Inbreng D66 begroting 2024 ev

Betoog begroting D66 Voorzitter, raadsleden, geachte inwoners, We hebben het hier vandaag over ons gezamenlijke huishoudboekje. Per jaar gaat daar bijna 250 miljoen euro in en uit. Dat is ongeveer 2750 euro per inwoner. En net als in het persoonlijke huishoudboekje van iedereen in Nederland is er een hoop aan de hand in ons budget. Alles wordt rap duurder en het op tijd geleverd krijgen van goederen en diensten wordt steeds lastiger. Gelukkig is de Hoeksche Waard een welvarende gemeente. Ofschoon ook in onze gemeente armoede steeds vaker aan de orde is, hebben we het In vergelijking met anderen gemiddeld genomen heel erg goed. Ons zeer riante spaarbankboekje helpt daarbij in positieve zin. We gaan niet zo maar failliet. Maar onze welvaart staat dus wel behoorlijk onder druk. Het is het dus logisch dat we als gemeente de komende periode wat meer op de kosten gaan letten. Net als thuis slim boodschappen doen, niet onnodig het licht en de verwarming aanzetten en kijken waar we overbodige uitgaven kunnen stoppen. Daar hoort ook bij dat we kijken of we de inkomsten wat kunnen verhogen. Dat doen we dus ook dit jaar. De gemeentebelasting gaat ongeveer met gemiddeld 20 euro per gezin omhoog. Daarmee zijn we nog steeds niet erg ‘duur’ in relatie tot onze dienstverlening. Tot zo ver niks geks en houden we ons huishoudboekje prima droog.

Maar als we vooruit kijken dan zien nog veel meer zwaar weer opkomen. Vooral uitgaven voor zorg en huishoudelijke hulp zullen nog behoorlijk gaan oplopen de komende jaren. En of dat nog niet spannend genoeg is zal de vergoeding die we daarvoor krijgen vanuit het rijk flink dalen. Iedereen voelt op zijn klompen wel aan dat dit vraagt om creatieve en soms rigoureuze maatregelen. En dan kom ik bij twee grote zorgen die ik met u wil delen: Mijn eerste zorg is dat we met elkaar als gemeentebestuur nog steeds te weinig bezig zijn met het grotere plaatje. Te vaak zijn we nog bezig met de korte termijn en gaan we uit van hoe we de zaken in het verleden hebben aangepakt. Ondanks dat we al heel vaak aan het college gevraagd hebben om te komen met een visie voor de langere termijn, hebben we die nog steeds niet. Het goede nieuws is dat we dit jaar mede op initiatief van D66 een motie hebben aangenomen die het college opdraagt die visie te maken, maar het gaat naar ons idee te langzaam. Ik wil graag nog een keer uitleggen waarom ik mij daar zorgen over maak. Als we moeten gaan bezuinigen op ons huishoudboekje – en dat moeten we 100% zeker- en je hebt geen duidelijk beeld over wat voor gemeente je wilt zijn, welke waarden je nastreeft en waar je van droomt, dan wordt het heel lastig om die dromen en waarden overeind te houden.

Dan verval je al snel in een denkrichting die alleen maar gaat om zo laag mogelijke kosten. En dat is volgens D66 geen fijne gemeente om in te wonen en te werken. Want het kan natuurlijk altijd goedkoper. Dus pleit ik hier vandaag weer voor het maken van haast met die visie.Laten we als eerste project in het nieuwe jaar met frisse moed hiermee aan de slag gaan. En als het college het lastig vindt om te starten: geef dat dan aan en laten we met een groep gemotiveerde raadsleden en betrokkenen uit het maatschappelijk middenveld aan de slag te gaan.

In dat kader wil ik iedereen oproepen de uitzendingen die Hoeksche Waards Landschap heeft gemaakt vanwege hun 50 jarige jubileum te bekijken. Zij hebben nagedacht over hoe het landschap in de Hoeksche Waard zich in de komende 50 jaar zou moeten ontwikkelen en dat is een beeld dat mij als inwoner heel erg aanspreekt en mij als politicus zeer aan het denken heeft gezet. Mijn tweede grote zorg gaat over de aandacht voor het welzijn van iedereen in onze gemeente. We moeten streven naar een evenwicht tussen financiële verantwoordelijkheid en het creëren van een prettige leefomgeving voor iedereen, die ook voldoende kansen biedt voor groei en ontplooiing. Als we kijken naar wat er op ons af komt door met name de vergrijzing, maar ook door groeiende problematiek onder jongeren dan rijzen de kosten de pan uit. Maar dat is niet het enige. Ook de behoefte aan bijvoorbeeld mantelzorg explodeert de komende jaren. De strategisch adviseur van de gemeente vertelde laatst dat we over enkele jaren 4x zoveel mantelzorgers nodig hebben. Ik zie dat niet als een realistische mogelijkheid. Het is onmogelijk om op dezelfde manier door te gaan zoals we dat nu gewend zijn. Met alleen zuiniger aan doen komen we er wat mij betreft zeker niet. We moeten creatief nadenken en het op sommige terreinen echt over een hele andere boeg gooien. En dat hoeft niet alleen maar negatief te zijn.

Door veel meer te kijken naar wat mensen wel kunnen, wie welke talenten in huis heeft en hoe we slimme combinaties kunnen maken kunnen we misschien wel blijven voldoen aan de behoefte die er is en tegelijkertijd mooie nieuwe initiatieven ontwikkelen. Maar daarvoor is wel noodzakelijk dat we ook investeren in de gemeenschap, elkaar ontmoeten, in cultuur en ja, ook gewoon in leuke dingen doen met elkaar. Vandaar dat we -een beetje tegen de stroom in- vandaag weer opnieuw oproepen om te investeren in een accommodatie met een podium. Een ander punt waar ik eigenlijk iedere keer weer op terugkom is het betrekken van jongeren bij het bestuur van onze gemeente. Bij de vorige perspectiefnota heb ik er voor gepleit om ook de jongerenraad en de kinderburgemeester te betrekken bij de begroting. Waarom lukt dat nou niet? Voorzitter, met dit alles in gedachten komen we vanavond niet met een hele rij moties en amendementen. Wel met een oproep: laten we ons op een positieve manier richten op het stellen van duidelijke prioriteiten die bijdragen aan wat we met elkaar echt belangrijk vinden, voordat we door de werkelijkheid worden ingehaald. Laten we het daar in snel verder met elkaar over hebben.