Raadsvoorstel Eenmalige bijdrage energietoeslag lage inkomens

Voorstel Aan: Raad Van: College van burgemeester en wethouders Zaaknummer: Z/22/135653 Documentnummer: DOC-22531465 Portefeuillehouder: Huibert Steen Datum: 10 maart 2022 Onderwerp Eenmalige bijdrage energietoeslag lage inkomens. Beslispunten: 1. Voor de uitvoering van de eenmalige bijdrage energietoeslag lage inkomens een bedrag van € 1.639.000,- beschikbaar te stellen In de dekking van de kosten te voorzien door: - Een bedrag van € 1.639.000,- ten laste te brengen van de algemene middelen, vooruitlopend op de verwerking van de nog te ontvangen rijksbijdrage voor de uitvoering van de eenmalige bijdrage energietoeslag van naar verwachting ongeveer € 1.760.520,- via de meicirculaire. 2.

Vaststellen van de 8e begrotingswijziging 2022, waarin de volgende mutaties zijn opgenomen: - Het beschikbaar stellen van € 1.639.000, - voor de uitvoering van de eenmalige energietoeslag lage inkomens in 2022 - Een bedrag van € 1.639.000,- ten laste brengen van de algemene middelen.

Inleiding Op 10 december 2021 maakte de regering bekend huishoudens met lagere inkomens extra te willen ondersteunen bij de stijgende energieprijzen. In de kamerbrief van 10 december 20211 is medegedeeld dat landelijk hiervoor 200 miljoen euro aan rijksmiddelen beschikbaar wordt gesteld om huishoudens een tegemoet energiekosten te verstrekken van € 200,-. Op dat moment leek deze bijdrage voldoende substantieel te zijn om de gestegen energiekosten op te vangen. Maar dat is inmiddels achterhaald. De oorlog tussen Oekraïne en Rusland hebben verstrekkende gevolgen voor onze economie. Het stijgen van de energieprijzen is een gevolg hiervan. Het rijk heeft dan ook besloten om aanvullende koopkrachtmaatregelen te nemen. In de kamerbrief van 11 maart 2022 2 wordt medegedeeld dat het bedrag aan tegemoetkoming energiekosten verhoogd wordt met 480 miljoen. Totaal is er landelijk 680 miljoen euro beschikbaar om huishoudens tegemoet te komen met een eenmalige bijdrage energiekosten van € 800,-. In 2022 wordt dit budget verdeeld over alle gemeenten. De uitvoering van deze regeling wordt neergelegd bij de gemeenten. Het gaat hierbij om een eenmalige tegemoetkoming voor inwoners met een inkomen op of net boven de bijstandsnorm.

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/12/10/kamerbrief-eenmalige-energietoeslag-lage-inkomens

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/03/11/kamerebrief-aanvullende-koopkrachtmaatregelen-2022

1/4

In samenspraak met VNG, Divosa en gemeenten is geconcludeerd dat alleen een meer generieke oplossing via de categoriale bijzondere bijstand, waarbij een eenmalige tegemoetkoming van ca. 800 euro (richtbedrag) per huishouden ambtshalve kan worden uitgekeerd, uitvoerbaar is voor gemeenten. Om dit mogelijk te maken moet de Participatiewet worden gewijzigd. Er is hiervoor een wetsvoorstel ingediend. Naar verwachting zal dit wetvoorstel in het 2e kwartaal 2022 worden behandeld in de 2e en 1e kamer. Ook is er inmiddels advies gevraagd aan de Raad van State. Naar verwachting krijgt de gemeente de extra middelen voor de uitvoering van deze regeling uitbetaald na bekendmaking van de meicirculaire gemeentefonds. Energiecrisis Al voor de inval van Rusland in Oekraïne was er sprake van een forse stijging van de energieprijzen. Sinds de Russische inval in Oekraïne zijn de energieprijzen nog verder gestegen. In de nieuwste raming van maart jongstleden geeft het CPB3 aan dat eenieder in koopkracht achteruitgaat maar dat dit met name de lagere inkomens het hardst zal treffen. Inwoners met een laag inkomen hebben vaak weinig tot geen buffers en kunnen al deze prijsstijgingen moeilijk of niet opvangen waardoor betalingsproblemen en schulden op de loer liggen. Begrijpelijk is dan ook dat veel minimahuishoudens zich ernstig zorgen maken over de gevolgen van de alsmaar verdere prijsstijgingen.

Dit alles tast de bestaanszekerheid van mensen aan en brengt de nodige stress met zich mee in veel huishoudens. De urgentie om de lagere inkomens snel te helpen is hoog. Het college wil In april starten met de uitbetaling van de energietoeslag aan de bijstandsgerechtigden en andere minimahuishoudens die bij de gemeente bekend zijn4. Zij krijgen de energietoeslag van€ 800,- ambtshalve toegekend. Dit betekent dat het geld automatisch op het rekeningnummer wordt gestort als dat bekend is bij de gemeente. In de loop van april kunnen inwoners met een laag inkomen die niet bekend zijn bij de gemeente de energietoeslag zelf aanvragen via het daarvoor bestemde aanvraagformulier. Voor het recht op de energietoeslag wordt aangesloten op de geldende inkomensnorm van het gemeentelijk inkomensondersteuningsbeleid, namelijk 130% van de toepasselijke bijstandsnorm. Het eventueel aanwezig vermogen wordt buiten beschouwing gelaten. Er zal niet worden gecontroleerd of de energiekosten voor de ontvanger daadwerkelijk is gestegen. Het uitkeren van de energietoeslag is een stap in de goede richting. De energietoeslag compenseert (gedeeltelijk) de toegenomen energiekosten. Er is nog veel onzekerheid over hoe de prijzen zich in de rest van het jaar zullen ontwikkelen en of er extra landelijke maatregelen ter compensatie zullen volgen.

Beoogd effect Het financieel ondersteunen van inwoners met een laag inkomen door het verstrekken van een financiële tegemoetkoming in de energiekosten, zodat zij de rekening kunnen betalen. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid De gemeente heeft een zorgtaak voor haar inwoners. Zij ondersteunend ook financieel haar inwoners door middel van inkomensondersteuningsbeleid. 3

https://www.cpb.nl/centraal-economisch-plan-cep-2022

4

Het gaat hier om inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen of gebruikmaken van een van onze minimaregelingen of een minnelijke schuldregelingstraject hebben.

2/4

1.2 Te verwachten middelen Het rijk heeft op 11 december 2021 medegedeeld dat landelijk een bedrag van 200 miljoen wordt uitgekeerd om uitvoering te geven aan de energietoeslag lage inkomens. Op 11 maart 2022 heeft het rijk medegedeeld dit bedrag te verhogen met 480 miljoen euro. Totaal is een landelijke budget van 680 miljoen euro beschikbaar. De gemeente is hiervoor als uitvoerder aangewezen. Naar verwachting wordt in de meicirculaire bekend gemaakt welk deel van dit landelijke budget onze gemeente zal ontvangen. 1.3 Vervroegd uitbetalen De stijgende energieprijzen zorgen voor stress en betalingsproblemen bij onze inwoners. Iedere dag telt om dit te kunnen voorkomen. Het eerder uitbetalen van de tegemoetkoming kan stress en betalingsproblemen voorkomen en/of wegnemen. Kanttekeningen 1.1 uitgaven In de begroting zijn op dit moment geen middelen opgenomen voor de uitvoering van de energietoeslag. De beleidsregels worden daarom onder voorbehoud van het verkrijgen van voldoende budget vastgesteld door het college. 1.2. beschikbare middelen De middelen voor de uitvoering van de energietoeslag worden naar verwachting na het verschijnen van de meicirculaire ontvangen. In de uitvoering kunnen we niet wachten tot de formele besluitvorming door de raad over de middelen van de meicirculaire die zal plaatsvinden bij de vaststelling van de Zomerrapportage.

Dit betekent dat aan uw raad gevraagd wordt of u, vooruitlopend hierop, vanuit de algemene middelen een bedrag van € 1.639.000,- beschikbaar wil stellen voor de uitvoering. In verband met een nog mogelijke aanpassing van de verdeelsleutel kan het bedrag dat de gemeente werkelijk zal ontvangen via de circulaires hoger of lager uitvallen. 1.3. openeind regeling De energietoeslag is gebaseerd op de bijzondere bijstand. Dit is een zgn. openeindregeling. We mogen geen budgetplafond instellen. Dit betekent dat bij een hoger aantal aanvragen het budget (wellicht) niet toereikend is. Monitoring en eventuele bijstelling van het budget vindt plaats bij de tussenrapportages. Duurzaamheid Hoge energiekosten als gevolg van hogere energieprijzen, maar ook het wonen in slecht geïsoleerde huizen, die met name de kwetsbare huishoudens raakt, heeft invloed op de energietransitie. Financiën 1. Op dit moment zijn geen dekkingsmiddelen in de begroting opgenomen voor de uitvoering van de energietoeslag. Er is geen budget beschikbaar gesteld door uw raad. 2. Het benodigde budget voor de uitvoering van de energietoeslag bedraagt € 1.639.000,-. 3. Voor de uitvoering van de energietoeslag krijgen we als gemeente Hoeksche Waard dit jaar naar verwachting ongeveer € 1.760.520,- van het Rijk via de algemene uitkering. Het exacte bedrag is pas duidelijk bij het verschijnen van de meicirculaire.

De financiële consequenties van de meicirculaire worden formeel aan de gemeenteraad voorgelegd bij de Zomerrapportage. Er kan echter niet gewacht worden met de uitvoering van de energietoeslag tot de vaststelling van de Zomerrapportage. De doelgroep betreft burgers in financiële nood. 3/4

Voorgesteld wordt om het benodigde budget op dit moment ten laste te brengen van de algemene middelen. Vervolgens zullen de middelen die we van het Rijk gaan ontvangen via de meicirculaire bij de Zomerrapportage ten gunste gebracht worden van de algemene middelen. De intentie is dat dit zoveel mogelijk budgetneutraal is. Zoals vermeld bij de kanttekeningen kan het werkelijke bedrag dat wij ontvangen afwijken van het geschatte bedrag. De financiële consequenties van de punten 2 en 3 zijn verwerkt in de begrotingswijziging die bij dit voorstel ter vaststelling wordt aangeboden aan uw raad. Communicatie In december 2021 is er al een bericht geplaatst op onze website over de te verwachten tegemoetkoming energietoeslag. De beleidsregel “Eenmalige bijdrage energietoeslag Hoeksche Waard” wordt op de wettelijke en gebruikelijke wijze bekend gemaakt. Een publicatie van de beleidsregel Eenmalige bijdrage energietoeslag Hoeksche Waard via Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties (DROP) De inwoners worden op de hoogte gesteld door publicatie over de uitbetaling en beleidsregel in o.a. de regionale krant via de gemeenterubriek, maar ook via de website. De interne medewerkers worden geïnformeerd via Samen@Work. Landelijk wordt er een publiekscommunicatie uitgewerkt. Zodra hierover meer bekend is wordt onze communicatie hierop aangepast.

Uitvoering De uitvoering van de regeling wordt belegd bij Team Inkomen De uitbetaling van de energietoeslag wordt als volgt uitgevoerd: 1 Bijstandsgerechtigden ontvangen, per huishouden, het bedrag als eenmalige gift begin mei (na raadsbesluit 26/4) automatisch op hun rekening. Zij ontvangen hierover een beschikking. 2 Hoeksche Waardse huishoudens, waarvan de gegevens vanuit het lokale minimabeleid bekend zijn, of huishoudens in een minnelijke schuldentraject ontvangen medio mei automatisch het bedrag op hun rekening. Ook zij ontvangen hierover een beschikking. 3 Huishoudens aan wie de energietoeslag niet categoriaal kan worden verstrekt, kunnen dit aanvragen via het daarvoor bestemde aanvraagformulier. Deze aanvragen worden op datum van binnenkomst afgehandeld en het besluit wordt per beschikking medegedeeld. Bijlagen 1. 8e begrotingswijziging 2022 Eenmalige energietoeslag Hoeksche Waard 2. Raadsbesluit Eenmalige bijdrage energietoeslag Hoeksche Waard” 3. Beleidsregels Eenmalige bijdrage energietoeslag Hoeksche Waard (ter informatie)

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

Ch. B. Aptroot burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)} 4/4