Raadsvoorstel aanvullen budget startersleningen

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/24/274594 DOC-25948295 wethouder Van der Wulp Omgeving, wonen 28 januari 2025 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Aanvullen budget Starterslening Beslispunten: 1. Een krediet van €5 miljoen beschikbaar te stellen waarbij de middelen worden gestort in het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) voor het verstrekken van startersleningen. 2. Begrotingswijziging 8 van 2025 vast te stellen. Samenvatting voorstel De gemeente Hoeksche Waard stelt geld beschikbaar voor Startersleningen. De starterslening blijkt een succesvol instrument om jonge mensen in de Hoeksche Waard te ondersteunen bij de aankoop van hun eerste huis. Hierdoor raakt het budget voor de starterslening op. In dit voorstel stellen wij voor deze middelen aan te vullen met €5 miljoen. Inleiding De gemeente Hoeksche Waard stelt geld beschikbaar voor Startersleningen. De starterslening blijkt een succesvol instrument om jonge mensen in de Hoeksche Waard te ondersteunen bij de aankoop van hun eerste huis. Hierdoor raakt het budget voor de starterslening op. In dit voorstel stellen wij voor deze middelen aan te vullen met €5 miljoen. Beoogd effect Starters stimuleren en faciliteren om een eerste woning te kopen in de Hoeksche Waard waardoor wij de jonge inwoners behouden. Argumenten 1.1 Het fonds bij SVn raakt snel op Het fonds voor het verstrekken van de startersleningen bij SVn is bijna op. Het faciliteren van starters op de woningmarkt is een belangrijke strategische doelstelling.

Omdat wij nog steeds aanvragen ontvangen is het nodig om het fonds weer aan te vullen. In onderstaande tabel leest u welk budget u tot nu toe beschikbaar stelde. t/m 2019 €3.087.000

2019 t/m 2024 €9.000.000 1/5

1.2 Er is een duidelijke stijging te zien van het aantal aanvragen in 2024 In 2024 zijn 147 aanvragen bij de gemeente ingediend en zijn door SVn 93 aanvragen toegekend. Nog 34 aanvragers wachten op een positieve krediettoets door SVn. Dit is een stijging van 77% van het aantal aanvragen dat wij ontvingen ten opzichte van 2023.

Jaar 2019

Aantal leningen aangevraagd 40

Toegewezen door gemeente 28

Verstrekt door Svn 22

Gereserveerd

2020

70

70

41

€ 29.900

2021

73

67

52

€ 32.200

2022

85

80

57

€ 33.400

2023

83

78

46

€ 30.723

2024

147

138

93

34

Gem. bedrag lening € 28.900

€ 32.700

1.3 40% van de aanvragen voor een Starterslening was voor een nieuwbouwwoning Er gingen in 2024 een aantal woningbouwprojecten in de verkoop, waarvoor de starterslening is aangevraagd, waaronder Twelve in Oud-Beijerland, Maestro in Oud-Beijerland, Land van Essche in Strijen en project Blom in Klaaswaal. Van alle aanvragen die de gemeente ontving was ruim 40% voor aanvraag Starterslening voor een nieuwbouwproject. Mogelijk is dit een reden dat het aantal aanvragen in 2024 flink toenam. 1.4 De starterslening is een revolverend fonds Door aflossing van de kredietnemers vloeien de uitgezette middelen direct weer terug in het fonds. Deze bedragen zijn nog niet voldoende om het revolverend fonds voldoende dekking te geven voor het aantal aanvragen dat wij ontvangen. Het bedrag € 3.557.780,- is het bedrag dat sinds de eerste verlening van de eerste Starterslening is teruggestort in het fonds. Jaar

t/m 2024

Voormalige gemeenten: algehele aflossingen en maandelijkse aflossingen vanaf 2015 € 2.056.795

Algehele aflossingen gemeente HW en maandelijkse aflossingen vanaf 2019

Totaal gestort in revolverende fonds aflossingen

€1.500.985*

€3.557.780

Strijen €265.964 OBL €1.305.335 Binnenmaas €197.232 Korendijk €218.007 Cromstrijen €70.257 Totaal €2.056.975 *uitgesplitst in onderstaande tabel

2/5

Gemeente Hoeksche Waard Maandelijkse aflossingen 2024 € 186.226

Tussentijdse aflossingen € 415.939

2023

€147.130

€ 370.726

€517.856

2022

€92.523

€ 184.604

€277.127

2021

€55.170

€ 35.000

€90.170

2020

€13.667

€0

€13.667

2019 Totaal

€0 €494.716

€0

€0

1.006.269

€1.500.985

Totaal €602.165

Voor de gereserveerde aanvragen bij SVn (34) zijn de bedragen gereserveerd. We hebben daardoor nog een bestedingsruimte van €1,2 miljoen dat bij SVn op de rekening staat. Dit is ongeveer 35 aanvragen. De verwachting is dat het budget in mei 2025 op is. 1.5 Wij verwachten in 2025 en 2026 meer aanvragen door projecten die starten met betaalbare koopwoningen Uit het woningbouwprogramma blijkt dat in 2025 200 en 2026 300 aantal betaalbare woningen voorzien zijn. Voor meer aanvragen is daarom ook meer budget nodig. Met een budget van €5 miljoen verwachten wij in 2025 en 2026 dekking te hebben voor ongeveer 142 aanvragen. Daarnaast vloeien maandelijkse en tussentijdse aflossingen ook terug in het revolverende fonds. 1.6 De starterslening is een succes In de afgelopen jaren is, in het kader van het project Marketing Wonen, bekendheid gegeven aan de starterslening. Het succes hiervan is te zien in het toenemende aantal aanvragen voor een starterslening. Starters worden met de lening gestimuleerd en gefaciliteerd om een eerste woning in de Hoeksche Waard te kopen. 1.7 Uit de toename van het aantal aanvragen blijkt dat er nog steeds behoefte is aan een starterslening Door de banken gestelde strenge financieringsvoorwaarden en de hoge huizenprijzen beperken starters in het financieren en kopen van een woning.

SVn ontwikkelde speciaal voor dat doel een vorm van een starterslening die aanvullend is op het bankkrediet, maar waarbij toch op een zorgvuldige manier wordt omgegaan met de kredietwaardigheid van de starters bij de aankoop van hun eerste woning. 1.8 De starterslening draagt bij aan de doelstelling dat jonge huishoudens in de Hoeksche Waard blijven Door de starterslening krijgen jonge Hoeksche Waarders de mogelijkheid om een woning naar hun zin in de Hoeksche Waard te betrekken. Hierbij merken wij op dat de regeling ook mogelijkheden biedt voor starters van buiten de Hoeksche Waard. In 2024 kwamen 19 aanvragers van buiten de Hoeksche Waard. Van deze 19 aanvragers ontvingen 17 aanvragers een toewijzingsbrief van de gemeente om een lening aan te vragen.

3/5

1.9 Het gemiddelde leenbedrag van aanvragers is de laatste jaren gestegen Dit betekent dat het budget sneller opraakt. In 2019 is de Verordening Starterslening geharmoniseerd en is vastgesteld met een maximaal bedrag van €35.000,-. Op 17 september 2024 besloot de gemeenteraad de koppeling met de maximale NHG-grens (€450.000, prijspeil 2025) los te koppelen en gelijk te stellen aan de Betaalbaarheidsgrens van het rijk (€405.000, prijspeil 2025). Hierdoor is de Starterslening gekoppeld aan de betaalbaarheidsprijzen. 1.10 De starterslening kost de gemeente nauwelijks geld De starterslening is een revolverend fonds. Door aflossing en rentebetaling van de kredietnemers vloeien de uitgezette middelen weer terug in het fonds. Op dat moment zijn de middelen weer beschikbaar voor nieuwe leningen. Voor het beheer rekent SVn 0,57% beheerskosten en een variabele fee naar het aantal inwoners van de gemeente. Deze worden berekend over het totaalbedrag van de lopende leningen en worden jaarlijks in gehouden van de rekening courant. 2.1 De raad is bevoegd om de begroting te wijzigen Kanttekeningen 1.1 Er is een klein risico op niet terugbetalen / aflossen van de lening In Nederland mag je 100% van de waarde van je woning lenen in de vorm van een hypothecaire lening. De Starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van het huis en de (eerste) hypotheek bij de bank.

SVn toetst de kredietwaardigheid van de aanvrager volgens de eisen van NHG (Nationale Hypotheekgarantie). De NHG biedt alleen borgstelling bij waardeverlies in geval van gedwongen verkoop. Kwijtschelding is dan alleen mogelijk bij ingrijpende gebeurtenissen (zoals scheiding, ontslag, overlijden) waardoor de hypotheek niet meer betaald kan worden. Dus niet bij een verlies bij verkoop van de woning als bewoners willen doorstromen naar een andere woning. De hypothecaire lening heeft als onderpand de woning. De gemeente behoudt de vordering en het recht om de lening terug te eisen als blijkt dat er terugbetaalproblemen zijn. Het risico is beperkt, maar wel aanwezig. 1.2 Het toetsen en verstekken van de leningen vraagt capaciteit van de gemeentelijke organisatie Het toetsen en registreren van de aanvragen van de startersleningen vraagt capaciteit van de gemeentelijke organisatie. De toetsing bestaat uit een volledigheidstoets, een check op de juiste doelgroep en verzending van een voorlopige beschikking. Deze toetsing voert team frontoffice uit. De financiële toetsing voert SVn uit. Duurzaamheid De starterslening is een instrument voor aankoop van een eerste huis inclusief eventuele verbeter- en meerwerk. Dit kunnen ook verbeterkosten voor duurzaamheidsmaatregelen zijn. Daarnaast bestaat er ook de Duurzaamheidslenig waarvoor inwoners een aanvraag kunnen indienen.

Financiën Het voorstel is voorstel is om u voor te stellen om een krediet van €5 miljoen beschikbaar te stellen en Begrotingwijziging 8 van 2025 vast te stellen. Dit bedrag komt als uitgezette geldlening op de balans te staan, omdat de leningen die met dit geld worden verstrekt uiteindelijk weer terugvloeien in het revolverend fonds. Dit betekent dat de aflossingen terugvloeien in het fonds en komen daarmee opnieuw beschikbaar voor het verstrekken van nieuwe startersleningen. Het geld vloeit daardoor niet terug naar de gemeente, maar blijft als uitgezette lening bestaan, tenzij we stoppen met de regeling. Met ingang van 2024 vloeien de rentebaten van SVn terug naar de gemeente. De extra rentebaten die voortvloeien uit deze 4/5

toevoeging van de startersleningen dekken de rentelasten voor de extra financiering van de het krediet. Dit is budgettair neutraal. Beoogde maatschappelijk effecten: wat willen we bereiken Het beoogd effect is om starters te stimuleren en te faciliteren om een eerste woning te kopen in de Hoeksche Waard en zo de jonge inwoners te behouden. Communicatie Na het nemen van uw besluit communiceren wij via onze sociale media kanalen dat u nieuw budget beschikbaar stelt voor de startersleningen. Uitvoering Nadat het besluit is genomen is, storten wij het benodigde budget in delen in het fonds van de starterslening bij SVn. Bijlagen - Raadsbesluit - Begrotingswijziging 8 van 2025 Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard D.E. Koops secretaris {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

F.D. van Heijningen burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5