Raadsvoorstel adviesrecht participatie en delegatie

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/21/122330 DOC-22603479 wethouder Van der Wulp Programmateam Omgevingswet 30 augustus 2022 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Adviesrecht, verplichte participatie en delegatie Omgevingswet Beslispunten: 1. Het besluit adviesrecht en verplichte participatie vast te stellen. 2. Het delegatiebesluit voor het delegeren van de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan en het nemen van een voorbereidingsbesluit vast te stellen.

Samenvatting voorstel De Omgevingswet geeft de gemeenteraad bevoegdheden om gevallen aan te wijzen waarover de gemeenteraad bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan een bindend advies wil geven of participatie verplicht wil stellen. Daarnaast geeft de Omgevingswet de gemeenteraad de bevoegdheid om het vaststellen van delen van het omgevingsplan en het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college. Dit voorstel voorziet in het nemen van besluiten over deze bevoegdheden. Inleiding De Omgevingswet geeft u de bevoegdheid om gevallen aan te wijzen waarover u bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan een bindend advies wil geven. Daarnaast kunt u gevallen aanwijzen waarvoor u het houden van participatie bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan verplicht stelt. Tenslotte krijgt u de bevoegdheid om het vaststellen van delen van het omgevingsplan en het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan ons college. Dit voorstel ziet toe op het nemen van besluiten over deze bevoegdheden. Beoogd effect Met dit voorstel geven wij invulling aan de mogelijkheden die de Omgevingswet uw raad geeft om te komen tot het adviesrecht, verplichte participatie en delegatie.

Argumenten 1.1 De Omgevingswet geeft de gemeenteraad bindend adviesrecht Het college is bevoegd om te beslissen op aanvragen voor een omgevingsvergunning. Wanneer het initiatief in strijd is met het bestemmingsplan, kan het college besluiten af te wijken van het 1/5

bestemmingsplan. In bepaalde gevallen kan dat alleen met instemming van uw raad. Daarover besluit u onder de huidige wetgeving met een zogenoemde ‘verklaring van geen bedenkingen’. In dat kader stelde u een lijst vast waarin gevallen zijn aangewezen waarvoor uw raad op voorhand een verklaring van geen bedenkingen verleent, de zogenaamde lijst vvgb. Aanvragen voor een omgevingsvergunning die vermeld staan op die lijst hoeven wij niet afzonderlijk voor beoordeling aan u voor te leggen omdat u in de lijst vvgb aangaf hiervoor op voorhand een verklaring van geen bedenkingen te verlenen. Met het inwerkingtreden van de Omgevingswet verdwijnt de verklaring van geen bedenkingen en de lijst vvgb. Om die reden wordt deze lijst ingetrokken. Daarvoor in de plaats komt een verzwaard, bindend adviesrecht voor de gemeenteraad. U geeft alleen advies over die buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, waarvan u vooraf in een besluit vastlegt hiervoor gebruik te willen maken van het adviesrecht. Voor die aangewezen gevallen kan het college een aanvraag voor een omgevingsvergunning dus niet zelfstandig afdoen. Wanneer u een negatief advies geeft, mag het college de omgevingsvergunning niet verlenen.

1.2 Het ambitie- en programmaplan en de Omgevingsvisie Hoeksche Waard vormen de basis voor de inhoud van het adviesrecht In het ambitie- en programmaplan legden wij vast dat de Hoeksche Waard de komst van de Omgevingswet wil aangrijpen om met een externe focus te veranderen. Dat betekent dat niet de regels, maar de maatschappelijke opgaven en de initiatiefnemers met hun omgeving, centraal staan. Uit deze keuze volgt dat de gemeente uitnodigend, faciliterend en ‘regelgevingsluw’ is. Dit brengt een verschuiving van verantwoordelijkheden en bevoegdheden met zich mee (loslaten en vertrouwen). Wij werkten onze opgaven en de gewenste ruimtelijke kwaliteit uit in de Omgevingsvisie Hoeksche Waard. Bij het opstellen van de lijst van gevallen waarover de gemeenteraad een bindend advies wil geven benoemden wij de opgaven. Wij namen adviesrecht op voor die gevallen die binnen de opgaven een grotere ruimtelijke, politiek en bestuurlijke impact hebben. Hierbij hielden wij rekening met de kaderstellende rol van de gemeenteraad welke volgt uit de Omgevingswet en het ambitie- en programmaplan. 1.3 Wij vertaalden de lijst vvgb in het adviesrecht In de lijst vvgb gaf uw raad aan welke gevallen wij niet afzonderlijk voor een verklaring van geen bedenkingen voor beoordeling aan uw raad voorleggen. Voor die gevallen gaf u op voorhand een verklaring van geen bedenkingen.

Bij het adviesrecht is dit andersom. Bij het adviesrecht geeft uw raad aan welke gevallen wij wel voor advies aan uw raad voorleggen. Uit de bestaande lijst vvgb volgt welke initiatieven u apart wilt beoordelen en met welke initiatieven u op voorhand instemt. Omdat uit de praktijk blijkt dat de lijst vvgb goed aansluit bij uw beoordelingsbehoefte, vertaalden wij de lijst vvgb in het adviesrecht. Aanvullend daaraan namen wij gevallen op die een grotere ruimtelijke, politiek en bestuurlijke impact hebben. 1.4 De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarbij participatie verplicht is Participatie is een belangrijk thema in de nieuwe Omgevingswet. Dit betekent ‘het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden [...] bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit’. In de huidige wetgeving is hierop alleen artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. In de nieuwe situatie is dit artikel nog steeds van toepassing. De participatieve aanpak vanuit de Omgevingswet is hierop een aanvulling. Het verschil tussen beide is dat bij de participatieve aanpak de verantwoordelijkheid voor het in beeld brengen van de belangen bij de initiatiefnemer ligt. 2/5

De participatieve aanpak is niet verplicht gesteld door de Omgevingswet bij het aanvragen van omgevingsvergunningen. De Omgevingswet geeft enkel ruimte aan lokale overheden om voor omgevingsvergunningen die afwijken van het omgevingsplan participatie wel verplicht te stellen. Dit kan uw raad doen door gevallen hiervoor aan te wijzen. In de aangewezen gevallen is de initiatiefnemer verplicht participatie te houden voorafgaand aan het indienen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan. 1.5 Wij sluiten voor verplichte participatie aan bij het adviesrecht Een participatieve aanpak is in veel gevallen wenselijk. Zeker als het gaat over activiteiten die niet passen binnen het geldende omgevingsplan. Toch kiezen we ervoor om niet in al deze gevallen participatie te verplichten. Wij kozen ervoor om voor de verplichte participatie aan te sluiten bij het adviesrecht. Hierdoor sluiten wij ook voor de verplichte participatie aan bij het ambitie- en programmaplan en de omgevingsvisie. Wij verplichten initiatiefnemers daardoor om voor de initiatieven met een grotere impact op de omgeving participatie toe te passen. Wat we precies verwachten van initiatiefnemers als het gaat over verplichte participatie, sluit aan op de participatievisie die in januari is aangeboden aan uw raad.

Wanneer de initiatiefnemer niet aan deze eisen voldoet, kunnen wij besluiten de aanvraag niet te behandelen. Wellicht ten overvloede merken wij op dat participatie niet betekent dat er bij iedereen draagvlak voor het initiatief moet zijn. Het gaat bij participatie om het betrekken van de omgeving bij het ruimtelijk proces. 2.1 De gemeenteraad kan de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan delegeren aan het college van burgemeester wethouders In artikel 2.4 van de Omgevingswet staat dat de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vaststelt waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Artikel 2.8 van de Omgevingswet geeft de gemeenteraad de mogelijkheid om de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan te delegeren aan het college. De gemeenteraad geeft het college daarmee de bevoegdheid om delen van het omgevingsplan te wijzigen. De aanpassing van het omgevingsplan door het college op grond van het delegatiebesluit moet aan dezelfde eisen voldoen als aan een door de gemeenteraad aangebrachte wijziging. 2.2 Om de bevoegdheid tot het vaststellen van delen van het omgevingsplan te delegeren over te dragen, moet de gemeenteraad een delegatiebesluit vaststellen Het delegatiebesluit geeft de reikwijdte van de bevoegdheid aan.

Daarvoor geeft het delegatiebesluit de grenzen en voorwaarden aan waaronder de bevoegdheid kan of moet worden uitgeoefend. Met delegatie kan de gemeenteraad ervoor zorgen dat de uitvoering van het beleid bij het uitvoerende orgaan neergelegd wordt. Ook vanuit het oogpunt van efficiency, flexibiliteit en het versnellen van ruimtelijke procedures is delegatie wenselijk. De mogelijkheid om delen van het omgevingsplan te delegeren, biedt ruimte voor toedeling van bevoegdheden op maat. Wij stellen u voor om ondergeschikte wijzigingen, wijzigen als gevolg van (door de raad) vastgesteld beleid of gewijzigde (hogere)regelgeving en het mogelijk maken van initiatieven waarvoor uw raad bij een aanvraag om een omgevingsvergunning geen adviesrecht wenst, te delegeren aan ons college.

3/5

2.3 De gemeenteraad kan de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit delegeren aan het college Met een voorbereidingsbesluit kunnen wij voorkomen dat een locatie minder geschikt wordt voor het verwezenlijken van het doel waarvoor nieuwe regels in een omgevingsplan in voorbereiding zijn. Een voorbereidingsbesluit bevat regels, de zogenoemde voorbeschermingsregels. Dat zijn regels die de activiteiten moeten voorkomen die in het bestaande omgevingsplan nog zijn toegestaan, maar die in het toekomstige omgevingsplan naar verwachting niet meer of alleen onder voorwaarden zijn toegestaan. Met een voorbereidingsbesluit voorkomen wij dat deze activiteiten in de periode tussen het nemen van het voorbereidingsbesluit en het vaststellen van het omgevingsplan toch (rechtmatig) plaatsvinden. Artikel 4.14, lid 5 van de Omgevingswet geeft aan dat de gemeenteraad de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit kan delegeren aan het college. Deze mogelijkheid bestond onder de Wet ruimtelijke ordening niet. De achterliggende gedachte om deze delegatiemogelijkheid in de Omgevingswet op te nemen ligt in het feit dat het college van burgemeester en wethouders een aanpassing van het omgevingsplan voorbereidt en daarmee dan ook goed in staat is om op een effectieve wijze een voorbereidingsbesluit te nemen.

Om ongewenste activiteiten te voorkomen is het daarnaast over het algemeen nodig op zeer korte termijn te besluiten over het nemen van een voorbereidingsbesluit. Om die reden stellen wij u voor om de bevoegdheid tot het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren aan het college. Omdat er sprake is van een andere wettelijke grondslag dan delegatie voor het wijzigen van het omgevingsplan, is de delegatie als apart punt in het besluit opgenomen. 2.4 Het delegatiebesluit artikel 6.12 Wro van 24 september 2019 wordt ingetrokken Dit delegatiebesluit zag toe op het nemen van een beslissing over het al dan niet vaststellen van een exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12, lid 1 en 2 Wro. In het delegatiebesluit bepaalde u dat u deze beslissing in bepaalde gevallen overliet aan het college. Nu de Wro vervalt, kan dit besluit bij het in werking treden van de Omgevingswet ingetrokken worden. Dit regelen wij in het nu voorliggende delegatiebesluit. Kanttekeningen 1.1 Regelt de gemeenteraad niets over het adviesrecht, dan hoeft het college nooit naar de gemeenteraad voor activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan Wanneer een initiatief in strijd is met het omgevingsplan, kunnen wij het initiatief mogelijk maken door het aanpassen van het omgevingsplan of met een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan.

Men verwacht dat onder de Omgevingswet meer gebruik gemaakt zal worden van het instrument omgevingsvergunning. Dit kan in theorie tot gevolg hebben dat de gemeenteraad zich in geen enkel initiatief kan uitspreken over de wenselijkheid van de ontwikkeling. Omdat dit niet past bij de rol van de gemeenteraad, namen wij adviesrecht op voor die gevallen die binnen de door u geformuleerde opgaven een grotere ruimtelijke, politiek en bestuurlijke impact hebben. 1.2 Het adviesrecht schort de beslistermijn van 8 weken niet op De Omgevingwet schrijft voor dat wij binnen een termijn van acht weken op een aanvraag om een omgevingsvergunning beslissen. Het uitgangspunt van de Omgevingswet is dat de gemeenteraad binnen de reguliere procedure van acht weken een advies uitbrengt. Dit past bij het doel van de Omgevingswet om besluitvorming over initiatieven sneller en overzichtelijker te laten verlopen. Binnen de huidige raadscyclus is het voor u niet mogelijk om op tijd een advies te kunnen uitbrengen. De komende periode gebruiken wij (samen met de griffie en raadswerkgroep) om het werkproces op zodanige manier in te richten dat u tijdig een advies kunt uitbrengen. 4/5

1.3 Verplichte participatie betekent niet dat bij de andere gevallen geen participatie wordt toegepast De Omgevingswet vindt vroegtijdige participatie belangrijk. Dit is in lijn met de ambitie zoals deze is opgenomen in de participatievisie Hoeksche Waard, vastgesteld in januari 2022. Het niet verplicht stellen van participatie bij alle buitenplanse activiteiten, betekent dan ook niet dat er geen participatie plaatsvindt. Het uitgangspunt van de Omgevingswet is dat de gemeente initiatiefnemers stimuleert om participatie toe te passen. Hierop richten we onze processen en de contactmomenten met de initiatiefnemers dan ook in. Duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën Aan dit voorstel zijn geen financiële consequenties voor de gemeente verbonden. Communicatie Wij maken de besluiten wij op de wettelijk voorgeschreven manier bekend in het huis-aan-huisblad ‘Het Kompas’ en het Gemeenteblad. Uitvoering De besluiten treden in werking op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. De besluiten vormen vanaf dat moment de basis voor het toepassen van het adviesrecht, de verplichte participatie en het wijzigen van het omgevingsplan. Wij hebben het voornemen om de besluiten na 2 jaar te evalueren en wanneer gewenst, aan te passen. Bijlagen 1. Raadsbesluit adviesrecht en verplichte participatie 2. Toelichting op inhoud adviesrecht 3. Lijst vvgb 4. Raadsbesluit delegatiebesluit 5.

Toelichting op inhoud delegatiebesluit 6. Delegatiebesluit 6.12 Wro Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard V.A.H. Martens Loco-secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

Ch.B. Aptroot burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5