Raadsvoorstel Openbare Toiletten (5-11)

Voorstel Aan: Van: Waard Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

Gemeenteraad Jeanette Kuipers, CDA Hoeksche Waard Coen Raijer, D66 Hoeksche Z/25/345825 DOC-251096130 wethouder Boogaard Gemeenteraad/Griffie Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Initiatiefvoorstel met als doel de realisatie van openbare toiletten in de gemeente.

Beslispunten: 1. Het initiatiefvoorstel Openbare Toiletten van mevr. Kuipers en dhr. Raijer van resp. CDA en D66 Hoeksche Waard over te nemen 2. Daarmee het college de opdracht te geven 1. De huidige toiletvoorzieningen in kaart te brengen en online zichtbaar te maken (waaronder in de Hoge Nood-app) 2. Een convenant openstellingsbereidheid aan te gaan met organisaties en ondernemers 3. Te werken aan nieuwe voorzieningen (toilethubs en vijf nieuwe toiletunits) 3. De activiteiten van beslispunten 2.1 en 2.2 financieel te dekken uit de bestaande begrotingspost Programma 5.7. Toerisme en Recreatie en via mogelijke externe bijdragen (subsidies, sponsoring, samenwerking met horeca) 4. Het college opdracht te geven een dekkingsvoorstel voor toiletvoorzieningen in het buitengebied (2.3) te doen aan de raad vòòr de behandeling van de Kadernota 2027 Samenvatting voorstel Met dit initiatief willen de indieners de toegankelijkheid en gastvrijheid van de gemeente Hoeksche Waard verbeteren. Toegankelijke toiletten zijn een basisvoorziening die essentieel is voor inwoners, bezoekers, ouderen, gezinnen en mensen met een medische aandoening.

Het voorstel vraagt het college beleid te ontwikkelen voor openbare en opengestelde toiletten, bestaande voorzieningen beter zichtbaar te maken en de financiële mogelijkheden te onderzoeken voor de aanleg van ten minste vijf nieuwe openbare toiletten op strategische plekken in het buitengebied. In dit raadsvoorstel is de reactie van het college zoals geschetst in de bijlage 3 verwerkt. Hiermee is aan bezwaren en suggesties tegemoet gekomen. Inleiding Toiletten horen bij een gastvrije gemeente. Iedereen heeft ze weleens nodig, maar voor mensen met buik- en blaasaandoeningen is directe beschikbaarheid van een toilet noodzakelijk. In de Hoeksche Waard ontbreken voldoende toegankelijke en herkenbare openbare toiletten.

PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1

Het initiatief heeft tot doel dit te verbeteren, aansluitend bij de gemeentelijke ambities voor leefbaarheid, inclusiviteit en toerisme. De gemeenteraad wordt gevraagd om kaders te stellen en het college op te dragen beleid en uitvoering te ontwikkelen, zodat binnen één jaar het aantal aangemelde toiletten in de Hoge Nood-app aanzienlijk toeneemt en binnen vijf jaar het aantal zogeheten “toiletthuisblijvers” wordt gehalveerd. Het college merkt terecht op dat er in de gemeente wel enkele opengestelde toiletten zijn, maar dat er nog geen gemeentebreed beleid bestaat. Dit voorstel biedt een kader om dat beleid op te bouwen, in samenwerking met ondernemers, maatschappelijke organisaties en inwoners Beoogd effect De Hoeksche Waard wordt een toegankelijke en gastvrije gemeente, waar inwoners en bezoekers zonder belemmeringen gebruik kunnen maken van toiletvoorzieningen in de openbare ruimte. Langetermijndoel: binnen vijf jaar voldoende openbare toiletten in alle kernen en recreatiegebieden, en een aanzienlijke toename van de bekendheid en bruikbaarheid van bestaande voorzieningen. Argumenten 1.1 Het voorstel past binnen bestaand beleid Het initiatief sluit aan bij het programma Toerisme en Recreatie (Programma 5.7) en bij de gemeentelijke doelstelling voor een inclusieve en toegankelijke publieke ruimte.

1.2 Meer toiletten bevorderen gastvrijheid en maatschappelijke participatie Toegankelijke toiletten verminderen sociaal isolement en vergroten de zelfredzaamheid van inwoners. Ze dragen bij aan een aantrekkelijk verblijfsklimaat en stimuleren lokale economie en toerisme. 1.3 Het voorstel sluit aan bij bestaande maatschappelijke initiatieven De Detailhandelsraad Hoeksche Waard heeft in 2025 uitgesproken zich samen met ondernemers en gemeente te willen inzetten voor openbare toiletten in iedere kern. Dit initiatief sluit daarop aan. 1.4 Het voorstel is financieel uitvoerbaar binnen bestaande kaders De eerste fasen (inventarisatie, bewegwijzering en samenwerking met ondernemers) kunnen binnen de bestaande middelen van Programma 5.7 worden uitgevoerd. Voor nieuwe toiletten volgt een financiële uitwerking in de volgende kadernota (in besluitvormende raad 14 juli 2026). 1.5 Het voorstel is integraal afgestemd De aanpak vraagt samenwerking tussen gemeentelijke diensten, ondernemersverenigingen, zorgorganisaties en bewoners. Dit versterkt de maatschappelijke draagkracht en uitvoerbaarheid. Kanttekeningen PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1

1.1 Structurele exploitatiekosten moeten worden onderzocht De jaarlijkse kosten voor onderhoud en schoonmaak van nieuwe voorzieningen zijn nog niet bekend. Het college wordt gevraagd dit onderdeel mee te nemen in het vervolgonderzoek. 1.2 De locatiekeuze vergt zorgvuldige afstemming In de uitvoeringsfase kan discussie ontstaan over concrete locaties. Door tijdige participatie met dorpsraden, ondernemers en omwonenden worden risico’s beperkt. Duurzaamheid De voorgestelde aanpak stimuleert het gebruik van duurzame, onderhoudsarme toiletconcepten zoals droge toiletten (bijv. PAAVO – Kazuba). Hiermee wordt aangesloten bij de gemeentelijke duurzaamheidsdoelen. Financiën Fase 1 (inventarisatie, bewegwijzering, convenant met ondernemers): uit te voeren binnen de bestaande middelen van Programma 5.7 Toerisme en Recreatie. Fase 2 (onderzoek en realisatie van vijf openbare toiletten): het college brengt vóór de volgende begrotingscyclus in beeld welke middelen benodigd zijn voor investering en onderhoud. Er worden voor dit initiatief geen nieuwe budgettaire verplichtingen voorgesteld. Het onderzoek vormt de basis voor een latere financiële besluitvorming. Beoogde maatschappelijk effecten: wat willen we bereiken  De Hoeksche Waard wordt aantoonbaar gastvrijer en beter toegankelijk.  Inwoners en bezoekers ervaren meer comfort en veiligheid in de openbare ruimte.

 Minder eenzaamheid en sociaal isolement, meer zelfredzaamheid en gezondheid  Effectmeting: halvering toiletthuisblijvers binnen vijf jaar (via enquêtes), 90% dekking in de Hoge Nood-app en 80% tevredenheid binnen twee jaar, via een reguliere rapportage door B&W te verstrekken. Communicatie Gemeentelijke communicatie vindt plaats via gemeentelijke kanalen, sociale media en toeristische platforms. De gemeente werkt samen met de Hoge Nood-app. Voor toeristen wordt informatie opgenomen in route-apps en VVV-materiaal. Voor inwoners wordt samenwerking gezocht met thuiszorgorganisaties en dorpsraden. Uitvoering Na aanvaarding van dit initiatief:  (fase 1) Het college stelt binnen drie maanden een actueel overzicht op van bestaande toiletlocaties.  (fase 1) Binnen zes maanden worden uniforme borden geplaatst en toiletten aangemeld bij de Hoge Nood-app.  (fase 1) Binnen één jaar wordt een convenant gesloten met lokale organisaties en ondernemers voor openstelling van toiletten (streefgetal: 30 locaties).

PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1





(fase 2) Voorafgaand aan de volgende kadernota (juni/juli) brengt het college een voorstel uit voor de financiële dekking en de realisatie van minimaal vijf nieuwe openbare toiletten in het buitengebied. (fase 2) Rapporteert het college regulier over de voortgang van de uitvoering, o.a. per effectmeting

Het college geeft aan dat uitvoering van fase 2 kan plaatsvinden na besluitvorming over financiering en binnen beschikbare capaciteit. De voortgang kan, afhankelijk van die besluitvorming, worden meegenomen in de transitie naar een nieuw college. Bijlagen 1 Initiatiefvoorstel Openbare Toiletten 2025 2 Beeldvormende PowerPointpresentatie “Openbare Toiletten Hoeksche Waard 2025” dd. 30/10/25 3 Reactie van het college op het concept initiatiefvoorstel ‘Openbare Toiletten in de Hoeksche Waard’ met bijlage dd. 2/9/2025 Aangeboden door, J. Kuipers CDA Hoeksche Waard {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

C. Raijer D66 Hoeksche Waard {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1