Raadsinformatiebrief Groenonderhoud biodiversiteit

Informatiebrief Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Z/23/188504 DOC-23683636 Wethouder Harry van Waveren BBOR/Buitendienst Nee besluitvormend

Onderwerp Plan van aanpak n.a.v. Sweco rapport ‘Evaluatie onderhoud openbaar groen’ Inleiding Na de samenvoeging van de voormalige gemeenten Strijen, Cromstrijen, Binnenmaas, Oud-Beijerland en Korendijk is het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zoveel mogelijk geharmoniseerd. Hiervoor is een integraal beleidsplan openbare ruimte geschreven. In dit beleidsplan is vastgesteld dat we de openbare ruimte op één niveau onderhouden, namelijk kwaliteitsniveau B (basis). In 2022 heeft Sweco in opdracht van de gemeente HW het onderhoud van het openbaar groen geëvalueerd. Deze evaluatie heeft geleid tot een aantal aanbevelingen die dienen als uitgangspunt voor een plan van aanpak. Naast de uitgevoerde evaluatie heeft Wethouder van Waveren een zwartboek overhandigd gekregen. Met dit zwartboek is middels voorbeelden aandacht gevraagd voor ecologie en biodiversiteit. De geschetste voorbeelden vormen de basis voor een plan van aanpak om dergelijke problemen voor de toekomst verder te beperken en nog meer te voorkomen. Inhoud Zoals hierboven beschreven bieden zowel de evaluatie als het zwartboek uitgangspunten om tot een plan van aanpak te komen. Hieronder beschrijven we per onderwerp de belangrijkste conclusies en/of aanbevelingen en de daarbij behorende acties.

Evaluatie onderhoud openbaar groen & zwartboek onnodig maaien en snoeien tijdens bloei- en broedseizoen Het evaluatierapport komt tot de volgende conclusies: • De transitie naar een regieorganisatie is nog niet afgerond • De beeldkwaliteit B wordt niet altijd en overal gehaald • Biodiversiteit en ecologisch beheer staat nog in de kinderschoenen • De beschikbare budgetten voor beheer- en onderhoud laten weinig ruimte voor vernieuwing, innovatie en risicobeheersing • De werkdruk is hoog bij zowel de buitendienst als binnendienst • Proces voorbereiding en toezicht op het werk van aannemers kan beter • Het zwartboek schetst een aantal praktijkvoorbeelden waarbij zaken helaas zijn misgegaan

De conclusies hebben geleid tot onderstaande aanbevelingen en acties ofwel plan van aanpak: 1/3

•

•

•

•

•

Evalueren en verder ontwikkelen taken buitendienst o Eind 2022 heeft team Buitendienst een traject m.b.t. Strategische Personeel Ontwikkeling doorlopen. Hiermee is in kaart gebracht waar de kwalitatieve en kwantitatieve tekortkomingen zich bevinden. Op basis van deze inzichten is een algemene professionaliseringsslag ingezet. De taken en rollen van de medewerkers worden duidelijker beschreven, de benodigde opleidingen worden gevolgd en de certificeringen worden in kaart gebracht en geborgd door herhalingscursussen. o De verdeling van (groen)werkzaamheden heeft een herijking gehad. Mede hierdoor is besloten om een groter deel van de groenwerkzaamheden uit te besteden, te gaan werken met integrale groencontracten, minder (contract)partijen en te kiezen voor een toekomstbestendige verdeling van de onderhoudswerkzaamheden. Opstellen strategische beheervisie met smart doelen o Bij het opstellen van de integrale groencontracten is rekening gehouden met aandachtspunten die het algemene kwaliteitsniveau ten goede doen komen. Daarnaast biedt het groencontract ruimte om meer in te zetten op biodiversiteit en ecologisch beheer. Het is de intentie om de komende jaren grotere delen van de Hoeksche Waard op een ecologische wijze te beheren.

Opstellen uitvoeringsplan biodiversiteit o We stellen een nota Biodiversiteit op die inzicht geeft in het beleid en beheerprogramma en wat daarin bijdraagt aan ecologie en biodiversiteit. Inclusief de daarbij behorende visie en gewenste doelen. De kansen en ambities zijn uitgewerkt en geven een aanzet tot een duurzaam beheer ter bevordering van het ecologisch groenbeheer. Hier ligt dan ook de mogelijkheid voor het creëren van de koppelkans met klimaatadaptatie. Bij de aanplant en renovatie van groene elementen in de gemeente wordt er ook gekeken naar de toekomstige waardes met betrekking tot biodiversiteit. Bij het bepalen van het sortiment wordt er zoveel mogelijk gekozen voor drachtbomen en beplanting die aantrekkelijk is voor insecten (denken vanuit de dieren). De kwaliteit van biodiversiteit voor de toekomst waarborgen we door jeugd en onderwijs hierbij te betrekken. Het thema ‘gezondheid’ wordt de komende jaren steeds belangrijker i.v.m. hittestress in de openbare ruimte. Daarnaast zoeken we aansluiting bij de Biodiversiteitsagenda (opgesteld door team Duurzaamheid) en het Deltaplan Biodiversiteitsherstel waarvan de gemeente HW partner is. o We onderzoeken welke systematiek het beste past bij het meten van de kwalitatieve en kwantitatieve prestaties. Hiermee willen we de beoordeling en verbeteringen op zowel korte als lange termijn inzichtelijk maken.

o monitoren/schouwen van de openbare ruimte beschrijven en laten vaststellen o Bevorderen samenwerken teams binnendienst en buitendienst Versterken voorbereiding, aanbesteding, directievoering en toezicht o Inmiddels is er een duidelijkere verdeling van taken, rollen en verantwoordelijkheden. o Er wordt intensiever ingezet op toezicht. Zo werven we een senior toezichthouder. Het is de bedoeling dat deze persoon het toezicht vanuit de Buitendienst gaat professionaliseren. Daarnaast onderzoeken we of de rol van toezichthouder en beheerder beter kan worden ingevuld en/of moet worden gesplitst. Dit brengt mogelijk een noodzakelijke formatieuitbreiding en/of herwaardering met zich mee. Zwartboek onnodig maaien en snoeien tijdens bloei- en broedseizoen o De geschetste voorbeelden worden ten zeerste betreurd. Vanuit zowel de gemeente HW als de aannemers waarmee wij werken wordt aandacht besteed aan flora en fauna. Zo 2/3

o o

o

o

onderzoeken we voor de start van de werkzaamheden altijd of er bijvoorbeeld vogelnesten aanwezig zijn. In de bestekken is duidelijker opgenomen waar wel en niet gemaaid mag worden zodat aannemers beter inzichtelijk hebben waar wel en niet gemaaid of gesnoeid mag worden. Er wordt bekeken welke opties er zijn om ‘ecologische zones’ beter aan te duiden met bijvoorbeeld bebording of markeringen. Hiermee moet het ook voor de uitvoerder/eventuele onderaannemer van de werkzaamheden in de openbare ruimte duidelijk zijn dat men te maken heeft met een ‘ecologische zone’. Alle betrokken medewerkers van gemeente HW die te maken hebben met flora en fauna zijn bijgeschoold of op herhalingscursus geweest (Wet op de Natuurbescherming). Deze cursus richt zich op het werken in gebieden waarin beschermde flora en fauna aanwezig zijn. Daarnaast wordt voordat gestart wordt met werkzaamheden een snelle scan (QuickScan) uitgevoerd om te voorkomen dat dieren slachtoffer worden van de werkzaamheden. Centrale informatievoorziening binnen de organisatie m.b.t. kennisdeling en verbindingen leggen (personeelswisselingen, te weinig kennis in huis om kosten inzichtelijk te maken, langdurige baten worden niet gezien). Biodiversiteit dient organisatie breed te worden gedragen.

Samenvattend: vanuit zowel de binnen- als de buitendienst zijn actiepunten geïdentificeerd om invulling te geven aan de aanbevelingen uit de evaluatie onderhoud openbaar groen en ter voorkoming van de voorbeelden zoals geschetst in het zwartboek. Hiervoor geldt dat een aantal zaken al concreet is uitgewerkt en/of in gang is gezet. Voor een aantal zaken geldt dat deze de komende periode uitwerking krijgen. Vervolg We verwachten rond de zomer een voortgangsrapportage te kunnen geven. Deze hangt samen met de actualisatie van het beleidsplan openbare ruimte voor wat betreft beheer. Daarnaast wordt er gewerkt aan de nota biodiversiteit, hierover verwachten we de raad in het derde kwartaal van 2023 te kunnen informeren middels een RIB. Bijlagen 1. Sweco evaluatie onderhoud openbaar groen 2. Zwartboek onnodig maaien en snoeien tijdens bloei- en broedseizoen

3/3