Notitie eindrapport Informateur def

Rapportage Informatieproces Gemeente Hoeksche Waard 6 april 2022 Mevr. J. Hermans-Vloedbeld, informateur

Inleiding Met plezier en voldoening bied ik hierbij mijn rapportage en advies aan. Op 25 maart 2022 ontving ik via de lijsttrekkers de opdracht om het informatieproces te starten naar een stabiele meerderheidscoalitie voor gemeente Hoeksche Waard. Deze coalitie zou voor de komende bestuursperiode een herkenbaar college moeten vormen om te werken aan de opgaven van deze gemeente. Via deze rapportage verwacht ik een advies te geven dat inzichtelijk en to-the-point is en gericht op een stabiele basis om de toekomst samen tegemoet te kunnen treden. Proces In een eerste gespreksronde heb ik alle fracties gesproken. Ik heb de duiding van de verkiezingsuitslag gehoord en tot mij genomen: zowel in het gezamenlijke debat als tijdens deze eerste gespreksronde. Ik heb doorgevraagd, geobserveerd en geluisterd. Ik heb veel waardering voor de openhartigheid en duidelijkheid tijdens deze gesprekken. Dat heeft mij zeer geholpen in dit proces en de analyse die ik daarna heb kunnen doen. De inhoudelijke en ook getalsmatige analyse heeft mij richting en koers geboden voor de volgende stap en voor het helder in beeld brengen van de mogelijkheden. In vrijwel alle gesprekken heb ik de mogelijkheid genoemd tot het invoegen van een ‘tussenronde’ met 2, 3 of meer partijen. Met een beperkt aantal partijen sprak ik dieper en indringender door op een aantal relevante thema’s.

Deze tweede ronde bracht mij de gezochte verdieping en concretisering. Mijn eerste indrukken werden bevestigd en ik vond weerklank en steun voor mijn analyse en eerste conclusies. Ik deel deze dan ook graag met u. Conclusie Voor een stabiele, toekomstbestendige meerderheidscoalitie die recht doet aan de verkiezingsuitslag, komt duidelijk een samenwerking in beeld van vier partijen: CDA, Lokalen Hoeksche Waard, SGP en VVD. Deze vier partijen werden in grote meerderheid genoemd als meest voor de hand liggende samenwerking. Verschillende partijen hebben uiteenlopende aanvullingen en/of alternatieven aangedragen. Echter, luisterend naar de meningen en duidingen van de fracties, en kijkend naar de opdrachtformulering, is dit de (mogelijke) samenwerking of coalitie die de volgende fase in zou kunnen of moeten gaan. Deze samenwerking biedt de grootst mogelijk kans op een vruchtbaar resultaat voor de Hoeksche Waardse samenleving. De voorgestelde samenwerking heeft niet ‘een zo breed mogelijke meerderheid’, zoals in mijn opdracht stond vermeld. Dan zouden er immers meer partijen in de coalitie toetreden. De meerderheid die ik u adviseer is breed genoeg voor stabiliteit, vertrouwen en consistentie en tegelijkertijd compact genoeg om te werken vanuit de positieve grondhouding als ware het een minderheidscoalitie.

Meer dan waard. 1/3

Toelichting Ik heb uit de gesprekken vooral ook de wens, het verlangen, opgehaald om als voltallige raad ‘in positie’ te komen en te blijven. Dat kan door alle geluiden, ook die van de niet-coalitiepartijen, door te laten klinken. Maar ook om hun kennis, inzichten en verantwoordelijkheden de plaats te geven die zij in een echt duaal bestel verdienen en waarop zij ook recht hebben. Er hoort voor de nieuwe coalitiesamenwerking geen ruimte, en vooral ook geen wens te zijn om besluitvorming ‘voor te koken’ buiten het duale debat om. Allen hebben mij aangegeven dit achter zich te willen laten, waarbij alle partijen recht hebben op een gelijke informatiepositie. Een volwassen raad verdient het, en is geschikt om, op deze wijze samen te werken en de wijsheid van de minderheid te laten doorklinken in meerderheidsbesluiten, al dan niet voorbereid vanuit het college. Ik realiseer me dat andere mogelijke samenwerkingen ook genoemd zijn en dat niet voor alle fracties het nu voorliggende advies weerklank, draagvlak of directe ondersteuning zal vinden. Dat is een onontkoombare realiteit, maar het is ook juist die realiteit die aanleiding en motivatie geeft voor het model dat nu voorligt: de vier genoemde partijen, die dienend zijn aan de nieuwe raad.

Samenvattend adviseer ik om in te stemmen met het vervolgproces zoals ik dat hieronder verder zal duiden, en daarbij uit te gaan van bouwen aan een samenwerking tussen de partijen CDA, Lokalen Hoeksche Waard, SGP en VVD. Vervolgproces Het formuleren van een opdracht aan - en het aantrekken van - een formateur kan een taak worden van de lijsttrekker van de grootste partij. Ik wil in mijn advies ook ingaan op dit proces. Ik adviseer u om aan de formateur de opdracht te geven om duidelijke afspraken vast te leggen omtrent de vraag op welke thema’s de raad sturend en kaderstellend zijn positie kan innemen en hoe het aanstaande college dat kan faciliteren. Organiseer met de raad het gesprek over bij welke thema’s de raad, al dan niet via de Langetermijn Agenda, qua proces en/of inhoud aan de voorkant wil zitten. Met andere woorden: wat wilt u als raad bij uzelf houden en zelf een proces voor uitlijnen? Er is behoefte aan een collegeakkoord , blijkend uit de gesprekken die ik voerde, waarbij raad en college ieder vanuit hun eigen positie en verantwoordelijkheid breed en duaal kunnen functioneren met ruimte voor debat. De formateur zou in mijn visie ook tussentijds moeten terugkoppelen en informeren over verloop en vorderingen.

De kracht van het luisteren en ruimte geven aan de minderheid kan een sterk en blijvend instrument vormen voor de raad, en daarmee meerwaarde bieden voor de samenleving. In deze turbulente tijden bestaat de behoefte aan een gemeente waarvan het bestuur verbinding biedt en op heldere en respectvolle wijze ruimte geeft aan inwoners, instellingen en bedrijven. Een bestuur dat, met respect voor diversiteit, koersvast en besluitvaardig opereert op basis van gelijkwaardigheid. Een bestuur dat ook vanuit eigen kracht en vertrouwen en vanuit een ‘gunnende stand’ ruimte biedt voor beweging op alle vlakken bij alle partners. Om hier dieper en blijvend aandacht aan te geven, adviseer ik om na de zomer het nieuwe vergaderjaar te starten met een workshop of dag-bijeenkomst op dit belangrijke thema. Meer dan waard. 2/3

Samenvatting Ik adviseer een formateur aan te stellen die de opdracht krijgt om de besprekingen te begeleiden die leiden tot een akkoord tussen CDA, Lokalen Hoeksche Waard, SGP en VVD. Deze formateur start met een nader te formuleren opdracht, waarbij een tussentijdse informatieve terugkoppeling op proces en resultaten wordt meegenomen. Tot slot Ik hoop en verwacht dat ik met deze rapportage voldoe aan de opdracht van 25 maart. Ik wens alle partijen een voorspoedig, gedegen en succesvol vervolg toe voor de komende fase van formatie. Ik ken uw lijsttrekkers inmiddels kort, maar met voldoende diepgang om daar alle vertrouwen in te hebben.

J.H.M. Hermans-Vloedbeld, informateur. 6 april 2022

Meer dan waard. 3/3