Raadsvoorstel

Voorstel Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/20/059491 DOC-23771400.2.3 Paul Boogaard en Harry van Waveren Participatie en Leefbaarheid 10 oktober 2023 Nee beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend

Onderwerp Beleidsplan harmonisatie buitensportaccommodaties Beslispunten: 1. Het “Beleidsplan harmonisatie buitensportaccommodaties” van 23 oktober 2023 (bijlage 1) vast te stellen; 2. Het college op te dragen dit beleidsplan van 2024 tot en met 2026 gefaseerd uit te voeren; 3. Zowel de baten en lasten ten gevolge van de harmonisatie buitensportaccommodaties te verhogen met € 9.000 (per saldo budget neutraal); 4. De lasten voor de velden van Hockeyclub Hoeksche Waard (jaarlijks € 25.000) over te nemen ten gevolge van het benoemen van hockey als basissport en ter dekking daarvan het investeringskrediet buitensportaccommodaties 2023 van € 250.000 met bijbehorende kapitaallasten van € 25.000 per jaar te verlagen; 5. Hiervoor conform beslispunt 3 en 4 de 4e begrotingswijziging 2024 (budgetneutraal) vast te stellen. Samenvatting voorstel Om de verschillen in de wijze waarop de gemeente Hoeksche Waard buitensportverenigingen faciliteert te minimaliseren, wordt voorgesteld om de basissporten, inclusief de daaraan toe te voegen sporten hockey en skeeleren, enerzijds een kostprijsgeoriënteerd gebruikstarief te laten betalen en anderzijds een kostprijsgeoriënteerde vergoeding te bieden voor het verplicht door hen over te nemen dagelijks, regulier en periodiek onderhoud.

Inleiding Vanuit historische ontwikkelingen in de vijf voormalige gemeenten bestaan er verschillen in de wijze waarop de gemeente Hoeksche Waard buitensportverenigingen faciliteert. Dit komt tot uiting in onder andere eigendomsverhoudingen, tarieven en onderhoudsafspraken. Om deze verschillen te minimaliseren, is het wenselijk het buitensportaccommodatiebeleid te harmoniseren. Hiervoor is een keuzenota opgesteld die op 6 juni 2023 door de gemeenteraad is behandeld en voor dit beleidsplan de basis vormt. Beoogd effect Vaststellen op welke wijze het gemeentelijk buitensportaccommodatiebeleid wordt geharmoniseerd opdat per tak van buitensport overeenkomstige voorwaarden gelden voor eigendomsverhoudingen, tarieven en onderhoudsafspraken.

1/5

Argumenten 1.1 Het vaststellen van het beleid is een bevoegdheid van uw raad Het college voert de harmonisatie uit door de lopende overeenkomsten met de buitensportclubs aan te passen op het vastgestelde beleid. 1.2 De harmonisatie wordt gefaseerd uitgevoerd Sommige onderhoudstaken die nu in opdracht van de gemeente worden verricht, zijn voor uiteenlopende termijnen uitbesteed en kunnen dus niet gelijktijdig worden overgedragen. Ook zal het de nodige tijd kosten om alle vigerende overeenkomsten voor huur, gebruik geving, beheer en recht van opstal op te zeggen en daarvoor in de plaats nieuwe overeenkomsten af te sluiten. De belangrijkste reden voor een gefaseerde invoering is echter de tijd die vooral de verenigingen uit voormalige Oud-Beijerland, Strijen en Cromstrijen nodig hebben om zich voor te bereiden op de overname van de onderhoudstaken. 1.3 Opbrengsten nagenoeg gelijk De nieuwe tariefstructuur resulteert per saldo in een nagenoeg gelijke opbrengst voor de gemeente. Hiertoe wordt een vast percentage van de genormaliseerde kostprijs voor dagelijks, regulier, periodiek, groot onderhoud en renovaties per veld/baan per jaar voorgesteld om de volgende redenen.  De tarieven zijn transparant voor alle gebruikers.  De gemeente houdt regie op kostendeel dat zij wenst terug te ontvangen en kan het dekkingspercentage naar behoeven bijstellen.

 De direct of indirect verleende subsidie op de tarieven is inzichtelijk.  Alle gebruikers betalen naar evenredigheid van de lasten mee aan de beschikbaarstelling van de accommodaties. 1.4.1 Onderhoudskosten De onderhouds-/beheervergoedingen die de gemeente nu aan clubs betaalt, zijn historisch gegroeid en lopen, ook voor overeenkomstige voorzieningen, uiteen. Voor een aantal verenigingen die geen onderhouds-/beheervergoeding ontvangen draagt de gemeente de lasten voor beheer en onderhoud Voorgesteld wordt om dit te harmoniseren zodat voor overeenkomstige voorzieningen ook overeenkomstige onderhoudsafspraken en -vergoedingen gelden. Vanwege de relatie met de gebruikstarieven, het inzicht in de baten en lasten en daarmee de optimale transparantie en vergelijkbaarheid wordt voorgesteld wordt om voor de basisvoorzieningen een onderhouds-/ beheervergoeding te hanteren die eveneens gebaseerd is op een percentage van de kostprijs. Verenigingen die nog geen onderhoudstaken verrichten, worden hiertoe wel verplicht en ontvangen daarvoor een vergoeding. Daarmee wordt de huidige ongelijkheid tussen clubs opgeheven en komt er een einde aan de kostenverschillen tussen gemeente- en clubonderhoud. Voor alle clubs geldt een zelfde mate van profijt van zelforganisatie.

1.4.2 Herinvesteringen jaarlijks bepalen Voorgesteld wordt dat de gemeente financieel verantwoordelijk blijft voor de uitvoering van groot onderhoud en renovatie van de basisvoorzieningen. In de primaire begroting 2024 is het meerjarig investeringsplan voor buitensportaccommodaties verwerkt. In dit traject is ook een actualisatie uitgevoerd. Hieruit is gekomen dat een aantal velden gedekt kan worden uit de reeds beschikbaar gestelde investeringskredieten van 2022 en eerder. Het totale investeringskrediet 2023 kan daardoor verlaagd worden, en als dekking ingezet worden. Jaarlijks worden de investeringskredieten in de primaire begroting besloten door de raad en een meerjarige doorkijk gegeven voor een termijn van vier jaar (2024-2027). 2/5

Een aantal toekomstige investeringen (na 2027) kan mogelijk niet gedekt worden uit vrijvallende kapitaallasten van “oude investeringen buitensportaccommodaties” vanwege het feit dat in een aantal voormalige gemeenten dergelijke investeringen niet zijn geactiveerd in het verleden. Dit effect is overigens niet anders dan het huidige beleid en dus geen uitkomst van het harmonisatievoorstel; het zal bij het opstellen van de jaarlijkse begrotingen inbegrepen en van dekking voorzien moeten worden. 1.4.3 Uitbreiding basissporten In Hoeksche Waard worden voetbal, korfbal, schaatsen, beachvolleybal, atletiek, jeu de boules en honk- en softbal tot de basissporten gerekend. Voorgesteld wordt om hieraan hockey en skeeleren toe te voegen omdat vooral ook deze takken van sport zonder gemeentelijke steun niet of niet laagdrempelig kunnen worden aangeboden. Dit geldt niet voor tennis en in mindere mate voor BMX. Aan Hockeyclub de Hoeksche Waard heeft de gemeente in 2020 een lening verstrekt en bij het besluit hiertoe van 22 september 2020 heeft de gemeenteraad geamendeerd: “De Hockeyclub ‘De Hoeksche Waard’ betrekken bij de integrale uitwerking van de kaderstelling van de harmonisatie van het Hoeksche Waardse buitensportaccommodatiebeleid“.

Het voorstel om ook hockey tot de basissporten te rekenen heeft tot gevolg dat de lasten van de velden die de hockeyclub nu zelf draagt overgenomen moeten worden door gemeente. Kanttekeningen 1.2 Harmonisatie verloopt niet gelijktijdig Door de harmonisatie gefaseerd uit te voeren, blijft er nog drie jaar ongelijkheid bestaan tussen clubs. Voor overeenkomsten met een langere opzegtermijn kan dit nog meer jaren duren, hetgeen vooral opstalovereenkomsten betreft. Bij de voorgestelde fasering is vooral rekening gehouden met de tak van sport en de complexiteit van de over te dragen onderhoudstaken. 1.3 Dekkingspercentage tarieven beperkt Voor de tarieven wordt een dekkingspercentage van de, voor professioneel beheer, genormaliseerde kostprijs voorgesteld waarmee de totaalopbrengsten voor de gemeente nagenoeg gelijk blijven. Met de keuze voor een hoger percentage zullen de financiële nadelen voor de gemeente afnemen en op de clubs worden afgewenteld. Voorgesteld wordt om de clubs het recht op onderverhuur van de basisvoorzieningen toe te kennen, waarbij het gebruik door Hoeksche Waardse onderwijsinstellingen om niet zal plaatsvinden. De mate waarin clubs in staat zijn om hier substantiële opbrengsten mee te genereren, zal naar verwachting zeer beperkt zijn. In het voorgestelde dekkingspercentage is hiermee rekening gehouden. 1.4.1a.

Dekkingspercentage onderhoudsvergoeding beperkt Voor de onderhoudsvergoeding wordt eveneens een dekkingspercentage van de, voor professioneel beheer, genormaliseerde kostprijs voorgesteld. In plaats van de gehele kostprijs is voor een percentage gekozen omdat verenigingen met behulp van zelfwerkzaamheid en vrijwilligersinzet in staat worden geacht om de taken uit te voeren tegen lagere kosten dan beroepsorganisaties. Voor een natuurgras voetbalveld geldt dit bijvoorbeeld voor werkzaamheden als maaien, afsteken graskanten, beregenen, bladruimen, vuil verwijderen, onkruid en ongedierte bestrijden, inspectie, schoonmaak en klein herstel verlichting. Als gevolg hiervan nemen de onderhoudskosten van de gemeente toe. Hiertegenover staat een besparing op de kosten die de gemeente niet langer hoeft te maken voor de uitvoering van het dagelijks, regulier en periodiek onderhoud; deze besparing is niet gekwantificeerd. Met de keuze voor een lager percentage zullen de financiële nadelen voor de gemeente afnemen en op de clubs worden afgewenteld. 3/5

1.4.1b. Onderhoudsvergoeding beperkt tot basisvoorzieningen Voorgesteld wordt om de vergoeding te beperken tot de basisvoorzieningen van basissporten waarbij de huidige situatie zoveel mogelijk als vertrekpunt is aangehouden. Omdat verreweg het merendeel van de basisvoorzieningen bestaan uit veld- / baaninrichting, veldverlichting, sportparkinrichting zijn deze betrokken in de onderhoudsvergoeding. Niet inbegrepen zijn opstallen zoals clubhuizen, kleedkamers, materiaalbergingen, et cetera die in de huidige situatie bij verreweg het merendeel van de clubs tot de plusvoorzieningen behoren. Een eventuele uitbreiding van de basisvoorzieningen met opstallen zal verregaande financieel nadelige consequenties voor de gemeente hebben. 1.4.2 Termijn herinvesteringbudget In plaats van het jaarlijks bepalen van de benodigde herinvesteringen in groot onderhoud / renovatie kan ook een gemiddeld meerjaren herinvesteringsbudget worden vastgesteld en structureel in de begroting worden opgenomen. Voor de meest kostbare basisvoorzieningen zoals kunstgrasvelden en de atletiekbaan geldt dat de herinvesteringen goed planbaar, onvermijdbaar en zeer beperkt uit te stellen zijn. Door een gemiddeld meerjarenbudget in te stellen, worden pieken en dalen in de feitelijke uitgaven opgevangen.

1.4.3 BMX uitgesloten van uitbreiding basissporten Door hockey als basissport toe te voegen nemen de kosten voor de gemeente jaarlijks met € 74.000 toe. Voor skeeleren is dit jaarlijks € 47.000. Ofschoon de toevoeging van BMX als basissport slechts € 9.000 meer zou kosten, is dit niet voorgesteld omdat deze tak van sport:  Landelijk niet algemeen aanvaard is;  Niet in nagenoeg elke Nederlandse gemeente beoefend wordt;  ook zonder gemeentelijke steun kan worden aangeboden. Financiën Harmonisatie buitensportaccommodaties dagelijks, regulier en periodiek onderhoud De benodigde lasten voor dagelijks, regulier en periodiek onderhoud zijn jaarlijks € 626.000 voor het uitbetalen van de onderhoudsvergoedingen aan verenigingen. Daartegenover staat een bedrag van € 243.000 aan baten (gebruiksvergoedingen). Per saldo € 383.000 aan totale lasten. In de huidige begroting zijn de lasten voor onderhoud € 617.000 en de baten € 234.000. Per saldo € 383.000. Het verschil op onderhoud nieuw beleid ten opzichte van huidig beleid is gelijk (budgetneutraal). Het voorstel is om de benodigde begrotingswijziging van € 9.000 (€ 626.000 minus € 617.000) aan lasten en € 9.000 (€ 243.000 minus € 234.000) aan baten te verwerken. Voor de overige werkzaamheden (onderhoud terreininrichting) die bij de gemeente achterblijven ter uitvoering is vanuit de huidige budgetten een bedrag beschikbaar van € 40.000.

Harmonisatie buitensportaccommodaties groot onderhoud en renovaties De benodigde investeringskredieten en de kapitaallasten die daaruit voortvloeien betreffende groot onderhoud en renovaties buitensportaccommodaties zijn reeds opgenomen in de huidige begroting. Jaarlijks worden de investeringskredieten in de primaire begroting besloten door de raad en een meerjarige doorkijk gegeven voor een termijn van vier jaar (huidige scope 2024-2027). Velden Hockeyclub In 2021 heeft de hockeyclubs zelf de velden vervangen en hiervoor een lening gekregen van de gemeente die jaarlijks met rente afgelost moet worden. Voorstel is om deze lasten van € 25.000 per jaar over te nemen van de hockeyclub. 4/5

Actualisatie meerjarig investeringsplan buitensportaccommodatie Bij de actualisatie van het meerjarig investeringsplan buitsportaccommodaties is naar voren gekomen dat de reeds beschikbare investeringskredieten buitensportaccommodaties (t/m2023) van in totaal € 5,6 miljoen met in totaal € 250.000 verlaagd kunnen worden. Dit resulteert in een jaarlijks voordeel van € 25.000 per jaar aan kapitaallasten en kan als dekking ingezet worden voor de overname van de lasten van de hockey van jaarlijks € 25.000 (zie alinea hierboven). Communicatie De keuzenota die op 6 juni 2023 door de gemeenteraad is behandeld en voor dit beleidsplan de basis vormt, volgde uit gesprekken met betrokken medewerkers van gemeente Hoeksche Waard, de sportraad en enkele lokale buitensportverenigingen. Na vaststelling van de definitieve beleidsnota informeren we de betrokkenen hierover. De inwoners en overige belanghebbenden informeren we over het nieuwe beleid via diverse media. Voorafgaand aan de implementatie van het beleid werken we hiervoor een communicatieplan uit. Uitvoering Het definitieve beleidsplan vormt het kader voor de harmonisatie van eigendomsverhoudingen, tarieven en onderhoudsafspraken. We vertalen het beleidsplan vervolgens in regelgeving voor de overeenkomsten met de betrokken sportclubs.

Dit is regelgeving voor de eigendom, het beheer en gebruik van de buitensportaccommodaties inclusief de bijbehorende tarieven voor het gebruik en vergoedingen voor het beheer. Nadat de raad het beleidsplan en de regelgeving heeft vastgesteld implementeert u dit. Inde begroting zijn al middelen opgenomen om de tijdelijke, extra personele kosten voor de implementatie op te vangen bij het relevante team / de relevante teams. Bijlagen 1. Beleidsplan harmonisatie buitensportaccommodaties van 23 oktober 2023 2. Raadsbesluit 3. 4e Begrotingswijziging 2024 Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard C. Rijnberg secretaris a.i. {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

Ch.B. Aptroot burgemeester {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

5/5