Jaarstukken 2022 (Raad) definitief

Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) De Wet Hof is vooral van invloed op het investeringstempo van de gemeente en de manier waarop er wordt omgegaan met reserves. De gemeente moet op basis van het kasstelsel binnen het toegestane EMU-saldo blijven. Bij overschrijding van de EMU-norm zijn in de wet geen maatregelen opgenomen. Op dit moment monitoren wij het EMU-saldo 2 keer per jaar. Aan de hand van de resultaten nemen we eventueel maatregelen op het gebied van investeringen. Het sanctiemechanisme van de minister van Financiën is vervangen door een correctiemechanisme. Als een meerjarige overschrijding van de vastgestelde norm voor het EMU-saldo van de decentrale overheden dreigt, kan de minister met behulp van het correctiemechanisme het EMU-saldo van de decentrale overheden beheersen. EMU-saldo Het EMU-of vorderingensaldo is het financieringssaldo minus deelname in bedrijven en inkomsten uit kredietverstrekking van een land dat lid is van de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU). Het EMU-saldo is door de EMU ingevoerd om de eurolanden met elkaar te kunnen vergelijken. In het Stabiliteits- en Groeipact zijn een reeks afspraken tussen landen van de EMU gemaakt om de financiële stabiliteit van de EU en de eurozone te waarborgen. Hierin is de grens aan het nationale begrotingstekort op 3% gesteld. De Europese afspraken vormen de basis van de Wet Hof.

De wet bepaalt dat niet alleen het Rijk, maar ook de decentrale overheden zich aan de eisen moeten houden. Het aandeel van de decentrale overheden in de 3%-norm is 0,4%, waarvan weer 0,27% is toebedeeld aan de gemeenten.

83

In onderstaande tabel is het EMU-saldo van gemeente Hoeksche Waard berekend. (bedragen x € 1.000) 2022

1

Omschrijving Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

2

Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

3

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie

3.256

4

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

25.964

5

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:

6

7 8

Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantw oord Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan) Baten bouwgrondexploitatie:

8.254 9.842

1.041 1.029

Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantw oord

2.715

9

Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

4.716

10

11

Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten Verkoop van effecten:

a

Gaat u effecten verkopen?

b

Zo ja wat is de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Berekend EM U- saldo

- 6.602

Het EMU-saldo kan gezien worden als een extra financieel kengetal, naast de andere vijf verplichte financiële kengetallen zoals de solvabiliteit en de (netto) schuldquote. Het EMU-saldo heeft een vergelijkbare functie als het kasstroomoverzicht in het bedrijfsleven. Het negatieve EMU-saldo over 2022 geeft aan dat we als gemeente via reële transacties afgelopen jaar € 6.602.000 meer uitgegeven hebben dan dat we hebben ontvangen. Het is echter wel van belang om het EMU-saldo in de juiste context te zien. Gemeenten maken voor hun boekhouding gebruik van het ‘gemodificeerde stelsel van baten en lasten’. Hierdoor zegt het EMU-saldo van één jaar relatief weinig, omdat de uitgaven voor investeringen bijvoorbeeld in één jaar leiden tot een uitgave, maar in de exploitatie via de kapitaallasten leiden tot meerjarige lasten. Of dat toevoegingen aan voorzieningen ten laste van het resultaat gaan, maar pas bij besteding van de voorziening leiden tot een uitgave. In 2021 was het berekend EMU-saldo € 8.968.000.

84

3.6

Bedrijfsvoering

Om de programma's uit de begroting te kunnen realiseren, is een goede bedrijfsvoering belangrijk. Volgens de toelichting op het BBV geeft de paragraaf Bedrijfsvoering de gemeenteraad hier inzicht in. Bedrijfsvoering gaat over de bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en de beheersing daarvan. Bedrijfsvoeringsprocessen zorgen voor een efficiënte en effectieve uitvoering van de beleidsprogramma’s, volgens de geldende wetgeving. In deze paragraaf wordt aan de hand van belangrijke ontwikkelingen en thema's aangegeven hoe de bedrijfsvoering integraal bijdraagt en het afgelopen jaar heeft bijgedragen aan deze ontwikkelingen. Innovatie/Vernieuwing Informatiesamenleving en informatiearchitectuur (digitale transitie) Een veranderende samenleving vereist een gemeentelijke organisatie, die daarop inspeelt. Eén van de speerpunten voor 2022 betrof een goede informatievoorziening op basis van een goede informatiestructuur waardoor we de dienstverlening aan inwoners en bedrijven kunnen optimaliseren. Het afgelopen jaar is een basis gelegd door het inrichten van het werken onder architectuur. Architecten zijn aangesteld, beleid is geformuleerd en wordt er gewerkt met architectuurprincipes. Een investering om de komende jaren vruchten van te plukken.

Immers de informatiearchitectuur vormt het fundament voor het creëren van effectieve, beheer- en beheersbare systemen. Een goede informatiearchitectuur maakt informatie vindbaar, zichtbaar en flexibel (het gemakkelijk uitbreiden van de structuur met nieuwe onderdelen). Digitale volwassenheid Digitalisering verandert de economie en samenleving in snel tempo. Dit biedt kansen. Denk aan het gemak van online winkelen, internetbankieren en elektronisch belastingaangifte doen. In de toekomst hebben digitale technologieën steeds meer invloed op de manier van werken en leven. Ook onze dienstverlening kan steeds meer digitaal aangevraagd worden. Inmiddels zijn er 13 e-diensten (met een e-dienst kunnen inwoners zonder tussenkomst van de gemeente zelf acties uitvoeren en informatie raadplegen), zoals het aanvragen van reisdocumenten, het doorgeven van een verhuizing en het aanvragen van een huwelijk. Tevens zijn er zo’n 30 e-formulieren (een e-formulier is een (vaak ‘intelligent’) digitaal formulier) voor aanvragen van bijvoorbeeld een evenementenvergunning of leerlingenvervoer. Met behulp van digitalisering worden processen steeds efficiënter ingericht. De ondernemers, inwoners en bezoekers van de gemeente verwachten steeds meer digitaal comfort, dat processen en data veilig zijn en hun privacy wordt gewaarborgd. Dit vereist een digitaal volwassen organisatie.

Om de digitale volwassenheid te meten doen we als gemeente al twee jaar op rij mee met de gemeentelijke ICT benchmark. Datagedreven werken Door de enorm toegenomen hoeveelheid aan data en nieuwe technologie zijn er steeds meer mogelijkheden om data te analyseren, en te monitoren en de datakwaliteit sterk te verbeteren. Datagedreven werken is een waardevol instrument dat kan worden ingezet bij het realiseren van de opgaven van de gemeente en het verkrijgen van betere stuurinformatie. Om bewustwording te creëren is in 2022 een data-awarenessdag georganiseerd samen met de gemeenten uit de regiodeal. Gemeenten werken steeds meer samen. Ook op het gebied van datagedreven werken. Door de krachten te bundelen wisselen we kennis en ervaring uit en kunnen we efficiënter het datagedreven werken verder ontwikkelen. 85

Verder hebben wij in 2022 een datateam gevormd waarmee interne dataprojecten zijn uitgevoerd. Zo is er een bevolkingsprognose opgeleverd voor de gehele organisatie. Daarnaast zijn dashboards ontwikkeld voor de woningbouw (woningbouw ontwikkeling en productie), de woon- en verhuismonitor en een aantal interne dashboards. Enkele producten zijn al opgeleverd en de rest zit in afrondende fase. Ook heeft het datateam weer een productportfolio voor 2023 verzameld en gewerkt aan de interne organisatie rondom het beheer van gegevens. Doorontwikkeling P&C De P&C-cyclus stelt de raad in staat om (bij)te sturen, zowel op het gebied van de geformuleerde beleidsdoelstellingen als op het gebied van de (bijbehorende) financiën. In 2022 hebben wij de raad door middel van de P&C-cyclus rapportages geïnformeerd over de voortgang van de doelstellingen en de daarbij behorende financiën. De raad is hiermee in staat gesteld om (bij) te sturen. Verder hebben wij de raad in december een collegeprogramma aangeboden waarin de beleidsmatige en financiële basis voor de komende jaren is gelegd. De inhoud van de planning & control rapportages hebben wij zo veel mogelijk beperkt tot die informatie die de sturing van de raad op hoofdlijnen zo veel mogelijk faciliteert.

In 2022 hebben wij daarnaast voor het eerst de programmabegroting (2023) digitaal ontsloten via de website van de gemeente met als doel om de informatiewaarde en de toegankelijkheid van deze rapportage verder te vergroten. De ingang van de Wet rechtmatigheidsverantwoording is een jaar uitgesteld en gaat in vanaf jaarrekening 2023. Het afgelopen jaar flinke stappen gezet in het verbeteren van de interne beheersing en de kwaliteit van bedrijfsvoering. De implementatie van het Three Lines model vormt hiervoor de basis. Dit model of deze methode staat voor de inrichting van de processen in de organisatie en de samenwerking op de verschillende niveaus in de organisatie. Ook de integrale aanpak van de diverse beheersingsinstrumenten, zoals risicomanagement, en de koppeling aan de bestaande P&C-cyclus is hierin meegenomen. In het Interne beheersplan 2022 – 2025 is vastgesteld dat vooralsnog, ook in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording, alleen de financiële processen opgepakt worden. Voor de desbetreffende teams is voor de 1e en 2e lijn gewerkt aan rollen, verantwoordelijkheden en kwaliteit. Doel is ook om de 3e lijn (Verbijzonderde interne controle (VIC)) niet meer alleen te bezien in het licht van achteraf komen kijken wat er fout is gegaan en nog gerepareerd moet worden, maar een VIC gericht op de kwaliteit(sontwikkeling) van de bedrijfsvoering.

Het afgelopen jaar zijn we gestart met het oppakken van de aanbevelingen uit het Rekenkamer onderzoek Privacy en Informatiebeveiliging (2022). In 2023 wordt hier verder uitvoering aan gegeven. De raad wordt hierover apart geïnformeerd. Fraude Wij zijn actief bezig met het onderwerp fraude, fraudepreventie en fraudebeheersing. Het personeelshandboek beschikt over een hoofdstuk Integriteit. Hierin zijn onder andere regels opgenomen omtrent de gedragscode, de vertrouwenspersoon en meldingen vermoeden misstand. Er is een actuele Fraude-/ Misbruik&Oneigenlijk gebruik risicoanalyse. Ook is er aandacht voor fraude en misbruik & oneigenlijk gebruik bij het opstellen van Werkplannen en de uitvoering van de verbijzonderde interne controle van de financieel kritische processen. Aan de hand van gesprekken met de betrokken medewerkers over de verschillende aspecten van het proces worden mogelijke fraude-/ misbruik & oneigenlijk gebruik risico’s in het en de mogelijke beheersmaatregelen (hard en soft) geïdentificeerd en opgenomen in het Werkplan. Tijdens de verbijzonderde interne controle wordt gecontroleerd of de beheersmaatregelen gewerkt hebben.

86

Jaarverslag ENSIA Burgers verwachten een betrouwbare overheid die zorgvuldig met informatie omgaat. Het gaat daarbij om het waarborgen van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Dat zorgt niet alleen voor betrouwbaarheid, maar ook voor een goede kwaliteit en continuïteit van de bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen. Om de verantwoordingslasten over informatieveiligheid te verminderen is op initiatief van gemeenten en de ministeries van BZK en SZW in 2017 ENSIA ontstaan. ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit en betekent eenmalige informatieverstrekking en eenmalige IT-audit. ENSIA streeft naar een zo effectief en efficiënt mogelijk ingericht verantwoordingsstelsel voor informatieveiligheid. Voor de verantwoording aan de gemeenteraad sluit ENSIA aan op de gemeentelijke planning & control-cyclus. ENSIA neemt de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) als uitgangspunt. Vanuit deze horizontale (gemeente brede) zelfevaluatie wordt eveneens de verantwoording aan de stelselhouders bij het rijk afgeleid, de zogenaamde verticale verantwoording.

De scope van ENSIA is als volgt: • Implementatie Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten (BIO) • Basisregistratie Personen (BRP) • Wet- en regelgeving voor Reisdocumenten (PUN en PNIK) • Digitale persoonsidentificatie (DigiD) • Gezamenlijke Elektronische Voorzieningen Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (GeVS/Suwinet). • Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) • Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) • Basisregistratie Ondergrond (BRO) • Waardering onroerende zaken (WOZ) Een verkorte weergave van de uitkomsten treft u aan in volgend overzicht: Domein

Bevindingen en door te voeren verbeteringen vanuit ENSIA 2022

Status 2021

Status 2022

BIO BRP

Score: zie CISO-verslag (vertrouwelijk) Geen steekproef, voor ENSIA voldoen wij aan de inzichtelijkheid in de BIO. Wij voldoen nog niet aan alle BIO-normen. Score Voldoende:

87%

100%

Reisdocumenten

Score Voldoende:

79%

100%

DigiD

Score: Voldoende 3 aansluitingen: (Goedgekeurd door IT-auditor) DigiD Burgerzaken; voldoet aan alle 21 punten DigiD Mijn inkomsten; voldoet aan alle 21 punten DigiD Formulieren HW; voldoet op 1 van de 21 punten niet Verbeterpunten met betrekking tot: Configureren webserver Score: Voldoende: 2 aansluitingen: - Gemeente Rotterdam voor IOAZ - Gemeente zelf voor P-wet (IOAW en Wgs) Score: Voldoende: Verbeterpunten met betrekking tot: - Dynamische omgevingsinformatie, afnemende partijen krijgen niet de meest actuele situatie te zien - Afnemende partijen krijgen niet de meest actuele situatie te zien Score: Voldoende: Verbeterpunten met betrekking tot: - Dynamische omgevingsinformatie, afnemende partijen krijgen niet de meest actuele situatie te zien - Afnemende partijen krijgen niet de meest actuele situatie te zien

42%

82%

45%

75%

SUWInet

BAG

BGT

87

BRO

WOZ

Score: Onvoldoende: Verbeterpunten met betrekking tot: - Controle op de kwaliteitseisen van de BRO - Taken en verantwoordelijkheden BRO helder belegt Score: Voldoende Verbetering: - Uitwisseling van data door middel van beveiligd berichtenverkeer laten plaatsvinden. - Uitvoering controles op naleving van de BIO voor de WOZ.

33%

77%

In 2022 is de Bestuursovereenkomst generiek interbestuurlijk toezicht 2022, met uitvoeringsprogramma, in werking getreden. Dit betekent dat 24/7 de IBT-gegevens te vinden zijn op de site van de provincie. Onze gemeente scoort in 2022 groen (5 of 6 van de toezichtgebieden scoren groen). Zie voor meer toelichting Bijlage 1 Interbestuurlijk toezicht. Niet financiële onrechtmatigheid In december 2022 heeft de raad een raadsinformatiebrief ‘Uitzonderingen op het normenkader 2022 voor de rechtmatigheidscontrole’ ontvangen, waarin is aangekondigd dat de raad een voorstel ontvangt om dit onderdeel uit het Treasurystatuut (interne regelgeving) uit te zonderen voor de rechtmatigheidscontrole 2022, zodat dit formele aspect geen gevolgen heeft voor de rechtmatigheidsverklaring. Bij het vaststellen van het normenkader is dit door de raad bekrachtigd. Optimaliseren inkooporganisatie In 2022 is er verder invulling gegeven aan de optimalisatie van de inkoopfunctie van de gemeente Hoeksche Waard. Deze optimalisatie heeft als doel om rechtmatiger en doelmatiger in te kopen. Er zal nog meer aandacht komen voor het sturen op lokaal, duurzaam, en sociaal inkopen. Het adviesrapport voor deze optimalisatie is in februari 2022 vastgesteld. Vervolgens is er een plan van aanpak opgesteld voor de implementatie hiervan. Dit loopt in 2023 door.

Het afgelopen jaar lag de prioriteit voornamelijk bij het verkrijgen van inzicht en overzicht. Hiervoor zijn onder andere stappen gezet in het opstellen van een aanbestedingskalender, het uitwerken van inkoopprocessen en structurele spend- en rechtmatigheidsanalyses. Klant centraal Onze omgeving verwacht dat gemeenten betrouwbaar, begripvol en eenvoudig opereren. Een gemeente die communiceert in begrijpelijke taal en de menselijke maat niet vergeet. Een ‘klantgedreven dienstverlening’ wordt daarbij steeds belangrijker. Onder klant verstaan wij hier: burgers, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Het centraal stellen van ‘systemen’ willen wij ook in onze bedrijfsvoering steeds meer gaan vervangen door het centraal stellen van onze (interne én externe) klanten. Hiervoor zullen we steeds vaker ‘in gesprek’ gaan over onze dienstverlening en onze dienstverlening bekijken vanuit het perspectief van onze klanten zodat wij diezelfde dienstverlening verder kunnen verbeteren. Lokaal inkopen In 2022 hebben wij verdere stappen gezet om het aandeel lokale inkopen te vergroten. Er is een aanpak opgesteld die zich richt op 4 pijlers. De activiteiten/resultaten in 2022 worden per pijler omschreven: 1. Actualisatie van het gemeentelijk inkoopbeleid Op 31 maart 2022 is het geactualiseerde inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld.

Met de aanpassingen aan het inkoop- en aanbestedingsbeleid vergroten we de kansen van lokale ondernemers op opdrachten bij de gemeente. 2. Bewustwording over het belang van lokaal inkopen (in- en extern) De ambitie lokaal inkopen is opgesteld: “Als het lokaal kan, doen we het lokaal”. 88

3. Monitoring In 2022 zijn we gestart met een uitgavenanalyse (ook wel spendanalyse genoemd) over het afgelopen boekjaar. Deze spendanalyse geeft ook inzicht in het aandeel lokaal inkopen over het totaal van de gemeentelijke inkopen. In 2021 was het percentage lokaal inkopen: 28,5%. 4. Kennis over aanbesteden vergroten bij lokale ondernemers Op woensdag 14 september 2022 organiseerden gemeente Hoeksche Waard en Ondernemersvereniging Hoeksche Waard een inspirerende en interactieve kennissessie in het kader van Lokaal Inkopen. Tijdens de kennissessie kregen ondernemers een beter beeld van hoe de inkoop bij een gemeente werkt, welke eisen er worden gesteld en wat er van ondernemers verwacht wordt. Invorderingsbeleid en afhandeling bezwaren ‘op maat’ Wij werken met de zogeheten ‘informele werkwijze’ in formele procedures. Dat betekent dat met inwoners – in hun procedure met ons- eerst wordt geprobeerd informeel het geschil (bij bezwaarschriften, klachten of een aanmaning op hun factuur) op te lossen, met een voor beide partijen aanvaardbare oplossing. In 2022 hebben wij, net als andere jaren, onze uitstaande vorderingen periodiek gemonitord. Daar waar sprake was van specifieke knelpunten en gegronde redenen bij burgers en bedrijven om hun openstaande vordering te voldoen, zijn maatwerkoplossingen geboden, bijvoorbeeld in de vorm van een afbetalingsregeling.

Het ging hier, mede door de beperkte omvang van het aantal openstaande vorderingen, om een beperkt aantal regelingen. In voorkomende gevallen hebben wij het principe van het persoonlijke contact zo veel mogelijk gehanteerd om op die manier ook 100% dienstverlenend te kunnen zijn naar onze “klanten”. In 2022 zijn van de ingediende bezwaarschriften (205 in totaal) er 62 informeel opgelost. Dat is 30 procent van het totaal aantal ingediende bezwaarschriften, hetgeen betekent dat de informele aanpak voor de behandeling van een bezwaarschrift goed werkt en we zoveel mogelijk dienstverlenend zijn voor onze ‘klanten’ Huisvesting Impact Corona De Corona-periode heeft grote invloed gehad op het werkplekgebruik door de nieuwe mogelijkheden van het plaats- en tijdonafhankelijk kunnen werken. Effectief heeft het jaar 2022 aangetoond dat nog steeds in mindere mate gebruik wordt gemaakt van de bestaande werkplekken. Hierdoor is (op bepaalde dagen in de week) een overcapaciteit ontstaan van het aantal beschikbare werkplekken. Daarnaast is tevens uit vervolgonderzoek onder medewerkers gebleken dat er grote behoefte is aan activiteitgericht werken. Bij activiteit-gerelateerd werken hebben werknemers niet langer een vaste werkplek, maar zoeken zij een werkplek die aansluit bij de activiteit die zij op dat moment willen uitvoeren.

Huisvestingsonderzoek Voor de huisvesting van de organisatie is in 2022 een huisvestingsonderzoek gestart Een extern adviesbureau werkt een aantal scenario’s hiervoor uit. In deze scenario's wordt gekeken wat de ideale huisvesting zou zijn om onze organisatieambities en wensen te ondersteunen. In dit breed opgezette onderzoek maken aspecten zoals de toename van het inwonersaantal, de tijdelijkheid van de units in Maasdam maar ook de kosten voor verduurzaming van de huidige panden een belangrijk onderdeel uit. Laatstgenoemde is van belang omdat we de gestelde duurzaamheidsdoelen voor het gemeentelijk vastgoed in 2030 willen behalen. Tegelijkertijd worden functionele eisen en wensen zoals

89

de mogelijkheden voor een goed uitgeruste raadszaal en een representatieve trouwzaal in dit onderzoek meegenomen. Huisvestingscenario’s In de uitwerking naar de scenario’s voor nieuwe huisvesting wordt door het adviesbureau niet alleen rekening gehouden met voornoemde strategische aspecten, maar ook met de uitkomsten van het werkplekonderzoek. Op basis hiervan wordt vervolgens onderzocht of alle teams en functies mogelijk gezamenlijk in één van de huidige locaties zouden passen, dus ofwel in het gemeentehuis van OudBeijerland ofwel in het gemeentehuis van Maasdam (eventueel na bouwkundige aanpassingen). Daarnaast worden mogelijkheden onderzocht voor volledige nieuwbouw of voor verbouw van een alternatieve locatie. Als laatste blijft de optie open om het huidige scenario van twee gemeentehuizen te handhaven. Vervolg De opdracht voor het verder vorm geven van het activiteitgericht werken én het ontwikkelen van scenario's voor de definitieve (lange termijn) huisvesting gemeente Hoeksche Waard wordt in 2023 verder uitgewerkt en zal naar verwachting in het derde kwartaal ter besluitvorming worden aangeboden. Organisatieontwikkeling Organisatieontwikkeling bestond in 2022 bij aanvang uit de volgende onderdelen: 1. Aanscherpen en actualiseren van de sturingsfilosofie 2. Oplossen knelpunten detailstructuur 3. Vervolg Overheidsontwikkelmodel. Hieronder worden zij toegelicht. 1.

Aanscherpen en actualiseren van de sturingsfilosofie Met teammanagers, OR, DT en bestuurders uit de vorige collegeperiode zijn gesprekken gevoerd over enkele thema's uit de sturingsfilosofie (rol directie, rol teammanagers, zelforganisatie en 100% dienstverlenend). Aanscherping en actualisering van de sturingsfilosofie is eind 2022 gekoppeld aan de aanbevelingen van het onderzoek Anderson naar cultuur en samenwerking en aan de motie van de Raad 010 Cultuuronderzoek. In een Raadsinformatiebrief zijn de processtappen beschreven om tot een plan van aanpak te komen om opvolging te geven aan de aanbevelingen van het rapport Anderson. Vanuit het management zijn er vervolgens drie ontwikkelthema’s voor organisatieontwikkeling benoemd en werkgroepen voor geformeerd: 1. Herijking besturingsfilosofie 2. Veilig werkklimaat en 3. Integraal samenwerken. Deze drie thema’s worden in 2023 verder uitgewerkt 2. Oplossen knelpunten detailstructuur Er is een knelpuntenanalyse opgeleverd over personele capaciteit. Een deel van de knelpunten is opgelost door bijvoorbeeld een herverdeling van taken of het wijzigen van de aansturing. Een aantal andere knelpunten zijn binnen de bestaande begroting opgelost; het betreft hier gewenste capaciteit om de basis op orde te brengen. Financiering is gevonden binnen de personele begroting en een structurele verlaging van het opleidingsbudget.

De Ondernemingsraad heeft met dit laatste ingestemd waarbij afgesproken is om medio 2023 te kijken wat het effect van de verlaging is op wensen en 90

behoeften waar het gaat om opleidingen. Een groot deel van de knelpunten betrof extra capaciteit die nodig is voor het uitvoeren van opgaven en doorlopende ambities. Deze knelpunten zijn meegenomen bij het collegeprogramma en via een uitgebreid bestuurlijk en politiek traject uiteindelijk gehonoreerd. 3. Vervolg Overheidsontwikkelmodel In verband met andere prioriteiten is dit onderwerp medio 2022 on hold gezet. Het werken met het model voegt weinig toe aan verbetering van de bedrijfsvoering. Wel zal er aandacht zijn en blijven voor procesgericht werken en wordt gestimuleerd dat vraagstukken integraal benaderd worden. Op dit moment worden er gesprekken gevoerd om te beoordelen of er een vervolg plaats vindt en zo ja, hoe daar invulling aan gegeven wordt. Communicatieve organisatie De gemeentelijke organisatie werkt volgens het principe 100% dienstverlenend en heeft een externe focus. Medewerkers en bestuur zijn op elk moment van de dag het visitekaartje van de organisatie en leveren met elke uiting een bijdrage aan de reputatie van en het vertrouwen in de gemeente. Alle medewerkers van gemeente Hoeksche Waard hebben daarom een communicatieve verantwoordelijkheid en het is goed dat zij zich daarvan bewust zijn. In een communicatieve organisatie zijn medewerkers zich bewust van hun omgeving. Zij hebben oog voor de wensen en behoeften van die omgeving en zijn klantgericht.

Medewerkers hebben de vaardigheid om vanuit de doelgroep te denken. Zij nemen dat als uitgangspunt voor hun handelen, bij het opstellen van beleid en het informeren en betrekken van doelgroepen. Dat laatste wordt steeds belangrijker omdat de gemeente Hoeksche Waard vaker inzet op participatietrajecten, waarbij inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden worden betrokken bij beleidsvorming of –uitvoering. Er wordt doorlopend gewerkt aan het trainen en verbeteren van de communicatieve vaardigheden en het omgevingsbewustzijn van medewerkers. Dit gebeurde in 2022 onder andere door het aanbieden van schrijftrainingen, het actualiseren van de schrijfwijzer en het uitbreiden van kennis op het gebied van het maken en analyseren van omgevingsbeelden voor relevante nieuwsthema’s. Duurzaamheid Als het gaat om het thema duurzaamheid, dan vraagt dit iets van elke inwoner, ondernemer en maatschappelijke organisatie. Maar ook van alle teams van de gemeente. Om de positieve aanpak en plannen rondom duurzaamheid te bewerkstelligen, zet de gemeente in op meerdere deelgebieden. Een doeltreffende communicatie en participatie is een belangrijk deelgebied, evenals duurzame inkoop en lokaal produceren. Vanuit de gemeente lopen er programmabreed diverse projecten die vooral extern georiënteerd zijn en een bijdrage leveren aan de doelstellingen uit het programmaplan Duurzaamheid.

Afgelopen jaar zijn door de Buitendienst de eerste elektrische en duurzame bedrijfsauto's aangeschaft conform overeenkomst. In 2022 is de uitgebreide renovatie van de locatie HWwerkt! aan de Jan van der Heijdenstraat afgerond. Deze bouw is duurzaam en grotendeels lokaal en circulair uitgevoerd.

91

3.7

Verbonden Partijen

Algemeen Een verbonden partij is volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Een financieel belang is: • Een bedrag dat aan de verbonden partij ter beschikking is gesteld en niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat; • Of het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Een bestuurlijk belang is zeggenschap door vertegenwoordiging in het bestuur of door stemrecht. Eerder door de Hoeksche Waardse gemeenten geharmoniseerd beleid ten aanzien van verbonden partijen Iedere gemeente heeft op basis van de eigen autonomie een eigen verantwoordelijkheid voor verbonden partijen. Voor de effectuering daarvan heeft de gemeente echter de andere deelnemende gemeenten nodig. Gezamenlijke aansturing en regievoering zijn nodig voor een gemeenschappelijke strategie. De gemeenteraden van de Hoeksche Waardse gemeenten hebben eerder daarom de Nota ‘Verbonden partijen gemeenten Hoeksche Waard’ vastgesteld (hierna: de Nota). Daarna is de Nota uitgewerkt (‘Uitwerking Nota verbonden partijen’). Op grond hiervan is vervolgens in beeld gebracht in hoeverre de governance bij de verbonden partijen op orde is en wat nog kan worden verbeterd.

Het blijkt dat bij de verbonden partijen waar de Hoeksche Waardse gemeenten aan deelnemen, de vereiste bestuurs- en beheersingsmiddelen in opzet en bestaan aanwezig zijn. Gebaseerd op het advies dat de Raad voor het openbaar bestuur heeft uitgebracht (‘Wisselwerking tussen gemeenteraden en verbonden partijen’) is de regionale notitie ‘Naar een goede wisselwerking tussen de raden en verbonden partijen’ opgesteld. De kernboodschap is dat in plaats van gebruik te maken van de formele weg het veel effectiever is om in gesprek te gaan met de verbonden partijen. Ook op het niveau van Zuid-Holland Zuid heeft een regionale raadswerkgroep/ denktank zich eerder gebogen over het onderwerp Grip op verbonden partijen. Deze werkgroep heeft in 2017 een opleverdocument opgesteld met daarin adviezen en aanbevelingen om de relaties te verbeteren tussen de gemeenteraden en de drie gemeenschappelijke regelingen op Zuid-Holland Zuid-niveau. Tijdens een themabijeenkomst in juni 2019 hebben de Hoeksche Waardse raads- en burgerleden hierover verder met elkaar van gedachten gewisseld. Afgesproken is dat er een werkgroep wordt samengesteld die zich over het mogelijke vervolg zal buigen. In januari 2021 is de auditcommissie mondeling geïnformeerd over de laatste stand van zaken.

Actualisatie beleid verbonden partijen Hoewel niet formeel door de gemeenteraad bekrachtigd, werden bij de start van de gemeente Hoeksche Waard bovenbeschreven eerder vastgestelde regionale nota's als richtlijnen beschouwd voor het beleid ten aanzien van de verbonden partijen. Op grond van de Financiële verordening gemeente Hoeksche Waard 2021 biedt het college de gemeenteraad periodiek een Nota verbonden partijen aan en stelt de raad de nota vast. In de loop van 2020 werd duidelijk dat naar verwachting in 2022 een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking zou treden. Deze versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden. Daarnaast worden de participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen vergroot. Gelet op deze impact heeft de auditcommissie in februari 2021 ingestemd met het voorstel om de actualisatie van het beleid ten aanzien van verbonden partijen (i.c. een Nota verbonden partijen) pas op te pakken als de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen werking is getreden, dit werd 1 juli 2022.

92

Eind juni 2022 is in het driehoeksoverleg afgesproken dat er een Startnotitie verbonden partijen wordt opgesteld, die er uiteindelijk toe zal moeten leiden dat een nieuwe Nota verbonden partijen ter besluitvorming aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Dit wordt in samenwerking tussen griffie en ambtelijke organisatie opgepakt. De Rekenkamer Hoeksche Waard is op verzoek van de raad in mei 2022 het Casusonderzoek verbonden partijen gestart. De onderzoeksvraag luidt: hoe zijn de sturing, controle en verantwoording ten aanzien van de verbonden partijen georganiseerd en wat is de uitwerking hiervan in de praktijk. Het eindrapport 'Grip op verbonden partijen! Balans bij drie verbonden partijen?' is op 21 december 2022 aan de raad aangeboden. Op voorstel van de begeleidingscommissie rekenkamer heeft de raad daarover op 7 maart 2023 besloten: 1. Het college op te dragen een startnotitie ‘Nota verbonden partijen’ op te stellen welke uiterlijk 1 juli 2023 door de raad kan worden goedgekeurd en vastgesteld. 2. Het college op te dragen, met de in beslispunt 1 vastgestelde startnotitie als leidraad, zo spoedig mogelijk na het zomerreces doch uiterlijk 1 december 2023 de raad een aangepaste ‘Nota verbonden partijen” voor te leggen ter goedkeuring en vaststelling. 3.

Om voor het zomerreces een oriënterende avond met de raad en het college te houden om vanuit de raad input op te halen voor de in beslispunt 2 vast te stellen nota, zodat per verbonden partij vastgelegd wordt hoe invulling gegeven wordt aan de 3 I’s waarvan het Rekenkamer rapport melding maakt: de mate en vorm van informatievoorziening, de gewenste inspanning ten aanzien van en gewenste mate van invloed op de met de gemeente verbonden partijen met als doel hier als raad meer grip op te krijgen. 4. Het college op te dragen om in samenspraak met de raad en de verbonden partijen, de in het rapport genoemde ontwikkelpunten ten aanzien van de drie onderzochte verbonden partijen, zo spoedig mogelijk na vaststelling van de in beslispunt 2 genoemde nota te implementeren. Beleidskader/ verordeningen De volgende notities en verordeningen vormen de basis voor het beleid voor verbonden partijen: • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV); • Wet gemeenschappelijke regelingen (gewijzigd per 1 juli 2022); • Financiële verordening gemeente Hoeksche Waard 2021; • Raadsbesluiten van de vijf voormalige gemeenten: o Vaststelling en uitwerking Nota ‘Verbonden partijen gemeenten Hoeksche Waard’); o Vaststelling notitie ‘Naar een goede wisselwerking tussen gemeenteraden en verbonden partijen in de Hoeksche Waard’; • Vaststelling Rekenkamerrapport risicomanagement.

• Doorwerking adviezen Denktank Grip op Gemeenschappelijke Regelingen Zuid-Holland Zuid. • Eindrapport Rekenkamer Hoeksche Waard 'Grip op verbonden partijen! Balans bij drie verbonden partijen?' en het raadsbesluit hierover van 7 maart 2023. Risicoprofiel Op grond van het BBV moet in de paragraaf ‘verbonden partijen’ per verbonden partij een risicoprofiel worden opgenomen. Voor deze risicoanalyse worden de financiële en bestuurlijke risico’s in beeld gebracht. In de betreffende programma’s staan we overigens ook uitgebreider stil bij de gemeenschappelijke regelingen met een hoog risicoprofiel. Financiële risico’s verbonden partijen Onderstaand overzicht geeft weer hoe de financiële analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. De vragen richten zich met name op de begrippen control en governance en daarmee op sturing, beheersing, verantwoording en toezicht. Bij een overwegend lage score is de eindconclusie van de financiële analyse dat ook daar laag wordt gescoord. De vragen zijn nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen 1. Omvang jaarlijkse financiële bijdrage

Laag < 450.000

2. Is het weerstandsvermogen in de verbonden partij toereikend?

Volledig

Gemiddeld 450.0001.000.000 Deels

Hoog > 1.000.000 Niet

93

3. Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van risico’s bij de verbonden partijen 4. In hoeverre is de gemeente financieel aansprakelijk? 5. Is de organisatie in staat om financieel bij te sturen? 6. Is de bedrijfsvoering van de organisatie op orde? 7. Is de kwaliteit van het risicomanagement van de organisatie op orde?

< 45.000

45.000100.000 Gedeeltelijk Deels Gedeeltelijk Gedeeltelijk

Niet Volledig Ja Ja

>100.000 Volledig Niet Nee Nee

Bestuurlijke (inhoudelijke) risico’s verbonden partijen Hieronder vermelden we op welke manier de bestuurlijke analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. Naast aandacht voor control en governance in de financiële analyse (de zogenoemde ‘hard controls’) komen ook de zogenoemde ‘soft controls’ aan bod. Denk hierbij aan begrippen als welwillendheid, leiderschap, integriteit en vertrouwen. Bij een overwegend lage score is de eindconclusie van de bestuurlijke analyse dat ook laag wordt gescoord. De vragen zijn ook hier nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen Laag 1. In hoeverre komt het gemeentelijk belang overeen met het belang van de Volledig organisatie? 2. Is er invloed op de samenstelling van het bestuur? Ja 3. Is de gemeente vertegenwoordigd in het bestuur (en in welke DB stemverhouding)? 4. Zijn er duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en Ja worden deze afspraken nagekomen? 5. In welke mate is er vertrouwen in bestuur en/of directie van de verbonden Maximaal partij? 6. Zijn er duidelijke afspraken over informatievoorziening? Ja 7. In hoeverre zijn de te leveren prestaties van invloed op de realisatie van Minimaal gemeentelijke beleidsdoelstellingen?

Gemiddeld Gedeeltelijk

Hoog Minimaal

AB/overig

Nee Nee

Gedeeltelijk

Nee

Gemiddeld

Minimaal

Gedeeltelijk Gemiddeld

Nee Maximaal

De gecombineerde financiële en bestuurlijke analyse leidt tot het volgende risicoprofiel van de gemeenschappelijke regelingen: Risicoprofiel verbonden partijen gemeente Hoeksche Waard (Positionering in het overzicht is alfabetisch en zegt niets over de onderlinge verhoudingen)

Hoog DGenJ ZHZ

Financieel risico

Veiligheidsregio ZHZ

Bres BV RAD Omgevingsdienst ZHZ

Schadevergschap HSL- Zuid, A16 en A4 SVHW

Laag

BV/CV OBHW Wegschap T unnel Dordste Kil

Laag

Bestuurlijk risico

Hoog

Ontwikkelingen verbonden partijen Nieuwe verbonden partijen Er zijn geen voornemens om verbindingen met nieuwe partijen aan te gaan.

94

Wijzigingen van bestaande verbonden partijen GR SVHW Het bestuur van de GR SVHW gaf in een brief van juli 2022 aan de deelnemende gemeenten aan dat er aanleiding bestaat de GR per 1 januari 2023 te wijzigen. De deelnemers hadden de gelegenheid hierop een zienswijze in te dienen. De raad heeft op 13 september 2022 besloten hiervan geen gebruik te maken. De gewijzigde GR is op 1 januari 2023 in werking getreden. Bij brief van 23 februari 2023 stelt het bestuur van SVHW de deelnemende gemeenten in de gelegenheid een zienswijze in te dienen op een voorstel tot 1e wijziging van de GR, die per 1 juli 2023 zou moeten ingaan. Aandachtspunten bij bestaande verbonden partijen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid De kosten van de jeugdhulp stijgen. Er maken meer jongeren gebruik van jeugdhulp, maar vooral de kosten per jeugdige zijn gestegen. Vanuit het Rijk zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de komende jaren. Daarbij is de intentie om vanuit de hervormingsagenda welke in 2023 zal worden geaccordeerd maatregelen te nemen ter beheersing van en waar mogelijk besparing op de kosten. Daarbij blijft de in gang gezette transformatie van de jeugdhulp, zowel vanuit de Serviceorganisatie Jeugd, de Stichting jeugdteams als vanuit de lokale gemeenten meer dan noodzakelijk.

Er is door AEF een bestuursopdracht uitgevoerd naar de wijze waarop we het jeugdhulpstelsel in ZuidHolland Zuid hebben georganiseerd. Het gaat bij dit onderzoek primair over de rol en taken van de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) en de Stichting Jeugdteams (SJT). Van de aanbevelingen is gebruik gemaakt door onder andere het vormen van een ontwikkelagenda jeugd, welke in 2022 is doorontwikkeld naar het programma “werk voor de jeugd” en de realisatie van de lokale contractering van SJT. Dit heeft ten doel het versterken van lokale grip en sturing. Conform het opgestelde lokaal transformatieplan ‘uitvoering jeugdhulp’ worden diverse projecten en pilots uitgevoerd, gericht op een betere, kwalitatief en kostenbeheersbare inrichting van het lokale jeugdhulpveld, met tot op heden SJT als de spil in dit geheel. De vervolgstap, is dit alles te plaatsen in het perspectief van een gebiedsgerichte 0-100 dienstverlening, waarbij voor jeugd de vervolgfase in het transformatieproces zal zijn om de visie vanuit het transformatieplan breder te gaan trekken richting de verschillende partners van de jeugdteams en de betrokken accounthouders binnen de gemeente.

Om hiertoe te komen is het van belang dat de gemeente het opdrachtgeverschap goed organiseert door een samenhangend overzicht en inzicht te creëren, zowel inhoudelijk als financieel, om van daaruit beter te kunnen monitoren en evalueren om te bezien of de gewenste effecten worden bereikt en deze waar nodig bij te sturen. Aandeel verbonden partijen In het volgende overzicht is het totale aandeel van bijdragen aan verbonden partijen afgezet tegen de totale gemeentelijke lasten weergegeven. (bedragen x €1.000)

95

Grafisch ziet het er als volgt uit:

Uit bovenstaand overzicht valt af te lezen in hoeverre de totale lasten per programma worden ingevuld met bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. In het volgende overzicht zijn de bijdragen per verbonden partij afgezet tegen de totale bijdragen aan verbonden partijen. In dit overzicht zijn de verbonden partijen waar de gemeente bijdragen (dividend) van ontvangt buiten beschouwing gelaten.

96

Overzicht verbonden partijen Onze gemeente neemt deel in onderstaande verbonden partijen.

A. Gemeenschappelijke regelingen GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Programma 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte/ Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien Taakveld 0.61 OZB-woningen 0.62 OZB-niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 7.2 Riolering 7.3 Afval Deelnemers De gemeenten Alblasserdam, Albrandswaard, Altena, Barendrecht, Brielle, GoereeOverflakkee, Hardinxveld-Giessendam, Hellevoetsluis, Hoeksche Waard, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Westvoorne en Waterschap Hollandse Delta Vestigingsplaats Klaaswaal Website www.svhw.nl Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit twee leden uit het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Hollandse Delta en een collegelid van iedere deelnemende gemeente. Onze gemeente is vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Van Waveren. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vier leden.

Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp. Er is ook een ambtelijke commissie, met als taak het algemeen bestuur gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle aangelegenheden over SVHW. Iedere deelnemer heeft een vertegenwoordiger in de commissie. Financieel belang Uittreding: Hiervoor stelt een onafhankelijke registeraccountant een liquidatieplan op. Het plan wordt door het algemeen bestuur vastgesteld. De daarin beschreven financiële verplichtingen zijn bindend. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door ten minste twee derde van het aantal deelnemers. Een onafhankelijke registeraccountant stelt het liquidatieplan op dat door het algemeen bestuur wordt vastgesteld. Kengetallen Financiële kengetallen Bedrag (x €1.000) Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in jaarrekening 2022 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022

1.121 122 849 847

Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

6.159 6.597 12%

Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

11%

GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Programma 1. Veiligheid Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer Deelnemers De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht Vestigingsplaats Dordrecht Website www.vrzhz.nl

97

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen), met behoud van lokale verankering, bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dit moet een doelmatige en slagvaardige hulpverlening verzekeren, mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het openbaar lichaam een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, met partners, organisaties en andere openbare lichamen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Aptroot, wethouder Boogaard is zijn vervanger. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en 3 tot 4 overige leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Aptroot. Financieel belang De deelnemende gemeenten waarborgen de betaling van rente en aflossing van de geldleningen die de Veiligheidsregio aangaat voor de uitvoering van zijn taak, in de verhouding tot het inwoneraantal op 1 januari van het dienstjaar waarin de geldlening wordt aangegaan. Uittreding: Dit is slechts mogelijk na wijziging van de verdeling van gemeenten in regio’s, als bedoeld in art. 8 Veiligheidsregio’s.

Het algemeen bestuur regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de gevolgen van uittreding. Opheffing: De regeling kan slechts worden opgeheven voor zover dit op grond van artikel 8 en 9 van de Wet Veiligheidsregio’s mogelijk is. Het algemeen bestuur stelt - na het horen van de raden van de deelnemende gemeenten - het liquidatieplan vast en regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de vereffening van het vermogen. Kengetallen Financiële kengetallen Bedrag (x €1.000) Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in jaarrekening 2022 7.244 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2022 -1.484 Eigen vermogen per 1-1-2022 3.309 Eigen vermogen per 31-12-2022 3.431 Vreemd vermogen per 1-1-2022 80.116 Vreemd vermogen per 31-12-2022 96.776 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) 4% Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) 3,4%

GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Programma Taakveld Deelnemers Vestigingsplaats

4. Onderwijs 6. Sociaal Domein en 7. Volksgezondheid en Milieu 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken, 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-, 6.81 Geëscaleerde zorg18+, 6.82 Geëscaleerde zorg 18-, 7.1 Volksgezondheid De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, HendrikIdo-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht Dordrecht

Website www.dienstgezondheidjeugd.nl Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Vanuit het beginsel van verlengt lokaal bestuur behartigt het samenwerkingsverband mede de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers, om het gebied evenwichtig en voorspoedig te ontwikkelen. De belangen worden behartigd door het bepalen van de hoofdlijnen van gewenste ontwikkelingen door sturing, ordening, integratie en in voorkomende gevallen uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, meer in het bijzonder huiselijk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid per deelnemer. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Blaak-van de Lagemaat, haar vervanger is wethouder Van Waveren. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en 4 leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Blaak-van de Lagemaat. Financieel belang In de begroting wordt aangegeven welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan het samenwerkingsverband.

De kosten die het samenwerkingsverband aan de deelnemers toerekent bestaan uit algemene kosten (toe te rekenen op basis van het aantal inwoners) en overige kosten (toe te rekenen aan de deelnemers die deelnemen aan die taken waarop de kosten betrekking hebben). De deelnemers zorgen ervoor dat het samenwerkingsverband altijd over voldoende geld beschikt om aan zijn verplichtingen tegen derden te kunnen voldoen. De deelnemers garanderen bovendien tegen iedere geldgever de nakoming van de huidige en toekomstige verplichtingen die de publieke 98

rechtspersoon op enig moment tegen die geldgever heeft. In 2021 is nog sprake van een solidariteitsbijdrage. Deze wordt afgebouwd naar nihil in 2023. Uittreding: Hiervoor is toestemming nodig van het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur regelt ook de (financiële) gevolgen. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door tenminste driekwart van het aantal deelnemende gemeenten. Het algemeen bestuur stelt het liquidatieplan op. Kengetallen Financiële kengetallen Bedrag (x €1.000) Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in jaarrekening 2022 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

21.810 -8 2.297 1.952 1.766 486 5,7% 80,1%

GR Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 Programma 2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte Taakveld Deelnemers

2.1 Verkeer en vervoer De gemeenten Haarlemmermeer, Kaag en Braassem, Alphen aan den Rijn, Lansingerland, Zoetermeer, Rotterdam, Zwijndrecht, Hoeksche Waard, Dordrecht, Moerdijk en Breda en de minister van Infrastructuur en Milieu Vestigingsplaats Rotterdam Website Wijze waarop de Verbonden Partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De regeling bevordert dat verzoeken om schadevergoeding die verband houden met de aanleg van de HSL-Zuid en de daartoe nodige verbreding, verlegging en reconstructie van de A16 en A4, en de beslissing op die verzoeken doelmatig, deskundig en op gelijke wijze worden behandeld. Deze regeling schept ook duidelijkheid voor de burgers over de bevoegde instantie. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid en1 plaatsvervangend lid per deelnemer, door de colleges uit hun midden aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Heij. Het dagelijks bestuur bestaat uit tenminste 3 leden. Onze gemeente is niet in het dagelijks bestuur vertegenwoordigd. Financieel belang De eventueel op grond van artikel 49 van de Wet op de ruimtelijke ordening (nu artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening) toe te kennen (plan)schadevergoeding komt volledig ten laste van het Rijk. In die zin heeft gemeente Hoeksche Waard geen financieel belang.

Uittreding: Een deelnemer kan uittreden bij besluit van de raad van de betrokken gemeente. Opheffing: De GR vervalt van rechtswege op 1 januari 2026. Kengetallen Financiële kengetallen Bedrag (x €1.000) Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in jaarrekening 2022 N.v.t. Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2022 N.v.t. Eigen vermogen per 1-1-2022 N.v.t. Eigen vermogen per 31-12-2022 N.v.t. Vreemd vermogen per 1-1-2022 N.v.t. Vreemd vermogen per 31-12-2022 N.v.t. Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) N.v.t. Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) N.v.t.

GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Programma 7. Economische zaken en milieu Taakveld Deelnemers

7.4 Milieubeheer De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht en de provincie Zuid-Holland

99

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website www.ozhz.nl Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder. Ook ondersteunt de dienst bij taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid en 1 plaatsvervangend lid per deelnemer. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp, zijn vervanger is wethouder Heij. De deelnemers hebben een gewogen stemrecht. Het dagelijks bestuur bestaat 5 leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van der Wulp. Financieel belang In de begroting wordt vastgelegd welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan de Omgevingsdienst. In een Bijdrageverordening die het algemeen bestuur vaststelt, worden de verschuldigde vergoedingen voor instandhouding van de Omgevingsdienst en de te leveren diensten vastgelegd. Uittreding: Uittreding is mogelijk na verkregen toestemming van het vertegenwoordigend orgaan. Uittreden kan alleen met inachtneming van een opzegtermijn van tenminste één kalenderjaar.

Het algemeen bestuur regelt de financiële en organisatorische gevolgen van de uittreding en stelt de verschuldigde schadeloosstelling vast. De schadeloosstelling bedraagt tenminste driemaal de jaaromzet van de betreffende deelnemer in het jaar waarin de deelnemer besluit uit te treden. In bijzondere omstandigheden kan het algemeen bestuur een andere schadeloosstelling vaststellen. Opheffing: Dit is mogelijk als meer dan driekwart van het aantal deelnemers daartoe besluit, mits die tenminste driekwart meerderheid van het aantal stemmen in het algemeen bestuur vertegenwoordigen. Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan vast, dat voorziet in de verplichting van de deelnemers tot deelneming in de financiële en personele gevolgen van de opheffing. Kengetallen Financiële kengetallen Bedrag (x €1.000) Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in jaarrekening 2022 1.841 Werkelijk resultaat van de verbonden partij in 2022 117 Eigen vermogen per 1-1-2022 3.056 Eigen vermogen per 31-12-2022 2.317 Vreemd vermogen per 1-1-2022 11.954 Vreemd vermogen per 31-12-2022 5.973 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) 20% Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) 28%

GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil Programma Taakveld Deelnemers Vestigingsplaats Website

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Dordrecht en Hoeksche Waard Dordrecht www.kiltunnel.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De dienst beheert en exploiteert de Kiltunnel en de aansluitende wegverbindingen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 2 leden van iedere deelnemer. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door de wethouders Van Waveren en Blaak-van de Lagemaat. Het dagelijks bestuur bestaat uit 1 lid van iedere deelnemer. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Van Waveren. Financieel belang Elk van de deelnemers waarborgt de betaling van rente en aflossing van de door het Wegschap te sluiten leningen en in rekening-courant op te nemen gelden, in overeenstemming met de hierboven vermelde percentages. Als hieruit voor de deelnemers betalingen voortkomen, verrekenen de deelnemers deze onderling, met gebruikmaking van dezelfde percentages. Uittreding: Hiervoor kan het algemeen bestuur voorwaarden opstellen. Opheffing: Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan op.

100