Inspraak raad HW 16.2.21 thema Korteweg mevr. Spaan

Inspraak raadsvergadering gemeente Hoeksche Waard 16.2.2021 Willy Spaan lid Comité Dorpsstraat en vml. secretaris Dorpsbelang Zuid-Beijerland Voorzitter, leden van de Raad, Het zoveelste rapport van de verkeerskundige adviseurs Goudappel Coffeng over ‘het probleem’ Korteweg ligt sinds vorige week ter inzage, nu met 4 oplossingsmogelijkheden in plaats van 1 ‘oplossing’ voor de Korteweg. Namens de vele inwoners van Zuid-Beijerland, met wie al vanaf begin van deze eeuw over een noodzakelijk vrijliggend fietspad langs de bestaande (tot 2018 80-km!) Korteweg werd gesproken, vragen wij dringend de volle aandacht van de raad voor dit heikele project, dat bijna 20 jaar lang door alle overheden is genegeerd en dat versmald is tot een verkeerskundig probleem. Het advies is daardoor eenzijdig, want is uitsluitend gericht op het streven het doorgaande snelverkeer ‘te bevorderen’. De gehanteerde criteria gaan volslagen voorbij aan alle door ons in de loop der jaren meermaals bij gemeente, waterschap en provincie naar voren gebrachte behoeften en belangen van het dorp en de inwoners van Zuid-Beijerland. U moet weten dat de Korteweg vanaf de 17de eeuw de enige ontsluitings- en toegangsweg is voor Zuid-Beijerland en de hele zuidwesthoek van de Hoeksche Waard, óók voor fietsers.

Dat zo’n doorgaande historische ontsluitingsweg aan het – in de afgelopen 50 jaar toegenomen – verkeer wordt aangepast, is natuurlijk logisch! Maar dan uiteraard ook voor de fietsers, zowel voor woon-school- en werkverkeer, als voor recreatie en toerisme in de zuidrand van de Hoeksche Waard. Inwoners en bezoekers van Zuid-Beijerland, Nieuwendijk, Tiengemeten en Zwartsluisje (jong en oud) kunnen niet op een veilige manier per fiets of te voet hun dorp in oostelijke richting verlaten. De klacht is al jaren dat de fietsroutes in de zuidrand niet op elkaar aansluiten. De recreatieve en toeristische activiteiten op de Hitsertse Kade en op Nieuwendijk/Tiengemeten zullen steeds meer bezoekers trekken, terwijl ‘het gezond fietsen’ op allerlei manieren gestimuleerd wordt en ook door de groeiende groep ouderen intensief wordt bedreven. Om per fiets van Zuid-Beijerland naar Numansdorp of Klaaswaal te komen, en vice versa, MOET je over de smalle Korteweg. Geen pretje (Dorpsbelang is daar vaak door klagende inwoners over aangesproken) en de drukke Korteweg wordt dan ook door fietsers, evenals door wandelaars en ruiters gemeden. Een goede en veilige ontsluiting voor fietsers is essentieel voor de toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van een dorp. De leefbaarheid en de aantrekkelijkheid ook voor vestiging in ZuidBeijerland nu en in de toekomst zijn daarmee gediend.

Aan het beleidsdoel van een toeristischrecreatieve as aan de zuidrand van de Hoeksche Waard wordt met een vrijliggend en doorgetrokken fietspad eveneens concreet invulling gegeven. In de door Goudappel voorgestelde varianten 1 en 2 wordt daarmee totaal geen rekening gehouden, aangezien van een nieuw aangelegd fietspad in die voorstellen helemaal geen sprake is. De bestaande Korteweg wordt ook GEEN ‘geloofwaardige veilige, want autoluwe fietsroute!’ maar blijft onveilig voor fietsers (om van wandelaars en ruiters maar helemaal niet te spreken), omdat het snelen zware verkeer van en naar het lange dijkdorp Zuid-Beijerland, de woonwijken aan de zuidkant, de Hitsertse Kade en het handels- en landbouwverkeer naar de Eendragtspolder gewoon gebruik zullen blijven maken van de bestaande Korteweg. Zoals de tellingen ook aangeven. Met de vorig jaar geverfde rode fietsstrook op het wegdek wordt de weg niet breder en niet veiliger voor fietsers. Fietsstroken blijven gewoon onderdeel van de rijbaan en bieden op een smalle weg als de Korteweg slechts schijnveiligheid. 1

Op de vele andere argumenten waarom varianten 1 en 2 absoluut geen voorkeur verdienen, zal ik in deze 5 minuten niet ingaan. In de varianten 3 en 4 (figuur 3.6 op p. 23) zijn in rood vrijliggende fietspaden getekend. De cultuurhistorische en landschappelijke waarden en de positie van de landbouwbedrijven lijken in deze ontwerpen in elk geval zoveel mogelijk gerespecteerd te worden. Onze voorkeur gaat echter uit naar variant 4 (figuur 3.9 p. 26) mét een toevoeging: Vanaf het begin is door ons met het waterschap gesproken over een vrijliggend fietspad aan de zuidkant van de bestaande Korteweg, dat aan de westkant van de Schoutsdijk doorgetrokken zou moeten worden naar de zuidkant van de Noord-Achterweg om na een paar honderd meter aan te takken op het kruispunt Noord-Achterweg/Ronduitweg, waar dan alle fietspaden samenkomen, ook richting Oud-Beijerland. Dit stukje Noord-Achterweg is sinds enkele jaren zelfs verboden voor (brom)fietsers, waardoor de toegankelijkheid van ons dorp voor fietsers nog meer is verminderd i.p.v. verruimd. Het doortrekken van het fietspad is ook logisch met het oog op de toekomstige uitbreiding (aan de noordkant van de Dorpsstraat) en ontsluiting van de woonwijk Akkerwinde tot aan de Ronduitweg, evenals met het oog op het dan op elkaar aansluitende fietspadennetwerk in de HW West.

Bovendien is dan niet iedereen meer verplicht te fietsen via de Schoutsdijk en de Dorpsstraat. Deze dijkroute is niet veilig wegens de geparkeerde auto’s op de rijweg, maar wordt ten onrechte bestempeld als ‘een veilige fietsroute’. De rijweg van de bestaande Korteweg en de bochten van de aantakkingen met de dijken aan weerszijden zouden ook in deze variant verbreed kunnen, zoals vanaf het begin al de bedoeling was. Dat is in variant 4 echter nagelaten, waardoor deze variant laag scoort. Een opgewaardeerde variant 4 (natuurlijk met behoud van minstens één rij knotwilgen!) zou de toegankelijkheid van Zuid-Beijerland en de veiligheid voor fietsers, zowel scholieren en inwoners als recreanten en sporters aanzienlijk verbeteren en de leefbaarheid en de omgevingskwaliteit van ZuidBeijerland flink bevorderen. Dan is er sprake van een in alle opzichten toekomstgerichte integrale visie en aanpak. Handhaving en verbetering van de bestaande Korteweg-route met doorgetrokken fietspad is financieel verreweg het gunstigste alternatief. Bovendien behoeft er weinig nieuw asfalt te worden aangelegd en de historische wegpatronen blijven ‘afleesbaar’ in de polder en hun functie behouden. Als er vragen zijn, wil ik die graag beantwoorden en mocht u behoefte hebben aan een rondleiding ter plaatse, dan kunnen wij daar ook voor zorgen. Dank u wel.

1. Antwoord op vraag heer Van Prooijen vanuit de raad: Neen, wij zijn nooit door de gemeente/SOHW of het WSHD bij de planvorming van Goudappel Coffeng betrokken. Van participatie is geen sprake geweest. Op 22.12.20 zijn we door de betrokken ambtenaar mw. Luyten online over het verwachte deelrapport van Goudappel over de Korteweg en de te volgen procedure geïnformeerd.

2. Aanvulling gemotiveerde bezwaren tegen varianten 1 en 2 toegezegd aan heer Westdijk: Cultuurhistorisch De Korteweg ligt in de Numanspolder, een zogeheten ‘tussenwaspolder’ (bedijkt in 1642) tussen de beide ‘aanwaspolders’ Groot Cromstrijen (1625) en Groot Zuid-Beijerland (1631) in. Het type tussenwaspolder behoort tot de uitzonderingen in de HW; deze heeft een wel heel bijzondere ontstaansgeschiedenis. De ambachtsheerlijkheden van Cromstrijen en Zuid-Beijerland waren het begin 17de eeuw niet eens en de bedijking van de polder Groot Zuid-Beijerland mocht niet aantakken op de eerdere bedijking 2

van Groot Cromstrijen. Later heeft men zich verzoend en is in 1642 de Numanspolder ontstaan met naar het noorden toe een ‘tussenwas’ tussen de bestaande Middelsluissedijk onder Cromstrijen en de Schoutsdijk onder Zuid-Beijerland. Daarom is in de tussenwas van de Numanspolder de Korteweg aangelegd tussen de beide polderdijken in en daarom is deze Korteweg nog geen kilometer lang. De nieuwe gronden van de Numanspolder werden tussen beide ambachtsheerlijkheden verdeeld en gemarkeerd door een scheidslijn, ‘het Scheid’. Die historische grenslijn werd zichtbaar afgebakend door een scheidsloot en een scheidweg. De scheidsloot loopt vanaf de Schenkeldijk Zuid-Beijerland op de grens met de Molendijk Numansdorp kaarsrecht naar het noorden toe door de Numanspolder en wordt voortgezet door de Scheidweg tussen de oudere polders Klein Zuid-Beijerland (1615) en Klein Cromstrijen (1615) onder Klaaswaal. Dit historische ‘Scheid’ is nog steeds als een duidelijke grenslijn tussen de beide ambachtsheerlijkheden (later gemeenten) in het landschap te herkennen. Door de met knotwilgen omzoomde Korteweg wordt dit benadrukt. Het bomenlint symboliseert de handreiking tussen de beide ambachtsheerlijkheden. De nieuw getekende 80 km-weg tussen de Middelsluissedijk en de Schoutsdijk ligt op een paar honderd meter afstand parallel aan de bestaande Korteweg.

Dit verruïneert het oorspronkelijke polderpatroon en bevordert de ‘leesbaarheid’ ervan niet. Landschappelijk betekent deze doorsnijding versnippering en verrommeling van het landschap. Temeer daar de boerderij van de firma Visser met omliggend bouwland door de nieuwe weg zal worden afgesneden van het land aan de overkant van de nieuwe weg. Dat geldt ook voor het land van Novifarm. Er blijft slechts een schadelijk, (bij variant 1 gerend) stuk tussen beide wegen over. De bedrijfsgebouwen van Visser komen geheel geïsoleerd te liggen, wat funest is voor dit gezonde en degelijke bedrijf met opvolging. Verkeerstechnisch levert de nieuwe doorsteek slechts een minuut tijdwinst op. Bovendien betekent het dat er vier gevaarlijke oversteekplaatsen voor kruisend verkeer binnen 1 kilometer gecreëerd worden: De beide noord-zuid lopende dijkwegen Middelsluissedijk en Schoutsdijk, plus twee kruisende oversteekplaatsen in de nieuwe polderweg voor het langzame landbouwverkeer (max. 30 km/uur) van beide bedrijven, waarvan de aaneenliggende landerijen bereikbaar moeten blijven. Dit levert nieuwe en risicovolle verkeerssituaties op, zeker op een doorgaande 80-km-polderweg. Voor het normale(!) doorgaande landbouw- en bestemmingsverkeer over de Middelsluissedijk en Schoutsdijk zal de nieuwe kruisende 80km-weg een even onwenselijke barrière als risicovolle kruising vormen.

Of er moeten veel te ingrijpende en kostbare kunstwerken (rotondes, tunnels) gebouwd worden, die niet passen in het bedijkingenlandschap en zeker niet zo dicht bijelkaar. De Noord-Achterweg, waarop de nieuw getekende parallelweg aansluit, is geen adequate ontsluitingsweg voor het hele dorp Zuid-Beijerland, noch een representatieve toegangsweg. De Noord-Achterweg, de naam zegt het al, ontsluit slechts het noordelijke deel van het dorp. Vanuit de Noord-Achterweg is de Dorpsstraat (lange hoofdstraat) en zijn de zuidelijke dorpsdelen en faciliteiten in de Eendragtspolder heel slecht te bereiken, wat bovendien nieuwe verkeersstromen voor de Tuinweg en Oranjeweg zou meebrengen. Algemeen De verkeerskundige analyse van Goudappel Coffeng is kortzichtig, want stopt bij de Schoutsdijk: het aansluitende vervolgtraject is niet onderzocht. Naar de conditie van de achterliggende NoordAchterweg, Ronduitweg en verlengde Hogeweg onder Zuid-Beijerland, waarvoor Dorpsbelang al vanaf 2016 bij alle overheden aandacht vroeg, is niet gekeken. Een verstandig besluit over één van de vier voorgestelde varianten kan naar onze mening alleen in samenhang met de planning voor de rest van het wegennet worden genomen en zou in dit stadium ondeskundig en onverantwoord zijn. Andere argumenten 3

De noodzaak van een vrijliggend en doorgetrokken fietspad, verbetering van de ontsluiting en de leefomgevingskwaliteit van Zuid-Beijerland en omgeving, alsook het belang voor recreatie- en toerisme zijn uitgelegd in de inspraak.

Een overzicht van de gang van zaken rond dit thema vanaf 1992: 1992 Comité Dorpsstraat Zuid-Beijerland begint B&W en raadsleden van de gemeente Korendijk te informeren over de overlast die de doorgaande verkeersroute S40 over het langgerekte bewoonde dijkdorp: Schoutsdijk, Dorpsstraat (centrum van het dorp) en Molendijk in toenemende mate veroorzaakt. Vanaf 1992 pleit het comité bij wethouder Molendijk en in raadsvergaderingen voor een randweg die het bewoonde dijkdorp van doorgaand verkeer ontlast. Zij verzet zich tegen de aanleg van drempels, slingers en bloembakken, die de geluids- en stankoverlast en de schade door trillingen en bevingen aan de oude niet-onderheide dijkhuizen aan de 17de eeuwse dijk alleen maar verergeren en de intensiteit van het vrachtverkeer en het doorgaande snelverkeer niet doen afnemen, maar de onveiligheid voor fietsers, m.n. fietsende kinderen en ouderen doen toenemen. Zij verwijst daarbij naar de riante randweg ‘het Buitenom’ van Piershil en Nieuw-Beijerland (met vrijliggend fietspad, groenstrook en langzaam/landbouwverkeersweg), terwijl het aantal dijkwoningen in Piershil en Nieuw-Beijerland dat door het Buitenom ontlast wordt een fractie is van het aantal dijkhuizen aan het lange bebouwingslint Schoutsdijk, Dorpsstraat en Molendijk in ZuidBeijerland.

(Het in het buitengebied gelegen Zwartsluisje wordt dan nog buitenbeschouwing gelaten.) Na 1992 Vertegenwoordigers van het Comité Dorpsstraat spreken met heemraad Bijl van waterschap De Grote Waard en spreken in op de Verenigde Vergadering en op betreffende commissievergaderingen van het waterschap om te pleiten voor de aanleg van een randweg voor doorgaand verkeer parallel aan het dijkdorp. VV-leden en raadsleden oriënteren zich nader bij onze Comitéleden. 2002 De zogenoemde Omleidingsroute langs Zuid-Beijerland wordt geopend. Vanaf de A29 loopt de bestaande route over de Provincialeweg N487, stukje Middelsluissedijk WZ, Korteweg, stukje Schoutsdijk, Noord-Achterweg, Ronduitweg en wordt de bestaande Hogeweg tussen Zwartsluisje en de Oranjeweg iets verbreed en vanaf de Oranjeweg doorgetrokken naar de Ronduitweg met een aantakking op een nieuwe rotonde op de Ronduitweg. Ernaast worden geen fietspaden aangelegd. Vanaf 2002 was het zonneklaar dat er langs een 80-kilometerweg als de smalle Korteweg een (wettelijk verplicht) vrijliggend fietspad ontbrak. Er werd door het waterschap en de betrokken gemeente Korendijk besloten dat het fietspad met voorrang vóór 2005 zou worden gerealiseerd. Na 2005 laat de landschapsarchitect van het waterschap Harry Ramler ons diverse tekeningen zien om het nieuwe fietspad aan de zuidkant van de Korteweg optimaal landschappelijk in te passen.

Aangestuurd door een spontane handtekeningactie vanuit inwoners pleit het Comité Dorpsstraat later Duik in de Dijk en Dorpsbelang Zuid-Beijerland voor behoud van ten minste één rij knotwilgen aan de te verbreden Korteweg. Dit vanwege het aantoonbare cultuurhistorische en landschappelijke belang. Rond 2015/16 op uitnodiging van waterschap Hollandse Delta vindt in Ridderkerk een gesprek plaats tussen Lilette Willems en Dorpsbelang Z-B over de beste route voor het aan te leggen fietspad. Mw. Willems ging uit van de toeristische fietsroute op papier, maar was nooit ter plaatse geweest en ging niet uit van de behoefte en veiligheid in de praktijk. (Sander Houweling van WSHD was daarbij 4

ook betrokken.) Ten behoeve daarvan is bijgaande plattegrond gemaakt met voorkeur voor de donkerblauw gekleurde verbinding met de bestaande fietspaden aan de Ronduitweg. Zie bijlage. Voorts nooit meer iets van het waterschap vernomen. In mei 2016 Dorpsbelang brengt B&W en raad van Korendijk, als ook het college van Dijkgraaf & Heemraden van Waterschap Hollandse Delta per formele brief (met cc aan SOHW) op de hoogte van de gebreken aan de infrastructuur en de ontsluiting van Zuid-Beijerland en omgeving. Tijdens het kerndebat met inwoners ter voorbereiding van de Omgevingsvisie Korendijk op 9 mei 2016 in Zuid-Beijerland was verbetering van de in deze brieven beschreven infrastructuur als grootste behoefte naar voren gekomen. Aan beide overheden werd dringend aandacht gevraagd voor het probleem van de infrastructuur in Zuid-Beijerland en werd verzocht daarover nader met de beide besturen te mogen spreken. Op die verzoeken werd door beide overheden niet ingegaan; sterker er werd nooit meer iets vernomen, ook niet van raadsleden. In 2016 bespreken vertegenwoordigers van de (door de gemeente Korendijk ingestelde meedenkgroep) Dorpsbelang Zuid-Beijerland de problematiek ‘vorkenstructuur en Korteweg’ (reeds vermeld in het Regionaal Verkeers- en Vervoersplan RVVP uit 2013) met ambtenaren van SOHW in Strijen (o.a. Jaap Groeneweg). Het gesprek vindt plaats op initiatief van Dorpsbelang.

2016/17 Dorpsbelang Zuid-Beijerland tekent bij WSHD bezwaar aan tegen permanente afsluiting van de Noord-Achterweg (tussen Schoutsdijk en Ronduitweg) voor (brom)fietsers. Dit bezwaar werd door de geschillencommissie niet gehonoreerd. Intussen bleef de maximumsnelheid op de Middelsluissedijk, Korteweg, Schoutsdijk en Noord-Achterweg 80 km zonder een apart fietspad. Op 9.3.2017 wordt de situatie door Dorpsbelang Zuid-Beijerland in aanwezigheid van B&W Korendijk uitgelegd en besproken op de jaarlijks door de meedenkgroep verplicht gehouden dorpsvergadering in een goed gevulde Eendrachtshoeve. Dorpsbelang ontvangt bijval en opnieuw klachten met verzoeken van inwoners, die later schriftelijk en mondeling aan de gemeente Korendijk worden kenbaar gemaakt. Op 20.4.17 wordt door vertegenwoordigers van het Dijkenoverleg Korendijk, waartoe ook Comité Dorpsstraat Z-B behoort, op het provinciehuis Z-H gesproken met gedeputeerde Floor Vermeulen en zijn staf. Er wordt aandacht gevraagd voor de algemene verkeersproblematiek op bewoonde dorpsdijken en de zgn. vorkenstructuur, die in voorbereiding is. Met name de noodzaak van een vrijliggend en doorgetrokken fietspad langs de Korteweg, Schoutsdijk en Noord-Achterweg met een logische aantakking op het bestaande fietspad van de Ronduitweg wordt bij provincie uitgelegd.

Verzoek aan Provincie Zuid-Holland om zich voor realisatie daarvan in te zetten. Interessant citaat uit de nota die bij de provincie is achtergelaten: - Bestaande omleidingsroute/randweg Zuid-Beijerland: M.n. de Hogeweg is te smal voor nog meer zwaar- / landbouwverkeer en daar ontbreekt een fietspad. Hetzelfde geldt voor de Noord-Achterweg en de Korteweg, wat een gevaarlijke schoolroute naar Klaaswaal is. De ontsluiting via de Noord-Achterweg zal frequenter worden gebruikt nu het woningbouwproject Akkerwinde aan de Noord-Achterweg wordt voltooid en in de toekomst wordt uitgebreid. Ook zal de huidige uitbreiding van het Zuid-Beijerlandse bedrijventerrein De Leeuw aan de Noord-Achterweg meer verkeer over de Korteweg, Schoutsdijk en Noord-Achterweg genereren. 2018 Heemraad Robijn kondigt met veel tamtam in de krant aan dat het waterschap op de hierboven genoemde route de maximum snelheid tot 60 km beperkt. Hij vergat te vermelden dat WSHD daarvoor 16 jaar lang in overtreding was geweest. Intussen bleef m.n. de smalle Korteweg zonder fietspad onveilig voor wandelaars, fietsers en ruiters (er ligt een manege naast). 5

2020 Ontwerpnota ‘Strekken van Korteweg’ verschijnt. In de afgelopen jaren is er in stilte bekokstoofd – zonder omwonenden en inwoners van Zuid-Beijerland b.v. via de door de gemeente Korendijk ingestelde meedenkgroep Dorpsbelang Zuid-Beijerland erbij te betrekken – dat er een nieuwe doorgaande 80 km-verkeersweg van nog geen kilometer lengte parallel aan de bestaande Korteweg moet worden aangelegd om nog geen minuut tijdwinst te behalen en dat de Korteweg nog steeds geen fietspad krijgt onder het mom dat de Korteweg dan minder druk wordt. Dat het lange dijkdorp, het centrum met aan de zuidzijde een woonwijk, een landbouwpolder en recreatieoord Hitsertse Kade, ontsloten blijft worden door de Korteweg en niet ontsloten zal worden door de nieuwe parallelweg wordt over het hoofd gezien. De Korteweg zal voor fietsers even onveilig blijven. 2020 Heemraad Van Nes komt met het plan fietsstroken op de Korteweg aan te brengen, maar fietsstroken blijven gewoon onderdeel van de rijbaan en bieden op een smalle weg als de Korteweg slechts schijnveiligheid. Zuid-Beijerland, november 2020 Dorpsbelang Zuid-Beijerland/Duik in de Dijk Bijlage: Korteweg fietspad voorkeurstraject 2017

6