Raadsvoorstel renovatie sportcentrum Strijen

Voorstel Aan: Raad Van: College Zaaknummer: Z/20/078890 Documentnummer: DOC-20343160 Portefeuillehouder: Piet van Leenen Datum: 15 december 2020 Onderwerp Renovatie sportcentrum Strijen. Beslispunten: 1. Het college opdracht te geven om het ontwerp met scenario 2 (functionele-, beeldbepalende en duurzaamheidsmaatregelen zonder ruimten voor fitness en fysiotherapie) te laten uitwerken inclusief de daarbij behorende financiële consequenties. Inleiding De volgende onderwerpen worden behandeld: • Historie • Scenario’s. Historie In 2015 heeft de gemeenteraad van de voormalige gemeente Strijen een motie aangenomen om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van functionele en beeldbepalende verbetering van de huidige sporthal. Hierbij nadrukkelijk ook duurzaamheids- en energiemaatregelen te betrekken. Uit onderzoek is geconcludeerd dat de redenen voor veranderingen aan de sporthal en het zwembad in Strijen zijn: • Sporthal (onderzoek BMC 2017): o tribunes te dicht op speelveld, waardoor de sporthal dus te klein is o te weinig bergruimte o ventilatie en verwarmingsinstallatie maakt te veel lawaai. • Zwembad: in beperkte mate te weinig bergruimte (onderzoek BMC 2017). • Uitstraling gebouw is gedateerd zeker t.o.v. het naastliggende dorpshuis Streona. Het eigendom van de opstallen zwembad en sporthal is ondergebracht bij de Sportstichting Strijen.

De Sportstichting is daardoor opdrachtgever voor eventuele renovatie. De Sportstichting ontvangt jaarlijks van de gemeente een exploitatiebijdrage van circa € 200.000,- excl. btw. Het sportcentrum wordt geëxploiteerd door Laco bv. Deze ontvangt een jaarlijkse exploitatiebijdrage van circa € 290.000,- excl. btw van de gemeente. Daarnaast betaalt Laco aan de Sportstichting een jaarlijkse huurvergoeding van circa € 55.000,excl. btw voor het gebruik van het pand. In 2018 is aan de raadscommissie van de voormalige gemeente Strijen een ontwerp gepresenteerd (zie bijlage).

1/7

De belangrijkste onderdelen van dit ontwerp zijn: • een separate tribune waardoor de huidige tribunes in de sporthal kunnen vervallen en in de sporthal meer ruimte ontstaat; • nieuwe kleedkamers onder de tribune; • de verouderde entree en sportkantine worden vervangen; • ruimte voor fitness en fysiotherapie; • aanvullende duurzaamheidsmaatregelen aan de sporthal en de vernieuwde en toegevoegde bouwdelen; • verbeterde uitstraling van de sporthal. Scenario’s Op basis van bovenstaande informatie en bevindingen zijn vier scenario’s opgesteld en op hoofdlijnen uitgewerkt. Uitgangspunt is het ontwerp uit 2018. Scenario 1 – renovatie zoals besloten in Strijen plus extra verduurzaming gehele gebouw De basis van dit scenario is het in 2018 aan de raadscommissie van de voormalige gemeente Strijen gepresenteerde ontwerp waarbij alleen aanpassingen aan de sporthal en de entree werden gedaan. Aanvullend hierop wordt naast het gebouwdeel sporthal en de entree ook het gebouwdeel zwembad meegenomen. Naast de verbeterde uitstraling en duurzaamheid van de sporthal wordt dus ook de uitstraling en duurzaamheid van het zwembad verbeterd.

Verduurzamen: in het oorspronkelijke ontwerp zijn om de sporthal en de entree te verduurzamen onder andere meegenomen: • verbeteren van de isolatie van de wanden en het dak; • ventilatie met warmteterugwinning; • vervangen verlichting door ledlampen; Aanvullend op het in 2018 gepresenteerde ontwerp worden nog toegevoegd: • bovenstaande aanpassingen voor het zwembad; • isolatie bassin en verduurzaming zwembadinstallaties; • toepassen van warmtepompen voor de energievoorziening; • plaatsen van zonnepanelen. Scenario 2 – scenario 1 zonder ruimten voor fitness en fysiotherapie Het uitgangspunt is het ontwerp van scenario 1, maar dan zonder de extra ruimten voor fitness en fysiotherapie. Scenario 3 – nieuwbouw sporthal In dit scenario wordt het gehele bouwdeel sporthal inclusief de entree en de sportkantine gesloopt en nieuw gebouwd. Hierbij kunnen nog 2 sub varianten worden onderscheiden: 1. met ruimten voor fitness en fysiotherapie; 2. zonder ruimten voor fitness en fysiotherapie. Scenario 4 – gehele nieuwbouw (bedoeld als referentie en beeldvorming) Dit scenario is bedoeld als referentie en voor de beeldvorming ten opzichte van de scenario’s met renovatie. In dit scenario wordt het gehele sportcentrum (sporthal en zwembad) gesloopt en nieuw gebouwd, zonder ruimten voor fitness en fysiotherapie. 2/7

Beoogd effect Een scenario voor de renovatie van het Sportcentrum Strijen dat kan worden uitgewerkt tot een uitvoeringsgereed ontwerp voor een duurzaam, functioneel en esthetisch toekomstbestendig sportcentrum.

Argumenten 1.1 Uitgangspunt voor het ontwerp is de besluitvorming in de voormalige gemeente Strijen. Het uitgangspunt van alle scenario’s is het ontwerp dat in 2018 aan de raadscommissie van de voormalige gemeente Strijen is gepresenteerd en daarna is uitgewerkt. 1.2 Ruimten voor fitness en fysiotherapie zijn niet noodzakelijk en kunnen concurrerend zijn in de markt In het oorspronkelijke plan zijn op suggestie van de exploitant Laco ruimten opgenomen voor fitness en fysiotherapie. De bedoeling is dat deze ruimten door Laco worden geëxploiteerd. De extra kosten die hieruit voortkomen moeten door extra huurvergoeding door Laco worden gecompenseerd. Laco ziet de toevoeging van deze functies als een versterking van het sportcentrum. Zij verwachten dat meer inwoners van Strijen hierdoor gebruik zullen gaan maken van het sportcentrum. Bij de toevoeging van deze functies kunnen de volgende kanttekeningen worden gemaakt: • De wet Markt en Overheid zorgt ervoor dat overheden niet met gemeenschapsgeld kunnen concurreren in de markt. Nu in Strijen al zowel fysiotherapie als fitnessruimte in de markt wordt geëxploiteerd, moet de gemeente ervoor waken om in strijd met de wet Markt en Overheid te handelen.

Doordat het bestuur van de Sportstichting uitsluitend bestaat uit wethouders kan de indruk ontstaan dat de gemeente door het realiseren van deze extra functies een marktpartij bevoordeeld. • Toevoeging van deze functies lijkt door de aanwezigheid van diverse praktijken voor fysiotherapie en fitness centra in Strijen niet direct noodzakelijk. • In Strijen zijn naast de sporthal en het zwembad reeds meerdere voorzieningen zoals het recent verbouwde dorpshuis Streona, diverse sportvelden en de golfbaan. Gezien dit voorzieningenniveau zijn de ruimten voor fitness en fysiotherapie vanuit sportinhoudelijk en maatschappelijk oogpunt niet noodzakelijk. Terwijl de daarvoor benodigde investering relatief groot is en daarmee ook het risico of die investering ook op langere termijn door voldoende opbrengsten wordt gedekt. 1.3 Nieuwbouw sporthal en renovatie zwembad is een alternatief maar geeft teveel hinder (scenario 3) Nieuwbouw van de sporthal en renovatie van het zwembad is een alternatief scenario. De voor- en nadelen zijn als volgt: • Het huidige onderhoudsniveau van de sporthal c.a. is redelijk en de technisch staat en de installaties is goed; • Er moet een geheel nieuw ontwerp worden gemaakt hetgeen ervoor zorgt dat pas later gestart kan worden met de nieuwbouw en een langere bouwperiode; • De sporthal zal tijdens de bouw en nieuwbouw circa 1 jaar niet bruikbaar zijn.

De huidige gebruikers van de sporthal moeten daarom uitwijken naar andere locaties. Voor de basisscholen die de sporthal gebruiken moet vervoer worden verzorgd. Dit brengt extra kosten met zich mee en voor de gebruikers grote hinder; • Voordeel is dat de investering voor de nieuwe sporthal over 40 jaar kan worden afgeschreven. De kapitaallasten zullen hierdoor lager zijn dan de andere scenario’s van renovatie met een afschrijvingstermijn van 20 jaar.

3/7

1.4 Gehele nieuwbouw is niet nodig (scenario 4) Voor de vergelijking is ook nieuwbouw van zowel sporthal als zwembad onderzocht. De voor- en nadelen zijn als volgt: • Het huidige onderhoudsniveau is redelijk en de technisch staat van het gebouw en de installaties is goed. • Er moet een geheel nieuw ontwerp worden gemaakt. • De sporthal en het zwembad zullen tijdens de bouw en nieuwbouw circa 1,5 jaar niet bruikbaar zijn De huidige gebruikers van de sporthal moeten daarom uitwijken naar andere locaties. Voor de basisscholen die de sporthal gebruiken moet vervoer worden verzorgd. Dit brengt extra kosten met zich mee en voor de gebruikers grote hinder. • De investering voor de nieuwe sporthal en het zwembad kan over 40 jaar worden afgeschreven. De kapitaallasten zullen desondanks hoger zijn dan van de andere scenario’s. 1.5 Op basis van de voorgaande voor- en nadelen is gekozen voor voorkeursscenario 2 Op basis van voorgaande voor- en nadelen is gekozen voor voorkeursscenario 2. Dit scenario blijft dicht bij het oorspronkelijke plan dat de gemeenteraad van Strijen heeft vastgesteld. Hierbij is tevens de ambitie van het college om te verduurzamen meegenomen. Door het gestelde in de Wet Markt en Overheid heeft het niet de voorkeur om ook ruimten voor fysiotherapie en fitness te realiseren.

Het exploiteren van fitness heeft ook vanuit de sportinhoudelijke en maatschappelijke kant geen directe noodzaak.

Kanttekeningen 2.1 Opmerkingen Deloitte In de tweede helft van 2019 heeft de gemeente aan Deloitte gevraagd om een onafhankelijke analyse van het gepresenteerde investeringsbedrag, de exploitatie, de dekking en de energieneutraliteit . Hierbij is door Deloitte opgemerkt dat: • er onzekerheden zijn over de hoogte van de investering (prijsstijgingen tot start bouw en bijkomende kosten te laag ingeschat); • de dekking van de investeringskosten niet voldoende is; • de dekking van de hogere onderhoudslasten onzeker is; • de voorgenomen investeringen niet tot energieneutraliteit leiden; volledig energieneutraal lijkt in de huidige constellatie niet mogelijk; • er onzekerheid over de btw-verrekening is. 2.2 In stand houden Sportstichting De noodzaak van het in stand houden van de Sportstichting wordt in het kader van met name de BTW de komende periode nader onderzocht. Bij dit raadsvoorstel is bij de uitgangspunten voor de kapitaallasten rekening gehouden met de optie dat de Sportstichting wordt opgeheven. Indien de Sportstichting niet wordt opgeheven kunnen dezelfde uitgangspunten worden gehanteerd

Financiën In 2018 is een aannemer geselecteerd. Deze aannemer heeft op basis van het ontwerp een kostenraming gemaakt. Voor de installaties zijn 3 offertes aangevraagd.

4/7

Door de Sportstichting is in 2018 een calculatie van de kosten gemaakt waaruit bleek dat een investering van € 2,4 miljoen noodzakelijk is. Na de aanbiedingen van de aannemer en de installateur werd in 2019 geconstateerd dat € 3,0 miljoen noodzakelijk is. De jaarlijkse kapitaallast (rente en afschrijving) van deze investering is €115.000 (na aftrek van €300.000 uit de voorziening groot onderhoud), gebaseerd op een afschrijvingstermijn van 40 jaar en een rentepercentage van 1,75%. Deze kapitaallasten zijn volgens de Sportstichting te dekken door: • een jaarlijkse extra bijdrage van gemeente Hoeksche Waard aan de Sportstichting van € 54.000,-; • een extra huurvergoeding van Laco aan de Sportstichting voor het kunnen exploiteren van de ruimte voor fitness en fysiotherapie van € 20.000,-; • een bijdrage van € 41.000,- uit eigen middelen van de Sportstichting. Voor de renovatie van de sporthal heeft de voormalige gemeente Strijen een bijdrage in de investeringskosten van in totaal € 1 miljoen toegezegd. De voormalige gemeente Strijen heeft deze bijdrage omgezet in een toekomstige verhoging van de subsidie aan de stichting van € 54.000,- voor een periode van 20 jaar welke reeds in de meerjarenbegroting vanaf 2019 is opgenomen.

Inmiddels is in november 2020 door Facilicom een overzicht opgesteld van de technische conditie, het noodzakelijke onderhoud, de verduurzamingsmogelijkheden en de benodigde budgetten voor instandhouding en verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. De uitkomsten zijn vastgelegd in een meetrapport, een inspectierapport, een meerjaren onderhoudsplan (mjop), een energielabel en een duurzaamheids-maatwerkadviesrapport. De duurzaamheidsmaatregelen bestaan uit het verminderen van het energieverbruik en het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen. De maatregelen die genomen moeten worden dienen nog nader te worden uitgewerkt voordat de daadwerkelijk te nemen maatregelen en de bijbehorende kosten definitief vast te stellen zijn. De kosten voor de aanpassingen t.b.v. de duurzaamheid zijn voor alle scenario’s circa € 1,0 miljoen. Per scenario is een indicatieve raming van de investeringskosten excl. btw gemaakt. De kosten zijn geraamd op basis van: • aannemersbegroting mei 2019; • offerte installateurs; • maatwerkadvies duurzaamheid van Facilicom november 2019 (circa € 1,0 miljoen) ; • verbetering uitstraling zwembad (€ 200.000); • kengetallen bijkomende kosten en prijsstijgingen, mede op basis advies Deloitte maart 2019; • tijdelijke voorzieningen; • aanpassingen buitenruimte; • begeleiding vanuit de gemeente; • onvoorziene kosten.

De jaarlijkse lasten van de Sportstichting bestaan uit: • groot onderhoud (mjop); • diverse vaste lasten; • kapitaallasten/afschrijving investeringen. De investeringskosten van het te kiezen scenario verhogen de kapitaallasten van de Sportstichting. Bij geen dekkingsmogelijkheden door de Sportstichting leidt dit indirect tot hogere lasten voor de gemeente. 5/7

De kosten van de Sportstichting Strijen worden gedekt door: • een jaarlijkse exploitatiebijdrage vanuit de gemeente; • een huurvergoeding van Laco. In onderstaande tabel wordt per scenario van de geraamde investeringskosten een globale inschatting gemaakt van de extra kapitaalslasten en de extra jaarlijkse benodigde bijdrage vanuit de gemeente, bovenop de reeds gereserveerde aanvullende jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 54.000,-.

Scenario

Omschrijving

1.

Renovatie zoals besloten in Strijen inclusief extra verduurzaming gehele gebouw *** Scenario 1 zonder ruimten voor fitness en fysiotherapie Nieuwbouw sporthal, inclusief fitness- en fysioruimten Nieuwbouw sporthal, zonder fitness- en fysioruimten Nieuwbouw gehele sportcentrum

2. 3.1 3.2 4.

€ 5,2 mln.

Extra kapitaallasten Sportstichting**/ extra bijdrage gemeente € 160.000,-

€ 3,9 mln.

€ 110.000,-

€ 7,4 mln.

€ 120.000,-

€ 6,1 mln.

€ 100.000,-

€ 12 mln.

€ 220.000,-

Investeringskosten excl. BTW *

* van de investeringskosten is circa € 1,0 miljoen bestemd voor de verduurzaming ** bij de kapitaallasten is rekening gehouden met een rentepercentage van 0,23% welke de gemeente bij activa hanteert *** de maatregelen voor verduurzamen zijn nader omschreven op pagina 2. Aanvullende financiële kanttekeningen: • Bij de berekening van de investering en de kapitaallasten in 2018 is vanuit gegaan dat door het vervallen van het btw regime bij het gelegenheid geven tot sport, nog gebruik kan worden van het overgangsrecht sport waarbij de BTW kan worden verrekend. Het wel of niet kunnen verrekenen van de BTW wordt de komende periode, indien het beoogde scenario door de raad is gekozen, nog nader door een externe fiscalist onderzocht. • Bij alle berekeningen van de investeringen en de kapitaallasten is vanuit gegaan dat de BTW kan worden verrekend. Indien de BTW niet kan worden verrekend worden de investeringskosten met 21% verhoogd. Hierdoor zal er niet alleen sprake zijn van hogere kapitaallasten, maar indien er geen dekking binnen de Sportstichting gevonden kan worden, zal ook de extra bijdrage vanuit de gemeente verder moeten verhoogd. • Bij de eerdere berekeningen door de Sportstichting is uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 40 jaar.

De gemeente Hoeksche Waard gaat echter uit van het standpunt dat de verbouwing/ renovatie niet leidt tot een levensduurverlenging van 40 jaar van het pand. Volgens de nota waardering en afschrijving 2019 Hoeksche Waard wordt bij een verbouwing/ renovatie een afschrijvingstermijn van 20 jaar gehanteerd. De renovatie is een relatief kleine, niet zelfstandige uitbreiding en is grotendeels een renovatie van het bestaande gebouw. Een wijziging van de afschrijvingstermijn heeft grote invloed op de hoogte van de jaarlijkse kapitaallasten. Bij een kortere afschrijvingstermijn worden de kapitaallasten hoger en bij een langere afschrijvingstermijn worden de kapitaallasten lager. Op basis van de componentenbenadering kan het zijn dat door een andere afschrijvingstermijn per component (zoals installaties, zonnepanelen e.d.) de kapitaallasten hoger uitvallen. • De invloed op de exploitatielasten door de renovatie is nog niet exact te bepalen. Aangezien er positieve en negatieve invloeden zijn, wordt er nu van uitgegaan dat de exploitatielasten nagenoeg gelijk blijven. 6/7

•

•

Bij toevoeging van de ruimten voor fitness en fysiotherapie zal Laco voor deze extra investering een kostprijs dekkende huur moeten betalen. Hiervoor zal de huurovereenkomst moeten worden aangepast. Kosten door eventueel achterstallig groot onderhoud kunnen door de Sportstichting worden opgevangen. Alle scenario’s geven een globale berekening van de kosten weer. Na keuze van het beoogde scenario door de raad kan na uitwerking van het ontwerp de werkelijke kosten voor zowel de investering als de jaarlijkse exploitatielasten worden berekend.

Communicatie De gebruikers van het sportcentrum is gevraagd naar hun mening over de faciliteiten. Hieruit zijn tot nu toe geen aanvullende eisen t.o.v. de uitgangspunten naar voren gekomen. Het niet realiseren van de ruimten voor de fitness en de fysiotherapie is besproken met de exploitant Laco.

Uitvoering Na de keuze voor een scenario wordt dat scenario verder uitgewerkt. Het bouwkundig ontwerp moet worden aangepast. Het ontwerp voor de installaties moet worden uitgewerkt waarbij met name het aspect duurzaamheid veel aandacht zal vragen. Als er voldoende zekerheid is over het ontwerp en de bijbehorende kosten wordt met een raadsvoorstel het aanvullende krediet voorgelegd aan de raad, naar verwachting zal dit medio 2021 mogelijk zijn.

Bijlagen 1 Presentatie voorlopig ontwerp 2018

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

7/7