Projectvoorstel Toekomstvisie (aangepast)

Projectplan Toekomstvisie HW 14 december 2023

Eigenaarschap Bestuurlijk opdrachtgever Ambtelijk opdrachtgever Projectleider Programma

E. van Heijningen/P. Boogaard E. Koops ☒Bestuur en ondersteuning ☐Veiligheid ☐Verkeer, vervoer en waterstaat ☐Economie ☐Onderwijs ☐Sport, cultuur en recreatie ☐Sociaal domein ☐Volksgezondheid en milieu ☐Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening

. Aanleiding In de raadsvergadering van 6 juli jl. is motie 009 aangenomen, met het verzoek aan het college “Een procesvoorstel op te stellen voor het realiseren van deze integrale toekomstvisie”. In deze motie zijn de volgende overwegingen opgenomen: 1. een integrale visie op de gemeente Hoeksche Waard is essentieel voor het maken van beleidskeuzes; 2. een dergelijke visie een belangrijk houvast geeft om de gemeente richting te geven voor gewenste ontwikkelingen en om positie te geven/nemen in de regio. Doel Met dit voorliggende voorstel worden de eerste kaders vanuit het college bepaald voor dit proces van visievorming. In januari/februari vindt er een gesprek met de gemeenteraad plaats over de kaders en het proces. Op deze wijze worden aan de voorkant de wederzijds verwachtingen t.a.v. doel en resultaat helder gemaakt. Doel van de uiteindelijke Toekomstvisie is: - om een betere inhoudelijke koers te kunnen bepalen en van daaruit keuzes te maken - het bevorderen van de integrale aanpak (kapstok voor beleidsprocessen) - het versterken van de identiteit van samenleving en gemeente - betere positionering en profilering van de gemeente (90.000 inwoners) in de (bestuurlijke) omgeving - het afronden van het fusieproces . Resultaat Uiteindelijk doel is dat de gemeenteraad eind 2024 een compacte Toekomstvisie Hoeksche Waard 2040 vaststelt.

Het jaartal 2040 sluit goed aan bij de op dit moment geformuleerde Rijksopgaven en ook bij de in ons collegeprogramma opgenomen doelstellingen zoals “HW in 2040 energieneutraal” en om te komen tot een nieuw Ruimtelijk Perspectief 2040. Dat sluit

natuurlijk een doorkijk naar 2050 niet uit. En vooruit kijken betekent zeker ook met elkaar bespreken langs welke weg, in welke tempo en op welke wijze de doelen moeten worden bereikt. Er is een vanzelfsprekend belang bij het vaststellen van de visie binnen afzienbare termijn: er is behoefte aan een sturend kader. Zou dit proces te lang duren, dan zal er in de huidige raadsperiode (2022 – 2026) geen sturende werking meer van uitgaan. Zowel binnen als buiten het gemeentebestuur wordt de behoefte aan visie sterk gevoeld. Afbakening en samenhang Het is van belang goed te analyseren waar we momenteel staan als Hoeksche Waard, wat onze huidige uitdagingen en oplossingsrichtingen zijn en hoe het vervolg – met ambitie en visie – zou zijn. Daarbij moeten we ons (laten) aansporen vooruit te kijken, zonder de belemmeringen van het heden. Dromen mag. Wat zouden we nog meer en anders kunnen doen of ontwikkelen in de Hoeksche Waard? Bureau Berenschot heeft onze bestaande en geplande visies geanalyseerd op looptijd, doel, samenhang. Uit dat rapport volgt onmiskenbaar de noodzaak de visie te verbinden met de andere (bestaande) visies/(lopende) trajecten. Wil de nieuwe visie sturend werken op andere, relevante processen, dan is het van belang die processen te betrekken in de analyse over onderhavig proces.

Dat geldt te meer voor die processen waarin ook gewerkt wordt aan nieuw beleid en nieuwe visies. Maar daar waar beleidsvisies in de komende jaren aflopen, is het goed te bedenken hoe de nieuwe visie zal doorwerken op die terreinen. Analyse en regie zijn nodig om te voorkomen dat visies contrair gaan. Bij elk nieuw beleidsvoornemen dan wel specifiek visietraject onderwerp/thema zal altijd de verbinding moeten worden gelegd met deze integrale Toekomstvisie HW 2040. Het college denkt dat het proces van visievorming aan kracht wint als de inhoudelijke discussie gevoerd wordt met gebruikmaking van voorliggende, eerder vastgestelde visies of kaderstellende documenten die onbetwist van hoge kwaliteit zijn. Op voorhand denkt het college aan de volgende documenten: 1. Hoofdlijnenakkoord/collegeprogramma 2. Omgevingsvisie incl. de Leidraad 3. Programmaplan Duurzaamheid 4. Ambitiedocument Zuid-Hollandse Delta 5. Wonen, welzijn en zorgvisie 6. Participatievisie/dorpsfoto’s (in ontwikkeling) Het college zal aan de hand van genoemde stukken een leidraad voor de te voeren gesprekken opstellen en deze als concept aan de raad voorleggen. Uit deze stukken kunnen uitgangspunten worden gehaald die het fundament voor de discussie kunnen vormen.

Een discussie over de toekomst van de Hoeksche Waard voeren zonder enig houvast in het heden en verleden zal slechts een uitermate abstracte, vermoedelijk verwarrende discussie opleveren. Projectplan TKV 2023

2/4

Dit houvast betekent niet dat de discussie op voorhand beperkt wordt, maar dat deze juist in goede banen wordt geleid. En wel zodanig dat ook opbrengst kan worden gehaald uit de gesprekken in het kader van de participatie en deze in volgende versie(s) kan worden verwerkt. Vanzelfsprekend staat het deelnemers aan het participatieproces vrij om zelf thema’s of onderwerpen aan te dragen die in hun ogen essentieel zijn voor de visie. Aanpak Het goed leiden van een dergelijk proces is een grote klus. Daarvoor is expertise en ervaring nodig. Daarvoor bestaan de volgende mogelijkheden: a. geheel intern b. geheel extern c. combinatie van extern en intern. De laatste optie heeft de voorkeur. De externe projectleider(s) kan/kunnen vooral als vliegwiel en motor functioneren, de eigen medewerkers kunnen vanuit verschillende rollen en verantwoordelijkheden bijdragen aan de totstandkoming van de visie. Tegelijkertijd biedt deze constructie ook de mogelijkheid kennis van en ervaring op te doen met het proces van participatie als zodanig en de netwerken in de samenleving verder te ontwikkelen en versterken. We willen daarbij uiteraard ook gebruik maken van de eerdere positieve ervaringen die we inmiddels hebben opgedaan rondom trajecten als de Omgevingsvisie en WWZ. In januari a.s. zal een offertetraject starten om een extern bureau aan te stellen die dit traject gaat begeleiden.

Risico’s December 2024 lijkt nog ver weg maar kijkend naar de planning en het te doorlopen traject blijft de factor tijd wel een belangrijk aandachtspunt. Met de griffie moet de planning op korte termijn besproken worden en dit zal ook om enige flexibiliteit in de agenda’s van allen vragen. Verder zouden actuele externe ontwikkelingen vanuit Rijks- en Provinciale opgaven effect kunnen hebben op het visietraject. Planning Het is van belang een realistische termijn te hanteren voor een dergelijk omvangrijk proces. Lettend op onderdelen als kaderstelling proces, vaststellen bespreekstukken en discussiepunten, participatie, verwerking input, opstellen concept-visie, bespreken concept, opstellen voorstel en besluitvorming raad ligt een jaar looptijd voor de hand. Daarbij moet in het oog worden gehouden dat de raad voldoende tijd heeft voor bespreking van de stukken, het college voldoende tijd heeft voor het opstellen van de voorstellen en dat er voldoende tijd is voor het verwerken van de opbrengsten van de participatie. In de bijlage zit een voorzet van de planning waarbij rekening is gehouden met besluitvorming door de raad (vaststellen visie) in december 2024. Aan de hand van dit stuk kunnen we met elkaar een realistische planning vaststellen. Besluitvorming Besluitvorming door de gemeenteraad van deze Toekomstvisie 2040 is nodig. Projectplan TKV 2023

3/4

De raad is het orgaan dat de uiteindelijke visie vaststelt. Dat document zal in etappes tot stand komen. Per etappe moet de raad in staat zijn een goede discussie te voeren op basis van een gedegen voorstel van het college dat de raad tijdig heeft bereikt. Het heeft met het oog op de looptijd van het proces de voorkeur dat het kader voor het traject Toekomstvisie HW 2040 in februari a.s. door de raad wordt vastgesteld.

Communicatie en participatie Gelet op de verwevenheid van de visie met andere beleidsprocessen is het van belang de relevante onderwerpen integraal voor te leggen aan de deelnemers in de participatie. Gelet op de doorlooptijd van één jaar zullen er diverse momenten voor inbreng derden worden georganiseerd. Voorstel is om samen met de gemeenteraad te verkennen hoe het participatieproces eruit moet komen te zien. Het zal hierbij ook gaan om een inventarisatie van deelnemers aan dit proces. Een separaat, nog op te stellen, participatieplan zal een belangrijk onderdeel vormen van het totale plan van aanpak. De contouren daarvan hopen wij u in januari 2024 te presenteren. De uiteindelijke inspraak op de onderwerpen moet gedegen worden verwerkt, vergelijkbaar met de zienswijzen op een omvangrijk bestemmingsplan met verschillende thema’s. De raad zal via het instrumentarium van tussentijdse- en reguliere vergaderingen en raadsinformatiebrieven op de hoogte worden gebracht over de voortgang van het proces. Projectteam en capaciteit Er zal in nauwe samenwerking met het externe bureau een projectteam worden geformeerd. De samenstelling wordt afgestemd met de ambtelijk opdrachtgever.

Samen met het externe bureau is de inschatting dat we over voldoende kwaliteiten beschikken om uitvoering te geven aan dit proces Budget Inschatting is dat er een incidenteel budget van €100.000,- nodig is voor het hele traject. Een inkoopadviseur vanuit de organisatie zal betrokken worden bij het offertetraject t.b.v. het inschakelen extern bureau. Voor de helft van het benodigde bedrag is inmiddels dekking gevonden in de begroting voor de andere helft volgt nader voorstel. Bijlage 1. Planningsoverzicht 2. Motie raad 3. Inventarisatie Berenschot

Projectplan TKV 2023

4/4