Presentatie Beeldvorming RvO 3-3-26

Reglement van Orde 2026 Beeldvorming 3 maart 2026

Waarom herziening RvO? • De afgelopen vier jaar is gerelateerde wetgeving gewijzigd of ingevoerd. • Het huidig RvO is een lijvig document dat te moeilijk en soms niet eenduidig te lezen is. • Gebruik RvO levert in de praktijk te vaak discussie op. • In 2022 zijn het RvO en de Verordening samengevoegd en was daardoor vaak niet consistent en geeft soms aanleiding tot verwarring.

3-3-2026

2

Kortom….. • Er zijn enkele problemen in de praktijk rond enkele thema’s, o.a.: • Procesgang initiatiefvoorstellen minimaal geregeld; • Effectieve toepassing raadsinstrumenten; • Verdeling en efficiënte inzet beschikbare vergadertijd; • Plek 'spreekrecht inwoners' in de cyclus; • Positie van de voorzitter.

• Bij constatering van deze problemen, wordt het RvO nog te vaak ingezet als een discussie-middel in plaats van helpende afsprakenset principe • In de praktijk worden oplossingen gezocht in formuleringen. • Gevolg: Als we deze trend zouden voortzetten, zou het RvO meer uitdijen en de problemen onopgelost blijven. 3-3-2026

3

Proces van Werkgroep RvO (januari 2025) In januari 2025 is een brede vertegenwoordiging van raads- en burgerleden gestart met de Werkgroep RvO. Door de focus op interne processen bij de griffie is de herziening on-hold gezet. Tijdens de heidag in september 2025 is met een compacte adviesgroep de herziening weer opgepakt. De Werkgroep RvO heeft veel werk verzet. • Veel op- en aanmerkingen verzameld • Veel vragen gesteld en aanvullingen voorgesteld • Veel materiaal om de fricties te localiseren

Als we alle op- en aanmerkingen en aanvullingen één op één verwerken: • Wordt het RvO niet begrijpelijker op • Krijgen we een nog groter document • Juist de kern van onduidelijkheden wordt niet aangepakt 3-3-2026

4

Waar dient een Reglement van Orde voor? • Juridische basis en structuur • • •

Verankeren actuele wettelijke kaders, Duidelijkheid over definities Regelen vergaderorde

• Efficiëntie en participatie • • •

Maatwerk moet mogelijk zijn Initiatievoorstellen moeten geregeld Digitale ondersteuning

• Orde en respect • • •

Ordehandhaving tijdens vergaderingen Voorstel van orde Stemverklaringen

RvO is een set spelregels (voor/door de gemeenteraad) om gestructureerd en op een gelijke manier te werken en tot besluiten te komen.

• Transparantie en verantwoording • •

Besluitenlijst, Publicatie

• Praktijk volgen regels en andersom • • •

3-3-2026

Hoe wil je met elkaar samenwerken? Cultuur die daarbij hoort Helpend handvat

5

RvO 2022  RvO 2026 • Resultaten werkgroep RvO (januari 2025) meegenomen • RvO uitsplitsen in: • RvO nieuw, focus op de regels besluitvormende raadsvergaderingen en instrumenten; • Verordening op de raadscommissie, focus op de regels raadscommissie

• Actualiseren tussentijdse wetswijzigingen. • Uitvoerige beschrijvingen terugbrengen naar de basis. • Aansluiting bij mogelijk toekomstige manier van werken (los) nieuwe raad. • Op tijd klaar voor de nieuwe raad. 3-3-2026

6

Scheiding RvO en Verordening Raadscommissie • Gebruik maken van VNG model RvO en Commissieerordening als basis en RvO’s en verordeningen van andere gemeenten voor meerdere inzichten. • Verkregen informatie is aangepast aan de Hoeksche Waard. • Thema’s die onduidelijkheden veroorzaken bij de kop gepakt en verwerkt in RvO en Verordening.

3-3-2026

7

Waar knelde het? De status van de beeld- en oordeelsvormende vergaderingen in RvO (1) • Deze vergaderingen hebben het juridisch karakter van een commissie volgens de Gemeentewet. • De omschrijvingen in het RvO doen soms anders vermoeden. Waarschijnlijk een gevolg van samenvoegen van RvO en Verordening in 2022. • Leidt tot lange omschrijvingen en verklaringen • En we hebben “Oriënterende vergaderingen”, waarvan de “status” en “wie de eigenaar” onduidelijk is

3-3-2026

8

Wat is anders? De status van raadscommissievergaderingen • Raadscommissie wordt ingevuld met de te maken keuze van vergaderwijze. • De behandelorde van de geagendeerde onderwerpen in de raadscommissie kunnen beeldvormend of oordeelsvormend zijn. • De agenda vermeldt het advies van de agendacommissie op welke wijze het onderwerp wordt behandeld.

3-3-2026

9

Waar knelde het en wat is anders? Begripsbepalingen • Alles willen benoemen, zorgde voor veelheid van beschrijvingen. • Terugbrengen tot de essentie en zaken die al elders gedefinieerd zijn zoals de Gemeentewet, niet opnemen.

3-3-2026

10

Waar knelde het en wat is anders? Geheim en beslotenheid van vergaderingen en documenten • Er zijn sinds 2022 wijzigingen in de Gemeentewet • Daarbij zou een betere omschrijving en duiding een verbetering betekenen (beleidskader ontwikkelen) • Technische oplossingen om het beschikbaar stellen van geheime documenten stuurbaar te organiseren (bijv. een digitale kluis).

3-3-2026

11

Waar knelde het en wat is anders? Spreekrecht tijdens vergaderingen • De inwoners/belanghebbenden kunnen in alle fases van de BOB cyclus inspreken. Een groot goed. Het toelaten van insprekers tot de vergadering in verschillende fases heeft in huidig RvO ook verschillende regels. • Inzetten van dit instrument vraagt veel vergadertijd. ‘Vraag en antwoord fase’ tussen inspreker en raadsleden vraagt vaak meer tijd dan gereserveerd status niet duidelijk voor beide partijen. • Uitgangspunt: inspreken in de raadscommissie en als het niet anders kan in de besluitvorming. Een duidelijke gedragslijn met bevestiging van de gezagspositie voorzitter (m.n. commissievoorzitters)

3-3-2026

12

Waar knelde het en wat is anders? • Spreektermijnen • Op dit moment een standaardtijd van 5 min per fractie per onderwerp. • Verschillende varianten mogelijk: • • • •

Gewogen spreektijden naar grootte van de fracties? Een totaaltijd voor per fractie per onderwerp, per vergadering? Agendacommissie adviseert over de spreektijd? Reactie van het college ook aan tijd gebonden? voorzitter zorgt voor beknopte beantwoording

• Spreektijden per onderwerp per fractie • De agendacommissie adviseert over de spreektermijnen per onderwerp • Reactie college niet aan tijd gebonden. Voorzitter zorgt voor beknopte beantwoording door collegeleden.

3-3-2026

13

Waar knelde het en wat is anders? Interrupties • Interrupties nu ongelimiteerd en buiten de spreektijd. • Meer lijn inbrengen, zonder het debat ‘dood’ te slaan.

• Interrupties vallen binnen de spreektijd. Een korte reactie is ‘technische tijd’ • Hierbij aandacht voor de gezagspositie van de voorzitter.

3-3-2026

14

Waar knelde het en wat is anders? Motie vreemd • In de praktijk ongelimiteerd, waardoor effectiviteit van het instrument nog te klein is. • Te weinig voorbereidingstijd voor het college en de raad om het onderwerp goed onderbouwd te behandelen. • Hierbij een andere behandelorde afspreken dan bij een gewone motie: • Initiatiefnemers bieden de motie uiterlijk om 12.00 uur op de dag voorafgaand aan de raadsvergadering. • Behandeltermijn , na indiening één termijn voor raad en college.

3-3-2026

15

Waar knelde het en wat is anders? Initiatiefvoorstellen • Initiatiefvoorstellen qua vorm en inhoud gelijk stellen aan de voorstellen vanuit het college (inclusief ontwerpbesluit). • Dit vraagt om een stevige voorbereiding vooraf, met zonodig officiele ambtelijke bijstand. • Strikt en formeel omgaan met afspraken betreft de reactie van het college.

3-3-2026

16

Belangrijk kader! Interpretatie RvO en Verordening • Een RvO of een verordening is nooit waterdicht. Het is een leidraad voor de orde van de vergadering. Er is ruimte voor interpretative en uiteindelijk bepaalt de vergadering wat de orde is. • De agendacommissie adviseert vooraf. • De raad of de commissie besluit voorafgaand over de mogelijke varianten van keuzes. • De voorzitter van de raad of de commissie is met advies van de griffie het eerste filter bij keuzes die aan de raad of commissie worden voorgelegd. • De gezagspositie en de inzet van inhoudelijke kennis en vaardigheden van de voorzitters zijn bepalend voor een ordentelijke naleving van afspraken en de vergaderorde. 3-3-2026

17