Raadsinformatiebrief Stand van zaken opvang asielzoekers-Oekraïners en huisvesting statushouders

Informatiebrief Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/21/112742 DOC-23688749 burgemeester Aptroot kernteam aanpak opvang en statushouders 14 maart 2023 Nee

Onderwerp Stand van zaken opvang asielzoekers / opvang Oekraïners / huisvesting statushouders Inleiding Wij informeren u regelmatig over de opvang van Oekraïners en asielzoekers en over de huisvesting van statushouders. In deze informatiebrief leest u eerst over de duur van de opvang van Oekraïners in Piershil en Strijen en over de voorbereidingen voor extra opvangplekken in Strijen. U leest meer over hoe ver we zijn met de uitbreiding van het aantal plekken in het asielzoekerscentrum (azc) in ’s-Gravendeel. Vervolgens infomeren we u over de sluiting van de Crisis Noodopvang (CNO) in Oud-Beijerland. En als laatste vertellen we hoe het gaat met de taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Duur opvang Strijen en Piershil Het is onduidelijk wanneer de oorlog in Oekraïne eindigt. Het is wel duidelijk dat opvang nodig is zolang de oorlog duurt en mogelijk ook daarna. Afspraken over opvangcapaciteit maken wij regionaal met de gemeentes in onze veiligheidsregio. Met elkaar streven we naar een passende verdeling van het aantal opvangplekken. Voor de opvang van Oekraïners stelt de Hoeksche Waard de plekken in Piershil en Strijen in ieder geval tot en met eind 2023 beschikbaar. Als de situatie daar om vraagt, is verlenging van die termijn wat ons betreft mogelijk.

Via de digitale nieuwsbrieven, de website en Het Kompas hebben wij in december en januari het voornemen van verlenging tot en met eind 2023 bekend gemaakt. Wij vroegen inwoners om verbeterpunten met ons te delen als die er zouden zijn. Op onze vraag zijn geen reacties ontvangen. Voorgenomen uitbreiding aantal plekken Strijen Op dit moment is de bezettingsgraad van de opvanglocaties landelijk ongeveer 97 %. Door het aanhouden van de oorlog is de verwachting dat het aantal mensen dat Oekraïne ontvlucht groter wordt. Dit kunnen we nu niet opvangen. Het Rijk heeft de veiligheidsregio’s op 16 december 2022 gevraagd om het aantal opvangplekken te verhogen van 75.000 naar 90.000. Wij hebben in beeld gebracht wat de mogelijkheden zijn in de Hoeksche Waard. Wij willen het aantal plekken in Strijen met maximaal 100 verhogen en lichten dit hieronder toe. De eerste afweging die wij maakten is of onze opvang in verhouding tot andere gemeenten in onze regio op peil is. Voor COA opvangplekken zitten wij hoog, echter voor Oekraïne plekken relatief laag. Nu andere gemeenten in onze regio ook een bijdrage gaan leveren aan opvangcapaciteit voor het COA, is het reëel dat wij extra opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne bieden. 1/4

De tweede afweging is dat onze huidige aanpak goed werkt. Die aanpak is een klein team van locatiemanagers en medewerkers in Strijen en Piershil met daarbij ondersteuning van vrijwilligers en maatschappelijke partners. Met elkaar zorgen zij efficiënt dat de dagelijkse gang van zaken soepel verloopt. Deze aanpak werkt voor 2 locaties. Bij het openen van de tweede locatie in Strijen was bijvoorbeeld slechts een minimale uitbreiding van het team nodig. Deze aanpak werkt mede door de flexibele inzet van een klein en flexibel team aan medewerkers op beide locaties. Bij een derde locatie is een groter team nodig en komt deze doelgerichte aanpak mogelijk in het geding. Dat willen we voorkomen. Wij hebben dus een sterke voorkeur om extra plekken bij een bestaande opvanglocatie te maken. Ook hebben wij voor beide locaties bekeken of in het gebouw zelf uitbreiding mogelijk is. De conclusie is dat dit niet kan. De bewoners hebben voldoende, maar toch beperkte leefruimte. Bovendien is er sprake van een oorlogssituatie in hun thuisland die bij hen voorstelbaar tot spanningen leidt. Meer mensen op een kamer is niet realistisch. Onze conclusie op basis van deze afwegingen is dat er units moeten komen voor extra plekken. De keuze valt op de opvanglocatie in Strijen omdat het terrein daar de meeste ruimte biedt voor de plaatsing van units.

Bovendien is het dorp groter dan Piershil en is het verhoudingsgewijs passender om hier meer mensen op te vangen. Wij bereiden de uitbreiding met units in Strijen voor. Zodra er meer bekend is, informeren wij u opnieuw. Bewoners informeren wij via Het Kompas en onze digitale nieuwsbrief. Daarnaast is er een klankbordgroep, die inmiddels is geïnformeerd. Stand van zaken azc Vanaf 15 december 2022 eindigde de noodopvang in ’s-Gravendeel. Afgelopen zomer stemden wij in met een verlenging van de opvang tot en met 2027 en met het realiseren van 100 extra opvangplekken. Door de langere termijn van opvang spreken we vanaf nu over een azc in plaats van (kortdurende) noodopvang. Op dit moment zijn nog steeds 400 plekken beschikbaar. De uitbreiding van het aantal plekken vraagt om aanpassingen in de veiligheidscirkel die rondom de aanmeerhaven ‘De Wacht’ ligt. Het onderzoek dat in opdracht van het COA is opgesteld, moet worden beoordeeld door de omgevingsdienst, de veiligheidsregio en Rijkswaterstaat. De bedoeling is een afgewogen advies of het veilig is om binnen de contour mensen op te vangen. Tot nu toe zijn er nog vragen over het onderzoek voor dit advies afgegeven kan worden. Vanwege de langere duur van dit traject hebben wij het COA geadviseerd om ook een tweede spoor te bewandelen. Op het terrein is een tweede plek waar de extra opvangplekken zouden kunnen.

Hiervoor moet een bestaand gebouw worden gesloopt. Voor we mogen slopen, moet eerst een flora en fauna onderzoeksperiode naar diersoorten plaatsvinden. Ook dit neemt extra tijd in beslag, maar we zetten wel beide sporen in inmiddels. Zoals u in de media wellicht las, zullen ook de andere gemeenten in onze veiligheidsregio opvangplekken realiseren. Dordrecht opent naar verwachting in 2024 een azc. Dit ligt aan de andere kant van het water, vrijwel recht tegenover het azc in ’s-Gravendeel. Sluiting CNO De veiligheidsregio’s in Nederland leveren een bijdrage aan het verminderen van de problemen rond de opvang van asielzoekers door verschillende crisisnoodopvanglocaties in te richten. In onze gemeente is dit 2/4

de CNO De Lindenhoeve in Oud-Beijerland. Wij lieten u in december weten dat deze sluit tussen 1 april 2023 en 1 juli 2023. Vanwege de aanhoudende problemen met opvangplekken wordt dit 1 juli 2023. Stand van zaken huisvesten statushouders Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) legt ieder jaar een taakstelling huisvesting statushouders op aan de gemeenten. Elke gemeente moet naar rato van het aantal inwoners een aantal statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning en daarmee recht op een woonruimte) in de gemeente huisvesten. Voor het eerste half jaar van 2023 krijgen wij een taakstelling opgelegd van 107 te huisvesten statushouders. Voor het tweede halfjaar 2023 gaan wij uit van eenzelfde aantal van 107. In totaal moeten wij dus naar verwachting circa 214 statushouders huisvesten. De recordhoge taakstelling huisvesting statushouders 2022 is behaald. Dit is grotendeels gelukt omdat de gemeente en de betrokken partners konden sturen op het huisvesten van gezinnen. Naast de taakstelling van 131 voor het jaar 2022 hebben wij 6 mensen extra geplaatst. Deze mensen tellen mee voor de taakstelling van 2023. De actuele stand van zaken is als volgt.

Nog te huisvesten statushouders in het 1e halfjaar 2023 Taakstelling 1e halfjaar 2023 : 107 Minus voorsprong taakstelling 2022 :6 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Totaal nog te huisvesten : 101 Actueel inzicht aantal gehuisveste statushouders 1 juli 20231 Gehuisveste statushouders per 1 maart 2023 :8 Verwacht aantal nog te huisvesten voor 1 juli 20232 :8 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Totaal (verwacht) gehuisvest : 16 Aantal nog te huisvesten statushouders voor 1 juli 2023 Taakstelling minus voorsprong minus verwacht gehuisvest

: 85

De taakstelling voor de eerste helft van 2023 wordt naar verwachting niet behaald. Wij hebben nu op de koppelingswachtlijst vrijwel alleen huisvestingsverzoeken voor 1 persoon staan. De meeste van deze mensen wachten op gezinshereniging. De woningcorporatie heeft vooral eengezinswoningen beschikbaar. Daarin vestigen wij geen 1 persoonshuishouden. Daardoor hebben wij momenteel vrijwel geen passende koppelingen voor woningen die beschikbaar komen. Dit is landelijk een probleem. We werken eraan om toch meer statushouders te huisvesten. Later dit jaar en volgend jaar moet het project tijdelijke huisvesting, met dergelijke kleinere woningen, eraan bijdragen dat we meer koppelingen kunnen maken. Daarnaast zetten wij in op overleg met het COA om via die weg te zorgen dat wij meer koppelingen van gezinnen krijgen. We bekijken de komende periode ook of we statushouders tijdelijk en tussentijds kunnen huisvesten in bijvoorbeeld leegstaande gebouwen in afwachting van zicht op gezinshereniging. Het nadeel is dat dit een extra verhuizing nodig is als later een passende woning beschikbaar komt.

Deze cijfers zijn plaatsingen die nu (vrijwel) zeker zijn. Er komen naar verwachting voor 1 juli 2023 nog nieuwe woningen vrij voor statushouders. 2 het aantal statushouders voor wie een woning is gevonden, ondertekening van het huurcontract moet nog gebeuren. Nareizigers niet meegerekend omdat onbekend is of zij voor 1 juli aankomen. 1

3/4

Het niet halen van de taakstelling is dus een landelijk probleem. Omdat de taakstelling niet vrijblijvend is, heeft dit gevolgen. De provincie monitort de taakstelling en kan maatregelen nemen op basis van bijgevoegde interventieladder. Ook in 2022 stonden wij op de interventieladder. De kans bestaat dat dit opnieuw gebeurt. De provincie houdt voor de 50 gemeenten in Zuid-Holland maandelijks de aantallen bij. Bij een procentuele verdeling gebaseerd op de taakstelling voor de eerste helft van dit jaar, zouden gemeenten in de tweede maand ongeveer 33 % van hun taakstelling gerealiseerd moeten hebben. Een ruime meerderheid van 36 gemeenten – waaronder Hoeksche Waard- zit hieronder. Wij hebben tot nu toe 8 % gerealiseerd. Bijlagen: Provinciaal beleidskader met interventieladder

4/4