Raadinformatiebrief maatregelen en afsluitingen HVB en HNT

Informatiebrief Aan: Van: Zaaknummer: Documentnummer: Portefeuillehouder: Team: Datum vaststelling college: Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus:

gemeenteraad college van burgemeester en wethouders

Team Omgeving 18 april 2023 Nee informerend

Onderwerp Informeren rondom pakket van maatregelen ten tijde van de werkzaamheden en afsluitingen Heinenoordtunnel en Haringvlietbrug in 2023. Inleiding Sinds 2018 zijn wij in gesprek met Rijkswaterstaat, provincie Zuid-Holland en Waterschap Hollandse Delta over het minimaliseren van de hinder voor reizigers. Het resultaat van deze gesprekken was een bereikbaarheidsplan en een bestuursovereenkomst die wij in 2020 ondertekenden. In deze bestuursovereenkomst legden wij onder meer vast welke grotere infrastructurele maatregelen c.q. projecten nodig zijn om de hinder te minimaliseren, zowel in de tijdelijke situatie als in een permanente situatie. Denk daarbij aan de tijdelijke uitbreiding van de rotonde bij ’s-Gravendeel, of de permanente uitbreidingen van parkeermogelijkheden bij OV-voorzieningen. Omdat een aantal maatregelen een structureel karakter hebben die een blijvend positief effect hebben op de bereikbaarheid en/of verkeersveiligheid van Hoeksche Waard, besloten provincie, waterschap, GR Kiltunnel en gemeente om hieraan een financiële bijdrage te leveren. Sinds die tijd wordt er vanuit de gemeente Hoeksche Waard ingezet om de renovatie van de Heinenoordtunnel, uitgevoerd door Rijkswaterstaat, zo optimaal mogelijk te laten verlopen. De totale scope van werkzaamheden is een periode van twee jaar.

Daarin is al eerder een afweging gemaakt om de overlast in de reguliere (werk)weken zo minimaal mogelijk te houden. Het werken aan de tunnel is daarmee verspreid over meerdere momenten in het jaar waarin de minst numerieke overlast zit. Dat betekent wel een moeizame planning in weekenden met op- en afbouwtijd. Dit ging helaas op de maandag 20 februari en 27 februari dan ook niet goed. Voor reguliere weekdagen verliep dat direct verkeerd. Belangrijk daarbij is wel dat op die bewuste weekdagen er nog onvoldoende bebording en regelingen waren neergezet om de grote stroom van verkeer op de A29 om leiden. Daarmee wordt de toestroom over de A29 naar Hoeksche Waard te groot. Veel verkeer, waaronder (internationale)v vrachtwagens, zetten de Hoeksche Waard dan vast. Die toestroom was onaanvaardbaar omdat dit leidde tot grote verkeersonveiligheid. Naast de geplande renovatie van de Heinenoordtunnel (A29) zijn er in 2023 ook met voorrang renovatiewerkzaamheden aan de Haringvlietbrug (A29) noodzakelijk. Dit maakt de gehele situatie extra complex. Op de Haringvlietbrug zijn nu snelheidsbeperkende maatregelen van kracht ten behoeve van instandhouding van de brug.

1/6

De raad is direct na die 27ste februari bij elkaar gekomen wat vervolgens heeft geleid tot een raadsbrede motie op 7 maart. De hierna verzamelde informatie moet meer beeld geven bij de opvolging van die motie. Inhoud De belangrijkste vragen die in de motie gesteld worden zijn als volgt te bundelen: - Hoe houden we het verkeersveilig? - Hoe houden we het leefbaar? - Hoe borgen we integrale veiligheid? - Welk proces en afspraken volgt de gemeente? Verkeersveilig Er zijn in 2023 al meerdere weekenddagen een enkele buis of een zogenaamde vierkante (volledige) afsluiting geweest in de Heinenoordtunnel. Het volume van het daarop rijdende verkeer, met veel minder aandeel vracht, in de weekenden is inmiddels met aanvullende maatregelen (waarover later meer) op een veilige wijze door de Hoeksche Waard te loodsen. Maar de A29 wordt in de toekomst op 3 belangrijke momenten volledig afgesloten ook op weekdagen. Deze periodes zijn: - 28-04 t/m 08-05 Heinenoordtunnel - 09-06 t/m 28-07 Haringvlietbrug - 05-08 t/m 31-08 Heinenoordtunnel Bron: Werkkalender 2023 : Renovatie Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel - Rijkswaterstaat Publicatie Platform (Rijkswaterstaat.nl) Op weekdagen zijn de verkeersbewegingen over de A29 te groot om deze af te wentelen over de N217 richting de Kiltunnel. Hoeksche Waard hamert voor beide afsluitingen op bronmaatregelen.

Een bronmaatregel leidt tot minder verkeer op de A29 en de afspraak met Rijkswaterstaat is om het doorgaande verkeer op het hoofdwegennet zo goed mogelijk om te leiden over het overig beschikbare hoofdwegennet. Deze bronmaatregel komt terug in de vorige week door Rijkswaterstaat aan Hoeksche Waard gepresenteerde, becommentarieerde en recent aangepaste bebordingsplannen en regelscenario’s. Het regelscenario betreft het afvangen van de grote stroom verkeer eerder op de strategische beslismomenten richting de hoofdwegennet als bv. A17en A16 of N57 en A15 om Hoeksche Waard heen. Dit begint al in Antwerpen op de ring en bijvoorbeeld bij Rijswijk aan de noordkant van Rotterdam. Het gaat hierbij over plaatsen van extra dynamische bebording en aanduidingen. Eventuele scenario’s doorlopen en ook wordt daarin gekeken naar taal, naar duidelijkheid en doelgroepen. Daarna volgt voor de Hoeksche Waard de verschillende bebordingsplan en verkeersmaatregelen. Dit is al meer aan de rand of in de Hoeksche Waard. Het betreft dan nog slecht het zo goed mogelijk begeleiden van de overgebleven reststroom van verkeer op de A29 dat het gebied in- en uitgaat. Zowel voor de meivakantie de Heinenoordtunnel als de Haringvlietbrug zijn de regelscenario’s, bebordingsplannen en verkeersmaatregelen de afgelopen twee weken met de verschillende wegbeheerders gedeeld en voorzien van feedback.

De feedback vanuit de gemeente Hoeksche Waard is in veel gevallen overgenomen. Een aantal kleine punten zijn nog in discussie of komen nog terug wanneer aanscherping van maatregelen nodig is. 2/6

Ten opzichte van de situatie op maandag 20 en 27 februari moet dit nu een stuk beter verlopen met het verkeer. Echter de toestroom op het hoofdwegennet is groot, het verkeer kan eigen routes kiezen en alles negeren. We monitoren nauwgezet of dit niet leidt tot nieuwe onveilige situaties. Een andere belangrijke bronmaatregel is voorkomen van onnodige verplaatsingen. Er is een uitgebreide communicatiecampagne nu gestart vanuit Rijkswaterstaat, en ook vanuit de gemeente Hoeksche Waard, dit moet een vermindering van die eerdergenoemde verkeersdruk bewerkstelligen. Dit is ongewis. Scenario’s laten zien dat ongeveer 30% reductie van de verkeersbewegingen nodig is. Dat is een ongelooflijke grote taakstelling. Daarmee is het ook duidelijk dat de druk op het totale wegennet groot zal zijn; in drukte en daarmee vertragingstijd.

Leefbaar De resterende verkeersdruk op de A29 die de N217 op gaat en uiteindelijk mogelijk sluipverkeer vormt zet ook de leefbaarheid op dijken en in de kernen in Hoeksche Waard onder druk. In de periode van start Haringvlietbrug (juni) tot en met oplevering gerenoveerde Heinenoordtunnel (sept) is dit het geval. De Hoeksche Waard heeft een aantal wegen samen met WSHD geselecteerd waar de leefbaarheid het meest onder druk staat. Dit zijn de Molendijk, de Blaaksedijk, de Schelpweg/Mookhoek. Deze wegen worden door Rijkswaterstaat op verzoek van Hoeksche Waard verkeersluw ingericht. Bestemmingsverkeer of doorgang van toelevering en natuurlijk nood- en hulpdiensten is gewenst. Het verkeersluw inrichten gaat dan ook met een verkeersregelaars las begeleider. Het afzetten of luwer maken van wegen betekent dat het verkeer zich verplaatst naar andere routes, die daarmee vervolgens ook meer onder druk komen te staan. We willen dus blijven focussen op een mate van doorstroming en bereikbaarheid in plaats van afsluiten. Om die mate van leefbaarheid te borgen wil Hoeksche Waard samen met de provincie het verkeer dat vanaf de A29 de Hoeksche Waard inrijdt op de N217 op het eerste moment al doseren. Dit houdt in dat er ook bij afslag Numansdorp verkeersregelaars nodig zijn die ondersteunend zijn hieraan.

Vanaf de Kiltunnel lijkt de verkeerslichteninstallatie op de N3 en de Kiltunnel al een doseringsmaatregel in zichzelf en is naar verwachting de verkeersoverlast in de Hoeksche Waard daarmee minder groot. Zolang de N217 doorstroomt zal de neiging om te gaan sluipen door de Hoeksche Waard niet groot zijn. De eerdergenoemde maatregelen voor verkeersluw maken dragen daar natuurlijk wel aan bij. Integrale veiligheid De veiligheidsregio’s (dit zijn er 4 in totaal) hebben samen met de burgemeester en wethouder goede afspraken gemaakt, aanvullende maatregelen gevraagd, en deze vastgelegd in een apart convenant en de financiering daarbij vanuit Rijkswaterstaat geregeld. Hierover wordt binnenkort afzonderlijk door de betreffende veiligheidsregio’s gecommuniceerd. De druk op de aanrijtijd van nood- en hulpdiensten betekent wel dat er weggedeeltes of routes in Hoeksche Waard vrij worden gehouden voor deze bereikbaarheid. Het fietspad langs de N217 moet hiervoor worden vrijgehouden. De Molendijk is verkeersluw en als voorkeursroute voor de fiets ingericht. Daar waar verkeersluwe maatregelen van kracht zijn worden deze begeleid door een verkeersregelaar om hierop de juiste acties te plegen. 3/6

Proces en afspraken Minimaal drie tot vier keer per week worden er brede ambtelijke overleggen over het inregelen van de wegwerkzaamheden, de nodige verkeersmaatregelen, de veiligheid, en het inregelen van alternatieven gehouden. In die overleggen tussen de gemeente en Rijkswaterstaat blijkt een verschil in detailniveau, schaalgrootte en prioriteit. Dat verschil wordt wel besproken en vervolgens uitgewerkt naar de nodige maatregelen, door Rijkswaterstaat. Op bestuurlijk niveau zijn er meer overleggen gehouden dan vooraf bedacht. De wethouder en burgemeester van Hoeksche Waard hebben een trekkende rol gespeeld mede vanwege hun voorzitterschap in zowel het gebiedsteam als de veiligheidsregio. In het gebiedsteam zit tegelijkertijd ook de provincie, Goeree Overflakkee, WSHD, de veiligheidsregio en het Havenbedrijf Rotterdam aan tafel. De laatste vergadermomenten van het Gebiedsteam waren respectievelijk 19 oktober 2022, 23 februari en 6 april 2023. Hierin wordt bij voortduring gestuurd op de effectieve realisatie van alternatieven, duidelijkheid in proces en onderlinge afstemming en communicatie en aanscherping van de maatregelen. Daarnaast heeft er een apart spoedoverleg plaatsgevonden op aanvraag van de Burgemeester en wethouder met de HID en directeuren van Rijkswaterstaat aan de hand van de ontstane situatie van maandag 27 februari.

Daarin zijn hernieuwde afspraken gemaakt door Hoeksche Waard met Rijkswaterstaat. Op hoofdlijnen zijn de volgende afspraken aangescherpt en overeengekomen met Rijkswaterstaat: 1. Doorgaand verkeer via hoofdwegennet omleiden. 2. Verkeersmaatregelenplan delen, bespreken en gezamenlijk besluiten. Hier een helder proces aan koppelen in tijd met cyclus van plan, bespreken, vaststellen, uitvoeren, evalueren, plan aanpassen et cetera. 3. Lijstjes opstellen en delen voor crisiscommunicatie. 4. Breed bestuurlijk overleg voor de meivakantie en direct na de meivakantie voor de afsluiting Haringvlietbrug. 5. Optimale communicatie naar alle partijen en betrokkenen, waaronder ook positieve zaken. 6. Blijven optimaliseren van alle ideeën en alternatieven om de gewenste reductie van het verkeer voor elkaar te krijgen.

Deze afspraken zijn verder opgevolgd en in belangrijke mate verder gebracht in voortgang. De wethouder heeft verschillende keren contact opgenomen met de gemeente Dordrecht en Rijkswaterstaat over de situatie op de A16 en de afrit naar de Hoeksche Waard. Onze zorgen over mogelijke fileontwikkeling zijn gedeeld en enkele suggesties zijn hierbij aangereikt om maatregelen voor te nemen door de verantwoordelijke wegbeheerders. Op dit moment is onduidelijk welke maatregelen daarin worden genomen. De logistieke afwikkeling rondom Rotterdam en in de corridor naar Antwerpen over de A29 blijft een zorgpunt. De afsluitingen van Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel blijven via de verschillende kanalen gecommuniceerd worden en de bebording is daarop aangepast (gebruik van pictogrammen en taal). Ook hierop vind verdere aanscherping plaats en monitoring in de eerste week van mei. 4/6

Extra maatregelen Het is vanuit de gemeente Hoeksche Waard niet mogelijk om dwang uit te oefenen. Toch is er in de sterkst mogelijke bewoordingen bij herhaling aangegeven waar de belangen van de Hoeksche Waard liggen. Enkele voorbeelden van extra maatregelen in de Hoeksche Waard zijn: -

Continue afstemming op 3 niveaus tussen de wegbeheerders Rijkswaterstaat, provincie, WSHD en gemeente Flinke aanscherpingen op de beide regelscenario’s Flinke aanscherpingen op de beide bebordingsplannen Extra inzet op verkeersregelaars op kruisingen en de rotondes Altijd minimaal een berger aanwezig in de Hoeksche Waard Optimaliseren van openbaar vervoer door Heinenoordtunnel Mogelijk maken van voor- en natransport bij de pont(en) Extra verkeersmaatregelen om verkeersluw te garanderen op een selectief aantal locaties Extra afspraken over dosering op de N217 Afstemmen van werkzaamheden en verstoringen in het omliggende netwerk zoals bijvoorbeeld Hekelingseweg in Nissewaard Aanvullende overleggen met omgeving en ondernemers

Dit zijn slecht voorbeelden van zaken zoals besproken in de afgelopen maanden. Zo is er ook aandacht voor de behoeften van schoolvervoer, de zorg, agrarische sector, logistiek en vervoer gevaarlijke stoffen. En het mogelijk maken van de verschillende alternatieve vervoersvormen die tot minder autogebruik resulteren.

Wordt de verkeersituatie daarmee beheersbaar in de meivakantie? Dit weten we oprecht niet. We hebben alle maatregelen genomen die bijdragen aan een rustiger verkeersbeeld, zoals ook al veel van de maatregelen zijn getest in de eerdere weekenden. Maar alles hangt straks voornamelijk af van het gedrag van de weggebruikers en hoe het verkeer op het overige hoofdwegennet doorstroomt. Rijkswaterstaat heeft daarvoor een campagne gestart en meerdere communicatietools klaar staan. We gaan dat direct in de meivakantie al intensief monitoren per tijdsblok en dag. Daarbij is het dagelijks monitoren van de toestroom, de mate van vrachtverkeer een dagelijks gespreksonderwerp met Rijkswaterstaat. Na de meivakantie komen we bij de raad terug voor een uitgebreide evaluatie en briefing. Samenvattend De Hoeksche Waard en de belangrijke wegen onder Rotterdam gaat een moeilijke tijd in wat betreft bereikbaarheid met de grote wegwerkzaamheden en renovaties. De afgelopen maanden is er alles aan gedaan om het veiliger, meer leefbaar, toegankelijker en inzichtelijker te maken. De Hoeksche Waard heeft samen met de andere wegbeheerders zoveel mogelijk eruit gehaald bij Rijkswaterstaat op het gebied van maatregelen voor omleiden, begeleiden en veiligheid.

Er is werk gemaakt om steeds als één overheid op te trekken, Rijkswaterstaat, provincie, WSHD en gemeenten, GR Kiltunnel, ondanks de verschillende belangen en schaalniveau. Uiteindelijk is dit alles inrichten, goed communiceren en daarmee de reststroom op voornamelijk de A29 minimaliseren het belangrijkste om bereikbaarheid voor bestemmingsverkeer te garanderen en daarmee de leefbaarheid niet te veel geweld aan te doen. 5/6

De meivakantie gaat veel van ons allemaal vragen en waarschijnlijk veel leren. Daarna komen wij bij voorkeur medio mei terug met een uitgebreide evaluatie samen met Rijkswaterstaat.

6/6