Burap II 2020 SOJ na AB 201112
Tekst van het document
2e Bestuursrapportage 2020 22 september 2020
1
www.jeugdzhz.nl
Inhoud 1
Samenvatting / beleidsmatige toelichting ........................................................................................ 1
2
Programma verantwoording financieel .......................................................................................... 10
3
2.1
Financieel overzicht ............................................................................................................... 10
2.2
Toelichting ............................................................................................................................. 10
2.3
Tabel bijdragen per gemeente .............................................................................................. 18
Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 19 3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................... 19
3.2
Personeelsformatie en ziekteverzuim ................................................................................... 20
3.3
Opvolgen bevindingen accountant ....................................................................................... 20
2 www.jeugdzhz.nl
1 Samenvatting / beleidsmatige toelichting Voor u ligt de 2e Bestuursrapportage van de Serviceorganisatie Jeugd ZHZ (SOJ) over het jaar 2020. Het betreft de verlag periode 1 januari tot en met 31 augustus. Samenvatting financieel beeld en onzekerheden Er wordt ten opzichte van de begroting voor 2020 volgens scenario 1 een overschrijding verwacht van € 12,7 mln. Dit is € 1,1 mln. (0,9 procent) meer dan de prognose bij de eerste bestuursrapportage. Het financieel beeld ten opzichte van de eerste bestuursrapportage is daarmee redelijk stabiel. Voor de begroting waren meerdere scenario's gemaakt. Scenario 1 ging uit van volledig halen van de kostenreductie en zonder verdere groei. De overige scenario's gingen uit van een hogere begroting. Ten opzichte van de realisatie 2019 nemen de kosten op de totale begroting met € 8,1 mln. toe. Gecorrigeerd voor prijsindexatie is dit € 5,1 mln. (4,4 procent). Op de post regionale zorgmarkt is de stijging gecorrigeerd voor indexatie 4,7 procent, tegenover 15 procent vorig jaar. Coronacrisis Vanwege de coronacrisis heeft een deel van de jeugdhulp geen doorgang kunnen vinden of op een andere wijze doorgang gevonden, bijvoorbeeld middels hulp op afstand via een videoverbinding. Landelijk is afgesproken omzetderving van aanbieders ten opzichte van 2019 honderd procent te vergoeden voor de maanden maart tot en met juni.
Alhoewel nog niet alle aanvragen zijn afgehandeld wordt verwacht dat in 2020 € 1,7 mln. aan omzetcompensatie aan zorgaanbieders (waarvan € 0,2 mln. voor taxivervoer van jeugdigen) wordt uitgekeerd. In de ingezette zorg is in deze compensatieperiode ook een dip waarneembaar met een dieptepunt in april. De dip in inzet en kosten in de periode maart-juni wordt voor een groot deel opgevuld met compensatie voor het omzetverlies van aanbieders. Er werd landelijk rekening gehouden met een mogelijke boeggolf van uitgestelde zorg. Deze is vooralsnog niet zichtbaar. Omgekeerd is ook geen blijvende daling van de dal-inzet in april zichtbaar. Wat dat betreft is er geen financiële impact van de corona- crisis zichtbaar op normaliseren en demedicaliseren. In aanvulling op de omzetcompensatie mogen aanbieders op grond van landelijke afspraken ook meerkosten declareren voor onder andere medische hulpmiddelen, extra inhuur en huisvesting. In tegenstelling tot de omzetcompensatie loopt deze regeling door tot en met december 2020. De geschatte kosten voor deze regeling bedragen € 0,2 mln. Het Rijk compenseert gemeenten voor uitgestelde zorg (boeggolf) en meerkosten via het gemeentefonds. Voor omzetcompensatie wordt geen vergoeding verstrekt, omdat deze geacht wordt te zijn begrepen in de staande uitkering. In de meicirculaire is voor uitgestelde zorg op landelijk niveau reeds € 34,3 mln.
toegekend aan gemeenten. In de septembercirculaire is aangegeven dat voor de vergoeding van de regeling meerkosten en inhaalzorg (boeggolf) nader onderzoek wordt uitgevoerd. Aanjaagplan jeugdhulp In het Aanjaagplan jeugdhulp zijn de maatregelen opgenomen die moeten leiden tot het terugdringen van de jeugdhulp uitgaven in onze regio. Deze maatregelen zijn gebaseerd op de
1
www.jeugdzhz.nl
Omdenknotitie. Per maatregel is aangegeven wie de trekker is (gemeenten, Stichting Jeugdteams of Serviceorganisatie). In onderstaand overzicht zijn de maatregelen uit het aanjaagplan opgenomen. Daarbij is ook een globale calculatie van de besparing per maatregel opgenomen. Deze calculatie is op verzoek van en aan de provincie verstrekt. Nr Onderwerp .
Actie
Gemeente trekker (elke gemeente afzonderlijk) 1. Lokale analyse Lokale analyse maken van uitgaven en doelgroepen/ingezette hulpvormen 2. POH Jeugd Afspraken maken met huisartsen over inzet POH
Scope * € 1 mln.
Geschatte besparing cumulatief * € 1 mln. 2021 2022 2023
23,1
0,4
0,8
1,2
Een structurele en methodische aanpak in de samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs creëren, vroegtijdig signaleren en aansluiting op elkaar. (VO: bovenlokaal).
1,0
0,0
0,0
0,1
4. Afbouw aantal uithuisplaatsingen
29,5
0,3
0,6
0,9
5.
Om het aantal uithuisgeplaatste jongeren te verminderen organiseert de gemeente (evt. gedelegeerd naar SJT) op casusniveau het gesprek met alle betrokkenen om alternatieven te realiseren voor de uithuisplaatsing. Integraal budget De gemeente selecteert de meest complexe gezinnen en kijkt hoe multiproblem gezinnen met alle betrokkenen gekomen wordt tot een integrale oplossing, los van budgetten. Door als gemeente een integraal budget beschikbaar te stellen, samengesteld vanuit 5% van het budget van ieder betrokken domein vormt de financiering niet langer een Budget + uitvoering Een deel van de lichte tot zware ambulante hulp kan net als de ambulante hulp lokaal kortdurende ambulante hulp door de jeugdprofessional zonder beschikking verstrekt worden. Het voordeel hiervan is dat de jeugdprofessional geen beschikking hoeft te maken en de ambulante hulp laagdrempelig geboden kan worden. Voorliggend veld Goed inrichten van het voorliggend veld passend bij hulpvragen. Sociale kaart Per gemeente een duidelijke en toegankelijke sociale kaart met de beschikkingsvrije hulp en beschikkingsvrije hulp en begeleiding die beschikbaar is. Om de begeleiding verwijzing vanuit de (wijk)teams/jeugdprofessionals naar de preventieve jeugdhulp vaker te realiseren is een verbindingsofficier of sociaal makelaar een oplossing.
Samenwerking met de JB- Pilot ‘gebiedsgericht samenwerken aan veiligheid’ uitrollen
6,0
0,1
0,2
0,3
7,5
0,1
0,3
0,4
49,9
0,5
1,0
1,5
9. 10. Communicatie naar raden Over lokale en regionale ontwikkelingen communiceren naar de raden 11. Inzetten lokaal Organiseren lokale projectcapaciteit om alle lokale veranderingen projectteam te implementeren, incl. implementatie budgetmaxima 12. Herijken lokaal plan Indien nodig lokale plannen herijken Gemeenten gezamenlijk trekker 13. Passend onderwijs en de Bevorderen dat per subregio sluitende afspraken worden gemaakt verbinding met jeugdhulp tussen jeugdhulp en passend onderwijs. Doel: jeugdigen krijgen op school aansluitende en passende hulp, zorg en ondersteuning vanuit de combinatie passend onderwijs – jeugdhulp – preventie.
0,8
0,0
0,1
0,1
14. Aanpassen Voorstel voor aanpassen afspraken over solidariteit solidariteit 15. Uitwerken jeugdhulp naar Voorstel uitwerken om middelen naar de voorkant te verplaatsen de voorkant 16. Budgetmaxima Afschaffen nee, tenzij en instellen budgetmaxima per gemeente.
106,0
0,3
0,7
1,1
17. Schrappen hulpvormen
106,0
1,0
2,1
3,2
3. Verbinding onderwijslokaal team
6.
7. 8.
Bespreken welke richting gemeenten willen kiezen in al dan niet tot jeugdzorg rekenen van specifieke producten.
2 www.jeugdzhz.nl
Nr Onderwerp . Aanbieder trekker 18. Perspectiefbenadering
19. Expertiseteam
20. Alliantieteam
21. Harmonicavoorziening
22. Overbruggings-zorg
SOJ trekker 23. Nieuwe inkoopstrategie
Actie
Jeugdigen met complexe problematiek en een langdurige ondersteuningsvraag ontvangen op zodanige wijze jeugdhulp, dat zij in een stabiele woonsituatie wonen en er maximaal wordt toegewerkt naar een situatie waar zij op hun 18e verjaardag voldoende zelfredzaam kunnen zijn. Op basis van knelpunten uit evaluatie het Expertiseteam doorontwikkelen tot een bovenregionaal team voor triage in complexe situaties Team van diverse aanbieders met verschillende expertise om meer integrale oplossingen te bedenken voor complexe casuïstiek waarvoor binnen ZHZ vooralsnog geen goed aanbod beschikbaar is. Het realiseren van een pand met meerdere gedifferentieerde plaatsingen (allerlei vormen van jeugdhulp) voor kortdurende opname om problemen in het gezinssysteem te verlichten en langdurende opname te voorkomen.
Geschatte besparing cumulatief * € 1 mln.
3,5
0,2
0,5
0,7
29,5
0,3
0,6
0,9
6,0
0,0
0,0
0,1
8,0
0,1
0,3
0,6
1,7
3,6
Pilot om met een overbruggingsteam te voorzien in ambulante overbruggingszorg bij 1) complexe/gecombineerde problematiek met een wachttijd waarbij escalatie dreigt en 2) complexe gecombineerde Voorbereiden nieuwe inkoopperiode, waarin plaats is voor overweging / implementatie: - Minder aanbieders - Budgetplafonds - Anders omgaan met voorzieningen - Specifieker beschikken - Sturen op KPI’s - Evt. andere bekostigingswijze
24. Contractmanagement 3.0 Per kwartaal een kwalitatieve en financiële toetsing van hulpaanbod aanbieders o.b.v. ervaringen jeugdprofessionals en cliënttevredenheid. 25. Ontwerpen nieuwe Uitwerken aanpak naar voorbeeld Eindhoven: de huisartsen route huisartsenroute
Scope * € 1 mln.
106,0
106,0
1,1
20,0
0,2
0,4
0,6
wordt zo aangepast dat er door de gemeente (evt. via jeugdteam of SOJ) op inhoud wordt getoetst.
Stichting jeugdteams 26. Budgetbewust werken
Veranderaanpak ontwerpen Implementatie
30,0
0,3
0,6
0,9
27. Regie op jeugdhulp
JP voert actieve regie op de ingezette hulp
30,0
0,2
0,4
0,6
5,2
10,3
16,5
0,4
0,8
1,3
Totaal besparing inclusief Buca
5,6
11,2
17,7
Totaal exclusief prikkel afschaffen solidariteit niet gehonoreerd door provincie
5,3
10,5
16,7
Totaal maatregelen 28. Extra maatregel Buca H153/H329 (geen onderdeel aanjaapplan)
Normering inzet op productcodes gespecialiseerde begeleiding en gedragswetenschapper; hogere inzet dan norm alleen na toestemming jeugdteams
4,2
Benadrukt wordt dat dit een globale calculatie betreft. De calculatie is ambtelijk gereviewd en daaruit komen een aantal logische adviezen om tot een meer preciezere en gedragen taakstelling per 3 www.jeugdzhz.nl
maatregel te komen. De belangrijkste is dat de besparingen verder uitgewerkt en gevalideerd moeten worden door de eigenaren van de maatregel. Hierbij wordt geadviseerd deskundigen en partijen met praktijkervaring zoals de Stichting Jeugdteams te betrekken. De uiteindelijk te realiseren besparing is sterk afhankelijk van hoe elke maatregel wordt uitgewerkt en geïmplementeerd. In de werkgroep Focus en resultaten jeugdhulp onder leiding van gemeenten / Aanjaagteam wordt deze verdere uitwerking meegenomen, inclusief de monitoring van voortgang van implementatie en resultaten met mijlpalen en kpi's. Een ander belangrijk aandachtspunt is dat er rekening moet worden gehouden met het risico dat niet alle maatregelen succesvol en met het beoogde resultaat worden gerealiseerd. Daarbij wordt ook aangegeven dat partners mogelijk extra kosten moeten maken voor uitvoeren van alle maatregelen. Bij de uitwerking en implementatie van de maatregelen hebben partners elkaar nodig en moeten nauw samenwerken om de plannen te realiseren. Ten slotte wordt gememoreerd dat het Netwerk MTplus opdracht heeft gekregen sturing te organiseren op het uitvoeren van de maatregelen en het realiseren van de besparingen. Aanjaagteam en monitoring voortgang Het aanjaagteam jaagt de plannen aan en rapporteert over de voortgang. Veel maatregelen zijn onderhanden.
De 'hardere' maatregelen met meer directe invloed op budget en kosten zijn aangehouden c.q. nog niet uitgewerkt en geïmplementeerd. Lokaal worden ook al diverse maatregelen genomen. Dit betreft bijvoorbeeld de praktijkondersteuning huisarts (POH). De voortgangsrapportage van het aanjaagteam is in de themavergadering van het AB van 18 september 2020 besproken. Hierin geeft het aanjaagteam de volgende kernboodschap af: "er wordt op veel manieren in de regio gewerkt aan de transformatie – en daar zitten hele mooie voorbeelden bij. Juist in deze bijzondere Corona-tijden vinden doorbraken plaats. Maar het ontbreekt bij de uitvoering van de transformatie aan focus, prioritering en resultaatgerichtheid. En daardoor aan tempo. Om hierin verandering te brengen zijn een resultaatgerichte houding en meer strategische sturing nodig". Aanvullende maatregelen Als alternatief voor het aangehouden voorstel Budgetmaxima per gemeente uit het Aanjaagplan is het voorstel Ontwikkeling normenkader gemaakt. Dit is in het AB van 24 september 2020 besproken en goedgekeurd. In het voorstel is opgenomen: "Ter vervanging van de ‘Nee-tenzij regeling’ zoeken we een sturingsmodel dat vooraf helderheid biedt en gedurende het hele jaar kan worden ingezet zodat we continu kunnen sturen op passende en doelmatige zorg en daarmee op de uitgaven.
We ontwikkelen daartoe binnen de inkoopstrategie 2022 een normatief kader voor de jeugdhulpproducten die het meest worden ingezet en/of de hoogste kosten kennen. Dit normenkader ontwikkelen we samen met de aanbieders zodat zij medeverantwoordelijkheid kunnen dragen voor het terugdringen van de uitgaven. Het normenkader biedt een overzicht van samenwerkingsafspraken gericht op een meerjarige kostenreductie in de jeugdhulp. Het helpt aanbieders te komen tot een optimale uitvoering van hun aandeel in de jeugdhulp binnen de bestaande budgetten. Het maakt dat we, met elkaar, extra alert zijn op de resultaten en kosten van de inzet". Het normenkader is vergelijkbaar met de werkwijze die binnenkort zal worden toegepast op basis van de businesscase H153/H329. Deze case beschrijft de opvallende stijging van ambulante specialistische begeleiding (H153). Dit bleek de belangrijkste veroorzaker van de kostenstijging jeugdhulp in de hele regio. Uit verdere analyse is tevens gebleken dat de inzet van gedragswetenschappers (H329) soms is erg fors is ten opzichte van de overige ingezette jeugdhulp. In 4 www.jeugdzhz.nl
samenspraak met de stichting jeugdteams is besloten dat de inzet genormeerd wordt op een maximale inzet per week en toetsing plaatsvindt bij de stichting Jeugdteams. Voor die situaties waarbij extra inzet noodzakelijk is, zal de stichting Jeugdteams dit verzoek toetsen. Deze businesscase dient als voorbeeld waarbij er gekeken wordt of de inzet daadwerkelijk noodzakelijk is en zorgt ervoor dat we met elkaar scherp houden of de zorg terecht komt bij die jeugdigen die dit het meest nodig hebben. Het normenkader zal zo spoedig mogelijk, doch ten laatste effectief worden met ingang van 2022. Tot die tijd blijft de huidige Nee tenzij regeling van kracht. Deze wordt wel aangescherpt. De aanscherping betreft: a. Contractmanagement bij Serviceorganisatie Gesprekken over ‘Nee-tenzij’ worden nu gevoerd op het moment dat de toegewezen budgetten zijn uitgenut. Er is dan geen andere manier van bijsturen meer mogelijk dan toepassen van de ‘nee-tenzij’ regeling. Op basis van dashboard-informatie en trendanalyse zullen contractmanagers de uitnutting van beschikbare budgetten vanaf het begin van het jaar standaard opnemen in de (contractmanagement)gesprekken mocht het dashboard daar aanleiding toe geven. De SOJ stuurt hierdoor op aanbiederniveau en zal intern de werkwijze hierop aanpassen. b. Casusregie bij Jeugdteams Hiernaast ligt er een belangrijke taak voor de stichting Jeugdteams.
Zij hebben een sleutelrol bij het vervullen van de transformatie en sturen op de uitgaven. Zij moeten op casusniveau toezien op de inzet van passende hulp; voldoende en tijdig, maar niet te veel en te lang, waar mogelijk ook in overleg met overige (medische) verwijzers. Daarnaast moeten zij middels goed ingerichte casusregie toezien op de doelmatigheid van ingezette hulp; worden er niet onnodig zwaardere producten ingezet (upcoding), worden er niet onnodig extra producten ingezet (stapeling), worden er niet onnodig steeds verlengingen van behandeling aangevraagd (ondoelmatigheid) In de toeleiding en in de casusregie heeft de Stichting jeugdteams belangrijke instrumenten in handen waardoor sturing tijdens de uitvoering mogelijk en noodzakelijk is. In aanvulling op bovenstaande extra maatregelen zal de Serviceorganisatie een aanbod doen uitgaan aan de individuele gemeenten om ondersteuning te leveren bij het cijfermatig en procesmatig identificeren van lokale kostenbeheersingsmaatregelen. Te denken valt hierbij aan analyses van klantreizen en verwijzers routes, en een analyse van de meest complexe en kostbare cliënten binnen een gemeente. De uitkomsten van deze analyses moeten vervolgens leiden tot lokale ondersteunings- en sturingsafspraken met bijvoorbeeld huisartsen en jeugdteams.
Deze aanpak heeft de afgelopen maanden onder meer in de Hoeksche Waard veel handelingsperspectief opgeleverd. Nieuwe inkoopronde / inkoopstrategie jeugdhulp De huidige contracten lopen tot 1 januari 2022. Als eerste mijlpaal in de nieuwe inkoopronde is het inkoopkader, na consultatie van betrokken stakeholders, opgesteld en vastgesteld door het algemeen bestuur. Het inkoopkader ligt thans ter zienswijze voor aan de raden. Stakeholders hebben 5 www.jeugdzhz.nl
aangegeven wat behouden moet blijven, wat nieuw gestart moet worden en wat gestopt moet worden. De belangrijkste uitgangspunten van het inkoopkader zijn: Beweging naar de voorkant versterken (‘Jeugdhulp naar voren’ waarbij aanbieders in gemeentelijke teams worden gepositioneerd) Normaliseren en de-medicaliseren Minder aanbieders met behoud keuzevrijheid Lokaal waar het kan, regionaal waar het moet (Preventieve) jeugdhulp om de jeugdigen heen organiseren Zorgen voor jeugdigen doen we samen Toegang en monitoring vanuit jeugdprofessionals versterken SMART afspraken met aanbieders Innovatie is onderdeel van het bedrijfsproces van de aanbieder Meerjarige samenwerking met aanbieders van jeugdhulp Contracteren aanbieders die zich houden aan wet normering topinkomens De regio stelt zich als goed opdrachtgever op Inmiddels ik ook de daaruit voorvloeiende inkoopstrategie opgesteld. Centraal bij het formuleren van de inkoopstrategie staat onderstaand model:
Dit model is ontwikkeld is door EHdK en Significant in opdracht van het Ondersteuningsteam voor de Jeugd (OZJ). Het model wordt gebruikt als aanpak die erop is gericht om op een gestructureerde wijze te komen van beleidsuitgangspunten tot een heldere en vooral samenhangende strategie voor de inkoop van Jeugdhulp en de Wmo. Het model is inmiddels in ruim twintig andere regio’s gebruikt. Tijdens het formuleren van de strategie is de Jeugdhulp opgedeeld in segmenten. Deze zijn in onderstaand overzicht opgenomen.
6 www.jeugdzhz.nl
Per segment is een marktanalyse uitgevoerd, zijn knelpunten en ontwikkeldoelstellingen geformuleerd en is vervolgens een keuze gemaakt voor hoe de inkoopinstrumenten (toegang, bekostiging, leveranciersmanagement en contract) worden ingezet om de gewenste ontwikkelrichting en doelstellingen te realiseren. In de uitwerking van de strategie hebben, naast het inkoopkader en de cijfers en feiten, vier bouwstenen als leidraad gewerkt:
7 www.jeugdzhz.nl
De inkoopstrategie wordt nu uitgewerkt in bestekken voor de nieuwe inkoopronde. Jeugdhulp naar voren Met ingang van dit jaar tot uiterlijk 1 januari 2022 worden gemeenten in de gelegenheid gesteld zelf beschikkingsvrije jeugdhulp in kopen om de beweging naar de voorkant te faciliteren. Het doel is door jeugdhulp aan de voorkant bij gemeenten te organiseren de totale kosten te drukken. Op basis van aanbestedingsregels is dit toegestaan voor maximaal € 750.000 per gemeente voor de hele looptijd tot 1 januari 2022. Deze kosten komen ten laste van de post regionale zorgmarkt bij de Serviceorganisatie. Dit betekent tegelijkertijd dat als de beoogde besparing van minder tweedelijnszorg lager uitpakt dan de kosten van jeugdhulp naar voren, de totale kosten toernemen. Dit risico is het grootst als jeugdhulp naar voren wordt ingezet voor taakgerichte bekostiging, bijvoorbeeld voor inzet van fte's bij het jeugdteam. Extra rijksmiddelen en landelijk onderzoek kostenstijging jeugdhulp Het Rijk heeft voor 2019 420 mln. en voor 2020 en 2021 voor beide jaren 300 mln. beschikbaar gesteld. Dit jaar wordt een onderzoek uitgevoerd naar de kostenstijging jeugdhulp om te bepalen of en hoeveel extra middelen er structureel nodig zijn. In de miljoenennota is voor 2022 reeds 300 mln. toegezegd. Toezicht provincie De kostenontwikkeling en de maatregelen zijn besproken met de provincie.
Geconstateerd is dat de in de begroting opgenomen kostenreductie niet is gerealiseerd, de kostenstijging in 2019 zeer groot is geweest en de kosten in 2020 licht doorstijgen. Met de provincie is contact geweest over de maatregelen opgenomen in het aanjaagplan en de extra voorziene maatregelen. Mede op basis van een verstrekte doorrekening van de maatregelen heeft de provincie vastgesteld dat met de maatregelen uit het aanjaagplan de voorziene kostenreductie van 14,7 mln. voldoende is onderbouwd. Uitgangspunt is dat deze kostenreductie gerealiseerd kan worden in de jaren 20212023 ten opzichte van het geprognosticeerde kostenniveau 2020 uit de eerste bestuursrapportage. 8 www.jeugdzhz.nl
Dit is verwerkt in de begrotingswijzing 2021 bij de eerste bestuursrapportage welke is aangehouden tot de tweede bestuursrapportage. Rapportage per gemeente en analyses met gemeenten Al enige tijd is het gemeentedashboard beschikbaar waarin gemeenten de ontwikkeling van het gebruik van jeugdhulp naar allerlei dwarsdoorsneden kunnen volgen. Daarnaast levert de Serviceorganisatie sinds juni een uitgebreidere maandelijkse rapportage per gemeente, inclusief een gemeentelijk beknopt dashboard op één A4 met de belangrijkste kernontwikkelingen. In de rapportage per gemeente is ook een financiële prognose van de kosten opgenomen. Deze bestuursrapportage gaat in op de ontwikkeling op regioniveau. Om het gebruik van het dashboard door gemeenten te stimuleren en zo hun inzicht in hun bestedingen te vergroten, heeft Serviceorganisatie onlangs een 'inloopochtend' voor gemeenten georganiseerd waarin interactief met gemeenten analysemogelijkheden met het gemeentedashboard zijn verkend en ook in de praktijk zijn toegepast. Dit is een succesvolle bijeenkomst geweest die vooralsnog maandelijks herhaald zal worden. Het levert veel input op voor te formuleren beleid en projecten om meer grip te krijgen op jeugdhulp.
In deze bijeenkomst is ook geconstateerd dat de data ontsloten door de Serviceorganisatie goed inzicht bieden in WAT er gebeurt, maar geen antwoord kan geven op de vraag WAAROM er meer jeugdhulp is toegewezen op bepaalde plaatsen, in bepaalde gemeenten. Hier zal door gemeenten, in samenwerking met de Serviceorganisatie, in overleg met de stichting Jeugdteams, de wijkteams, overige verwijzers, eventueel aangevuld met aanbieders de achterliggende oorzaken boven tafel moeten worden gehaald. Begrotingswijziging Bij de eerste bestuursrapportage was reeds een begrotingswijziging voor 2020 opgenomen van € 11,6 mln. Deze is met een afslag van € 5 mln. ter zienswijze voorgelegd aan gemeenten. Op basis van de inzichten bij deze tweede bestuursrapportage is dit jaar € 12,7 mln. aan extra middelen ten opzichte van de begroting voor wijziging nodig. Er wordt geen aanvullende begrotingswijziging 2020 voorgelegd omdat het zienswijze proces aangevuld met vaststelling door het bestuur niet meer voor 1 januari 2021 afgerond kan worden.
9 www.jeugdzhz.nl
2 Programma verantwoording financieel 2.1 Financieel overzicht Bedragen * € 1.000,-
Begroting Realisatie Prognose t/m t/m realisatie augustus augustus t/m o.b.v. augsustus declaraties
Begroting Begroting Begroting + Prognose heel jaar wijziging wijziging 1e burap 1e burap met 5 mln. afslag
Prognose
Realisatie 2019
Prognose /- oorspronkelijke begroting
Regionale zorgmarkt LTA PGB Stichting Jeugdteams Serviceorganisatie Totaal lasten
56.196 3.224 4.192 8.835 2.595 75.042
52.803 2.981 3.326 8.946 2.406 70.462
62.795 3.418 3.693 8.946 2.937 81.789
84.294 4.836 6.287 13.252 3.893 112.562
5.605 763 -287 513 6.594
89.899 5.600 6.000 13.252 4.406 119.157
94.899 5.600 6.000 13.252 4.406 124.157
96.200 5.600 5.800 13.252 4.406 125.258
89.617 5.311 5.503 12.927 3.797 117.155
11.906 764 -487 513 12.696
Baten excl. uittreding reserve L+Z Ontrekking reserve frictiekn. Uittr. L+Z Totaal baten
74.887 154 75.042
74.887 154 75.042
74.887 154 75.042
112.331 232 112.562
6.594
118.925 232 119.157
123.925 232 124.157
125.026 232 125.258
116.802 353 117.155
12.696 12.696
6.594
2.2 Toelichting Regionale zorgmarkt In onderstaande grafieken is de ontwikkeling van de gedeclareerde jeugdhulp per maand en het aantal jeugdigen per maand waarop gedeclareerd is, opgenomen. Grafiek: gedeclareerde waarden per maand per 21 september 2020:
De kosten in 2020 vertonen in 2020 een tamelijk stabiel patroon ten opzichte van 2019. In de corona compensatiemaanden voor aanbieders (maart tot en juni) is er een dip in de kosten zichtbaar. Deze dip wordt voor een groot gedeelte opgevuld door compensatie van omzetverlies van aanbieders volgens de landelijk overeengekomen afspraken. De sterke daling in de laatste maanden en met name augustus wordt voornamelijk veroorzaakt door nog te declareren zorg. In de zomervakantie 10 www.jeugdzhz.nl
wordt daarnaast meestal iets minder zorg geleverd. Dat is ook het geval in december wegens de kerstvakantie en februari omdat dat een kortere maand is. Grafiek: aantal unieke jeugdigen per maand waarop gedeclareerd is per 21 september 2020:
Het aantal jeugdigen waarop gedeclareerd is vertoont een tamelijk stabiel patroon met een kleine dip in het hart van de coronacrisis (tijdens de corona omzet compensatie maanden). De sterke daling in de laatste maanden en met name augustus wordt voornamelijk veroorzaakt door nog te declareren zorg. In onderstaande grafieken is dezelfde ontwikkeling per perceel opgenomen. Grafiek: gedeclareerde waarden perceel per maand per perceel per 21 september 2020:
Per perceel zijn er meer fluctuaties in zorginzet zichtbaar. Bij enkele percelen is de coronadip goed zichtbaar. Bij het perceel SGGZ lijkt na de piek in januari 2020 een licht bestendige daling zichtbaar.
11 www.jeugdzhz.nl
Grafiek: aantal unieke jeugdigen per perceel per maand waarop gedeclareerd is per 21 september 2020:
Het aantal jeugdigen blijft redelijk stabiel. Hierbij valt op dat bij het perceel SGGZ naast de kosten ook het aantal jeugdigen daalt. Het aantal jeugdigen bij het perceel J&O neemt juist toe, terwijl de kosten niet zo toenemen. De kosten bij veruit de grootste traditionele J&O aanbieder dalen juist bij een stabiel aantal jeugdigen. Veel kleinere bestaande en relatief nieuwere aanbieders zijn (ook) J&O gaan declareren op een grote groep jeugdigen voor kleinere bedragen per jeugdige. Vorig jaar en het jaar ervoor was de inzet van H153 gespecialiseerde begeleiding één van de hoofdverzakers van de kostenstijging in de regionale zorgmarkt. Vooralsnog wordt de piek bereikt in januari 2020 na een kleine dip gehandhaafd in 2020. Met ingang van 1 oktober mogen aanbieders niet zonder toestemming van de jeugdteams meer dan 2 uur per week per jeugdige inzetten. Hiermee wordt, naast een kritischer toegang, gepoogd het gebruik terug te dringen. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling weergegeven.
In onderstaande grafiek is de gemiddelde gedeclareerde waarde per jeugdige per maand opgenomen.
12 www.jeugdzhz.nl
Grafiek: gemiddeld gedeclareerde waarde per jeugdige per maand per 21 september 2020:
De grafiek toont in 2020 aanvankelijk een lichte daling van de gemiddelde gedeclareerde waarde per jeugdige per maand een dal in april, waarna de gemiddelde kosten weer stijgen. De coronacrisis is de waarschijnlijke oorzaak voor het dal in april. Omdat elke maand een verschillend aantal werkdagen heeft, verschilt ook de gedeclareerde waarde per maand. December en februari zijn maanden met minder werkdagen, terwijl ook in de zomervakantie vaak minder ingezet wordt. In onderstaande grafieken is de ontwikkeling van de kosten en aantal jeugdigen per verwijzer per maand weergegeven Grafiek: gedeclareerde waarden per verwijzer per maand per 22 september 2020:
De kosten per verwijzer vormen een tamelijk stabiel patroon. De dip in de coronacrisis lijkt met name impact te hebben gehad op het type zorg dat door jeugdteam verwezen wordt Grafiek: aantal unieke jeugdigen per perceel per maand waarop gedeclareerd is per 21 september 2020:
13 www.jeugdzhz.nl
Het aantal jeugdigen wat door een medisch verwijzer wordt verwezen vertoont een licht dalende trend. Dit is ook terug te zien in een dalend aantal jeugdigen en een enigszins dalende trend in de kosten in het perceel SGGZ. In onderstaande grafieken is de ontwikkeling van de kosten en het aantal jeugdigen per maand van de grootste aanbieders weergegeven.
In onderstaande grafieken zijn de kosten van verblijf en het aantal jeugdigen waarop verblijfskosten zijn gedeclareerd opgenomen. Dit betreft uitsluitende de kosten van verblijf, tenzij behandeling als in de verblijfsdienst is inbegrepen. Aanvullende kosten van behandeling zijn hier niet in opgenomen.
14 www.jeugdzhz.nl
Grafiek: gedeclareerde waarden per maand verblijfsdiensten per 23 september 2020:
De kosten vertonden een heel licht dalend patroon na maart dit jaar Grafiek: aantal unieke jeugdigen verblijf per maand waarop gedeclareerd is per 23 september 2020:
Ook het aantal jeugdigen daalt miniem na maart dit jaar.
LTA De kosten ontwikkelen zich zoals bij de eerste bestuursrapportage opgenomen. In onderstaande grafieken zijn de gedeclareerde kosten per maand en het aantal jeugdigen per maand waarop gedeclareerd opgenomen. Grafiek: gedeclareerde waarden per maand per 22 september 2020:
Vanaf januari 2020 is een lichte daling zichtbaar, waarbij vanaf juni de kosten weer stijgen. LTA aanbieders hebben gemiddeld genomen meer achterstand met declareren dan de overige aanbieders. 15 www.jeugdzhz.nl
Grafiek: aantal unieke jeugdigen per maand waarop gedeclareerd is per 21 september 2020:
Het aantal jeugdigen in zorg vertoont een dalende trend, sterker nog dan de kosten. De gemiddelde inzet per jeugdige stijgt dientengevolge.
Persoonsgebonden budget (PGB) De post PGB is ten opzichte van de eerste bestuursrapportage € 0,2 mln. naar beneden bijgesteld. De kostenstijging ten opzichte van vorig jaar wordt daardoor minder. De stijgende kosten per jeugdige is nog steeds actueel. Zie hiervoor onderstaande grafiek.
Stichting Jeugdteams De totale uitgaven zijn € 0,1 mln. hoger dan de begroting. Per gemeente zijn er verschillen. Zie hiervoor onderstaand overzicht. Na afloop van het jaar en vaststelling van de jaarrekening zal de afwijking van de werkelijke inzet ten opzichte van de bijdrage van de gemeenten verrekend worden. Indien gemeenten de kostenontwikkeling voor hun gemeente ongewenst vinden zullen gemeenten dit met de Stichting Jeugdteams moeten bespreken en tot bijsturing moeten overgaan.
16 www.jeugdzhz.nl
Realisatie Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid Exclusief individuele gemeentelijke opdrachten jaar maand
2020 8 Stichting Jeugdteams Zuid-Holland zuid Service Organisatie Alblasserdam Realisatie
Dordrecht Realisatie
fte jeugdprof regulier
5,78
38,96
4,55
5,81
Regulier budget SO
410.280
2.758.749
724.374
323.457
486.037
JPT
15.560
104.628
27.472
12.267
18.433
425.840
2.863.377
751.846
335.725
Budgetcategorie
Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Papendrecht Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie
Sliedrecht Realisatie
Zwijndrecht Realisatie
Hoeksewaard Realisatie
Molenlanden Realisatie
Totaal SO Realisatie
8,35
8,50
12,85
16,23
9,69
120,96
543.068
574.562
910.787
1.103.159
677.558
20.596
21.791
34.542
41.838
25.697
322.826
504.470
563.664
596.353
945.330
1.144.997
703.255
8.834.857
SLEUTEL
Opbrengsten Loonkosten
Jeugdprof
10,24
8.512.031
256.077
1.811.718
461.273
187.346
271.891
356.585
410.339
560.570
748.289
437.218
5.501.307
JPT
9.893
66.524
17.467
7.800
11.720
13.095
13.855
21.963
26.601
16.339
205.258
Gedragswetenschapper
15.798
106.229
27.893
12.455
18.716
20.912
22.124
35.071
42.479
26.090
327.767
Gebiedsmanagers
28.579
192.167
50.458
22.531
33.856
37.829
40.022
63.443
76.843
47.197
592.925
Secretariaat
6.463
43.460
11.412
5.096
7.657
8.555
9.051
14.348
17.379
10.674
134.096
Staf
6.012
40.423
10.614
4.739
7.122
7.957
8.419
13.345
16.164
9.928
124.722
Ondernemingsraad
1.409
9.472
2.487
1.111
1.669
1.865
1.973
3.127
3.788
2.326
29.227
Expertteam
16.264
109.360
28.715
12.822
19.267
21.528
22.776
36.105
43.731
26.859
337.427
Zorgbemiddelaar
2.900
19.500
5.120
2.286
3.436
3.839
4.061
6.438
7.798
4.789
60.167
Care & Able
15.312
102.958
27.034
12.072
18.139
20.268
21.443
33.991
41.171
25.287
317.674
Totaal Loonkosten
358.707
2.501.812
642.473
268.258
393.472
492.432
554.065
788.402
1.024.242
606.708
7.630.571
Apparaatskosten
25.268
169.906
44.613
19.921
29.934
33.447
35.386
56.094
67.942
41.730
524.240
Arbeidskosten overig
18.847
126.729
33.276
14.859
22.327
24.947
26.394
41.839
50.676
31.125
391.018
Verzorgingskosten
1.451
9.759
2.562
1.144
1.719
1.921
2.032
3.222
3.902
2.397
30.110
Huisvestingskosten
17.818
119.811
31.459
14.048
21.108
23.585
24.953
39.555
47.910
29.426
369.674
-422.092
-2.928.017
-754.384
-318.230
-468.561
-576.332
-642.830
-929.111
-1.194.671
-711.385
-8.945.613
3.748
-64.640
-2.537
17.495
35.909
-12.668
-46.477
16.219
-49.674
-8.130
-110.756
Kosten
Opbrengsten -/- kosten
Serviceorganisatie De specificatie van de Serviceorganisatie is in onderstaande tabel opgenomen. Begrotingspost Personeelskosten eigen personeel Personeel van derden Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT kosten Dienstverlening SCD Overige kosten Totale kosten
Begroot
Begroot tm Realisatie Realisatieaugustus Begroot 1.836.000 1.224.000 1.252.302 28.302 450.000 300.000 363.281 63.281 971.000 647.333 611.688 -35.646 225.000 150.000 -150.000 410.540 273.693 179.309 -94.384 3.892.540 2.595.026 2.406.579 -188.447
De post personeelskosten eigen personeel laat een licht overschrijding zien. Er zijn eenmalige vergoedingen betaald voor vertrekkend personeel, voor een klein gedeelte terug te ontvangen van UWV. De post personeel van derden is hoger door vertrek van medewerkers in het tweede kwartaal. Er is daarbij in meer en mindere mate sprake van overlap van tijdelijke inhuur en vertrekkende en nieuwe medewerkers. Verder is ook extra personeel ingehuurd voor het inkoopkader en de verdere uitwerking ervan. De post dienstverlening SCD (werkplekken, ICT, HRM, systemen, juridische dienstverlening etc.) is nog steeds niet gefactureerd. Het contract wordt door DG&J beheerd en gefactureerd aan SOJ. De overige kosten blijven achter omdat een aantal posten nog moeten worden gefactureerd, onder meer beschermings-/jeugdtafel, poortwachter EED, cliënt participatie, cliënt ervaringsonderzoek, huisvesting en doorbelasting overhead-diensten DG&J.
17 www.jeugdzhz.nl
2.3 Tabel bijdragen per gemeente Op basis van de prognose is in onderstaande tabel de verwachte bijdrage 2020 per gemeente opgenomen. Deze bijdrage is met de nodige onzekerheid omgeven, mede ook vanwege de afbouw van de solidariteit. De ontwikkeling van de kosten per gemeente is opgenomen in de maandrapportage. Voor de verwachte solidariteit uitkomsten per gemeente is uitgegaan van de prognose van de declaraties per gemeente volgens de recent ontwikkelde forecast tool. Dit betekent dat de Serviceorganisatie zich voor de prognose niet (alleen) meer hoeft te baseren op prognoses van zorgaanbieders, maar hiervoor nu zelf ook een instrument in handen heeft. Bij de 1e burap was nog uitgegaan van de solidariteitsuitkomsten jaarrekening 2019. De verdeelsleutel per gemeente is miniem gewijzigd ten opzichte van de 1e burap. Het aandeel per gemeente was helaas niet helemaal juist bepaald. 1. Stg Jeugdteams
JPT ex DG&J
Alblasserdam 610.459 14.444 Dordrecht 4.241.093 97.122 Gorinchem 1.092.410 25.502 Hardinxveld-G. 460.082 11.387 Hendrik-Ido-Amb. 676.158 17.111 Hoekschewaard 1.730.947 38.837 Molenlanden 1.029.980 23.853 Papendrecht 834.735 19.119 Sliedrecht 932.920 20.227 Zwijndrecht 1.343.836 32.064 Totaal 12.952.619 299.666
2. 3. Zorginkoop Zorginkoop LTA
4.153.332 27.174.226 6.880.034 2.970.113 4.823.307 11.215.585 6.691.738 5.366.411 5.595.121 8.954.541 83.824.408
277.469 1.815.410 459.630 198.422 322.227 749.272 447.050 358.510 373.789 598.220 5.600.000
4. PGB
5. 6. 7. Gecertifice Gesloten Uitvoering erde Jeugdhulp skosten instellinge SOJ n 287.378 481.133 132.053 206.814 1.880.246 3.147.932 863.992 1.353.134 476.045 797.001 218.747 342.590 205.509 344.066 94.433 147.896 333.735 558.744 153.355 240.175 776.032 1.299.242 356.594 558.477 463.016 775.188 212.761 333.213 371.314 621.659 170.622 267.219 387.139 648.153 177.894 278.608 619.585 1.037.317 284.705 445.889 5.800.000 9.710.435 2.665.157 4.174.015
Totaal
compensatie voogdij 80%
herverdeling voogdij
Totaal na Sleutel Sleutel Correctie herverdeling 1e burap 2e burap wegens compensatie afbouw Voogdij solidariteit
6.163.082 40.573.154 10.291.958 4.431.909 7.124.813 16.724.986 9.976.800 8.009.589 8.413.851 13.316.158 125.026.300
330.869 -
-16.394 -107.261 -27.157 -11.724 -19.038 -44.270 -26.413 -21.182 -22.085 -35.345 -330.869
6.146.688 40.796.762 10.264.801 4.420.185 7.105.774 16.680.716 9.950.387 7.988.407 8.391.766 13.280.813 125.026.300
330.869
4,96% 4,95% 32,39% 32,42% 8,22% 8,21% 3,54% 3,54% 5,76% 5,75% 13,38% 13,38% 7,97% 7,98% 6,41% 6,40% 6,68% 6,67% 10,69% 10,68% 100,00% 100,00%
Totaal 2e burap
Totaal 1e burap
-53.949 6.092.739 6.117.174 -927.778 39.868.984 39.660.139 -12.336 10.252.465 10.043.155 179.269 4.599.455 4.492.515 187.031 7.292.805 7.209.630 194.694 16.875.410 16.713.300 209.795 10.160.182 10.174.808 133.212 8.121.619 7.906.441 -148.511 8.243.255 8.097.859 238.574 13.519.386 13.510.053 0 125.026.300 123.925.076
18 www.jeugdzhz.nl
3 Bedrijfsvoering 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen De Serviceorganisatie heeft geen weerstandsvermogen. Tegenvallers (en meevallers) ten opzichte van de begroting komen, zoals opgenomen in de bijdragenverordening, ten laste (ten gunste) van de deelnemende gemeenten. Risicobeheersing De financiële risico's focussen zich primair op de ontwikkeling van de zorgvraag in relatie tot het budget. Gebleken is dat de zorgvraag in 2020 wederom toeneemt, waarbij de toename aanzienlijk lager is dan vorig jaar. De instrumenten voor beheersing van de vraag en de inzet liggen bij de toegang, het normaliseren van de jeugdhulpvraag en sturing op en normering van de inzet door jeugdhulp aanbieders. Hiertoe is een aanjaagplan met maatregelen opgesteld. Als deze maatregelen onvoldoende van de grond komen en niet het beoogde effect sorteren is dat een risico voor het niet kunnen realiseren van de in de begroting voorziene beperking van de jeugdhulpuitgaven In deze 2e bestuursrapportage wordt gemeenten geadviseerd rekening te houden met een risicomarge van 5 a 10 procent van de gemeentelijke bijdrage zoals die is opgenomen in de prognose. Vanwege de afbouw van de solidariteit wordt de onzekerheid voor individuele gemeenten groter. Bij kleinere gemeenten is de onzekerheid groter dan bij grotere gemeenten. Een nieuw risico betreft de ontwikkeling van jeugdhulp naar voren.
Gemeenten mogen ten laste van de exploitatie van de SOJ onderdeel regionale zorgmarkt zelf maximaal en eenmalig € 750.000 zelf aan beschikkingsvrije jeugdhulp inkopen tot uiterlijk 1 januari 2022. Dit kunnen bijvoorbeeld ook fte's van het jeugdteam of aanbieders zijn in de vorm van taakgerichte bekostiging. Indien deze inzet niet of in mindere mate zou leiden tot navenante inzet van tweedelijns zorg in de regionale zorgmarkt, nemen de totale kosten voor jeugdhulp toe. Bij opmaak van deze tweede bestuursrapportage is de door gemeenten voorgenomen omvang nog niet helder. De maximale exposure is dus 10 gemeenten maal € 750.000 is € 7,5 mln. Een ander risico betreft de niet bestede PGB-budgetten. Van de verstrekte budgetten wordt circa 65 procent besteed. Volgens de huidige ZHZ-regels / verordening zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties, behoudens de algemene wettelijke regel dat dit na 5 jaar niet meer kan. Over de afgelopen jaren betreft dit € 12,0 mln. Dit bedrag zou nog gedeclareerd kunnen worden. De ervaring heeft geleerd dat hier zeer beperkt gebruik van wordt gemaakt. Verder wordt nog een risico gelopen met de tarieven van jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Voor 2021 en verder is al op provinciaal niveau een tariefsverhoging (bovenop indexatie) afgesproken van 5 procent (€0,5 mln.) voor harmonisatie van tarieven (3 procent) naar het provinciegemiddelde en 2 procent risico opslag voor vermogensvorming. De overige regio's wensen 19 www.jeugdzhz.nl
de tarieven nog fors verder op te hogen voor caseload verlaging en meer uit te geven aan wachtlijstbemiddeling. Indien onze regio door landelijke (politieke) druk gedwongen wordt hierin mee te gaan is dit een extra kostenpost van € 1,7 mln. Binnen de Serviceorganisatie zijn alle risico's, zowel financieel als niet financieel, voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen geformuleerd. Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. Afgezien van de financiële risico's met betrekking tot de zorgvraag hebben de overige risico's een lage uitkomst op kans maal impact. Het voert voor deze bestuursrapportage te ver om de volledige lijst met risico's en beheersmaatregelen op te nemen.
3.2 Personeelsformatie en ziekteverzuim Bezetting (eigen personeel en personeel van derden) Bezetting per 31-8-2020 dienstverband + inhuur (bron Cognos)
Begroot fte
fte Directie Inkoop en contractmanagement Beleid Informatievoorziening en secretariaat Financien Totaal
2,2 5,3 6,1 8,2 3,9 25,6
1,8 4,2 5,8 8,2 3,0 23,0
De bezetting is 2,6 fte hoger dan begroot. Er is 1 extra fte (Financiën) aangetrokken om de compensatieregeling omzetderving en compensatieregeling meerkosten vanwege de coronacrisis voor zorgaanbieders uit te voeren. De extra bezetting bij de overige afdelingen wordt veroorzaakt door overlap van vertrekkende en nieuwe medewerkers en de tussentijdse inhuur hiervoor. Verzuim Het ziekteverzuim exclusief zwangerschapsverlof over de eerste acht maanden is 5,73 procent. Het overgrote deel (5,03%) is langdurig verzuim met een medische oorzaak. Hiervan is 1 medewerker inmiddels uitgestroomd naar de WIA.
3.3 Opvolgen bevindingen accountant De accountant heeft in haar management letter adviezen aangedragen op het gebied van toekenning van zorg en controle van de prestatielevering. Deze adviezen zijn besproken met de auditcommissie. Naar aanleiding van de adviezen worden een aantal aanvullende controles ingericht. De belangrijkste betreffen het controleren van aanbieders met een omzet van minder dan € 100.000 en controle op prestatielevering PGB. Vanaf de komende jaarrekeningcontrole zal de accountant van de DG&J middels een aanvullende controle opdracht de aanbieders met een omzet van minder dan € 100.000 controleren en met ingang van 2021 zal een extern bureau afdoende controle op PGB uitvoeren, 20 www.jeugdzhz.nl
zodanig dat hiermee voldoende zekerheid over de prestatielevering wordt verkregen. Deze laatste is nog wel afhankelijk van de coronacrisis.
21 www.jeugdzhz.nl