Raadsvoorstel Garantstelling initiatief crowdfunding supermarkt Goudswaard
Tekst van het document
Voorstel Aan: gemeenteraad Van: college van burgemeester en wethouders Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus: besluitvormend Onderwerp Garantstelling initiatief crowdfunding supermarkt Goudswaard
Beslispunten: 1. Het maatschappelijk belang vast te stellen van het initiatief crowdfunding supermarkt Goudswaard. Samenvatting voorstel Met ondersteuning van de verhuurder en de supermarktformule heeft een nieuwe ondernemer de kans gekregen om de supermarkt in Goudswaard te heropenen. Dat zou de leefbaarheid van Goudswaard direct versterken. De gemeente is door de voornoemde partijen gevraagd om ondersteuning. Met inachtneming van een voorstel vanuit de raad is besloten om de crowdfunding van de ondernemer middels het beschikbaar stellen van een garantie aan het crowdfundingplatform te ondersteunen. Inleiding De supermarkt in Goudswaard heeft haar deuren eind januari 2025 gesloten. Daarmee verdween de laatste winkel in Goudswaard en verloren de bewoners een winkel, een stomerij en een postkantoor in één. Kortom, een belangrijke ontmoetingsplek voor het dorp is verdwenen. Dat belang werd onderstreept door de Dorpsvereniging ‘De Coorndijk' van Goudswaard. Zij heeft in het zicht van de sluiting een enquête uitgezet onder de inwoners van Goudswaard. De enquête is verspreid onder 750 huishoudens. Daarop is een respons gekomen van 26%. Daarvan onderschreef 98% het belang van een supermarkt voor Goudswaard voor de levendigheid en leefbaarheid van het dorp. Het college deelt die conclusie.
Naar aanleiding van de sluiting heeft de raad in de raadsvergadering 28 januari 2025 de volgende vragen gesteld: 1. Ziet het college voldoende mogelijkheden in de WWZ-uitvoeringsagenda en de Detailhandelsvisie om te kunnen acteren en de initiatiefnemers te hulp te kunnen schieten, en zo ook tevens invulling te geven aan de eigen doelen van de uitvoeringsagenda en de Detailhandelsvisie?
PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1
2. Heeft het college van ons als raad iets nodig om te kunnen inspelen op de kansen die zich voordoen? Tegelijkertijd had de eigenaar van het pand een nieuwe ondernemer gevonden voor een ‘doorstart’ van de supermarkt. Deze ondernemer heeft ervaring in de branche als filiaalmanager, maar is niet eerder ondernemer geweest. Hem is een flexibel huurcontract aangeboden dat de ondernemer de ruimte geeft om te groeien. Ook de supermarktformule draagt bij aan de start van de nieuwe supermarkt. Er is echter een eerste investering noodzakelijk om de winkel te verbouwen. Over die investering is met de gemeente gesproken. Het college ziet in de WWZ-uitvoeringsagenda en de Detailhandelsvisie voldoende aanleiding om hier constructief naar te kijken. Het is voor het eerst dat de gemeente met deze situatie wordt geconfronteerd. Het is een zoektocht om binnen de gemeentelijke kaders een gepast antwoord te formuleren. Dat rechtvaardigt deze stap in de vorm van een pilot. De gemeente zal effectiviteit van deze aanpak monitoren en evalueren. Hiermee is dan ook nog geen beleid gemaakt. De nieuwe ondernemer heeft besloten via crowdfunding het benodigde investeringsbedrag bijeen te halen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een platform (waardevoorjegeld.nl) met wortels in de Hoeksche Waard en aantoonbare ervaring.
Middels crowdfunding wordt de ondernemer geïntroduceerd bij de inwoners en andere investeerders en creëert men directe betrokkenheid van het dorp bij de doorstart van de supermarkt. Met een investering onderstrepen onder andere de inwoners van Goudswaard het belang van de supermarkt en verbinden zij zich ook aan de supermarkt. Het college is door de vastgoedeigenaar en de ondernemer van het platform gevraagd om een garantie aan het crowdfundingplatform af te geven om de kans op succes te vergroten. Dit is onderzocht op financiële en juridische haalbaarheid. Bij de crowdfundingsactie wordt een benodigd bedrag van € 175.000 gevraagd. Het verzoek aan het college is een garantie van 50% van dat bedrag, te weten € 87.500, te bieden aan het crowdfundingplatform. Wanneer onverhoopt de garantie noodzakelijk is, zal het platform de garantie aanspreken en aan de investerende partijen uitkeren. Investerende partijen ontvangen in dat geval de helft van het aan hen uitstaande bedrag. Beoogd effect Behoud van een supermarkt in de kern van Goudswaard als centrale plek in het dorp. Argumenten 2.1 De winkelvoorziening heeft een maatschappelijk belang. Dorpsvereniging 'De Coorndijk' benadrukt het maatschappelijk belang van een centrale voorziening in het dorp.
Middels een enquête heeft zij ook aangetoond dat de bewoners van het dorp een supermarkt erg belangrijk vinden voor de levendigheid en leefbaarheid van het dorp. Goudswaard is een excentrisch gelegen dorpskern met grote afstand tot andere kernen met winkelvoorzieningen, in het bijzonder een supermarkt voor de dagelijkse benodigdheden. Er zijn in het dorp geen andere winkelvoorzieningen. Het is bekend dat er in het dorp relatief
PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1
veel ouderen zijn, die vanwege beperkte mobiliteit aangewezen zijn op anderen met auto. Daarmee is het maatschappelijk belang van een supermarkt in Goudswaard aanzienlijk. 2.2 Het voorstel komt tegemoet aan vragen uit de raad. Op 28 januari 2025 hebben de fracties van SGP, CDA en LHW het college gevraagd of zij mogelijkheden ziet in de WWZ-uitvoeringsagenda en de Detailhandelsvisie om te kunnen acteren en de initiatiefnemers te hulp te kunnen schieten met daarbij de vraag wat er van de raad daarbij gewenst is. Het college ziet op basis van de uitvoeringsagenda WWZ 2030 mogelijkheden. Daarbij is de vraag aan de raad het maatschappelijk belang vast te stellen. Kanttekeningen 2.1 Het maatschappelijk belang moet door de raad worden vastgesteld. Het verzoek tot garantstelling moet worden getoetst aan diverse criteria, waaronder artikel 2, lid 1 en artikel 10, lid 4 van het Treasurystatuut. Deze toetsing is essentieel om te bepalen of de gemeente Hoeksche Waard de gevraagde garantie kan en mag verstrekken. In artikel 2, lid 1 van het Treasurystatuut is bepaald dat garanties uit hoofde van de publieke taak uitsluitend worden verstrekt tegen acceptabele voorwaarden, waarbij vooraf advies wordt ingewonnen over de financiële positie en de kredietwaardigheid van de betreffende partij.
Het voornemen is om een garantie te verstrekken aan het crowdfundingplatform (B.V.) dat vervolgens een lening verstrekt aan de supermarktondernemer. Beide partijen, zowel het Crowdfundingplatform als de supermarktondernemer, zijn private entiteiten. Waardevoorjegeld.nl presenteert zich als een commercieel platform met winstoogmerk, maar legt ook nadrukkelijk de nadruk op maatschappelijke en ethische waarden in hun bedrijfsvoering. Het commerciële roept vragen op over de aard van de garantstelling, aangezien gemeenten doorgaans geen garanties verstrekken die risico's afdekken van marktactiviteiten met een winstdoelstelling. Dergelijke activiteiten worden immers niet beschouwd als een gemeentelijk publiek belang. Een publieke taak wordt vaak gedefinieerd als een maatschappelijk belang dat de markt of samenleving zelf niet adequaat kan organiseren. In dit geval lijkt de markt, via het Crowdfundingplatform, echter wel in staat om de financiering te organiseren. Dit roept de vraag op of het verstrekken van een garantie aan een private partij in deze context wel als een directe publieke taak van de gemeente kan worden beschouwd. Aanvullende informatie van het Crowdfundingsplatform verdient aandacht. Waardevoorjegeld.nl geeft aan terughoudend te zijn bij het financieren van starters en doorstarters, terwijl het in dit geval gaat om een startende supermarktondernemer.
De garantstelling moet tevens worden getoetst aan artikel 10, lid 4 van het Treasurtstatuut. Dit artikel bepaalt dat de gemeente Hoeksche Waard alleen garanties aan vennootschappen verstrekt indien er een door de raad aangewezen maatschappelijk belang aanwezig is. Echter, de gemeenteraad heeft niet op voorhand maatschappelijke belangen aangewezen. Het maatschappelijk belang moet samenhangen met de uitoefening van de publieke taak van de gemeente. De Wet Fido stelt bovendien dat gemeenten alleen garanties mogen verlenen ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Gezien deze overwegingen rijst de vraag of er in dit geval sprake is van een direct maatschappelijk belang dat de garantstelling zou rechtvaardigen. De gemeente dient zorgvuldig te overwegen of de voorgenomen garantstelling PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1
past binnen de kaders van haar publieke taak en of er voldoende maatschappelijk belang mee gediend wordt om af te wijken van de gebruikelijke terughoudendheid bij het verstrekken van garanties aan commerciële partijen. Indien de gemeente besluit om in dit geval een garantstelling te verlenen, kan dit een precedentwerking hebben voor toekomstige verzoeken. Een dergelijk besluit zou kunnen worden gezien als een verruiming van het gemeentelijk beleid ten aanzien van garantstellingen aan private partijen. Dit kan mogelijk leiden tot een toename van soortgelijke aanvragen van andere ondernemers of crowdfundingplatforms, die zich zullen beroepen op de gelijkheid van behandeling. De gemeente zou hierdoor in een positie kunnen komen waarin het moeilijker wordt om vergelijkbare verzoeken in de toekomst af te wijzen zonder dat dit als willekeur of ongelijke behandeling wordt aangemerkt. Bovendien kan een dergelijke precedentwerking de grenzen tussen publieke taken en private marktactiviteiten verder doen vervagen. Duurzaamheid N.v.t. Financiën De gemeente verstrekt in principe geen leningen en garanties. (artikel 10 lid 1 Treasurystatuut). Op grond van artikel 10 van het Treasurystatuut is een garantstelling alleen mogelijk als er sprake is van een door de raad erkend maatschappelijk belang.
Daarnaast bepaalt artikel 2 van het Treasurystatuut dat financiële uitzettingen alleen mogen plaatsvinden uit hoofde van de publieke taak en onder acceptabele voorwaarden. Dit betekent dat garanties, net als leningen en rekening-courantverstrekkingen, uitsluitend kunnen worden verstrekt als ze zorgvuldig afgewogen zijn en binnen de richtlijnen en limieten van het statuut vallen. Samengevat kan een garantstelling op basis van deze kaders uitsluitend in overweging worden genomen als zowel het maatschappelijk belang (artikel 10), de publieke taak (artikel 2) en de financiële positie en kredietwaardigheid van het crowdfundingplatform (artikel 2) voldoende zijn aangetoond en door de raad erkend. Omdat de raad het maatschappelijk belang van de supermarkt in Goudswaard nog niet heeft erkend, is de garantstelling afhankelijk van deze formele erkenning. Bij de crowdfunding wordt een totaalbedrag van € 175.000 gevraagd. Hiervoor is geen onderbouwing overlegd. De gemeente geeft investerende partijen, waaronder mogelijk ook inwoners van Goudswaard, een garantie van 50% van dat bedrag, te weten € 87.500. De garantie wordt gebruikt wanneer de ondernemer in gebreke blijkt bij het terugbetalen aan het crowdfundingplatform. Het risico voor de gemeente is dat zij wordt aangesproken voor de garantstelling van maximaal €87.500.
De hoogte van de garantie van de gemeente in absolute zin wordt gaandeweg lager naarmate de ondernemer aflost. De financiële haalbaarheid van de Crowdfundingactie en de investeringen in de supermarkt zijn niet getoetst omdat geen gegevens hierover beschikbaar zijn. Om die reden kan worden vastgesteld of de ondernemer in staat is om af te lossen. Dit betreft een risico. De garantie van € 87.500 wordt aangesproken als de ondernemer niet in staat blijkt om zijn aflossingsverplichtingen na te komen.
PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1
De garantstelling kan primair gekwalificeerd worden als staatssteun binnen de deminimisregeling vanwege de omvang van de garantstelling. De gemeente moet hiervoor een de-minimisverklaring van het crowdfundingplatform opvragen. Beoogde maatschappelijk effecten: wat willen we bereiken Met deze ingreep willen we de kern van Goudswaard levendig houden en basale faciliteiten voor de inwoners behouden. Communicatie N.v.t. Uitvoering N.v.t. Bijlagen. N.v.t. Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard D.E. Koops secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}
F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}
PAGE \* MERGEFORMAT 1/ NUMPAGES \* MERGEFORMAT 1