Keuzenotitie Transformatieagenda WMO

Keuzenotitie Aan: gemeenteraad Van: college van burgemeester en wethouders Zaaknummer: Z/23/211202 Documentnummer: DOC-24809341 Portefeuillehouder: wethouder Peters Team: Gezondheid & Informele zorg/ Petra Weijerse Datum vaststelling college: 28 mei 2024 Vertrouwelijk: Fase BOB-cyclus: beeldvormend, oordeelsvormend en besluitvormend Onderwerp Ambities en keuzes: Transformatieagenda Wmo. Gevraagd besluit Om de richting van de Transformatieagenda Wmo1 te bepalen zijn in deze keuzenotitie diverse mogelijkheden uitgewerkt. De keuzes van de raad vormen het richtinggevend kader voor de te ontwikkelen Transformatieagenda Wmo. • Onderschrijft de raad de uitgangspunten en het advies op de keuzes van het college als richting voor de te ontwikkelen Transformatieagenda Wmo? • Welke ambities/kaders wil de raad eventueel aanvullend nog meegeven voor de Transformatieagenda Wmo? Leeswijzer In deze notitie beschrijven we de aanleiding voor een Transformatieagenda Wmo. We geven u onze uitgangspunten mee en leggen u een aantal keuzes voor (vanaf pagina 5). Over deze keuzes willen we met u het gesprek aangaan, omdat deze het richtinggevende kader wordt voor de nog op te stellen Transformatieagenda Wmo. Bijgevoegde bijlagen: 1. Achtergrondinformatie keuzes 2. Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hoeksche Waard 3.

Verkorte versie Knoppenanalyse (intern onderzoek naar de betaalbaarheid van de Wmo) Inleiding Met de Transformatieagenda Wmo werkt het college aan het beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar houden van de gemeentelijke zorg. De Transformatieagenda Wmo draagt bij aan de ambitie van gemeente Hoeksche Waard, om een inclusieve2 gemeente te zijn. Deze ambitie staat beschreven in het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026 “Samen doordacht doen”. Gemeenten zijn sinds de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)in 2015 verantwoordelijk voor het bieden van maatwerkvoorzieningen aan inwoners “die daartoe op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met

Transformatieagenda Wmo is de werktitel van het nieuwe beleidsplan. Onder inclusieve samenleving verstaan wij een samenleving waarin mensen dezelfde kansen en mogelijkheden hebben, ongeacht hun achtergrond, leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, godsdienst, seksuele voorkeur, gezondheid, beperking of financiële situatie. 1 2

1/10

mantelzorg of met hulp van andere personen uit hun sociale netwerk niet of onvoldoende in staat zijn”3. (zie bijlage 2 Verordening maatschappelijke ondersteuning). Door verschillende oorzaken staan de beschikbaarheid, bereikbaarheid en de betaalbaarheid van de Wmomaatwerkvoorzieningen onder druk. Allereerst neemt de vraag naar zorg door de sterke vergrijzing toe. En wel zo sterk dat bij gelijkblijvend beleid er, nog los van de kosten, niet genoeg hulpverleners zijn om aan de vraag te voldoen. Daarnaast zijn veel woningen niet geschikt voor mensen met een beperking. Of we nu hoog of laag springen: er moeten dus keuzes worden gemaakt. Het college wil een richtinggevend kader om scherpe keuzes te kunnen maken, zodat de zorg betaalbaar, beschikbaar en bereikbaar is en blijft voor hen die dat nodig hebben Op basis van de voorgestelde keuzes worden maatregelen uitgewerkt in de Transformatieagenda Wmo. Transformatieagenda Wmo is geen bezuinigingsaanpak De Transformatieagenda Wmo is gericht op het stabiliseren4 van de toenemende druk op Wmomaatwerkvoorzieningen door de vergrijzing en oplopende personeelstekort. De Transformatieagenda Wmo is niet gericht op bezuinigen. Voorafgaand aan deze keuzenotitie In Q1 2023 is gestart met de voorbereiding op de Transformatieagenda Wmo door een intern onderzoek naar de sturingsmogelijkheden op de Wmo-uitgaven af te ronden.

De Knoppenanalyse is de werktitel van dit onderzoek.(zie bijlage 4 voor de samenvatting van de Knoppenanalyse) In maart 2023 bent u geïnformeerd met de raadsinformatiebrief ‘wachttijden en ontwikkelingen Wmo uitvoering’ over de stijgende Wmo-aanvragen, toenemende uitvoeringskosten en het werken aan een transformatieagenda Wmo. In september 2023 heeft u de Knoppenanalyse bij de Startnotitie Transformatieagenda Wmo ontvangen. Op 10 oktober 2023 heeft u deze startnotitie vastgesteld. Vervolgens bent u op 26 oktober 2023 mondeling geïnformeerd over de zogenaamde Knoppenanalyse. (zie bijlagen 3 en 4, de startnotitie en Knoppenanalyse) Er is gesproken over de urgentie om keuzes te maken om een transformatie Wmo te realiseren. Tijdens deze avond is met u afgesproken om een keuzenotitie aan u voor te leggen waarin de uitgangspunten inzichtelijk worden gemaakt om de: 1. instroom van de Wmo te beperken 2. toegang van de Wmo te verbeteren 3. maatwerkvoorzieningen te beperken In maart jl. bent u met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de adviesvraag aan de Adviesraad Sociaal Domein en het later aanbieden van deze keuzenotitie hierdoor. Advies van de Adviesraad Sociaal Domein De Adviesraad Sociaal Domein heeft op 27 mei 2024 schriftelijk advies gegeven, zie bijlage 2. Hun advies onderschrijft de keuzes die voorliggen.

Bij de voorbereiding op deze keuzenotitie is met de werkgroep Wmo van de Adviesraad Sociaal Domein maandelijks het gesprek gevoerd over het proces en de voorgestelde keuzes. Afgesproken is dat de werkgroep Wmo op dezelfde manier betrokken blijft bij de uitwerking van de Transformatieagenda Wmo. Input van aanbieders gevraagd

3 4

Bron: Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015. Stabiliseren gaat over bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar houden van de maatwerkvoorzieningen.

2/10

Begin februari 2024 is met 8 van de 9 gecontracteerde aanbieders van huishoudelijke ondersteuning gesproken over oplossingen om de wachtlijsten bij hen te verminderen. Ook is gesproken over mogelijkheden om iedere kern gelijk te bedienen. Met de ruim 40 aanbieders van begeleiding wordt in Q3 2024 voor het eerst gesproken. Hun input wordt waarschijnlijk gevraagd op wat ervoor nodig is om vooruitgang te boeken bij een cliënt en wat signalen zijn dat groei in zelfredzaam niet mogelijk is. De reden om eerst met aanbieders van huishoudelijke ondersteuning in gesprek te gaan is omdat zij door personeelstekort wachtlijsten hebben. Aanbieders van begeleiding hebben weinig tot geen wachtlijsten. Huidig beleid Ons huidige Wmo-beleid is gericht op alle inwoners en stelt de inwoner centraal. Er werd tot enige tijd geleden ruimhartig toegekend door bijvoorbeeld meerdere maatwerkvoorzieningen te verstrekken. Inmiddels wordt er steeds meer op ingezet om kritisch te kijken wat echt noodzakelijk is en scherp te indiceren. Dat kan alleen als er heldere, transparante afwegingskaders worden vastgesteld. Het huidige beleid is verankerd in de Verordening en in de beleidsregels Wmo, die jaarlijks worden geactualiseerd. (zie bijlage 2 Verordening Wmo en beleidsregels Wmo).

Meeste keuzes uitvoerbaar op basis van huidige verordening De Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Hoeksche Waard is van kracht sinds 15 februari 2020. De verordening is zo opgesteld dat het merendeel van de voorgestelde keuzes voor nieuw beleid kunnen worden uitgevoerd op basis van de bestaande verordening. Een juridische grondslag is nog nodig voor het kunnen heffen van een eigen bijdrage, het terugvorderen van hulpmiddelen en van waardevermeerdering na een Wmowoningaanpassing en de beweging naar meer samenredzaamheid. Hiervoor dient de verordening te worden aangepast. Waarom zijn actuelere keuzes nodig? Het aantal oudere inwoners in de Hoeksche Waard stijgt sneller dan in andere gemeenten in Nederland waardoor de vraag naar hulp en ondersteuning meebeweegt. Zorg wordt een steeds schaarser product door een tekort aan personeel. Dat personeelstekort blijft stijgen. Door CAO-verhogingen wordt personeel bovendien steeds duurder, waardoor de zorg ook duurder wordt. In 2023 stegen de personeelskosten in de zorg met 15%. Een volgende CAO verhoging is aangekondigd en wordt in het najaar van 2024 verwacht. Ook stijgen de kosten van benodigd materiaal in de zorg. Om ook de kosten in de hand te houden is de noodzaak aanwezig tot het aanscherpen van onder meer de afspraken op basis waarvan een Wmo-voorziening wordt verstrekt. Keuzes maken is nodig.

Maar kiezen doet soms ook pijn. Met heldere uitgangspunten kan de gemeente transparant en betrouwbaar werken zodat de schaarse zorg terecht komt bij de inwoners die het echt nodig hebben. Daarmee wordt de pijn niet weggenomen maar worden de zwaarste lasten door de sterkste schouders gedragen. Stijging gebruik maatwerkvoorzieningen Sinds de invoering van het abonnementstarief voor de Wmo in 2019 kunnen inwoners gebruik maken van de meeste Wmo-maatwerkvoorzieningen5 voor een vast tarief6 per maand, ongeacht inkomen, vermogen of gebruik. Met de invoering van het abonnementstarief is het gebruik van Wmo-voorzieningen sterker gestegen dan verwacht7. In Hoeksche Waard zijn de uitgaven voor Wmo-maatwerkvoorzieningen tussen 2018 en 2023 als volgt gestegen:

Abonnementstarief geldt niet voor de maatwerkvoorziening beschermd wonen In 2024 is het abonnementstarief €240,60 per maand. 7 Rijksoverheid.nl 5 6

3/10

Tabel 1 Bedragen x € 1 miljoen Soort maatwerkvoorziening Huishoudelijke ondersteuning Begeleiding hulpmiddelen

Jaarlijkse uitgaven in 2018 3,8 4,7 1,5

Uitgaven in 2023 6,9 7,5 2,9

Om de stijgende zorgkosten beheersbaar te maken zijn nieuwe uitgangspunten in het verstrekken van maatwerkvoorzieningen noodzakelijk. Wat gebeurt er al? Wij werken al geruime tijd aan het verminderen van de wachtlijsten. Dat doen we met onderstaande tijdbesparende maatregelen gericht op een efficiëntere bedrijfsvoering en efficiëntere inzet van (gemeentelijk) personeel. - Bewustwordingsactiviteiten naar inwoners en interne organisatie: brief naar cliënten HO & flyer bij beschikking; Campagne de Goede Nieuwe Tijd via de Uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn, Zorg. - Aanpak wachtlijsten HO door efficiëntere afspraken met aanbieders HO en pilot 80+ (en nieuwe urennormering HO); - Focusweken gericht op het verkorten van wachtlijsten; - Pilot: wijkteam pakt eenvoudige Wmo-meldingen op; - Meer regie op evaluatie van de doelen van Wmo-maatwerkvoorziening begeleiding door aanbieders. Uitgangspunten voor de Transformatieagenda Wmo Inwoners die echt ondersteuning nodig hebben om langer thuis te blijven wonen, geen echte mogelijkheid hebben tot hulp en ondersteuning uit hun eigen sociale netwerk en daardoor niet meer kunnen deelnemen aan onze samenleving hebben toegang tot onze Wmo-maatwerkvoorzieningen en algemene voorzieningen.

Onze inwoners kunnen een beroep doen op hulp en ondersteuning van het professionele netwerk, georganiseerd door de gemeente, als hulp en ondersteuning in hun eigen sociale netwerk niet mogelijk is. Een Wmo-voorziening is niet bedoeld om eenzaamheid te verminderen. Zowel voor de algemene voorzieningen als voor de maatwerkvoorzieningen vragen wij een eigen financiële bijdrage. Waarbij we oog hebben voor onze inwoners die over onvoldoende middelen beschikken én voor onze inwoners die financieel zelfredzaam zijn. Wij zien de algemene voorzieningen en de informele zorg als de ankers in onze samenleving en bieden pas maatwerkvoorzieningen aan als het echt niet anders kan. Daarbij hebben we oog voor inwoners die langdurig hulp en ondersteuning nodig hebben. Wij communiceren helder en toegankelijk met onze inwoners over de maatschappelijke ontwikkelingen en de uitdagingen waar onze dienstverlening voor staat. De organisatie is laagdrempelig, werkt gebiedsgericht om algemene voorzieningen en informele zorg in te kunnen zetten met oog voor stress sensitief werken. We werken aan vertrouwen van onze inwoners en professionals door transparant en betrouwbaar te werken op basis van duidelijke afspraken. Wij sturen op het versterken van zelfredzaamheid, samenredzaamheid en veerkracht om eerst de eigen mogelijkheden, informele zorg of voorzieningen voor algemeen gebruik te benutten.

Daarbij wordt rekening gehouden met de grenzen van de eigen kracht en met mogelijke belemmeringen in denk- en doen-vermogen. Wij vinden duurzaam gebruik van maatwerkvoorzieningen van belang. Wij zien toe op de rechtmatigheid van het verstrekken van de juiste maatwerkvoorzieningen en of activiteiten van aanbieders gericht zijn op het verbeteren van de persoonlijke situatie van de inwoners. Voor de Transformatieagenda Wmo wordt uw raad gevraagd om nieuwe en/of aanvullende keuzes te maken. De keuzes zijn gericht op: 1. het beperken van de instroom: vraag 1,2 en 3 4/10

2. het verbeteren van de toegang: vraag 4 3. het beperken van de maatwerkvoorzieningen: vraag 5, 6 en 7

1. Keuzes voor beperken instroom 1.Communiceren over bewustwording op sense of urgency De sense of urgency is dat inwoners steeds meer op zichzelf en op samenredzaamheid zijn aangewezen omdat er steeds minder zorg beschikbaar is. Door de groeiende vraag door de toenemende vergrijzing en het tekort aan personeel in de zorg. Deze communicatieboodschap kan tot ongemak en onrust leiden bij onze inwoners. Met als mogelijk gevolg dat deze inwoners de raad benaderen om hierop te acteren. Een politieke keuze voor deze impact hebbende communicatieboodschap is noodzakelijk om koersvast te blijven naar meer samenredzaamheid. Bewustwording op sense of urgency gaat over het communiceren en bereiken van inwoners én inwoners of organisaties die met ouderen wonen, werken of hen ontmoeten. Bewustwording gaat over het bereiken van de inwoners, herkennen van de gevolgen van de vergrijzing en handelingsperspectief aan inwoners bieden. Effecten, kosten en risico’s Het effect waar we naar streven is dat de ongemakken van het ouder worden bespreekbaar zijn in onze samenleving waardoor wij menen dat de bereidwilligheid onder inwoners, om meer om te kijken naar elkaar, wordt vergroot. We willen hiermee de informele zorg aanjagen en de professionele zorg ontlasten zodat de Wmo-maatwerkvoorzieningen bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar zijn voor inwoners die de Wmo hard nodig hebben.

De geschatte extra kosten van optie 2 zijn in het eerste jaar ca. € 30.000, waarvan ca € 20.000 eenmalige kosten voor het ontwikkelen van materiaal. Vanaf het tweede jaar bedragen de structurele kosten ca. € 10.000 per jaar. Als risico’s zien wij dat er mogelijk onrust ontstaat onder inwoners en dat de communicatie inzet minder effect oplevert dan beoogd. Vraag 1 Schaart u zich achter een stevige, verregaande communicatieboodschap en bent u bereid om deze uit te dragen naar individuele inwoners, ook bij inwonersvragen? Optie 1 Bewustwordingsboodschap via de huidige communicatiekanalen

Optie 2 Structurele communicatieaanpak ism relevante organisaties waaronder 1elijnszorg en 0e lijnszorg

Advies van college: optie 2 2. Versterken samenredzaamheid door preventieactiviteiten Hierbij gaat het om preventieactiviteiten om zo lang mogelijk zelfredzaam te blijven en het versterken van de motivatie van de inwoner om met elkaar zo lang mogelijk zelfredzaam te blijven. En om het leveren van ondersteuning vanuit de Wmo zo lang mogelijk uit te stellen. Inwoners kunnen hier last van krijgen en aan de bel gaan trekken. Dit kan leiden tot inwonersvragen. Wij achten een keuze van de raad noodzakelijk om standvastig te blijven in de koers naar het stimuleren van meer samenredzaamheid, ook als dat leidt tot meer inwonersvragen. Zodat onze inwoners en hun sociale netwerk zo lang mogelijk zelfredzaam en samen redzaam blijven en zo lang mogelijk met informele zorg in hun eigen woonomgeving kunnen verblijven en Wmo ondersteuning uit te stellen. Dat kunnen ouderen zijn en 5/10

inwoners met een psychische kwetsbaarheid. We willen minder individuele zorg verstrekken en meer inzetten op burgerkracht en een civil society. We denken daarbij aan het stimuleren van samenredzaamheid door bijvoorbeeld huishoudelijke klusjes binnen familie te organiseren. Bijvoorbeeld jongeren die wekelijks een half uurtje stofzuigen voor hun opa of oma, terwijl hun vader of moeder een lap over het sanitair haalt. Dit betekent dat onze medewerkers van de uitvoering hierover het gesprek scherper gaan voeren. Deskundigheidsbevordering van onze medewerkers is hiervoor noodzakelijk. Een ander voorbeeld van samenredzaamheid is dat door de samenwerking tussen verschillende verenigingen en organisaties, verenigd in de Dorpsraad van Numansdorp, het ondersteuningsklimaat voor ouderen is versterkt. Door gebruik te maken van elkaars materiaal, ruimte en kunde om niet en door het gezamenlijk organiseren van diverse(dagbestedings-) activiteiten en evenementen voor oud en jong. Zoals de bibliotheek in de hal van de verpleeginstelling, huiswerkbegeleiding voor jongeren in de verpleeginstelling, Koningsdag. Dit vraagt om een structurele samenwerking met deze partijen met oog voor elkaars belangen. Vanuit de Uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn en Zorg wordt al samengewerkt om de schaarse woonzorg voor de ouderen en psychisch kwetsbaren te organiseren.

Effecten, kosten en risico’s Beoogd effect: de vraag naar professionele inzet ontlasten en het bereikbaar en beschikbaar houden van Wmomaatwerkvoorzieningen voor inwoners die het echt nodig hebben. De kosten bestaan uit de kosten voor de respijtzorgvoorziening Logeerzorg (binnen bestaande middelen) en een aandeel in de kosten van de Huiskamers en Odensehuizen (binnen bestaande middelen). Inwoners betalen een gebruikersbijdrage naar vermogen, zodra de wet dit mogelijk maakt. Naar verwachting met ingang van 1 januari 2026. De kosten voor het opstellen van een reablement trainingsprogramma worden geschat op éénmalige ontwikkelkosten van ca. €15.000. Per deelnemer bedragen de kosten per training ca. 500,-. Als risico merken we aan dat het vragen van een gebruikersbijdrage drempelverhogend kan werken. Een ander risico is dat het beoogde effect niet wordt behaald.

Vraag 2 Staat u achter de keuze om te werken aan het vergroten van samenredzaamheid, ook als dat leidt tot meer inwonersvragen? Optie 1 Doorgaan met de huidige activiteiten

Optie 2 Aanpak op vergroten van samenredzaamheid, informele zorg & sociale initiatieven, reablement training en inloopvoorziening Huiskamers

Advies van college: optie 2

3. Inkomenstoets 6/10

Dit gaat over financiële zelfredzaamheid en de financiële positie van inwoners mee laten wegen bij het gebruik van een ondersteuningsvoorziening. Naar verwachting is het toetsen van de financiële zelfredzaamheid bij de aanvraag van een Wmo-voorziening pas vanaf 2026 wettelijk mogelijk. Gelet op recente jurisprudentie8, kiezen we ervoor om alleen op wettelijke grondslag een inkomenstoets bij de Wmo-aanvraag te doen. Beleidsruimte gebruiken om financiële zelfredzaamheid te stimuleren Het inkomen en de financiële zelfredzaamheid mag juridisch wel worden besproken met inwoners. We willen inwoners stimuleren om gebruik te maken van hun financiële zelfredzaamheid door het inkomen bespreekbaar te maken bij het persoonlijke onderzoek. Inwoners met een Wmo-beschikking hebben urgentie op inwoners zonder Wmo-beschikking. Effecten, kosten en risico’s Het beoogde effect is dat de vraag naar Wmo- huishoudelijke ondersteuning wordt uitgesteld met als gevolg minder hoge wachtlijsten. Daardoor kunnen inwoners die de Wmo-maatwerkvoorziening echt nodig hebben, er gebruik van maken. Daarnaast worden de kosten voor huishoudelijke ondersteuning inzichtelijk gemaakt wat kan zorgen voor bewustwording bij inwoners die financieel zelfredzaam zijn. Ten derde is er meer structurele werkgelegenheid bij aanbieders waardoor de aanbieder mogelijk aantrekkelijker wordt als werkgever.

De geschatte kosten zijn nihil omdat het gaat om een private overeenkomst tussen inwoner en aanbieder. Als mogelijke risico's zien wij dat er nog meer werkdruk komt bij het personeel van de aanbieders van huishoudelijke ondersteuning en dat het beoogd effect niet wordt gerealiseerd. Vraag 3 Wilt u onze inwoners verleiden om hun financiële zelfredzaamheid te gebruiken bij een Wmo-melding? Optie 1

Optie 2

Pas na het ingaan van de wetswijzing

Ja, in pilotvorm vooruitlopend op de wetswijziging.

Advies van college: optie 2

2. Keuze om de toegang te verbeteren 4. Meer ruimte aan professional in de kern of wijk Dit gaat over het snel kunnen schakelen en snel toegang krijgen tot hulp en ondersteuning vanuit de Wmo als dat echt nodig is. Door hiervoor de samenwerking op te zoeken met professionele organisaties die bij inwoners thuis komen of inwoners regelmatig zien en spreken in hun woonomgeving. Dat kan zijn voor bijvoorbeeld wondverzorging maar ook voor Wmo hulp en ondersteuning zoals bijvoorbeeld dagbesteding. Wij menen dat een professional die bij mensen thuis komt, in staat is om in te schatten of de inwoner meer nodig heeft. We willen de mogelijkheden onderzoeken of en hoe onze wijkprofessionals de rol van ogen en oren in de wijk kunnen vervullen. Daarbij vinden we dat “van de inhoud zijn” onlosmakelijk is verbonden met inzicht in en verantwoordelijkheid voor het beschikbare budget. Wie van de inhoud is, is ook van de schaarste.

8

Zie bijlage 1 Achtergrondinformatie keuzes

7/10

We onderzoeken hoe de professional - waar wettelijk mogelijk - te laten indiceren met als uitgangspunt dat de professional ook verantwoordelijk is voor het werken binnen het beschikbare budget. Daarnaast willen we meer tijdbesparend werken door minder te her-indiceren en passend te beschikken, door aan te sluiten bij de landelijke ontwikkeling om het verplichte Wmo-aanvraagformulier te vereenvoudigen en door de Wmo klantmanagers gebiedsgericht te laten werken. (zie bijlage 1 voor meer informatie). Effecten, kosten en risico’s De beoogde effecten is een tijdsbesparing door professionals meer ruimte te geven, het verminderen van de regeldruk, door passend te beschikken en door gebiedsgericht te werken. De kosten schatten we in als nihil omdat het gaat om het voorbereiden van een efficiëntere manier van werken. Er kan een investering nodig zijn om het aanvraagformulier digitaal aan te passen op het vullen met de bij ons bekende gegevens. Het opbouwen van relatiebeheer met voorzieningen per gebied kost de eerste 3 jaar aanzienlijk tijd. Het gaat dan om trainingen in relatiemanagement en circa 4 uur per week investeren in de relatie met de organisaties in het gebied. Als risico's benoemen we de dat professionals niet de door ons gewenste rol willen of kunnen nemen. Vraag 4 In welke mate wilt u professionals en onze medewerkers de ruimte bieden? Optie 1

Optie 2

Door aan te sluiten op de landelijke ontwikkeling: vereenvoudigen Wmo-aanvraagformulier en passend beschikken

Door professionals de rol te geven van verwijzer naar Wmo-voorzieningen en door medewerkers gebiedsgericht te laten werken. Maar hen daarbij ook verantwoordelijk te maken voor het werken binnen het beschikbare budget.

Advies van college: optie 2

3.Keuzes om maatwerkvoorzieningen te beperken 5.Afschalen, tenzij Dit gaat over het maximaliseren en beter verdelen van uren voor de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning en het versterken van gemeentelijke regievoering op contracten met aanbieders om beter te sturen op het doel van de Wmo. Ten aanzien van de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning willen we werken op basis van het zogenaamde HHM-normenkader. En de maatwerkvoorziening pas beschikbaar te stellen als er geen andere mogelijkheden tot huishoudelijke ondersteuning zijn. Bij de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning komt het regelmatig voor dat er te ruim is geïndiceerd. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de vraag van de inwoner of de garage kan worden opgeruimd of er onkruid uit de tuin kan worden weggehaald. Effecten, kosten en risico’s 8/10

De beoogde effecten zijn het bereikbaar en beschikbaar houden van de maatwerkvoorzieningen begeleiding en huishoudelijke ondersteuning. De kosten worden geschat op nihil. Het vraagt een tijdsinvestering in het actualiseren van werkwijzen en protocollen. Als risico schatten we in dat deze manier van werken afbreuk kan doen aan het meer ruimte geven aan professionals. Een tweede mogelijk risico is dat de beoogde effecten niet behaald worden. Vraag 5 Hoe wilt u werken aan het afschalen van maatwerkvoorzieningen? Optie 1 Op basis van de huidige werkwijze

Optie 2 Op basis van sterke, professionele regievoering en minder uren HO per woning op basis van het landelijke HHM-normenkader

Advies van college: optie 2 6. Statiegeld op hulpmiddelen en op waardevermeerdering na woningaanpassingen Dit gaat om het duurzaam gebruik van hulpmiddelen en het effectief gebruiken van publieke middelen. Daarnaast willen we het mogelijk maken om publiek geld terug te vorderen wanneer een Wmo-woningaanpassing leidt tot meerwaarde. Een woningaanpassing met publieke middelen met waardevermeerdering aan de woning, komt na verkoop toe aan de verkoper van de woning. Kan de waardevermeerdering of een deel ervan weer terugvloeien naar de Wmo-gelden? We willen ten minste de huidige werkwijze intensiveren om publieke middelen terug te vragen. Dat kan bijvoorbeeld door afspraken te maken met HW Wonen over woningaanpassingen. Voor meer inzet op het duurzaam gebruik van hulpmiddelen en het terugvorderen van waardevermeerdering is het nodig om de Wmo-verordening aan te passen. Effecten, kosten en risico’s Het beoogd effect is het verduurzamen van het gebruik van Wmo-voorzieningen en van publieke middelen. De geschatte kosten zijn de benodigde (tijds)investering in procedures om het statiegeld en de waardevermeerdering terug te krijgen. Mogelijke risico’s bestaan uit eventuele bezwaren van inwoners als er moet worden terug geleverd en dat het beoogde effect niet wordt behaald.

Vraag 6 Hoe wilt u werken aan duurzaam (her)gebruik van hulpmiddelen en doelmatig omgaan met publieke Wmomiddelen? Optie 1 Door de huidige werkwijze te intensiveren

Optie 2 Door hierover een bepaling op te nemen in de Wmo Verordening waardoor er juridisch grondslag is voor maatregelen

Advies van college: optie 2 7. Meer rechtmatigheids- en kwaliteitstoezicht Gemeenten zijn op basis van artikel 6.1 Wmo 2015 wettelijk verplicht om kwaliteitstoezicht in

9/10

te richten. Onze gemeente voldoet aan de minimale wettelijke eisen voor kwaliteitstoezicht met in totaal 8 uur kwaliteitstoezicht. De grondslag voor rechtsmatigheidstoezicht ligt in artikel 2.1.3, lid 4 Wmo. Hiervoor is 20 uur per week beschikbaar. In vergelijkbare gemeenten is de inzet op toezicht op de Wmo heel verschillend ingericht. Wij willen op meer toezicht inzetten dan wettelijk nodig is om onze inwoners de juiste zorg te bieden en om de zorg bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden. Daarbij past een instrument om transparant en eenduidig te handhaven als bijvoorbeeld wordt geconstateerd dat de gewenste kwaliteit ontbreekt. En door de huidige werkwijze te intensiveren met bijvoorbeeld deskundigheidsbevordering bij klantmanagers om signalen van onrechtmatigheid en slechte kwaliteit beter te herkennen. Effecten, kosten en risico’s Het beoogde effect is een transparant en eenduidig handelingsperspectief na het constateren van onrechtmatigheid of ondermaatse kwaliteit. De kosten worden geschat op een eenmalige tijdsinvestering om een handhavingskader op te stellen en op het monitoren van het effect hiervan. Als risico kan worden aangemerkt dat aanbieders ervaren dat wordt uitgegaan van wantrouwen in plaats van vertrouwen en ruimte bieden.

Vraag 7 Welke mate van rechtmatigheid -en kwaliteitstoezicht wilt u als uitgangspunt meegeven? Optie 1 Huidige werkwijze en voldoen aan wettelijke basisverplichting

Optie 2 Meer dan wettelijk vereist. Start met een structureel en objectief handelingsperspectief in een handhavingsprotocol

Advies van college: optie 2 Van keuzes naar beleidsplan Wmo Met de voorgestelde uitgangspunten in deze keuzenotitie wordt een actieplan opgesteld om de Wmomaatwerkvoorzieningen bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden voor inwoners die hulp en ondersteuning echt nodig hebben. De werktitel hiervan is voorlopig Transformatieagenda Wmo. Verdere proces De richting die de raad op basis van deze notitie aangeeft, werken we verder uit in de Transformatieagenda Wmo. Het plan leggen we in Q4 2024 ter besluitvorming aan u voor.

10/10