Raadsvoorstel Evaluatie Erfgoednota

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/25/291101 DOC-25979094 Wethouder Den Tuinder-Van Meteren Omgeving 12 augustus 2025 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Verlenging Erfgoednota 2019. Beslispunten: 1. De evaluatie van de Erfgoednota 2019 vast te stellen en op de aanbevelingen te besluiten: a. De voorgestelde formatie te betrekken bij het formatiebesluit te nemen bij de begroting 2026; b. De subsidie voor de stichting Molens Hoeksche Waard niet te indexeren en te bepalen op €65.000,per jaar. 2. De looptijd van de Erfgoednota 2019 te verlengen tot 31 december 2026. Samenvatting voorstel In bijlage 1 vindt u de evaluatie van de Erfgoednota 2019. Eén van de belangrijkste aanbevelingen uit de evaluatie betreft het verlengen van de geldigheid van de huidige nota, zodat verder gewerkt kan worden aan (nog) niet behaalde beleidsdoelen. Op het gebied van erfgoed kent onze gemeente een achterstand door het ontbreken van een strategische aanpak en aansluiting op de Omgevingswet die meer vraagt van erfgoed dan onder de WRO. De provincie constateerde eind 2024 middels de monitor Interbestuurlijk Toezicht dat er binnen onze gemeente sprake is van een tekort aan capaciteit op het gebied van erfgoed. Inleiding Na in februari 2019 door het college te zijn aangenomen is in mei 2019 de Erfgoednota 2019 door de raad vastgesteld. De Erfgoednota 2019 stippelde het erfgoedbeleid uit voor de daaropvolgende periode van vijf jaar.

Het document formuleerde negen beleidsdoelen en gaf enkele aanbevelingen voor het toekomstige erfgoedbeleid van de fusiegemeente Hoeksche Waard. Inmiddels is dit erfgoedbeleid geëvalueerd. Als gevolg van de evaluatie moeten we keuzes maken over de toekomstige koers. Beoogd effect Het beter borgen van erfgoed binnen de gemeente, zodat de in de Erfgoednota 2019 gestelde doelen haalbaar worden. Dit alles dient ter bescherming van het erfgoed van de Hoeksche Waard. Argumenten 1.1 Het voorstel is integraal afgestemd Verschillende afdelingen hebben feedback gegeven op het concept van de evaluatie. Dit is vervolgens afgestemd en verwerkt in het document.

1/3

1.2 Het voorstel past in het ingezet beleid In de Erfgoednota 2019 staan 9 geformuleerde beleidsdoelen. Daarvan zijn 3 beleidsdoelen uitgevoerd, 5 beleidsdoelen zijn nu in uitvoering en daardoor deels gerealiseerd. Dit betekent dat er één beleidsdoel nog in zijn geheel niet gerealiseerd is. Wij willen eerst alle beleidsdoelen afronden voordat wij nieuwe doelstellingen in een geactualiseerde of nieuwe Erfgoednota vastleggen. 1.3 Het voorstel en de aanbevelingen uit de evaluatie sluiten aan bij de Omgevingsvisie De Omgevingsvisie noemt erfgoed als één van de pijlers van Omgevingskwaliteit. De belangrijkste waarden hiervan zijn benoemd tot ‘Hoeksche Waarden’, die weer zijn vertaald in deelgebieden. Op verschillende plekken binnen de Omgevingsvisie wordt het belang van erfgoed, cultuurhistorie en het cultuurhistorische landschap benoemd. Binnen het deelgebied ‘Natuurlijk Verbonden!’ wordt bijvoorbeeld gewezen op cultuurhistorische iconen als dijken en dijklinten, maar ook op het open agrarische landschap. De Omgevingsvisie stelt letterlijk: “Belangrijk is dat de bijzondere ontstaansgeschiedenis afleesbaar blijft in het landschap” en “Versterken en in stand houden van het patroon van groene dijken en kreken”.

Dit betekent niet dat er geen ruimtelijke ontwikkelingen meer mogelijk zijn, maar dat deze uitgangspunten voldoende aandacht moeten krijgen bij ontwikkelingen, en niet ‘ondersneeuwen’. Het integraal meenemen van cultuurhistorie en erfgoed binnen ruimtelijke ontwikkelingen is een vereiste van de Omgevingswet, en van groot belang bij bijvoorbeeld gebiedsregie of het opstellen van ontwikkelbeelden. 1.4 Het voorstel en de aanbevelingen uit de evaluatie sluiten aan bij de Toekomstvisie Ook de toekomstvisie wijst op het belang van erfgoed en cultuurhistorie in relatie tot de toekomst van de Hoeksche Waard. Het behoud van open landschap wordt genoemd als kerndoelstelling, en ‘Uniek landschap’ is benoemd als één van de vier pijlers van de Hoeksche Waard. Als uitgangspunt wordt hierbij het volgende benoemd: “We maken het delta-en krekenlandschap, in combinatie met onze cultuurhistorische waarden en erfgoed, beleefbaarder en zichtbaarder”. Het is daarom belangrijk dat de uitgangspunten en ambities uit de Omgevingsvisie en Toekomstvisie geen holle frasen zijn, maar ook uitgevoerd kunnen worden. 2.1 Het opstellen van een nieuwe geactualiseerde erfgoednota kost tijd. We beogen voor 01-01-2027 een geactualiseerde nota Erfgoed door de raad te laten vaststellen. Tot die tijd is het belangrijk dat er geldig beleid is.

Kanttekeningen 1.1 Het uitvoeren van de resterende beleidsdoelen van de Erfgoednota 2019 kost tijd Naast het feit dat we nog werken aan de realisatie van een aantal beleidsdoelstellingen uit de Erfgoednota 2019, toont de evaluatie ook aan dat we te maken hebben met een achterstand op het gebied van erfgoed in relatie tot de Omgevingswet. 1.2 Wij moeten tijdig starten met voorbereidingen voor nieuw beleid Door het verlengen van de Erfgoednota 2019 wordt het huidige erfgoedbeleid doorgezet tot 31 december 2026. Om een vloeiende overgang te hebben van het oude naar het nieuwe beleid, is het nodig om al ruim voor december 2026 te starten met een traject om te komen tot nieuw beleid. partijen (extern) een standpunt dat afwijkt van dit voorstel, neem dat dan op als kanttekening. Duurzaamheid 2/3

Niet van toepassing. Financiën Het jaarlijks beschikbaar budget is in totaal € 133.600. Hieruit verstrekken we de subsidie aan Stichting Molens Hoeksche Waard (€65.000), Stichting Molen Landzigt 1857 (€6.500), en Stichting Archeologie Hoeksche Waard (€15.000). Het budget dat overblijft voor aanvragen van individuele monumenteigenaren is dan jaarlijks € 47.100. Om onze structurele begroting niet onnodig te belasten stellen wij op dit moment het subsidiebedrag niet bij. Uit ervaring blijkt dat de spreiding van de aanvragen meestal evenredig is aan het begrote bedrag. Mocht dat niet het geval zijn, dan stellen wij in dat betreffende jaar, bij de tussentijdse rapportages dit budget alsnog bij. Communicatie Niet van toepassing, het gaat om een continuatie van bestaand beleid. Uitvoering Na het besluit tot het verlengen van de looptijd van de Erfgoednota 2019 kunnen wij verder met de uitvoering van de beleidsdoelen uit de nota. Wij verstrekken dit jaar een opdracht tot het opstellen van een inventarisatie van beschermde gezichten en een inventarisatie van wederopbouwarchitectuur aan een extern bureau. Daarnaast actualiseren wij de bestaande gemeentelijke monumentenlijst dit jaar. De Commissie Cultureel Erfgoed zal de opdracht tot het opstellen van een inventarisatie van immaterieel erfgoed verder uitvoeren. Bijlagen 1. Evaluatie Erfgoednota 2019 2. Erfgoednota 2019

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard R.S.M. Heintjes secretaris a.i. {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

3/3