Raadsvoorstel Kapitaalaanvraag Stedin

Voorstel Aan: Raad Van: Financieel advies Zaaknummer: 93525 Documentnummer: 403394 Portefeuillehouder: Piet van Leenen Datum: 7 mei 2021 Onderwerp Kapitaalvraag Stedin Beslispunten: 1. In te stemmen met de verkrijging van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen voor een bedrag van € 4,07 mln. 2. In te stemmen met het verlenen van een volmacht aan de portefeuillehouder Financiën om het bedrag waarvoor de gemeente intekent met maximaal € 4,07 mln. te verruimen tot maximaal € 8,14 mln. op het moment dat het minimaal benodigde kapitaal van € 180 mln. niet wordt gehaald en -via het aan deze volmacht toegekende bedrag- genoemd minimumbedrag wel behaald zal worden en de transactie doorgang kan vinden. Inleiding Kapitaalbehoefte Stedin vraagt haar 44 gemeentelijke aandeelhouders om met een kapitaalbijdrage van € 200 miljoen voor 2021 het eigen vermogen van het netwerkbedrijf te versterken. De versterking van het eigen vermogen van Stedin is nodig om investeringen in de energietransitie te doen. Stedin legt nu een uitgifte van cumulatief preferente aandelen aan al haar 44 aandeelhouders voor om op in te tekenen. Via dit voorstel leggen wij de kapitaalvraag van Stedin aan u voor.

Investeren in de energietransitie door Stedin De investeringen van Stedin in het energienetwerk de komende jaren zorgen ervoor dat decentraal opgewekte zonne- en windenergie getransporteerd kan worden, wijken kunnen worden verwarmd met een duurzaam alternatief voor aardgas en laadinfrastructuur kan worden aangelegd. Dit is nodig om de klimaatdoelstellingen te behalen en de ambities in de Regionale Energiestrategieën te verwezenlijken. De investeringen komen bovenop de lopende reguliere investeringen van Stedin die nodig zijn om het elektriciteits- en gasnet goed te laten functioneren. Kapitaalvraag op korte termijn Om invulling te kunnen geven aan de investeringen die voor de energietransitie noodzakelijk zijn, in totaal voor Stedin begroot op € 7 miljard, behoeft Stedin op de lange termijn een versterking van het eigen vermogen van € 750 miljoen tot € 1 miljard tot 2030. Om aan de kredietvereisten van de kapitaalverstrekkers te voldoen, wil Stedin het eigen vermogen versterken via de uitgifte van aandelen. Hierdoor wordt de vermogenspositie van Stedin versterkt en wordt het mogelijk om tegen gunstige voorwaarden externe financiering aan te kunnen (blijven) trekken. Indien Stedin alleen extra geldleningen (vreemd vermogen) zou aantrekken, heeft dat negatieve gevolgen voor de rente die hiervoor betaald moet 1/5

worden (op basis van de zogenaamde ‘creditrating’) door Stedin. Als de financieringskosten stijgen, dan heeft dit een negatieve invloed op de winst(verwachting) en komt het dividend aan gemeenten (verder) onder druk te staan. Om die reden legt Stedin voor de korte termijn een kapitaalvraag van € 200 miljoen voor aan haar aandeelhouders. De gemeenten kunnen intekenen voor de verkrijging van zogenoemde cumulatief preferente aandelen. De afgelopen periode hebben Stedin en de aandeelhouderscommissie invulling gegeven aan de bijbehorende voorwaarden, waaronder een herijking van de afspraken over zeggenschap en informatievoorziening (“de governance”). Dit zijn belangrijke voorwaarden die zijn gekoppeld aan de kapitaalaanvraag. In juni 2021 kunnen bestaande aandeelhouders intekenen voor de kapitaalvraag van € 200 miljoen. Besluitvorming bij Stedin vindt vervolgens plaats tijdens de aandeelhoudersvergadering van 25 juni 2021. Versterken financiële positie op lange termijn Zoals hierboven gemeld heeft Stedin op de korte termijn een kapitaalbehoefte van 200 miljoen. Op de lange termijn is sprake van een kapitaalbehoefte van 750 miljoen tot € 1 miljard. De kapitaalvraag aan aandeelhouders voor de lange termijn is hierbij afhankelijk van de snelheid van de energietransitie, de toekomstige regulering en de daarmee gepaard gaande hoogte van de tarieven.

De netbeheerders, waaronder Stedin, maken de komende periode nieuwe afspraken met de Autoriteit Consument & Markt (ACM) over de maximale tarieven die gehanteerd mogen worden. De afspraken zijn bepalend voor de mate waarin Stedin de investeringen in de energietransitie kan doorberekenen aan haar klanten, de gebruikers. Na het bekend worden van het nieuwe reguleringskader in september 2021, wordt het vraagstuk van de kapitaalbehoefte voor de lange termijn opnieuw tegen het licht gehouden. Maatschappelijke overwegingen Door te investeren in de nieuwe aandelen Stedin maken de gemeenten de energietransitie in het verzorgingsgebied van Stedin mogelijk. In het Energieakkoord is namelijk afgesproken dat netbeheerders als partner in de energietransitie het energienet gereed moeten maken voor een duurzame toekomst. In het Klimaatakkoord zijn deze afspraken verder bekrachtigd. Ook geven gemeenten, netbeheerders en andere partners gestalte aan de afspraken voor verduurzaming in de regio. Hierbij worden keuzes gemaakt voor onder andere de benodigde infrastructuur. Ook dienen diverse aanpassingen in het netwerk te worden gedaan in het kader van de energietransitie. Deze zijn nodig om zonne- en windparken aan de sluiten en de opgewekte elektriciteit te transporteren om wijken te verwarmen als deze overgaan op een duurzaam alternatief.

Daarnaast dienen voorbereidingen te worden getroffen met betrekking tot de laadinfrastructuur op de komst van miljoenen elektrische auto’s en bussen. Een vast rendement van 3% rendement op de inleg van het kapitaal Gemeenten kunnen inschrijven op 3% cumulatief preferente aandelen. Preferente aandelen houden in dit kader in dat de investering door gemeenten een vast dividend van 3% per jaar op de inleg oplevert en dat het niet afhankelijk is van de winst van Stedin in enig jaar. Indien er in enig jaar geen winst wordt gemaakt, dan blijft het uit te betalen dividend ‘staan’ tot er weer winst is en wordt deze vervolgens alsnog aan de houders van preferente aandelen uitgekeerd. Het rendement op deze aandelen wordt periodiek herzien (voor het eerst in 2026) aan de hand van de bewegingen in de marktrente. Ten aanzien van de hoogte en periodieke herziening van het preferent dividend is een systematiek afgesproken die erop gericht is dat het rendementspercentage steeds een marktconforme vergoeding is, in verhouding tot de rente die Stedin op de kapitaalmarkt betaalt. Op dit moment is sprake van een relatief lage marktrente. 2/5

Druk op huidige winstgevendheid Als gevolg van de sterk stijgende investeringen staat de winstgevendheid van Stedin en daarmee de uitkering van het dividend op de gewone aandelen de komende jaren onder druk. Door nu te extra te investeren in Stedin kunnen gemeenten een relatief gunstig en bovendien vast rendement tegemoet zien. De Hoeksche Waard bezit op dit moment 2,04% van de aandelen van Stedin. Bij een deelname van 2,04% van € 200 miljoen (ca. € 4 miljoen) is het jaarlijkse vast rendement op deze aandelen ca. € 120.000 (3%). Informatiepakket In april ontving u het persbericht van Stedin en de raadsinformatiebrief met een uitgebreid informatiepakket over de kapitaalvraag van Stedin. Tevens informeerden wij u over het besluitvormingsproces en over de informatieve sessies, die hiervoor in april en mei door Stedin zijn georganiseerd voor raadsleden. Het informatiepakket bevatte ook documenten die gezien het strikt vertrouwelijke karakter onder de geheimhouding vallen. Deze onder geheimhouding verstrekte documenten kunnen op afspraak worden ingezien bij de griffie. In de raadsvergadering van 25 mei heeft u de geheimhouding van deze vertrouwelijke documenten bekrachtigd. Beoogd effect Het versterken van de financiële positie van Stedin om de noodzakelijke investeringen in de Energietransitie te kunnen doorvoeren.

Daarnaast leidt deelname aan de kapitaalvraag voor een financieel rendement van 3% op de inleg. Argumenten 1.1 De investering dient zowel maatschappelijk als financieel rendement De energietransitie vormt enerzijds een uitdaging, want er is veel geld nodig om noodzakelijke investeringen in uitbreiding en verzwaring van de netwerken in het verzorgingsgebied van Stedin uit te kunnen uitvoeren. Anderzijds biedt het voor gemeenten als aandeelhouders een mooie kans om zowel maatschappelijk als financieel rendement te realiseren. De inkomsten van Stedin zijn stabiel en gereguleerd op een redelijk rendementsniveau. Aandeelhouders ontvangen een aantrekkelijk voorspelbaar rendement van 3% en hebben een hoge mate van zekerheid dat hun investering op termijn wordt terugverdiend vanwege het lage risicoprofiel van Stedin. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u ook naar de inleiding van dit voorstel. 2.1 De aandelenuitgifte kan alleen doorgaan indien voor minimaal € 180 miljoen wordt ingetekend. Er is minimaal €180 mln. en maximaal € 200 mln. aan kapitaal nodig om tot daadwerkelijk uitgifte van de aandelen over te gaan. Indien iedere gemeente participeert voor het percentage van haar huidige aandelenbezit (pro rata), dan zal voor € 200 miljoen worden ingetekend. De gemeente Hoeksche Waard bezit 2,04% van de aandelen van Stedin.

Het voorstel is om in beginsel in te tekenen voor 2,04% van € 200 miljoen (€ 4,07 miljoen). Als aandeelhouders voor minder dan hun pro rata deel participeren, dan bestaat het risico dat het minimumbedrag van € 180 miljoen niet wordt gerealiseerd en dat daardoor de aandelenuitgifte geen doorgang kan vinden. Om die reden is de mogelijkheid geboden aan gemeenten om in die situatie meer dan pro rata in te tekenen. Het intekenen kan tot maximaal tweemaal het huidige aandelenbezit. Voor de gemeente Hoeksche Waard betekent dat een inschrijving van maximaal € 8,14 mln. (tweemaal 2,04% = 4,08% van € 200 mln.). De toewijzing van de extra inschrijving (meer dan 2,04%) vindt alleen plaats indien de totale intekening ligt tussen € 180 en € 200 miljoen. De toewijzing van het meerdere, boven het pro rata deel (boven de 2,04%), is afhankelijk van de totale inschrijving van de alle aandeelhouders. 3/5

Voorafgaand aan de daadwerkelijke inschrijving op uiterlijk 18 juni 2021 zal daarom worden geïnventariseerd of het minimumbedrag van € 180 miljoen naar verwachting zal worden bereikt. Indien dreigt dat dit minimumbedrag niet zal worden gerealiseerd, dan kan de portefeuillehouder Financiën middels de volmacht het intekenbedrag voor de gemeente Hoeksche Waard nog verhogen van € 4,07 miljoen (2,04%) tot maximaal € 8,14 miljoen (4,08%) met als doel om de voorgenomen kapitaalstorting doorgang te laten vinden. Kanttekeningen 1.1 De uitgifte van cumulatief preferente aandelen dient door de kredietbeoordelaar Standard & Poors (S&P) als ‘eigen vermogen’ te worden aangemerkt. Om de financiële positie van Stedin te versterken is extra ‘eigen vermogen’ nodig. Hiervoor zal de kredietbeoordelaar Standards en Poor (S&P) de uitgifte van cumulatief preferente aandelen ook formeel als eigen vermogen moeten beoordelen / goedkeuren. Deze formele beoordeling vindt op dit moment plaats door S&P. De uitkomst hiervan is op dit moment nog niet bekend. Stedin gaat er op basis van ingewonnen informatie vanuit dat S&P een positieve beoordeling zal geven. Hierdoor bestaat een (kleine) mogelijkheid dat aanpassing van de investeringsovereenkomst voor de uitgifte van de aandelen nodig is, zodat de uitgifte van de aandelen ook als ‘eigen vermogen’ wordt aangemerkt door de kredietbeoordelaar S&P.

In dat geval treden Stedin en de AHC in overleg over de benodigde aanpassing van de investeringsovereenkomst. 1.2 Elke investering gaat gepaard met een bepaalde mate van risico Voor Stedin geldt dat indien het bedrijf aan haar financiële doelstellingen wil blijven voldoen, zal het eigen vermogen moeten worden versterkt om binnen de financiële ratio’s te blijven die minimaal vereist zijn voor een ’A- credit rating’. Dit niveau van de rating essentieel om de energietransitie op de gezonde manier te financieren. Voor gemeenten geldt dat de risico’s relatief gering zijn, omdat het een voorfinanciering van de energietransitie betreft. Investeringen moeten voorgefinancierd worden en worden vervolgens gedurende de looptijd van de investering via de tarieven vergoed. In Europese wetgeving ligt vast dat een netbeheerder recht heeft op een redelijk rendement op zijn investeringen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaalt de afschrijvingstermijnen van de investeringen en het toegestane rendement op geïnvesteerd vermogen. Financiën De aankoop van de extra aandelen van Stedin activeren wij op de balans onder de Financiële vaste activa (onder ‘deelnemingen’) voor het bedrag waarvoor de aandelen worden aangekocht. Bij aankoop van 2,04% van de aandelen activeren wij € 4,07 mln. op de balans. Wij kunnen de extra aandelen betalen uit de beschikbare liquide middelen.

Dit betekent dat wij in de toekomst voor nieuwe investeringen mogelijk eerder een extra geldlening moeten aantrekken. Op dit moment is dit nog niet van toepassing. Het (te betalen) rentepercentage voor nieuwe langlopende geldleningen is op dit moment zeer laag (<0,5%). Het rendement op deze aandelen bedraagt 3% en leidt tot extra structurele baten in de vorm van dividend in de exploitatie. Bij aankoop van 2,04% van de aandelen nemen wij € 120.000 aan extra structurele baten op vanaf 2022 en verwerken dit in de begroting 2022-2025. Communicatie In april ontving u het persbericht van Stedin en een raadsinformatiebrief en een uitgebreid informatiepakket over de kapitaalvraag van Stedin. Tevens informeerden wij u over de informatieve sessies, die hiervoor door 4/5

Stedin zijn georganiseerd voor raadsleden. Enkele stukken uit het informatiepakket vallen onder de geheimhouding. Met de griffie kan een afspraak worden gemaakt om kennis te nemen van deze onder geheimhouding beschikbaar gestelde stukken uit het informatiepakket in verband met de gevoeligheid van deze informatie. Uitvoering Na besluitvorming informeren wij Stedin uiterlijk 18 juni over het besluit van de raad over de aankoop van aandelen Stedin. Bijlagen 1. de aanbiedingsbrief van de aandeelhouderscommissie 2. de brief van Stedin met het voorstel voor uitgifte van de preferente aandelen 3. de presentatie van Stedin met het voorstel in beknopte vorm

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

5/5