Raadsvoorstel Grondstoffenbeleidsplan 2025 - 2030

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/23/201966 DOC-24826631 wethouder Heij Beleid Openbare Ruimte 23 april 2024 openbaar beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Grondstoffenbeleidsplan 2025 - 2030 Beslispunten: 1. Het grondstoffenbeleidsplan 2025 – 2030 vast te stellen. 2. Hiervoor een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 291.000 in 2024 en de daarbij behorende kapitaallasten van € 40.000 (vanaf 2026) per jaar te dekken uit het positieve effect op de verwerkingskosten en inzamelvergoeding PMD (vanaf 2026). 3. Hiervoor de 9e begrotingswijziging 2024 vast te stellen. 4. De “Verordening gescheiden inzameling van oud papier 2019” in te trekken per 1 juli 2025. Samenvatting voorstel Met het grondstoffenbeleidsplan nemen we maatregelen om de hoeveelheid restafval verder terug te dringen. Dit is noodzakelijk om bij te dragen aan de doelstellingen uit het door uw raad vastgestelde programmaplan Circulaire Economie. Alle maatregelen uit het grondstoffenbeleidsplan zijn erop gericht om het voor onze inwoners gemakkelijker te maken om grondstoffen aan te bieden en zo het restafval te verminderen. We gaan meer service verlenen op grondstoffen die we nu nog relatief veel in het restafval aantreffen. We zorgen dat alle inwoners van de Hoeksche Waard hun grondstoffen op dezelfde manier kunnen aanbieden. Dit betekent het stopzetten van de huis-aan-huis inzameling van oud papier door verenigingen.

In de keuzenotitie die in oktober 2023 door uw raad is behandeld heeft u de kaders vastgesteld waarbinnen we dit grondstoffenbeleidsplan hebben uitgewerkt. Inleiding De inzameling van het huishoudelijk afval is een zorgplicht van de gemeente. Zonder goede afvalinzameling vervuilt de gemeente en kunnen onhygiënische situaties ontstaan. Samen met RAD HW B.V. (verder: RAD) werken we aan een duurzame manier van inzamelen van afval en grondstoffen. Het Grondstoffenbeleidsplan 2018-2022 is ten einde. Dit vraagt om een herijking en vaststelling van (nieuwe) ambities en beleid, waarbij rekening wordt gehouden met de huidige en verwachte ontwikkelingen. Dit Grondstoffenbeleidsplan 2025-2030 geeft duidelijkheid over de stappen die we de komende jaren zetten in de Hoeksche Waard, op weg naar een circulaire afvalvrije economie. Op 12 oktober 2023 stelde de gemeenteraad de kaders vast voor het opstellen van het grondstoffenbeleidsplan. Deze kaders zijn verder uitgewerkt in het nu voorliggende grondstoffenbeleidsplan. Beoogd effect Met de maatregelen uit het grondstoffenbeleidsplan willen we de volgende doelstellingen behalen: 1/5

• • •

In 2026 < 110 kg restafval per inwoner per jaar In 2028 < 90 kg restafval per inwoner per jaar In 2030 een nog verdere daling, deze is mede afhankelijk van de ontwikkelingen (verwerkingstechnieken, aanpassingen consumptiegedrag, e.d.) De kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen moet zodanig zijn dat deze door de verwerker gerecycled kunnen worden. Argumenten 1.1 en 4.1 Het voorstel past in het ingezet beleid In de door de raad vastgestelde keuzenotitie zijn de kaders voor uitwerking van dit grondstoffenbeleidsplan gegeven. Met de maatregelen uit dit beleidsplan zetten we de lijn voort die is ingezet bij de invoering van het Goed Scheiden Loont principe. Om de doelstellingen vanuit het door de raad vastgestelde programmaplan circulaire economie te behalen moet de hoeveelheid restafval omlaag. 1.2 We stimuleren afvalscheiding door diverse maatregelen Door het verlagen van de inzamelfrequentie van het restafval zorgen we ervoor dat inwoners beter gaan scheiden. Zij worden hiertoe gedwongen omdat ze de capaciteit in de restafvalcontainer langer moeten benutten. Dit is mogelijk, slechts een klein deel van de inwoners biedt de container nog meer dan 13x per jaar aan. Om ervoor te zorgen dat afval nog makkelijker gescheiden aangeboden kan worden verhogen we de service op diverse andere stromen.

Dit doen we juist op de stromen die nog relatief veel in het restafval worden aangetroffen. 1.3 Door maatwerk ontzien we inwoners met medisch afval Inwoners met medisch afval hebben vaak meer capaciteit voor restafval nodig. Deze inwoners maken nu ook al gebruik van een reductieregeling waardoor zij niet meer betalen dan het gemiddeld aantal aanbiedingen in de gemeente. Voor inwoners die gebruik maken van een ondergrondse container blijft de huidige regeling in stand. Voor inwoners die gebruik maken van een eigen container heeft 1 keer per 4 weken inzamelen gevolgen. We passen hier maatwerk toe zodat zij geen hinder ondervinden van deze wijziging 1.4 Bij het opstellen van het grondstoffenbeleidsplan is een klankbordgroep betrokken Zij hebben ons van waardevolle informatie voorzien en diverse ideeën en suggesties gedaan. Van deze ideeën en suggesties hebben we het merendeel opgenomen in het grondstoffenbeleidsplan. Een gedeelte hebben we niet overgenomen. In bijlage 2 Ideeën en suggesties klankbordgroep is het overzicht opgenomen. In de laatste kolom hebben we een argument/advies gegeven waarom we iets niet overnemen. Bij de ideeën en suggesties die we wel opgenomen hebben is deze kolom leeg gelaten omdat dit is opgenomen in het beleidsplan.

4.2 Inzamelen door RAD draagt bij aan ambities uit het grondstoffenbeleidsplan Er zijn in 4 dorpen in de gemeente nog 5 verenigingen actief die 10-11 keer per jaar oud papier aan huis ophalen. In totaal gaat het om circa 7.700 huishoudens. Deze inwoners bieden hun oud papier en karton op straat aan, gebundeld en verpakt in dozen. Inzameling door RAD zorgt voor betere kwaliteit van het ingezamelde oud papier en de inzameling is beter te borgen. Ook is er minder risico op zwerfafval door wegwaaiend oud papier. De deelnemers van de klankbordgroep geven bovendien aan dat ze de papiercontainer een fijner middel vinden om het oud papier 4 weken in te bewaren. Met de verenigingen is hierover contact geweest. Zij begrijpen deze ontwikkeling en vinden het belangrijk om in de gelegenheid gesteld te worden andere inkomstenbronnen te zoeken.

2/5

4.2 We geven verenigingen tijd om andere manieren van inkomsten aan te boren RAD kondigt na vaststelling aan bij de 5 verenigingen dat de inzameling per 1 juli 2025 wordt overgenomen door de RAD. Zo voeren de verenigingen nog een heel kalenderjaar vanaf besluitvorming de papierinzameling uit. RAD gebruikt deze periode om de benodigde voorbereidingen te treffen, zoals inkoop van de inzamelmiddelen, het bepalen van de routes, communicatie met de inwoners van het gebied etc. De verenigingen kunnen vanaf 1 juli 2025 gebruik maken van de verruimde afbouwregeling over een periode van 3 jaar. De vergoeding per jaar die zij ontvangen is: 85%-65%-40%- 0%. We berekenen de vergoeding die de vereniging in de afbouwregeling ontvangt aan de hand van de gemiddelde vergoeding die deze verenigingen in de laatste 3 kalenderjaren heeft ontvangen voor de huis-aan-huis inzameling. 4.3 Inzameling via brenglocaties is nog wel mogelijk De verenigingen kunnen nog wel papier blijven inzamelen via een container. Dit is dan niet meer huis-aanhuis maar de inwoners brengen oud papier en karton naar de container die op de locatie van de vereniging geplaatst wordt. De vergoeding aan de verenigingen voor deze manier van inzamelen gebeurt op basis van het gewicht van het ingezamelde papier. Zodra de container vol is zorgt de RAD dat deze gewisseld wordt.

De weegbonnen gelden als uitgangspunt voor de vergoeding. Per kilo papier ontvangt de vereniging € 0,052, van het totale bedrag per container wordt € 50,- afgetrokken ter dekking van de transportkosten. Een volle container met 2500 kg oud papier levert daarmee € 80,- op. Dit is gelijk aan de huidige regeling. Kanttekeningen 1.1 Inwoners moeten meer moeite doen om hun afval te scheiden Door het inzamelen van het restafval 1 keer per 4 weken uit te voeren zijn er minder aanbiedmomenten. Inwoners moeten dus beter plannen wanneer ze hun restafvalcontainer aanbieden. Inwoners moeten hieraan wennen. We zijn hierin echter niet uniek, in diverse andere gemeenten wordt al, met succes, met deze inzamelfrequentie gewerkt. Doordat we de service op andere stromen verhogen zorgen we ervoor dat inwoners die stromen gemakkelijker kwijt kunnen en dus beter gaan scheiden. Duurzaamheid Door het restafval voortaan slechts 1 keer per 4 weken in te zamelen stimuleren we onze inwoners om hun afval beter te scheiden. Op deze manier willen we meer grondstoffen inzamelen die daadwerkelijk gerecycled worden. Het verminderen van het restafval is nodig om de doelstellingen uit het programma Circulaire Economie te behalen. Financiën

Het maatregelenpakket van het nieuwe grondstoffenbeleidsplan kan kostenneutraal ten opzichte van nu worden uitgevoerd. Uiteindelijk leidt het tot een jaarlijkse besparing in de orde van € 1-2 per aansluiting. De bovenstaande verwachte effecten op de afvalstoffenheffing worden verwerkt in de meerjarige begroting 2025 bij de berekening van de afvalstoffenheffing 2025. Voor de implementatie van het grondstoffenbeleidsplan is in 2024 een investeringskrediet benodigd van € 291.000, de hieruit voortvloeiende kapitaallasten (€ 39.896 per jaar vanaf 2026) worden gedekt door de verhoging van de baten uit PMD en de lagere verwerkingskosten. De verwachting is dat de verwerkingskosten € 401.000 omlaag kunnen gaan door dit nieuwe beleidsplan en de inzamelvergoeding PMD met € 90.000 verhoogd kan worden, totaal € 491.000. De inwoners zijn aan zet om deze besparing ook daadwerkelijk te realiseren, of eventueel nog te overtreffen. Het risico bestaat dat dit verwachte positieve effect lager uitvalt wat gevolg heeft voor de hoogte van de heffingen. 3/5

Beoogde maatschappelijk effecten: wat willen we bereiken 1. Wat is het beoogd maatschappelijk effect van het voorstel, wat willen we ermee bereiken? We willen bijdragen aan de doelstellingen uit het programmaplan Circulaire Economie. We dringen met de maatregelen de hoeveelheid restafval verder terug. 2. Wat zullen inwoners, bedrijven en organisaties naar verwachting merken van het voorgenomen beleid (zowel positief als negatief)? We verlagen de service op het inzamelen van restafval. Voortaan wordt het restafval nog 1 keer per 4 weken ingezameld. Dit heeft vooral invloed op inwoners die hun restafvalcontainer nu nog meer dan 13 keer per jaar aanbieden. Hier tegenover staat een verhoging van service op grondstoffen die we nu nog relatief veel in het restafval aantreffen. Door deze combinatie van maatregelen is het mogelijk om het restafval 1 keer per 4 weken in te zamelen. 3. Hoe of waaraan kan worden gemeten/afgeleid of het voorgenomen beleid het gewenste effect heeft? De hoeveelheid restafval per inwoner neemt af. Dit meten we ieder jaar. We voeren in het tweede kwartaal van 2027 een tussenevaluatie uit over de periode 2025-2026. We informeren de raad over de behaalde resultaten en komen met een raadsvoorstel als aanvullende maatregelen nodig zijn. Eind 2030 evalueren we de resultaten over de gehele beleidsperiode.

Communicatie Na vaststelling van het grondstoffenbeleidsplan publiceren we het grondstoffenbeleidsplan via overheid.nl en plaatsen we het op de website van RAD. RAD gaat vervolgens van start met de voorbereidingen voor de maatregelen en zorgt ervoor dat deze volgens planning per 1 januari 2025 ingaan. We informeren de inwoners na de besluitvorming in de raad over het nieuwe beleid en de maatregelen via een zogenaamde ‘visual’ waarin we de maatregelen overzichtelijk samenvatten. Als de invoeringsdatum van de maatregelen dichterbij komt, ontvangen zij een brief met praktische informatie. Maatwerkregelingen communiceren we met de betrokken doelgroepen. Vanuit de klankbordgroep wordt een inwonersforum samengesteld met betrokken bewoners die gedurende de invoering en uitvoering van het beleid blijven meedenken. Uitvoering We kiezen ervoor om zoveel mogelijk maatregelen direct aan het begin van de nieuwe beleidsperiode in te voeren: startdatum 1 januari 2025. Voor onze boodschap aan de inwoners en het draagvlak vinden we het belangrijk dat de servicewijziging voor restafval op hetzelfde moment wordt ingevoerd als de extra service op de verschillende grondstoffen. Met ingang van 1 januari 2025 optimaliseert RAD de inzamelwijken en inzameldagen aan de hand van het inzamelstramien gft-rest-gft-papier.

Omdat we de meeste maatregelen per 1 januari 2025 invoeren wordt het effect hiervan al snel zichtbaar. We voeren in het tweede kwartaal van 2027 een tussenevaluatie uit over de periode 2025-2026. We informeren de raad over de behaalde resultaten en komen met een raadsvoorstel als aanvullende maatregelen nodig zijn. Eind 2030 evalueren we de resultaten over de gehele beleidsperiode. Bijlagen. 1. Grondstoffenbeleidsplan 2025-2030 2. Overzicht suggesties klankbordgroep 3. 9e begrotingswijziging 2024 Grondstoffenbeleidsplan 4. Raadsbesluit 4/5

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard D.E. Koops secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5