Participatievisie raadsvoorstel (def) 1.docx - Bevroren versie

Voorstel Aan: Gemeenteraad Van: College Zaaknummer: Z/20/060252 Documentnummer: DOC-21491253 Portefeuillehouder: Paul Boogaard Datum: 3 december 2021 Onderwerp Participatievisie gemeente Hoeksche Waard Beslispunten: 1. In te stemmen met een verkenning naar het uitdaagrecht en een burgerberaad zoals verwoord in de Participatievisie gemeente Hoeksche Waard. 2. De Participatievisie gemeente Hoeksche Waard vast te stellen. 3. Kennis te nemen van de uitkomsten van de enquête naar participatie in de Hoeksche Waard. Inleiding Gedurende 2021 is een intensief traject gevolgd om te komen tot een gemeentelijke participatievisie voor de Hoeksche Waard. Onderdeel van het traject was nauwe samenwerking in de werkgroep participatie, die de gemeenteraad in april jl. heeft ingesteld. Ook is een enquête gehouden onder inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Hoeksche Waard. De voorliggende participatievisie is het resultaat van dit proces. Beoogd effect De Participatievisie gemeente Hoeksche Waard geeft antwoord op de vragen wat, waarom, wie en – in richtinggevende zin – hoe. Doel van het document is een inspirerend kader te bieden voor zowel overheidsparticipatie als inwonersparticipatie. De visie wordt begin 2022 doorvertaald naar een uitvoeringsprogramma inclusief benodigde middelen. Argumenten

1.1 Het uitdaagrecht is een mogelijkheid voor Hoeksche Waard In de participatievisie wordt het uitdaagrecht genoemd als mogelijkheid om verder te verkennen. Volgens het uitdaagrecht (‘Right to Challenge’) kunnen inwoners overheden uitdagen om (een deel van) een publieke taak over te nemen als zij denken het slimmer, beter, goedkoper of anders te kunnen doen. Dat kan gaan over het beheer van een groenstrook of speeltuin in het eigen dorp, maar ook over andere taken. Steeds meer gemeenten en andere overheden staan open voor het (binnen kaders) overdragen van taken aan inwoners. Een verkenning betekent dat goed in beeld wordt gebracht wat de voors en tegens zijn en dat op basis hiervan besloten kan worden over invoering (al dan niet) van deze vorm van participatie.

1.2 Het burgerberaad is een mogelijkheid voor Hoeksche Waard Een burgerberaad is een manier om politieke oordeelsvorming vanuit de samenleving te laten komen. Een burgerberaad bestaat uit een groep ingelote burgers die meerdere keren bijeenkomt om over een vraagstuk te overleggen. Op basis van uitgebreide informatie en intensief overleg doen zij aanbevelingen over beleid. Ze krijgen hiervoor een budget. Zij kunnen experts uitnodigen om zich te laten informeren. Met een verkenning wordt goed in beeld gebracht wat de voors en tegens zijn. Vervolgens kan op basis hiervan worden besloten over invoering (al dan niet) van deze vorm van participatie. 1/3

2.1 De participatievisie geeft richting Gemeente Hoeksche Waard is al volop actief op het gebied van participatie maar een participatievisie was er nog niet. Die behoefte is er wel omdat wordt voorzien dat participatie komende jaren nog belangrijker wordt. Een overkoepelende, richtinggevende visie zorgt ervoor dat participatietrajecten over specifieke opgaven, thema's en projecten kunnen worden vormgegeven volgens uitgangspunten die we vooraf vaststellen. Deze visie geeft dus richting aan onze participatietrajecten.

2.2 De visie gaat in op zowel overheids- als inwonersparticipatie Gemeente Hoeksche Waard faciliteert zowel overheids- als inwonersparticipatie, waarbij behoeften, energie, kennis en kracht in de samenleving worden benut. De gemeente wil luisteren naar inwoners, weten wat er speelt, eigen initiatief en eigenaarschap stimuleren en samenwerking met en tussen partners stimuleren.

2.3 De participatievisie wordt bestuurlijk gedragen De gemeenteraad heeft in april jl. een werkgroep participatie ingesteld met zeven (burger)raadsleden. Met deze werkgroep zijn in vijf sessies diverse aspecten van participatie doorgesproken en uitgewerkt. De werkgroep heeft op deze manier een belangrijke meedenkende en adviserende rol gespeeld. De hoofdlijnen van de visie, op proces en inhoud, zijn in een informatiesessie eind oktober ook al gedeeld met de gemeenteraad.

2.4 De participatievisie is ‘Omgevingswet-proof’ De Omgevingswet heeft gedurende het ontwikkelproces van de visie ruim aandacht gekregen. De tekst in de visie biedt de juiste aanknopingspunten voor verdere uitwerking van de participatiehandreiking in het kader van deze wet. De visie is in die zin ‘Omgevingswet-proof’. De genoemde handreiking wordt komende tijd uitgewerkt en voorbereid voor besluitvorming. Dat geldt ook voor de zogeheten lijst verplichte participatie voor omgevingsvergunningen. Deze lijst wordt begin 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd in samenhang met de andere te nemen besluiten voor de Omgevingswet. De combinatie van deze nieuw vast te stellen documenten vervangt dan het tijdelijke participatieprotocol voor ruimtelijke initiatieven, dat in juni jl. werd vastgesteld door het college.

3.1 De uitkomsten van de enquête participatie worden meegestuurd In het kader van het opstellen van de participatievisie vond afgelopen zomer een participatie-enquête plaats. De respons laat een goede verdeling over de Hoeksche Waard zien. De enquête heeft veel bruikbare inzichten opgeleverd. Het onderzoeksrapport wordt, zoals eerder toegezegd, meegestuurd naar de raad. Kanttekeningen

2.1 De participatievisie wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan en een participatieverordening De participatievisie wordt na vaststelling uitgewerkt in een uitvoeringsplan en benodigde middelen. De eventuele extra benodigde middelen worden meegenomen in het proces van de Perspectiefnota 2023. De visie wordt ook in een participatieverordening doorvertaald, die aan de gemeenteraad ter vaststelling zal worden voorgelegd. Deze doorvertaling wordt gekoppeld aan de uitwerking in een uitvoeringsplan.

2.2 Een eventueel lokaal referendum wordt apart behandeld In de genoemde werkgroep is ook gesproken over een specifieke vorm van participatie: het lokaal referendum. Daarover is afgesproken dit onderwerp als apart vraagstuk aan de gemeenteraad voor te leggen en niet op te nemen in deze participatievisie. 2/3

Duurzaamheid Eerder dit jaar is de leidraad Communicatie & participatie Duurzaamheid vastgesteld. De participatievisie borduurt voort op de kennis die daarvoor is verzameld en ervaringen die sindsdien zijn opgedaan. Financiën Het vaststellen van de visie heeft niet direct financiële consequenties. Het nog op te stellen uitvoeringsplan kan wel leiden tot een claim, die wordt meegenomen in het proces van de Perspectiefnota 2023. De kosten van het opstellen van een publieksversie (zie hieronder) worden gedekt uit het reguliere communicatiebudget. Dat geldt ook voor inzet van andere communicatiekanalen over dit onderwerp. Communicatie Als de visie is vastgesteld, wordt deze in Q1 2022 vertaald in een publieksversie ten behoeve van externe communicatie. Ook wordt het stappenplan voor externe initiatiefnemers beschikbaar gemaakt. De resultaten van de enquête worden gecommuniceerd via de website en het Kompas. Uitvoering De participatievisie wordt na vaststelling uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Onderdeel van het vervolgtraject zijn verkenningen naar eventuele aanvullende participatievormen, zoals een burgerberaad, een digitaal platform voor inwonersinitiatieven en het uitdaagrecht. Ook vindt doorvertaling plaats in een participatieverordening. Bijlagen 1. Raadsbesluit 2. Participatievisie Gemeente Hoeksche Waard 3. Uitkomsten enquête participatie in de Hoeksche Waard

Aangeboden door, burgemeester en wethouders van gemeente Hoeksche Waard B.W. Silvis-de Heer secretaris

A.P.J. van Hemmen burgemeester

3/3