Raadsinformatiebrief Rioolonderzoek Drugs

Informatiebrief Aan: de leden van de raad, gemeente Hoeksche Waard Van: burgemeester en wethouders Zaaknummer: Z/21/126187 Documentnummer: DOC-22585841 Portefeuillehouder: burgemeester Aptroot Datum: 6 juli 2022 Onderwerp Rioolonderzoek Drugs Kennisnemen van Het niet uitvoeren van de motie omtrent een rioolonderzoek naar drugsgebruik onder jongeren in de Hoeksche Waard. Aanleiding Op 6 juli 2021 heeft de ChristenUnie een motie ingediend voor de uitvoering van een rioolonderzoek naar drugs (nummer M2021 06-07-003). Deze is door de raad aangenomen. In de motie werd de zorg uitgesproken over een deel van de jongeren die mogelijk risicovol gebruik maken van verdovende middelen. Daarnaast werd ook gesteld dat niet alle jongeren gezien worden door jeugd- en jongerenwerk, politie en hulpverlening. Het voorgestelde rioolonderzoek naar drugs zou daarbij een middel zijn om het gebruik onder jongeren in beeld te brengen, aldus de raad. Naar aanleiding van de bovenstaande motie is de vraag uitgezet wat de meerwaarde zou zijn van een rioolonderzoek naar drugs in de Hoeksche Waard. Daarbij is gekeken naar een aantal factoren: wat het onderzoek ons op kan leveren.

Wat kan de gemeente met de uitkomsten van het onderzoek en hoe kunnen wij daar beleidsmatig en operationeel mee uit de voeten? Wat zou dit betekenen voor het budget en capaciteit, en past dit binnen het huidige budget? In het verleden is er een herhaaldelijke toezegging gedaan over de uitvoering van de motie. Inhoud van het rioolonderzoek Na een uitvraag bij het uitvoerende instituut is gebleken dat een rioolonderzoek een cijfermatig onderbouwde representatie geeft van het gebruik van de top-5 opiaatwetmiddelen. Dat wil zeggen: cocaïne, MDMA, amfetamine, methamfetamine en cannabis. Het is ook mogelijk om hierin 3- en 4-MMC en ook alcohol hierin mee te nemen. Het levert de gemeente een globaal cijfermatig overzicht van het algemene drugsgebruik in de Hoeksche Waard. Het rioolwateronderzoek geeft een cijfermatig onderbouwde representatie van het gebruik van de top-5 opiaatwetmiddelen: cocaïne (coke), MDMA (xtc), amfetamine (speed), methamfetamine (crystal meth) en cannabis (wiet/hasj). Indien gewenst kunnen (de som van) 3- en 4-MMC en alcohol (omzettingproduct ethylsulfaat) hieraan worden toegevoegd. De minimale kosten van het onderzoek komen uit op €40.000,-. Er zitten echter een aantal nadelen aan het onderzoek die ons doen besluiten om de motie niet uit te voeren. Zo heeft het rioolonderzoek een signaalfunctie, alleen ontbreekt de duiding.

Voor het college is deze duiding van cruciaal belang om beleid op te kunnen formuleren. Een aantal voorbeelden wat ontbreekt: Het is niet mogelijk om op basis van dit onderzoek te bepalen hoeveel gebruikers we hebben in de Hoeksche Waard. Het is ook niet mogelijk om onderscheid te maken op andere persoonskenmerken van gebruikers. Er is geen relatie te leggen met geslacht of leeftijd van een gebruiker. De hoeveelheid drugsgebruik per persoon is tevens niet uit het onderzoek af te leiden. Er kan dan ook geen conclusie getrokken worden over of het gebruik recreatief van aard is, of problematisch van aard. Daarnaast is ook geen onderscheid te maken tussen drugsafval en drugsproductie. Het onderzoek geeft daarbij dan ook geen duidelijkheid over de zuiverheid of de sterkte van de drugs dat circuleert. 1/2

Geografisch gezien kent het onderzoek ook een aantal haken en ogen. Zo gaf het onderzoek de optie om verschillende rioolbuizen te testen, waarbij respectievelijk 50%, 75% en 85% van het eiland gedekt zou worden. Dit is gebaseerd op het Rioolwaterzuiveringsinstantie RWZI-niveau. Bij al deze opties gaat het om een globale meting. Daarbij is het dus niet mogelijk om te testen voor buurt-, wijk- of kernniveau. De uitkomsten geven dus alleen een cijfermatig beeld voor een deel van de Hoeksche Waard. Het bovenstaande geeft geen beantwoording van de concrete vraag van de raad. Daarnaast geeft dit een incompleet beeld van het drugsgebruik in de Hoeksche Waard en kunnen hier geen beleidsmatige keuzes door gemaakt worden. Voor het maken van beleidsmatige keuzes is een aanvullend kwalitatief onderzoek nodig om de cijfers een duiding te kunnen geven. Dit beeld wordt gedeeld door de gemeente Goeree Overflakkee. Zij hebben dit onderzoek in het verleden uitgevoerd. Net als in de Hoeksche Waard bestond daar de behoefte om het drugsgebruik in kaart te brengen. Met de uitkomst van het rioolonderzoek werd wel duidelijk wat de populairste drug was in de gemeente. Echter, daarbij dient wel rekening gehouden te worden met het feit dat het onderzoek in juni en september heeft plaatsgevonden.

Dit zijn populaire maanden onder toeristen, waardoor ook niet uit te sluiten is dat het recreatief gebruik onder toeristen betreft. De gemeente zal daarom wederom een uitgebreider onderzoek moeten laten uitvoeren om de cijfers een duiding te geven. Voortzetting van de huidige aanpak Het moge duidelijk zijn dat middelengebruik onder jongeren een hoge prioriteit heeft op de agenda van gemeente Hoeksche Waard. Op dit moment richten wij ons op de samenwerking tussen onze partners om het middelengebruik bij jongeren en kwetsbare personen in beeld te krijgen. Wij hebben daarvoor een jeugdoverleg waarbij wij vaak overleggen met onze partners over de ontwikkelingen op het gebied van jeugd in de Hoeksche Waard. Daarin wordt ook intensief aandacht besteed aan drugsgebruik en de rol die wij hier preventief in kunnen pakken. Ook worden er door onze partners, politie, handhaving, en HALT veel interventies gedaan. Daarbij kan gedacht worden aan preventieve interventies als voorlichtingsacties en repressieve acties via surveillance bij het aantreffen van gebruik. Wij merken dat dit vooralsnog niet de resultaten oplevert die wij graag zouden willen. Wij zijn daarom aan het onderzoeken wat een goed alternatief te zijn om het drugsgebruik effectief in kaart te brengen, een methode waarop wij ook structurele beleidsmatige keuzes kunnen maken.

Hierover zullen wij u actief informeren wanneer hier uitvoering aan zullen geven. Conclusie Als college trachten we altijd gehoor te geven aan toezeggingen die gedaan zijn aan de gemeenteraad. Na uitvoerig uitzoekwerk over de (beperkte) inzichten die het onderzoek ons geeft, de relatief hoge kosten en vervolgonderzoek die benodigd is, dienen wij in dit geval echter af te wijken van de motie. . De voordelen van het onderzoek wegen naar ons inziens niet op tegen de nadelen. Het college prefereert om de middelen op een andere manier in te zetten, zodat beleidsmatige keuzes kunnen worden gemaakt. Wij zijn op dit moment aan het onderzoeken welke methode het meest geschikt is om goede beleidsmatige keuzes te maken om het drugsgebruik in de Hoeksche Waard aan te pakken. Hierover informeren we u actief zodra we hier uitvoering aan geven.

2/2