Raadsvoorstel Incidentele subsidie voor de realisatie van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Teams: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/22/142212 DOC-23686099 wethouder Heij Projectleiding ruimtelijke ontwikkeling 14 maart 2023 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Incidentele subsidie voor de realisatie van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard Beslispunten: 1. Een bedrag van € 1.440.000,- (verkregen uit de door het Rijk ontvangen subsidie van de Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen) verhoogd met € 302.400,- btw beschikbaar te stellen via een incidentele subsidie aan Woningstichting HW Wonen voor het realiseren van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard. Dit onder voorbehoud van instemming door de Belastingdienst met compensatie van de btw door de gemeente. 2. Een bedrag van € 602.700,- (verkregen uit de door het Rijk ontvangen Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare doelgroepen) verhoogd met € 126.567,- btw beschikbaar te stellen via een incidentele subsidie aan Woningstichting HW Wonen voor het realiseren van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard. Dit onder voorbehoud van instemming door de Belastingdienst met compensatie van de btw door de gemeente. 3. Een bedrag van € 50.000,- (verkregen uit de door provincie Zuid-Holland projectsubsidie Flexwonen voor starters) verhoogd met € 10.500,- btw beschikbaar te stellen via een incidentele subsidie aan HW wonen voor het realiseren van 10 flexwoningen voor starters in de Hoeksche Waard. Dit onder voorbehoud van instemming door de Belastingdienst met compensatie van de btw door de gemeente. 4.

De onder beslispunten 1 tot en met 3 uit te keren subsidiebedragen niet te verhogen met de btw wanneer de Belastingdienst niet instemt met compensatie van de btw door de gemeente. De uit te keren bedragen zijn dan maximaal: a. € 1.440.000,- voor beslispunt 1 b. € 602.700,- voor beslispunt 2 c. € 50.000,- voor beslispunt 3 5. Een beroep te doen op het DAEB-vrijstellingsbesluit. 6. De financiële consequenties van dit voorstel te verwerken in de zomerrapportage.

Inleiding De woningmarkt raakt steeds verder op slot. De wachttijden voor sociale huurwoningen lopen de laatste jaren op. Koopwoningen worden steeds duurder. Daarnaast is het voor mensen die van de ene op de andere dag een woning nodig hebben enorm lastig om iets te vinden. Om die reden besloten wij om samen met 1/5

Woningstichting HW Wonen de mogelijkheden te onderzoeken om -naast alle reguliere woningenbouw- op korte termijn ook 100-150 tijdelijke woningen te realiseren. Wij spreiden dit aantal woningen over verschillende dorpen. Wij informeerden uw gemeenteraad eerder over dit initiatief. Verkregen subsidies Voor HW Wonen kent de vastgoedexploitatie (VEX) op de tijdelijke woningen een tekort. De huurinkomsten dekken de stichtings-, afschrijvings- en beheerkosten niet. Een deel van het tekort kan opgevangen worden door het verlenen van een incidentele subsidie aan HW Wonen. De subsidie kan worden gedekt vanuit door de gemeente verkregen subsidies van het Rijk en provincie Zuid-Holland. Via dit voorstel leggen wij u voor om de subsidie voor 120 tijdelijke woningen in Numansdorp aan HW Wonen te verstrekken. Beoogd effect Het realiseren van minimaal 120 tijdelijke woningen waarmee wij een deel van het woningtekort oplossen. Argumenten 1.1 De verkregen subsidie vanuit de Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen zetten wij in om het project tijdelijke huisvesting financieel beter haalbaar te maken Het project voor het realiseren van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard geeft een flink tekort voor HW Wonen.

In 2022 ontvingen wij vanuit de landelijke Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen een subsidie voor het realiseren van 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard. Het gaat om een subsidie van € 12.000,- exclusief BTW per woning. Voor het realiseren van de 120 tijdelijke woningen in de Hoeksche Waard willen wij € 1.440.000,- en € 302.400,- BTW beschikbaar stellen aan HW Wonen als onderdeel van een incidentele subsidie. De voorwaarden die het Rijk stelt aan de gelden verkregen via de Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen stellen wij ook als voorwaarden aan dit deel van onze incidentele subsidie aan HW Wonen. 2.1 De verkregen Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare groepen zetten wij in om het project tijdelijke huisvesting financieel beter haalbaar te maken Zoals aangegeven kent het realiseren van dergelijke woningen een flink tekort voor HW Wonen. Wij vroegen daarom toestemming aan het Rijk om de overgebleven gelden uit de in 2020 (totaal € 602.700) ontvangen Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare groepen in te zetten voor dit project voor totaal 120 woningen. Het Rijk stemde hiermee in. Dit betekent dat wij € 602.700,- en € 126.567,- btw beschikbaar willen stellen aan HW Wonen als onderdeel van een incidentele subsidie.

De voorwaarden die het Rijk stelt aan deze Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare groepen stellen wij ook als voorwaarden aan dit deel van onze incidentele subsidie aan HW Wonen. 3.1 De verkregen projectsubsidie Flexwonen voor starters zetten wij in om het project tijdelijke huisvesting financieel beter haalbaar te maken Zoals onder argumenten 1.1 en 2.1 aangegeven kent het realiseren van tijdelijke woningen een flink tekort voor HW Wonen. Wij ontvingen van provincie Zuid-Holland een subsidie van € 50.000 voor de realisatie van 10 flexwoningen voor starters. Het bedrag van € 50.000,- en € 10.500,- btw willen wij beschikbaar stellen aan HW Wonen als onderdeel van een incidentele subsidie. De voorwaarden die de provincie Zuid-Holland stelt aan deze subsidie stellen wij ook als voorwaarden aan dit deel van onze incidentele subsidie aan HW Wonen.

2/5

5.1 De onder beslispunt 1, 2 en 3 aan HW Wonen te verlenen subsidie is bedoeld voor sociale woningbouw als aanvulling op bestaande Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) Wij onderzochten welke mogelijke oplossingen voorhanden zijn om de beoogde transactie zoveel als mogelijk ‘staatssteunproof’ te maken. Volgens vaste jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie worden woningcorporaties in beginsel beschouwd als ondernemingen in de zin van de mededingings- en staatssteunregels. De bouw, verhuur en exploitatie van sociale huurwoningen merkte de overheid evenwel aan als een publieke taak, en is aan woningcorporaties opgedragen als DAEB. Een steunmaatregel in de vorm van projectsteun aan een corporatie is toegestaan ter compensatie van de kosten van haar DAEB-activiteiten. Daarbij geldt dat de compensatie niet meer mag bedragen dan de kosten die noodzakelijk zijn voor het in stand houden van de DAEB-activiteiten plus een redelijk rendement. Om daaraan uitvoering te geven is in het Btiv 2015 in artikel 61 de overcompensatie-formule opgenomen. Op basis van deze formule wordt bepaald of de compensatie die corporaties hebben ontvangen geen overcompensatie uitmaakt. Eventueel te veel ontvangen compensatie ('overcompensatie') moet HW Wonen terugbetalen.

6.1 De financiële consequenties van dit voorstel verwerken wij in de zomerrapportage van 2023 Hierdoor zijn de financiële middelen op tijd beschikbaar voor het overmaken van de subsidie aan HW Wonen. Kanttekeningen 1.1/2.1/3.1 De subsidies onder beslispunt 1, 2 en 3 willen wij fiscaal zo gunstig mogelijk regelen De subsidie die wij aan HW Wonen verstrekken is belast met btw (21%). Ons standpunt is dat die btw voor de gemeente compensabel is, omdat wij in deze handelen als overheid. Dat betekent concreet dat wij voorstellen de subsidies vermeerderd met de btw uit te betalen aan HW Wonen. HW Wonen draagt hier vervolgens 21% btw over af. Wij vroegen in het kader van horizontaal toezicht aan de belastingdienst om in te stemmen met ons standpunt dat de BTW voor deze subsidie voor de gemeente compensabel is. Ten tijde van dit voorstel hebben wij hierover nog geen standpunt van de belasting ontvangen. 4.1 Voorwaarde is dat de subsidieverlening voor de gemeente budgetneutraal verloopt Mocht de belastingdienst met voorgaande niet instemmen, dan passen wij het bedrag van de subsidie aan HW Wonen naar beneden aan. We vermeerderen de subsidie in dat geval dus niet met de btw. HW Wonen draagt vervolgens wel 21% btw af en houdt dan dus minder over. Beide scenario’s nemen wij voor de volledigheid op in onderstaande tabel: Subsidie vanuit

Voorgesteld scenario aan de

Terugvalscenario wanneer

belastingdienst:

belastingdienst niet instemt:

Bedrag vermeerderd met BTW

Bedrag inclusief BTW

Stimuleringsregeling flex- en transf.woningen

€ 1.440.000 + € 302.400 = € 1.742.400

€ 1.190.082 + € 249.918 = € 1.440.000

Specifieke huisvesting kwetsbare doelgroepen

€ 602.700 + € 126.567 = €

729.267

€

496.446 + € 106.254 = € 602.700

Projectsubsidie Flexwonen voor starters

€

60.500

€

41.322 + €

50.000 + € 10.500 = €

8.678 = €

50.000

5.1 Het DEAB-vrijstellingsbesluit vraagt extra voorwaarden aan de te verstrekken subsidie Bij het verstrekken van de incidentele subsidie aan HW Wonen nemen wij onder andere het volgende op: 3/5

-

-

een beschrijving van het compensatiemechanisme en de parameters voor berekening, toezicht en eventuele herziening van de compensatie (het compensatiebedrag mag niet hoger zijn dan nodig om de netto kosten van de uitvoering van de DAEB te dekken. De onderneming die de DAEB beheert mag een redelijke winst ontvangen). een regeling om eventuele overcompensatie te vermijden en terug te vorderen. een verwijzing naar het DAEB-Vrijstellingsbesluit nr. 2012/21/EU.

5.2 De gemeente moet twee keer per jaar aan de Europese Commissie rapporteren over de steun die is verleend onder het DAEB-vrijstellingsbesluit Het Toepassen van het DAEB-vrijstellingsbesluit vereist geen melding bij de Europese Commissie (EC), maar verplicht de Nederlandse autoriteiten wel om de EC te informeren over de implementatie. Bij dit instrument is het goed om te beseffen dat de EC achteraf de maatregel kan toetsen (op grond van een klacht of op eigen initiatief) en kan oordelen dat de maatregel niet voldoet aan het DAEB-vrijstellingsbesluit 2012. Dit is een risico voor ondernemingen die staatssteun ontvangen, omdat in dat geval de Nederlandse staat kan worden gedwongen om de verleende staatssteun terug te vorderen. Logischerwijs mag de gemeente de terug te betalen staatssteun niet op andere wijze compenseren. Duurzaamheid Energieneutraal De nieuwe woningen worden gasloos en zullen zoveel mogelijk eigen energie opwekken door bijvoorbeeld zonnepanelen voor elektriciteit en zonnecollectoren voor warm water. De woningen worden niet volledig energieneutraal doordat een koeling aan de woning toegevoegd wordt voor een beter binnenklimaat. Klimaatadaptatie | Natuurinclusief | Biodiversiteit Bij de landschappelijke inrichting bij de woningen besteden wij aandacht aan deze onderwerpen.

Circulaire economie De woningen worden na 15 jaar op een andere plaats opnieuw neergezet en bewoond voor 15 jaar. Financiën Subsidies Bij de argumenten van beslispunten 1 tot en met 3 is weergegeven vanuit welke subsidies een incidentele subsidie aan HW Wonen wordt uitbetaald. Bij de kanttekeningen van beslispunten 1 tot en met 3 is toegelicht hoe wij als gemeente om willen gaan met de btw, waarbij uitgangspunt is dat de subsidieverlening aan HW Wonen voor de gemeente budgetneutraal verloopt. De financiële consequenties van dit voorstel worden in de zomerrapportage van 2023 verwerkt. Communicatie De subsidieverlening wordt via een beschikking met bijbehorende voorwaarden aan HW Wonen kenbaar gemaakt. Uitvoering We stellen een beschikking op voor de incidentele subsidie aan HW Wonen. 4/5

-

De financiële consequenties verwerken wij in de zomerrapportage 2023. Na vaststelling van de zomerrapportage gaan wij over tot uitbetaling van de subsidie aan HW Wonen. We rapporteren twee keer per jaar aan de Europese Commissie over de steun die is verleend onder het DAEB-vrijstellingsbesluit

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard C. Rijnberg secretaris a.i.

Ch.B. Aptroot burgemeester

5/5