Raadsvoorstel Het Water- en Rioleringsprogramma 2026 - 2030 (WRP)

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/25/291867 DOC-25980773 wethouder Van Waveren Beheer & Beleid Openbare Ruimte 8 april 2025 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Water- en Rioleringsprogramma 2026 – 2030 (WRP) Beslispunten: 1. Het Water- en Rioleringsprogramma 2026 - 2030 (WRP) vast te stellen; 2. In te stemmen met de tariefsaanpassing conform WRP (excl. reguliere indexatie); 3. De financiële gevolgen van dit voorstel voor 2025 te verwerken in de voorjaarsnota 2025 en voor 2026 en verder in de kadernota 2026. Samenvatting voorstel Met het voorgestelde Water- & Rioleringsprogramma 2026-2030 voldoen we aan de wettelijke zorgplicht voor afvalwater, hemelwater engrondwater. Het WRP beoogt de infrastructuur voor waterbeheer en riolering te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Het programma richt zich op klimaatadaptatie, duurzaamheid en kostenefficiënte investeringen. Met dit voorstel worden de kaders en financiering (rioolheffing) vastgesteld, zodat de uitvoering tijdig en effectief kan plaatsvinden. Inleiding Het huidige Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) loopt af aan het einde van 2025. Op grond van de Omgevingswet heeft iedere gemeente een zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de keuze ontstaan tussen het opstellen van een GRP en een WRP.

Het Water- & rioleringsprogramma is breder en behandelt het volledige waterbeheer, inclusief riolering, terwijl het Gemeentelijk rioleringsplan zich specifiek richt op de rioleringsinfrastructuur binnen een gemeente. Het grootste deel van de gemeentes kiest voor een WRP omdat inzicht in de watertaken inclusief een onderbouwing van de rioolheffing gewenst is op planmatig niveau. Het WRP beschrijft het beleid, uitvoeringsprogramma en kostendekking voor de wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Beoogd effect Na vaststelling van het WRP liggen de kaders vast waarbinnen de gemeente aan de wettelijke zorgplicht en de watertaken uitvoering geeft. Ook is duidelijk wat de benodigde financiën zijn en welke rioolheffing hierbij hoort.

1/5

Argumenten 1.1 Met het WRP voldoen we aan de wettelijke zorgplicht en is de basis voor de rioolheffing gewaarborgd Het is een wettelijke verplichting om het rioolstelsel in stand te houden. Dit doen we planmatig voor zowel het reguliere onderhoud als voor benodigde vervangingsinvesteringen. In het WRP is een meerjarenonderhoudsplanning opgenomen om dit invulling te geven. De benodigde financiële middelen voor deze wettelijke taken worden gedekt vanuit de rioolheffing. 1.2 Het voorstel past in het ingezet beleid Met het GRP 2020 -2025 is beleid ingezet om de Hoeksche Waard in 2050 klimaatadaptief ingericht te hebben. De maatregelen uit het GRP zetten we voort met dit WRP. Daarnaast verbeteren we het vorige GRP op de volgende punten: • Realistischere planning van investeringen op basis van capaciteit. • Meer FTE’s, waardoor projecten minder vertraging oplopen. • Duidelijkere financiële onderbouwing en koppeling met rioolheffing. • Borgen van maatregelen voor klimaatadaptatie. • Focus op databeheer voor structurele monitoring en mogelijkheid tot snellere bijsturing. 1.3 Het voorstel is integraal afgestemd Het WRP is tot stand gekomen door een samenwerking van verschillende teams binnen de gemeente en Waterschap Hollandse Delta. Kanttekeningen 1.1 Op korte termijn is vervangen van riolering duurder dan renoveren In dit WRP kiezen we toch grotendeels voor vervanging.

Dit is een duurzamere investering die ervoor zorgt dat we meteen klimaatadaptieve maatregelen kunnen nemen. Dit betekent dat we door riolering te vervangen in plaats van te renoveren ook bij een veranderend klimaat voldoen aan de wettelijke zorgplicht. 2.1 Een jaarlijkse verhoging van de gemeentelijke lasten ligt gevoelig De stijging van de rioolheffing is het gevolg van een noodzakelijke herziening van investeringen, hogere onderhoudskosten, externe prijsstijgingen en beleidsmatige keuzes op het gebied van klimaatadaptatie en personeelsuitbreiding. Ondanks de verhoging blijft de heffing kostendekkend en wordt voorkomen dat toekomstige generaties geconfronteerd worden met een verslechterd rioleringsstelsel en hogere lasten. Wanneer we de rioolheffing niet op deze manier jaarlijks verhogen kunnen we niet voldoen aan onze wettelijke zorgplicht. Dit betekent dat we niet alle investeringen en onderhoudswerkzaamheden kunnen uitvoeren die benodigd zijn om het rioolstelsel in stand te houden. Concreet betekent dit dat er op bepaalde locaties overlast ontstaat voor onze inwoners doordat het rioolstelsel verouderd is en niet goed functioneert. Duurzaamheid Het vaststellen van het WRP draagt bij aan de doelstellingen op het gebied van klimaatadaptatie. In dit plan zijn de watertaken en rioleringstaken aan elkaar gekoppeld.

Dit draagt bij aan het benutten van kansen om wateroverlast tegen te gaan. De kosten voor een gescheiden rioolstelsel zijn hoger dan voor een gemengd stelsel. Gelet op de klimaatverandering is het noodzakelijk gescheiden stelsels aan te blijven leggen. Daarnaast zijn er vanuit het WRP financiële middelen opgenomen voor het gebruiken van bijvoorbeeld waterpasserende bestrating en maatregelen die specifiek bedoeld zijn om wateroverlast tegen te gaan.

2/5

Financiën Baten en lasten WRP Hieronder de baten en lasten en de mutatie op de voorziening in tabelvorm:

Baten Lasten Voorziening Totaal

Baten Lasten Voorziening Totaal

€ € € €

2025 -11.042.473 € 14.207.306 € -3.164.833 € €

2026 -12.616.673 € 13.838.997 € -1.222.324 € €

Huidig GRP 2027 -13.116.552 € 13.113.859 € 2.693 € €

€ € € €

2025 -11.042.473 € 11.587.240 € -544.767 € €

2026 -12.504.024 € 14.948.140 € -2.444.116 € €

Nieuw WRP 2027 -13.363.661 € 14.444.264 € -1.080.603 € €

€ € € €

2025 € -2.620.066 € 2.620.066 € €

2026 112.649 € 1.109.142 € -1.221.792 € €

2028 -13.508.948 € 13.430.532 € 78.416 € €

2029 -13.779.127 13.607.319 171.808 -

2028 -14.193.709 € 14.861.814 € -668.105 € €

2029 -14.903.395 15.045.369 -141.974 -

2028 -684.761 € 1.431.282 € -746.521 € €

2029 -1.124.268 1.438.050 -313.782 -

Mutatie Baten Lasten Voorziening Totaal

2027 -247.109 € 1.330.404 € -1.083.296 € €

De bovengenoemde bedragen zijn inclusief alle toerekenbare kosten aan riolering bovenop de lasten die zijn opgenomen in de begroting op taakveld riolering. Rioolheffing Het effect op het tarief van de rioolheffing is hieronder zichtbaar gemaakt voor de looptijd van het plan 2026 t/m 2030:

Rioolheffing mp huishouden Tariefsaanpassing in %

2025 2026 2027 2028 2029 2030 € 258,22 € 281,46 € 294,13 € 308,83 € 324,27 € 340,49 basis 9% 4,50% 5,00% 5,00% 5,00%

De bovenstaande tariefsaanpassingen zijn exclusief de reguliere indexatie die jaarlijks verwerkt wordt in het tarief bij de begroting en bij de vaststelling van de verordening rioolheffing op basis van de circulaire gemeentefonds, deze is nog niet bekend voor 2026. De details en onderbouwingen zijn verwerkt in het nieuw opgestelde WRP 2026-2030 (zie bijlage 1). In het WRP zit ook een meerjarige doorkijk vanaf 2031.

3/5

Het effect op het gemeentelijke begrotingssaldo 2025 t/m 2028 Het voorgestelde WRP heeft ook effect op het jaarlijkse gemeentelijke begrotingssaldo van 2025 en verdere jaren, zie hieronder de tabel me de mutaties op het begrotingssaldo per jaar: Jaar Toerekenbare btw Rente Overig Totaal mutatie begrotingssaldo

2025 2026 2027 2028 € -2.820 € € 700 € 1.000 € 436 € 400 € 200 € 20 € 0 € 261 € 209 € 107 € -2.384 € 661 € 1.109 € 1.127

bedragen * € 1.000

Hieronder de onderbouwing van de mutaties uiteengezet. Met het opstellen van het nieuwe WRP is er een reële inschatting gemaakt van wat er per jaar aan investeringen gerealiseerd kunnen worden op basis van de beschikbare personele capaciteit. De afgelopen jaren zijn niet alle investeringen in de riolering volledig uitgevoerd. Hierdoor zijn de (restant)kredieten van voorgaande jaren 'doorgeschoven' naar 2025, waardoor het totale investeringsbedrag in 2025 € 20,9 miljoen bedraagt. Het is niet reëel om deze investering van € 20,9 miljoen in 2025 volledig te realiseren. In het nieuwe WRP is de planning van de investeringen aangepast op basis van een nieuwe realistische planning. Het investeringsbedrag voor 2025 wordt hierdoor € 7,3 miljoen, een bedrag van € 13,6 miljoen lager dan geraamd. Voor 2026 blijft het investeringsbedrag hetzelfde. In het jaar 2027 wordt er € 3,3 miljoen extra geïnvesteerd ten opzichte van de huidige raming en in 2028 € 4,7 miljoen. Doordat de investeringsbedragen in de riolering in 2025 zijn verlaagd, ontvangen wij minder btw op deze investeringen terug (nadeel ca. € 2,8 mln) en zijn de rentelasten lager (voordeel ca. € 0,4 mln). Per saldo leidt dit in 2025 tot een nadeel van € 2,4 mln. In het nieuwe WRP 2026-2030 nemen de investeringen in de riolering vanaf 2027 (ten opzichte van de eerdere planning) toe.

Omdat de btw op deze investeringen ten gunste van het begrotingssaldo komt, leidt dat tot een voordeel in die jaren. Tenslotte zijn in het nieuwe WRP ook de exploitatielasten van de riolering geactualiseerd (overige mutaties). Beoogde maatschappelijk effecten: wat willen we bereiken Met dit voorstel voldoen we aan de wettelijke zorgplicht voor het afvalwater. Onze inwoners, bedrijven en organisaties betalen rioolheffing. Dit WRP zorgt ervoor dat we aan de zorgplicht voldoen, doordat de benodigde onderhoudsmaatregelen en investeringen zijn vastgelegd. De uitvoering hiervan levert mogelijk overlast op bij het vervangen van de riolering. Deze maatregelen zijn noodzakelijk voor het in stand houden hiervan en het klimaatadaptief inrichten van de Hoeksche Waard. Communicatie Na vaststelling van het WRP publiceren we deze vanaf de ingangsdatum (1-1-2026) via de gebruikelijke kanalen. Uitvoering • Na vaststelling sturen we het WRP ter kennisname naar Waterschap Hollandse Delta. • Na vaststelling zal eveneens de verordening op de heffing en invordering van rioolheffing 2026 worden opgesteld en in besluitvorming worden gebracht. Bijlagen 1. Water- & Rioleringsprogramma 2026-2030 4/5

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard D.E. Koops secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5