Raadsvoorstel Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/23/224068 DOC-793411 wethouder Blaak-van de Lagemaat Gezondheid & Informele zorg 23-01-2024 Nee Besluitvormend

Onderwerp Regiovisie Huiselijk geweld en Kindermishandeling Rotterdam Rijnmond 2024-2027. Beslispunten: 1. In te stemmen met de uitgangspunten, die beschreven staan in de Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling Rotterdam Rijnmond 2024-2027. Samenvatting voorstel Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid kindermishandeling en huiselijk geweld tegen te gaan en alle leden van een gezin of huishouden hulp te bieden. Gemeenten zijn verplicht om een Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling op te stellen voor de komende vier jaar. In deze regiovisie spreken we op hoofdlijnen af hoe we gezamenlijk de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling inrichten. Dat vraagt nadere uitwerking op centrumgemeentelijk en gemeentelijk niveau. Deze regiovisie komt voort uit de huidige regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis. In deze nieuwe regiovisie bouwen we voort op wat we met elkaar de afgelopen jaren hebben bereikt en sluiten aan bij nieuwe ontwikkelingen. We benoemen de leidende principes van waaruit we willen werken en de ontwikkelopgaven waar we op willen focussen.

De afgelopen periode is in de gemeenteraad naast de vaststelling Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Rotterdam-Rijnmond 2020 – 2023 (eind 2019) en de informatie over het lokaal uitvoeringsplan HGKM 2020-2021 (begin 2020) het volgende gepasseerd: - 28-10-2021 Themabijeenkomst over de aanpak HGKM - 15-2-2022 Lokaal uitvoeringsplan HGKM 2022-2023 (raadsinformatiebrief) - 15-2-2022 Regionaal borgingsplan Zuid Holland Zuid 2022-2023 (raadsinformatiebrief) - Halfjaarlijks is een raadsinformatiebrief gedeeld met de stand van zaken. De laatste raadsinformatiebrief met cijfers over 2022 is eind april aan uw raad aangeboden. Nu ligt voor ter besluitvorming: Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Rotterdam-Rijnmond 2024 – 2027. Op 15 november 2023 was er een regionale radenvergadering waar centrumgemeente Nissewaard de regiovisie heeft toegelicht. Met deze regionale visie kunnen we de komende jaren samen met onze samenwerkingspartners goed invulling geven aan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio. Daarnaast kunnen we de visie goed gebruiken om de vertaalslag te maken naar het (nog verder) versterken van onze lokale aanpak. Na vaststelling van de regiovisie door de gemeenteraden worden de leidende principes en ontwikkelopgaven verder lokaal uitgewerkt in een nieuw op te stellen uitvoeringsplan. 1/5

Bijzondere positie Hoeksche Waard Dit is de regiovisie van Rotterdam Rijnmond. De gemeente Hoeksche Waard ontvangt de middelen voor Huiselijk Geweld en Kindermishandeling via de door het Rijk vastgestelde centrumgemeente Nissewaard (Zuid-Hollandse Eilanden), één van de centrumgemeenten van Rotterdam Rijnmond. Echter, de Hoeksche Waard maakt voor veiligheid en jeugd in de uitvoering onderdeel uit van de regio ZuidHolland Zuid, inclusief de Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Dit maakt dat onze gemeente een bijzondere positie heeft, omdat de gemeente dus met 2 regio’s te maken heeft. Het is belangrijk dat de uiteindelijke regionale plannen niet op belangrijke onderdelen (te veel) gaan afwijken. Hoewel de regiovisie Zuid-Holland Zuid nog niet beschikbaar is, is de verwachting dat deze (net als de huidige versie) vrijwel volledig zal overeenkomen met de regiovisie Rotterdam Rijnmond. In beide regio’s wordt aangesloten bij relevante regionale overleggen om betrokken te blijven in de opstelling en uitvoering van beleid. Inleiding De huidige regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis 2020-2023 vormde een paraplu voor verbeterplannen huiselijk geweld en kindermishandeling. De evaluatie van de verbeterplannen staat in hoofdstuk 4 van de Regiovisie.

In deze nieuwe regiovisie zijn ontwikkelopgaven geformuleerd aan de hand van de aanbevelingen uit de evaluatie van de huidige regiovisie en onze leidende principes. Zowel de leidende principes als de ontwikkelopgaven voor de komende jaren leggen een duidelijke link naar het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Met deze herziening staan de gemeenten samen met de ketenpartners de komende jaren een grote opgave te wachten. Onderdelen van huiselijk geweld en kindermishandeling gaan landen in het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Wat gaan we met de regiovisie bereiken?1 Zoals beschreven in de Regiovisie is huiselijk geweld en kindermishandeling de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Het is tegelijkertijd complex, gelaagd en gaat vaak samen met andere problemen, zoals armoede, psychiatrische problematiek of verslaving. Het voorkomen en duurzaam oplossen van deze problematiek vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen. Ook vraagt de aanpak om een lange adem. In de Regiovisie wordt aandacht besteed aan een aantal leidende principes om hiermee om te gaan, zoals de ‘visie op gefaseerd samenwerken aan veiligheid’ waarbij uitgegaan wordt van de drie fasen acute veiligheid, stabiele veiligheid en herstel. Onze ambitie is dat alle inwoners een veilig thuis hebben.

We geloven dat we met elkaar een goede basis bieden om de cirkel van huiselijk geweld en kindermishandeling te doorbreken. De gemeenten en alle betrokken organisaties in de regio zetten zich in om duurzame veiligheid te bereiken in gezinnen en huishoudens. Op basis van de leidende principes, de evaluatie van de huidige regiovisie en de opgaven die samenhangen met het Toekomstscenario blijven we in onze regio de komende jaren samenwerken aan onderstaande ontwikkelopgaven. Versterken van lokale teams Om de nieuwe rol zoals beschreven in het Toekomstscenario op zich te nemen, moeten medewerkers van lokale teams kunnen signaleren, de meldcode toepassen, gezinsgericht werken en zolang betrokken zijn als nodig. Dit vraagt investeringen in opleiding, houding en gedrag van de medewerkers. Waarbij we lokale teams zien als lerende organisaties. De inzet van het lokale team en die van de partners, zoals Veilig Thuis, Jeugdbescherming en de Raad voor de Kinderbescherming, moeten aansluiten op elkaar. Dit vraagt om duidelijke samenwerkingsafspraken met deze partijen, waarbij gemeenten een regisserende rol hebben. 1 Verbreding van de Huiselijk Geweld (HG) leerwerkplaats is ook een ontwikkelopgave in de voorliggende regiovisie. Vanuit Hoeksche Waard wordt niet deelgenomen aan deze leerwerkplaats van RR.

2/5

Samenwerken met ervaringsdeskundigen Ervaringsdeskundigen zijn een belangrijke ondersteuning voor cliënten bij het zoeken naar hulp en dragen eraan bij dat het gezin of het huishouden centraal staat in de hulpverlening. We zien een rol voor ervaringsdeskundigen in het contact met cliënten, het meedenken in casuïstiek, bij de scholing en voorlichting voor professionals, de informatie aan inwoners en het meedenken over het beleid (zoals zij ook input hebben geleverd voor deze regiovisie). Plegerperspectief Om de cirkel van geweld daadwerkelijk duurzaam te doorbreken moet er aandacht en hulpverlening beschikbaar zijn voor alle leden van het gezin of huishouden waar geweldsproblematiek speelt. Lange tijd was de hulpverlening vooral op het slachtoffer gericht. Door meer aandacht te geven aan het plegerperspectief willen we bereiken dat plegers inzicht krijgen in het eigen gedrag en de eigen rol binnen de geweldsdynamiek. Zo krijgen ze handvatten om het gedrag te hanteren. Implementatie van de visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid De visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid wordt breed onderschreven door gemeenten en ketenpartners. Deze visie tot uitvoering brengen vraagt inspanning vanuit bestuur, management en uitvoering. Als gemeente focussen we in eerste instantie op onze eigen organisaties: wat vraagt het van ons om de visie te implementeren.

Er wordt dan zowel naar kwaliteit (deskundigheid) als kwantiteit (capaciteit) gekeken en ook naar de benodigde samenwerkingsafspraken met partners. Aan de hand van de volgende criteria weten we of we op de goede weg zijn om huiselijk geweld en kindermishandeling duurzaam op te lossen: 1. Wanneer we zien dat de aantallen van de herhaalmeldingen bij Veilig Thuis verminderen. 2. Wanneer we zien dat de inzet van ervaringsdeskundigen wordt toegevoegd aan de bestaande werkprocessen. 3. Wanneer we zien dat er voor zowel de pleger als het slachtoffer een passende aanpak aanwezig is. Beoogd effect Onze ambitie is om samen met onze samenwerkingspartners met de visie die er nu ligt de komende jaren goed invulling te geven aan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast kunnen we de visie goed gebruiken om de vertaalslag te maken naar het (nog verder) versterken van onze lokale aanpak. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid De aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling van de afgelopen jaren binnen onze regio is geëvalueerd met gemeenten, ketenpartners en ervaringsdeskundigen. Uit de evaluatie komt naar voren dat het wederzijdse vertrouwen is gegroeid. Door meer samen te werken is er ook meer kennis over elkaars werkwijze en inzet ontstaan en ervaart men kortere lijnen, wat de onderlinge communicatie ten goede komt.

Daarnaast is er grote waardering voor de inzet van ervaringsdeskundigen. Ook de aandacht die er de afgelopen tijd is geweest voor de inzet en implementatie van aandachtsfunctionarissen Meldcode bij de gemeentelijke organisaties kan op instemming rekenen. Er lopen nog een aantal zaken minder goed. Wat het meeste wordt genoemd zijn de toegang tot specialistische hulpverlening en de lange wachttijden in de keten. Er wordt niet altijd systeemgericht gewerkt. Veelal ligt de focus van de hulp bij het slachtoffer en niet bij de pleger. Professionals van lokale teams zijn nog te weinig toegerust om gezamenlijk te kunnen analyseren welke (onderliggende) patronen én risicofactoren van geweld er in de desbetreffende situatie spelen. De regio heeft de intentie om te 3/5

werken volgens de visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid. Om deze visie te kunnen implementeren in alle lokale teams is verbreding en verdieping nodig. 1.2 Er is extern draagvlak De regiovisie is tot stand gekomen door gesprekken met medewerkers van ketenpartners, beleidsadviseurs van de gemeenten en ervaringsdeskundigen. Ook is aan de adviesraad sociaal domein HW advies gevraagd. Met het advies van de adviesraad is waardevolle informatie opgehaald, die meegenomen wordt in de opstelling van het lokale uitvoeringsplan, dat opgesteld wordt op basis van de regiovisie Zuid Holland Zuid. Deze is nog niet ontvangen en het is vooralsnog onduidelijk wanneer deze gereed is. Dit wordt actief gevolgd. Kanttekeningen 1.1 Bijzondere positie Hoeksche Waard De Hoeksche Waard is aan de ene kant als gemeente onderdeel van de regio Zuid Hollandse Eilanden als het gaat om het vaststellen van beleid en de daaraan gekoppelde financiering, anderzijds als gemeente onderdeel van de regio Zuid-Holland Zuid als het gaat om het operationaliseren van het bestrijden van huiselijk geweld. Met de centrumgemeente Nissewaard is dit besproken en zij benadrukt de bijzondere positie en stelt dit ook binnen de regiovisie aan de orde. Er wordt vooral praktisch mee omgegaan. Duurzaamheid Niet van toepassing.

Financiën Via de Decentralisatieuitkering Vrouwenopvang (DUVO) ontvangt centrumgemeente Nissewaard middelen voor de vrouwenopvang en aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze middelen kunnen regionaal worden ingezet (o.a. Vrouwenopvang, Plegeropvang en Centrum Seksueel geweld, waar ook inwoners van Hoeksche Waard gebruik van kunnen maken). Gemeente Hoeksche Waard ontvangt vanuit Nissewaard jaarlijks middelen van ongeveer € 600.000 dat volledig besteed wordt aan Veilig Thuis ZHZ en het Programmateam Toekomstscenario. Hoeksche Waard heeft hierin een andere positie ten opzichte van de andere gemeenten binnen de Zuid-Hollandse Eilanden, omdat de uitvoering van de aanpak grotendeels belegd is in regio Zuid-Holland Zuid. Er zijn beperkte middelen beschikbaar gesteld door de raad voor de uitvoering van het lokale uitvoeringsplan. De voorliggende Regiovisie heeft geen (extra) financiële gevolgen. Communicatie Er wordt een communicatieplan opgesteld bij de opzet van het nieuw op te stellen lokale uitvoeringsplan. Uitvoering Met de regiovisie wordt de basis gelegd om de ontwikkelopgaven uit te werken. Als aanvulling hierop wordt een lokaal uitvoeringsplan opgesteld voor de komende jaren. Het huidige lokale plan loopt tot eind 2023, maar wordt verlengd zolang er geen nieuwe regiovisie Zuid Holland Zuid is.

Er wordt actief aandacht gevraagd voor de Regiovisie ZHZ die nog opgesteld dient te worden. Bijlage 1. Raadsbesluit 2. Regiovisie Huiselijk geweld en Kindermishandeling Rotterdam Rijnmond 2024-2027 4/5

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard D.E. Koops secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5