellen om financieel zelfredzaam te worden of blijven en hierdoor mee te kunnen (blijven) doen in onze maatschappij. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid Het voorstel past bij de ambitie opgenomen in het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 “Samen doordacht doen”, waar de wens is om tot een integraal beleidsplan Armoede & schulden te komen. 1.2 Inwoners participeren Inwoners van de Hoeksche Waard kunnen, eventueel met ondersteuning, (blijven) participeren in de samenleving, waarbij financiën geen belemmering mag zijn.

1.3 Doelen en randvoorwaarden Het beleidsplan beschrijft de achtergrond, ambities en kaders voor bestrijding van armoede en schulden in de Hoeksche Waard. Het geeft de doelen en randvoorwaarden weer voor verdere uitwerking. Er wordt ook een doorkijk gegeven naar de uitvoering, planning en benodigde financiën voor de komende jaren. De 2/4

doorlooptijd van het beleidsplan is vier jaar: 2024 tot en met 2028. Gedurende de looptijd zal er jaarlijkse evaluatie plaatsvinden. Kanttekeningen 1.1 Belemmeringen De gemeente kan niet alle (financiële) belemmeringen in het leven van inwoners wegnemen. Als gemeente kunnen we het lage inkomen dat een deel van onze inwoners heeft niet structureel verhogen. Het inkomensbeleid is een taak van het Rijk, zij bepalen de hoogte van uitkeringen, de gemeente voert het uit. Wel kan de gemeente inwoners incidenteel financieel ondersteunen bij bijzondere omstandigheden. 1.2 Samenhang Het beleidsplan Armoede en Schulden heeft aandacht voor de samenhang met het nog te ontwikkelen Integraal beleidsplan Sociaal Domein, met het project 0-100 en overige interventies/projecten die ook het armoedebeleid raken zoals gelijke kansen alliantie en Gezond en Actief Leven akkoord. 1.3 Eventueel extra middelen Om beleidsontwikkelingen te kunnen uitvoeren is er meestal extra budget nodig. Als er geen extra middelen beschikbaar gesteld (kunnen) worden zijn nieuwe ontwikkelingen niet of moeilijk realiseerbaar. 1.4 Uitvoering De uitvoering van nieuwe ontwikkelingen vragen mogelijk meer capaciteit van betrokken teams. Duurzaamheid Het thema duurzaamheid kan deel uitmaken van onderwerpen in het beleidsplan.

Financiën De gemeenteraad heeft voor het ontwikkelen van het beleidsplan een budget van € 75.000, - beschikbaar gesteld. Dit voor extra inhuur aan beleidscapaciteit. Communicatie Voor het ontwikkelen van het beleidsplan wordt in ieder geval gesproken met: • Interne teams, zoals team Inkomen, Schulddienstverlening, Werk, Gezondheid en informele zorg, Duurzaamheid, Omgeving, Dienstverlening, Wijkteam etc. • Inwoners (klankbordgroep). • Adviesraad Sociaal Domein. • Stakeholders/Maatschappelijke partners. • Gemeenteraad. Uitvoering Het (uitvoerings)proces bestaat uit twee fases: Fase 1 Verkenning In deze fase wordt een analyse van de huidige situatie uitgevoerd. We evalueren huidig beleid, preventieactiviteiten en uitvoeringsagenda SDV. Daarnaast organiseren we bijeenkomsten met interne medewerkers, inwoners en externe partners om input op te halen. Ook wordt er verkend hoe een integrale 3/4

benadering en samenwerking met andere domeinen bij kan dragen een succesvol armoede en Schulden beleid. Fase 2- Uitwerking De uitwerking van de analyse van fase 1 is de grondslag voor het opstellen van beleid Bovenstaande leidt tot het eindresultaat: het beleidsplan Armoede & Schulden. Planning: November 2023: Bespreking keuzenotitie in de raad 1e kwartaal 2024: Beleidsplan Armoede en Schulden wordt aangeboden aan de raad Bijlagen 1. Startnotie Beleidsplan Armoede en Schulden. Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard C. Rijnberg secretaris a.i.

Ch.B. Aptroot burgemeester

ValidSigned door Cees Rijnberg op 01-06-2023

ValidSigned door Charlie Aptroot op 01-06-2023

4/4