Presentatie RvO Beeldvorming jan 2026 (V2)

Reglement van Orde 2026 Beeldvorming 13 januari 2026

Waarom een nieuw RvO? • De afgelopen vier jaar is gerelateerde wetgeving gewijzigd of ingevoerd zoals Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur, Gemeentewet, o.a. op het gebied van geheimhouding (2023) en rekenkamerfunctie (2024), WOO, Omgevingswet

• Het RvO is een lijvig document dat te moeilijk en soms niet eenduidig te lezen is • In dagelijks werken beperkt het RvO soms, of levert het discussie op • In 2022 zijn het RvO en de Verordening samengevoegd 13-01-2026

2

Kortom….. • Er zijn enkele problemen in de praktijk rond enkele thema’s, o.a.: • Procesgang initiatiefvoorstellen minimaal geregeld • Effectieve toepassing raadsinstrumenten • Plek 'spreekrecht inwoners' in de cyclus

• Bij constatering van deze problemen, wordt het RvO nog te vaak ingezet als een discussie-middel in plaats van helpende afsprakenset principe • In de praktijk worden oplossingen gezocht in formuleringen • Gevolg: Als we deze trend voortzetten, dijt het RvO meer uit en de problemen blijven bestaan 13-01-2026

3

Proces van Werkgroep RvO (januari 2025) In januari 2025 is een brede vertegenwoordiging van raads- en burgerleden gestart met de Werkgroep RvO. Door de focus op interne processen bij de griffie is de herziening on-hold gezet. Tijdens de heidag in september 2025 is met een compacte adviesgroep de herziening weer opgepakt. De Werkgroep RvO heeft veel werk verzet. • Veel op- en aanmerkingen verzameld • Veel vragen gesteld en aanvullingen voorgesteld • Veel materiaal om de fricties te localiseren

Als we alle op- en aanmerkingen en aanvullingen één op één verwerken: • Wordt het RvO niet begrijpelijker op • Krijgen we een nog groter document • Juist de kern van onduidelijkheden wordt niet aangepakt 13-01-2026

4

Waar dient een Reglement van Orde voor? • Juridische basis en structuur • • •

Verankeren actuele wettelijke kaders, Duidelijkheid over definities Regelen vergaderorde

• Efficiëntie en participatie • • •

Maatwerk moet mogelijk zijn Initiatievoorstellen moeten geregeld Digitale ondersteuning

• Orde en respect • • •

Ordehandhaving tijdens vergaderingen Voorstel van orde Stemverklaringen

RvO is een set spelregels (voor/door de gemeenteraad) om gestructureerd en op een gelijke manier te werken en tot besluiten te komen.

• Transparantie en verantwoording • •

Besluitenlijst, Publicatie

• Praktijk volgen regels en andersom • • •

Hoe wil je met elkaar samenwerken? Cultuur die daarbij hoort Helpend handvat

13-01-2026

5

RvO 2022  RvO 2026

• Resultaten werkgroep RvO (januari 2025) meegenomen • RvO uitsplitsen in; • RvO nieuw, focus op de regels besluitvormende raadsvergaderingen en instrumenten. • Verordening op de raadscommissies, focus op de regels raadscommissie

• Actualiseren tussentijdse wetswijzigingen. • Uitvoerige beschrijvingen terugbrengen naar de basis. • Aansluiting bij mogelijk toekomstige manier van werken (los) nieuwe raad • Op tijd klaar voor de nieuwe raad 13-01-2026

6

Scheiding RvO en Verordening Raadscommissies • Gebruik maken van VNG model RvO en Verordening als basis en deze aanpassen aan de Hoeksche Waard • Bekende thema’s die onduidelijkheden veroorzaken bij de kop pakken en duidelijk verwerken in RvO en Verordening

13-01-2026

7

Recente ontwikkeling • Werkgroep Vergaderwijze heeft op 6 januari een vergadering gehad met richtinggevende uitspraken over een toekomstige vergaderwijze • De definitieve keuze wordt op 19 januari as. door het presidium gemaakt • De voorkeursvariant van de werkgroep wijkt af van de huidige vergaderstructuur • Dat heeft gevolgen voor voornamelijk de Verordening op de Raadscommissies

13-01-2026

8

Waar knelt het? De status van de beeld- en oordeelsvormende vergaderingen in RvO (1) • Deze vergaderingen hebben het juridisch karakter van een commissie volgens de Gemeentewet. • De omschrijvingen in het RvO doen soms anders vermoeden. Waarschijnlijk een gevolg van samenvoegen van RvO en Verordening in 2022. • Leidt tot lange omschrijvingen en verklaringen • En.. we hebben “Oriënterende vergaderingen”, waarvan de “status” en “wie de eigenaar” onduidelijk is

13-01-2026

9

Wat te doen? De status van de beeld- en oordeelsvormende vergaderingen in RvO • Beeldvormende, oordeelsvormende en oriënterende vergaderingen terugbrengen naar twee commissies : •

Raadscommissie Fysieke Leefomgeving, Mobiliteit, Duurzaamheid en Openbare ruimte

•

Raadscommissie Sociale Leefomgeving, Bestuur, Veiligheid en Middelen

• De behandelorde van de geagendeerde onderwerpen in de raadscommissie kunnen beeldvormend of oordeelsvormend zijn • De agenda vermeldt op advies van de agendacommissie op welke wijze het onderwerp wordt behandeld.

13-01-2026

10

Waar knelt het en wat te doen? Begripsbepalingen • Alles willen benoemen, zorgde voor veelheid van beschrijvingen. • Terugbrengen tot de essentie en zaken die al (bijv. GW) gedefinieerd zijn niet opnemen.

13-01-2026

11

Waar knelt het en wat te doen? Geheim en beslotenheid van vergaderingen en documenten

• Er zijn sinds 2022 wijzigingen in de Gemeentewet waardoor deze bepalingen aan herziening toe zijn

• Daarbij zou een betere omschrijving en duiding in de toelichting een verbetering betekenen (beleidskader) • Technische oplossingen om het beschikbaar stellen van geheime documenten stuurbaar te organiseren.

13-01-2026

12

Waar knelt het en wat te doen? Spreekrecht tijdens vergaderingen • De inwoners/belanghebbenden kunnen in alle fases van de BOB cyclus inspreken. Een groot goed. Het toelaten van insprekers tot de vergadering in verschillende fases heeft in huidig RvO ook verschillende regels. • Inzetten van dit instrument vraagt veel vergadertijd. Vraag en antwoord fase tussen inspreker en raadsleden vraagt vaak meer tijd dan gereserveerd – niet duidelijk voor beide partijen. • Uitgangspunt: inspreken in de raadscommissies en als het niet anders kan in de besluitvorming. Een duidelijke gedragslijn met bevestiging van de gezagspositie voorzitter (m.n. commissievoorzitters)

13-01-2026

13

Waar knelt het en wat te doen? • Spreektermijnen • Op dit moment een standaardtijd van 5 min per fractie per onderwerp. • Verschillende varianten mogelijk: • • • •

Gewogen spreektijden naar grootte van de fracties? Een totaaltijd voor per fractie per onderwerp, per vergadering? Agendacommissie adviseert over de spreektijd? Reactie van het college ook aan tijd gebonden? voorzitter zorgt voor beknopte beantwoording

• Spreektijden per onderwerp per fractie • De agendacommissie adviseert over de spreektermijnen per onderwerp • Reactie college niet aan tijd gebonden. Voorzitter zorgt voor beknopte beantwoording.

13-01-2026

14

Waar knelt het en wat te doen? Interrupties • Interrupties nu ongelimiteerd en buiten de spreektijd. • Meer lijn inbrengen, zonder het debat ‘dood’ te slaan,

• Interrupties vallen binnen de spreektijd • Hierbij aandacht voor de gezagspositie van de voorzitter

13-01-2026

15

Waar knelt het en wat te doen? Motie vreemd • In de praktijk ongelimiteerd, waardoor effectiviteit van het instrument nog te klein is. • Te weinig voorbereidingstijd voor het college en de raad om het onderwerp goed onderbouwd te behandelen. • Hierbij een andere behandelorde afspreken dan bij een gewone motie: • Initiatiefnemers bieden de motie uiterlijk om 12.00 uur op de dag voorafgaand aan de raadsvergadering. • Behandeltermijn , na indienen één termijn voor college en raad

13-01-2026

16

Waar knelt het en wat te doen? Initiatiefvoorstellen • Initiatiefvoorstellen qua vorm en inhoud gelijk stellen aan de voorstellen vanuit het college (inclusief ontwerpbesluit). • Dit vraagt om een stevige voorbereiding vooraf, met zonodig officiele ambtelijke bijstand. • Strikt en formeel omgaan met afspraken betreft de reactie van het college.

13-01-2026

17

Belangrijk kader! Interpretatie RvO en Verordening • Een RvO of een Verordening is nooit waterdicht. Er is altijd ruimte voor interpretatie • De raad of de commissie besluit voorafgaand over de varianten van keuzes. • De voorzitter van de raad of de commissie is met advies van de griffie het eerste filter bij keuzes die aan de raad of commissie worden voorgelegd. • De gezagspositie en de inzet van inhoudelijke kennis en vaardigheden van de voorzitters zijn bepalend voor een ordentelijke naleving van afspraken en vergaderorde. 13-01-2026

18

Vervolgstappen Door het belang van het onderwerp worden de documenten twee keer beeldvormend behandeld • 13 januari: 1e beeldvormende behandeling (januaricyclus) o.b.v. concepten • In presidium van 19 januari ligt voorstel vergaderwijze, te verwerken in stukken • 3 februari: 2e beeldvormende behandeling (februaricyclus) met RV/Besluit • 10 februari: desgewenst oordeelsvormende behandeling (februaricyclus) • 24 februari: besluitvormende behandeling (februaricyclus) 13-01-2026

19