Initiatiefvoorstel Openbare toiletten

Inititatiefvoorstel (art. 46) Versie 1.2 10 april 2025

Naam: Jeanette Kuipers CDA Hoeksche Waard Coen Raijer D66 Hoeksche Waard Datum: 10 april 2025 Onderwerp Openbare toiletten in de Hoeksche Waard. Inleiding Toiletten horen gewoon bij een gastvrije gemeente. Iedereen heeft ze weleens nodig, ook in de openbare ruimte. Het winkelend publiek, het uitgaanspubliek, toeristen, dagjesmensen, mensen met kinderen, ouderen, kortom bijna iedereen maak je blij met voldoende en toegankelijke toiletten. Maar buik- en blaaspatiënten hebben vaker en sneller een toilet nodig: binnen vijf minuten. Daarom zijn er in winkel- en verblijfsgebieden openbare en/of opgestelde toiletten nodig. Beoogd effect Dit initiatiefvoorstel beoogt de Hoeksche Waard te transformeren tot een toegankelijke en gastvrije gemeente door middel van een drievoudige aanpak: 1) garanderen van minimaal één overdag beschikbaar toilet per dorpskern via hergebruik bestaande infrastructuur, 2) actieve participatie van lokale organisaties in het openstellen van toiletten met integratie in de Hoge Nood App, en 3) realisatie van tenminste vijf strategische toiletvoorzieningen in het buitengebied ter ondersteuning van recreatieve fiets- en wandeltochten. Met het vaststellen van dit initiatief willen we de gemeente heldere kaders en een agenda meegeven om de Hoeksche Waard nog beter op de kaart te zetten als een plek waar iedereen meetelt en waar iedereen welkom is.

Dat is noodzaak voor onze inwoners en bezoekers, dat is nodig voor een groeiende gemeente en is gewenst voor gastvrij toerisme en recreatie. Meer toiletten betekent: minder eenzaamheid en sociaal isolement, meer zelfredzaamheid, minder zorgkosten (preventie). Maar ook meer gastvrijheid, een aantrekkelijker gemeente en mensen die langer in een verblijfsgebied blijven hangen. Dit biedt ook economische kansen: hoe langer mensen blijven, hoe meer geld ze uitgeven. Zo realiseren we daadwerkelijk maatschappelijke impact, een win-winsituatie. Over vijf jaar staan in de Hoeksche Waard voldoende toiletten om het aantal toiletthuisblijvers te halveren. En binnen 1 jaar is het aantal aangemelde toiletten op de Hoge Nood app in de Hoeksche Waard verdubbeld van 25 naar 50 stuks.

Format VII – Initiatiefvoorstel

Voorgestelde aanpak en beslispunten: 1. In de Dorpskernen: basisvoorziening realiseren via bestaande infrastructuur 1.1 Inventarisatie en optimalisatie huidige voorzieningen - Het college stelt binnen drie maanden een actueel overzicht op van alle publiek toegankelijke toiletten in dorpskernen, inclusief openingstijden en toegankelijkheid voor mindervaliden. Hierbij wordt samengewerkt met beheerders van: • Gemeentelijke gebouwen (stadhuis, bibliotheken, sporthallen) • Buurthuizen en zorginstellingen • Horecazaken tijdens openingsuren -

Voor tien kernen zonder permanente voorziening wordt een “toilethub” gecreëerd bij een centraal gelegen publiek gebouw (bijv. bibliotheek of dorpshuis) met verlengde openingstijden tot minimaal 19:00 uur.

1.2 Bewegwijzering en digitale zichtbaarheid Alle toiletlocaties krijgen binnen zes maanden uniforme bebording met pictogrammen en afstandsaanduidingen. De gemeente neemt het aanmelden bij de Hoge Nood App over voor de Hoeksche Waard, met een jaarlijkse updatecyclus. 2. Participatiestrategie voor organisaties en ondernemers 2.1 Convenant openstellingsbereidheid Het college sluit binnen een jaar een convenant met lokale organisaties (winkels, horeca, zorginstellingen) die hun toiletten openstellen buiten eigen gebruikstijden. We streven daar tenminste 30 locaties in de Hoeksche Waard Deelnemers ontvangen: - Vermelding in gemeentelijke campagnes - ToiletAlliantie-certificering - Een jaarlijkse vergoeding van €500 voor schoonmaakkosten 2.2 Ondersteuning in de praktijk Een nieuw op te richten “Toiletteam” (0,4 FTE>) ondersteunt deelnemers bij: • Aanpassingen voor rolstoeltoegankelijkheid • Integratie in de Hoge Nood App 3. Strategische toiletvoorzieningen buitengebied 3.1 Plaatsingscriteria Vijf nieuwe toiletunits komen op locaties die voldoen aan: • Aansluiting op bestaande recreatieroutes (LF-routes, wandelknooppunten) • Nabijheid van OV-knooppunten of parkeerplaatsen • Minimale afstand van 3 km tussen voorzieningen 3.2 Kostenefficiënt ontwerp Format VII – Initiatiefvoorstel

Het voorstel is om te kiezen voor sobere units, met lage onderhoudskosten. Te denken valt bijvoorbeeld aan een concept zoals PAAVO – Kazuba droogtoiletten, waarbij de voorkeur uitgaat naar een variant die ook geschikt is voor mindervalide personen.

4. Implementatiestructuur 4.1 Bestuurlijke regie Een wethouder krijgt portefeuilleverantwoordelijkheid voor “Publieke Toegankelijkheid” met: • Kwartaalrapportages over voortgang • Bevoegdheid tot het aangaan van publiek-private partnerships • Budgettaire herschikkingsbevoegdheid tot €25.000 4.2 Monitoring en evaluatie De effectmeting richt zich op: • Halvering toiletthuisblijvers binnen vijf jaar (via enquêtes) • 90% dekking Hoge Nood App binnen twee jaar • 80% tevredenheid over bereikbaarheid (jaarlijkse peiling) 5. Financiële paragraaf 5.1. Investeringen 5.1.1. In de dorpskernen Deze investeringen bestaan uit: - Contact leggen met bestaande locaties en beheerders - Uitwerken convenant - Tegemoetkoming voor het schoonhouden van de deelnemende toiletten. 5.1.2 In de buitengebieden Voor realisatie en eerste drie jaar beheer wordt een krediet van €100.000 vrijgemaakt (€20.000 per unit), in overleg bijvoorbeeld te financieren uit: • • •

?% herschikking binnen programma Openbare Ruimte en/of programma Levendige dorpen ?% bijdrage Regiodeal(?) ?% subsidie Provincie Zuid-Holland (?)

5.2. Meerjarenbegroting (structureel) : 5.2.1. In de dorpskernen - Toiletteam – bestaande uit ambtelijke capaciteit ter grootte van ?? (in overleg te bepalen) om convenant op te stellen en uit te venten. - Tegemoetkoming jaarlijks aan beheerders en eigenaren toiletten voor schoonhouden. 5.2.2. In het buitengebied - Onderhoud voor de eerste drie jaar zijn begroot in de initiële investering

Format VII – Initiatiefvoorstel

Communicatie • • • •

Inwoners: bekendmaking via de reguliere en sociale media Toeristen: integratie in regionale route-apps en VVV-materiaal Zorgafhankelijken: samenwerking met thuiszorgorganisaties Scholen: lespakketten over toiletgebruik openbare ruimte

Uitvoering Zie het stappenplan bij de beslispunten

Raadsleden Naam: Fractie: CDA

Jeanette Kuipers

Format VII – Initiatiefvoorstel

Coen Raijer D66