Raadsvoorstel Harmonisatie bewegingsonderwijs Hoeksche Waard

Voorstel Aan: Raad Van: Burgemeester en wethouders Zaaknummer: Z/19/039879 Documentnummer: DOC-21448980 Portefeuillehouder: Huibert Steen Datum: 25 augustus 2021 Onderwerp

Harmonisatie bewegingsonderwijs Hoeksche Waard Beslispunten: 1. In principe het schoolzwemmen af te schaffen per schooljaar 2024/2025 en conform deze wens de bestaande situatie gefaseerd af te bouwen. Inleiding Aanleiding Door het samenvoegen van de vijf gemeenten, welke niet hetzelfde omgingen met het schoolzwemmen, is er binnen de gemeente Hoeksche Waard tot op heden geen eenduidig beleid omtrent het schoolzwemmen. In twee van de vijf voormalige gemeenten, Binnenmaas en Cromstrijen, werd voor de herindeling nog steeds schoolzwemmen aangeboden. Dit is gecontinueerd na de herindeling. In de overige voormalige gemeenten is het schoolzwemmen al geruime tijd voor de herindeling afgeschaft. Gemeentelijke zorgplicht De wettelijke zorgplicht van de gemeente ten aanzien van de onderwijshuisvesting omvat het bewegingsonderwijs, het gymmen conform een minimum aantal klokuren. Deze wettelijke zorgplicht voor bewegingsonderwijs is uitgewerkt in de geharmoniseerde Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Hoeksche Waard 2021 en de geharmoniseerde beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs gemeente Hoeksche Waard 2019. Schoolzwemmen was tot 1985 verplicht. Sindsdien gaan scholen en gemeenten zelf over de organisatie en financiering, wat in veel gevallen heeft geleid tot de afschaffing ervan. In 1990 bood 90 procent van de Nederlandse scholen zwemles aan.

Inmiddels is gebleken dat nu nog 20 procent van de gemeenten schoolzwemmen financieel ondersteunt. Verwacht wordt dat het aantal scholen dat zwemles aanbiedt nog iets zal dalen de komende jaren. Onderzoekers geven aan dat de zwemlessen in veel gemeenten niet meer noodzakelijk zijn voor het behalen van zwemvaardigheid, omdat kinderen al een zwemdiploma hebben voor ze aan schoolzwemmen beginnen. De meeste gemeenten vinden dat de verantwoordelijkheid voor de zwemvaardigheid van kinderen bij de ouders ligt. Vangnet zwemdiploma Met het oog op het veilig opgroeien van kinderen, is het belangrijk dat leerlingen minimaal hun zwemdiploma A halen in de leeftijd van 7 jaar. Ouders/ verzorgers zijn er zelf voor verantwoordelijk dat hun kinderen zwemvaardig worden. Navraag heeft opgeleverd dat vrijwel alle kinderen die gaan schoolzwemmen al in het bezit zijn van diploma A. Voor die kinderen waarvoor de financiële thuissituatie een belemmering vormt voor het volgen van zwemlessen is er een vangnet in de vorm van het Jeugdfonds 1/3

Sport en Cultuur (JFSC). Het JFSC betaalt de contributie voor sport of cultuur, als er thuis te weinig geld is. Zij zorgen ervoor dat ook kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 130% van het minimum, in de leeftijd van 4 tot 18 jaar en woonachtig in de Hoeksche Waard lid kunnen worden van een vereniging op gebied van sport of cultuur. Via deze regeling kunnen kinderen dus ook zwemlessen volgen. Het moet immers voor alle kinderen in de Hoeksche Waard mogelijk blijven een basis-zwemvaardigheid te behalen. Ook zal er in verder uitwerking aandacht zijn voor kinderen die op latere leeftijd in de Hoeksche Waard komen wonen. Beoogd effect Een geharmoniseerd beleid omtrent bewegingsonderwijs voor de gehele Hoeksche Waard waarbij de gemeente voldoet aan de wettelijke zorgplicht, te weten het aanbieden van gymonderwijs. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid De gemeente geeft uitvoering aan de wettelijke zorgplicht door het aanbieden van bewegingsonderwijs conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Hoeksche Waard 2021 en de geharmoniseerde beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs gemeente Hoeksche Waard 2019. 1.2 De verantwoordelijkheid voor de zwemvaardigheid van kinderen ligt primair bij de ouders. De ouders zijn primair verantwoordelijk voor de zwemvaardigheid van hun kinderen.

Als overheid nemen wij de rol om ouders te informeren en te stimuleren om hun verantwoordelijkheid te nemen. Daar waar de ouder onvoldoende financieel draagvlak hebben, is er een vangnet in de vorm van het Jeugdfonds Sport en Cultuur (JFSC). 1.3 Uitkomst gesprekken belanghebbenden, geen unanimiteit Bij de voorbereiding van dit voorstel is de inbreng van belanghebbenden, zoals schoolbesturen, zwembadexploitanten en vervoerders, meegenomen. We merken dat er niet één toekomstscenario is dat de voorkeur heeft van alle belanghebbenden. Er wordt verschillend over scenario’s gedacht. Ka nttekeningen 1.1. Implementatie en uitvoering beëindiging schoolzwemmen vraagt om maatwerk In de praktijk wordt op verschillende manieren invulling gegeven aan het schoolzwemmen en de financiering van het schoolzwemmen. Zo zijn er bijvoorbeeld een paar basisscholen die met het schoolzwemmen een deel van hun bewegingsonderwijs invullen en die dus zullen moeten terugvallen op gymcapaciteit. Ook ligt er een relatie met de exploitatie van de zwembaden. De implementatie en verdere uitvoering van het besluit om het schoolzwemmen in principe te beëindigen vraagt om maatwerk en zorgvuldige afstemming en voorbereiding met onderwijs en de exploitanten van zwembaden en gymzalen. Financiën In de implementatie wordt gekozen voor maatwerk.

Op dit moment kunnen de financiële gevolgen van het stoppen met schoolzwemmen niet worden berekend. Er ligt een nauwe relatie met de gevolgen voor de exploitatie van zwembaden en gymlokalen. Op de financiële situatie over het afschaffen van het schoolzwemmen is nog geen enkel zicht en er bestaat een groot risico dat de uitwerking van het besluit in de praktijk niet binnen de gegeven budgetten past. Daarvoor moeten eerst de gesprekken met de partners worden gevoerd, wanneer het gaat om de aanbesteding voor het schoolvervoer en het afschaffen van het 2/3

schoolzwemmen om alle gegevens duidelijk in beeld te krijgen. Een concretere financiële onderbouwing volgt bij het voorstel voor een definitief besluit. Communicatie Alle betrokken ‘partners’ zijn geïnformeerd over dit voorstel en nadat de raad dit voorstel heeft ontvangen is er actief een persbericht verzonden. Ook de vervolgstappen zullen we naar alle partijen blijven communiceren. Uitvoering Wij stellen u voor het schoolzwemmen in principe af te schaffen en daarmee richting te geven voor een aantal projecten die op korte termijn (moeten) worden gestart zoals de aanbesteding van het busvervoer en de harmonisatie van het accommodatiebeleid. De implementatie en verdere uitvoering van het besluit om het schoolzwemmen te beëindigen en de daarbij behorende vervolgstappen hunnen hierdoor vanaf 2022 gedoseerd worden afgebouwd. Daarbij wordt meegenomen de relatie met betrekking tot de zwembaden, de scholen en de beschikbare gymcapaciteit. In de gemeente Cromstrijen is dat misschien gering, ook dat nemen we mee in de vervolgstappen. Bijlagen Nvt

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

3/3