Boekwerk Programmabegroting 2022-2025 (Raad)

• Wetsvoorstel Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enige andere wetten in verband met het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen (Kamerstuk 35.513). Risicoprofiel Op grond van het BBV moet in de paragraaf ‘verbonden partijen’ per verbonden partij een risicoprofiel worden opgenomen. Voor deze risicoanalyse worden de financiële en bestuurlijke risico’s in beeld gebracht. In de betreffende programma’s staan we overigens ook uitgebreider stil bij de gemeenschappelijke regelingen met een hoog risicoprofiel.

81

Financiële risico’s verbonden partijen Onderstaand overzicht geeft weer hoe de financiële analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. De vragen richten zich met name op de begrippen control en governance en daarmee op sturing, beheersing, verantwoording en toezicht. Bij een overwegend lage score is de eindconclusie van de financiële analyse dat ook daar laag wordt gescoord. De vragen zijn nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen 1. Omvang jaarlijkse financiële bijdrage

Laag < 450.000

2. Is het weerstandsvermogen in de verbonden partij toereikend? 3. Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van risico’s bij de verbonden partijen 4. In hoeverre is de gemeente financieel aansprakelijk? 5. Is de organisatie in staat om financieel bij te sturen? 6. Is de bedrijfsvoering van de organisatie op orde? 7. Is de kwaliteit van het risicomanagement van de organisatie op orde?

Volledig < 45.000 Niet Volledig Ja Ja

Gemiddeld 450.0001.000.000 Deels 45.000100.000 Gedeeltelijk Deels Gedeeltelijk Gedeeltelijk

Hoog > 1.000.000 Niet >100.000 Volledig Niet Nee Nee

Bestuurlijke (inhoudelijke) risico’s verbonden partijen Hieronder vermelden we op welke manier de bestuurlijke analyse wordt uitgevoerd. Dat gebeurt aan de hand van 7 vragen. Naast aandacht voor control en governance in de financiële analyse (de zogenoemde ‘hard controls’) komen ook de zogenoemde ‘soft controls’ aan bod. Denk hierbij aan begrippen als welwillendheid, leiderschap, integriteit en vertrouwen. Bij een overwegend lage score is de eindconclusie van de bestuurlijke analyse dat ook laag wordt gescoord. De vragen zijn ook hier nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor de analyse. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk. Vragen 1. In hoeverre komt het gemeentelijk belang overeen met het belang van de organisatie? 2. Is er invloed op de samenstelling van het bestuur? 3. Is de gemeente vertegenwoordigd in het bestuur (en in welke stemverhouding)? 4. Zijn er duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en worden deze afspraken nagekomen? 5. In welke mate is er vertrouwen in bestuur en/of directie van de verbonden partij? 6. Zijn er duidelijke afspraken over informatievoorziening? 7. In hoeverre zijn de te leveren prestaties van invloed op de realisatie van gemeentelijke beleidsdoelstellingen?

Laag Volledig

Gemiddeld Gedeeltelijk

Hoog Minimaal

Ja DB

AB/overig

Nee Nee

Ja

Gedeeltelijk

Nee

Maximaal

Gemiddeld

Minimaal

Ja Minimaal

Gedeeltelijk Gemiddeld

Nee Maximaal

De gecombineerde financiële en bestuurlijke analyse leidt tot het volgende risicoprofiel van de gemeenschappelijke regelingen:

82

Risicoprofiel verbonden partijen gemeente Hoeksche Waard (Positionering in het overzicht is alfabetisch en zegt niets over de onderlinge verhoudingen)

Hoog DGenJ ZHZ

Financieel risico Veiligheidsregio ZHZ

Bres BV RAD Omgevingsdienst ZHZ Schadevergschap HSL- Zuid, A16 en A4 SVHW

Laag

BV/CV OBHW Wegschap T unnel Dordste Kil

Laag

Bestuurlijk risico

Hoog

Ontwikkelingen verbonden partijen Nieuwe verbonden partijen Er zijn geen voornemens om verbindingen met nieuwe partijen aan te gaan. Beëindigen van verbonden partijen Er zijn geen voornemens om de samenwerking met een van de verbonden partijen te beëindigen. Wijzigingen van bestaande verbonden partijen Bres Accommodaties BV In de voormalige gemeente Binnenmaas heeft de samenwerking met Bres Accommodaties geleid tot kwalitatieve goede dienstverlening en (tot nu toe) financieel voordeel. Daarom heeft de stuurgroep Hoeksche Waard op 10 april 2018 ingestemd met het voorstel om de samenwerking in stand te houden en een plan van aanpak op te laten stellen om ook andere exploitaties van het maatschappelijke vastgoed binnen de Hoeksche Waard te beheren, of voor deze accommodaties een opdrachtgevende rol te gaan vervullen. Dit is meegenomen in de startnotitie Vastgoed op orde, waarmee de raad op 28 mei 2020 heeft ingestemd. Ter uitwerking hiervan wordt de raad naar verwachting in het najaar van 2021 een voorstel voorgelegd voor het uniformeren van het beheer en exploitatie van het gemeentelijk vastgoed en dit over te dragen aan Bres Accommodaties BV. Stedin Stedin heeft in het voorjaar 2021 haar 44 gemeentelijke aandeelhouders gevraagd om met een kapitaalbijdrage van € 200 miljoen voor 2021 het eigen vermogen van het netwerkbedrijf te versterken.

De versterking van het eigen vermogen van Stedin is nodig om investeringen in de energietransitie te doen. Stedin heeft daartoe een uitgifte van cumulatief preferente aandelen aan al 83

haar 44 aandeelhouders voorgelegd om op in te tekenen. De raad heeft op 15 juni 2021 ingestemd met de verkrijging van de nog uit te geven cumulatief preferente aandelen voor een bedrag van € 4,07 miljoen. Aandachtspunten bij bestaande verbonden partijen GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid De jeugdhulp heeft de afgelopen jaren te maken met een toename in zorggebruik en zorgkosten. Ondanks de beschikbare extra middelen vanuit het Rijk en de intentie om vanaf 2023 structureel middelen vrij te maken is het de vraag of dit toereikend is om de toenemende tekorten te compenseren. Versnelling van de transformatie jeugdhulp, zowel vanuit de Serviceorganisatie Jeugd, de Stichting jeugdteams als vanuit de lokale gemeenten, blijft noodzakelijk. Er is door AEF een bestuursopdracht uitgevoerd naar de wijze waarop we het jeugdhulpstelsel in ZuidHolland Zuid hebben georganiseerd. Het gaat bij dit onderzoek primair over de rol en taken van de Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) en de Stichting Jeugdteams (SJT). Van de aanbevelingen is gebruik gemaakt door het vormen van een geactualiseerde ontwikkelagenda jeugd, lokale contractering SJT en sterkere lokale sturing door gemeenten.

Conform het opgestelde lokaal transformatieplan ‘uitvoering jeugdhulp’ worden diverse projecten en pilots uitgevoerd, gericht op een betere, kwalitatief en kostenbeheersbare inrichting van het (preventieve) voorveld. Het doel is de gemeenteraad hiermee een samenhangend overzicht en inzicht te bieden. Om nadrukkelijker te kunnen sturen op de gewenste effecten en resultaten wordt daarnaast aangegeven hoe we met elkaar willen monitoren en evalueren om te bezien of we ook de gewenste effecten bereiken. Dragen de pilots en projecten daadwerkelijk bij aan de transformatie die we beogen? Aandeel verbonden partijen In het volgende overzicht is het totale aandeel van bijdragen aan verbonden partijen afgezet tegen de totale gemeentelijke lasten weergegeven.

84

Grafisch ziet het er als volgt uit: (bedragen x €1.000)

In het volgende overzicht zijn de bijdragen per verbonden partij afgezet tegen de totale bijdragen aan verbonden partijen. In dit overzicht zijn de verbonden partijen waar de gemeente bijdragen (dividend) van ontvangt buiten beschouwing gelaten.

Overzicht verbonden partijen Onze gemeente neemt deel in onderstaande verbonden partijen. 85

A.

Gemeenschappelijke regelingen

GR Samenwerking Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte / Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.61 OZB-woningen 0.62 OZB-niet-woningen 0.63 Parkeerbelasting 0.64 Belastingen overig 7.2 Riolering 7.3 Afval

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Albrandswaard, Altena, Barendrecht, Brielle, GoereeOverflakkee, Hardinxveld-Giessendam, Hellevoetsluis, Hoeksche Waard, Krimpenerwaard, Lansingerland, Nieuwkoop, Westvoorne en Waterschap Hollandse Delta.

Vestigingsplaats

Klaaswaal

Website

www.svhw.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden voor de heffing en invordering van belastingen, heffingen en rechten, de Wet waardering onroerende zaken, de administratie van vastgoedgegevens, het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden en de Wet basisregistraties adressen en gebouwen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit twee leden uit het college van dijkgraaf en heemraden van het Waterschap Hollandse Delta en een collegelid van iedere deelnemende gemeente. Onze gemeente is vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen, zijn vervanger is wethouder Harry van Waveren. De vertegenwoordigers van het Waterschap hebben ieder een meervoudig stemrecht van 6, de overige leden van het algemeen bestuur hebben 1 stem. Het algemeen bestuur besluit met meerderheid van stemmen. Bij het staken van de stemmen beslist de voorzitter. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vier leden, uit en door het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen. Er is ook een ambtelijke commissie, met als taak het algemeen bestuur gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle aangelegenheden over SVHW. Iedere deelnemer heeft een vertegenwoordiger in de commissie.

Financieel belang Uittreding: Hiervoor stelt een onafhankelijke registeraccountant een liquidatieplan op. Het plan wordt door het algemeen bestuur vastgesteld. De daarin beschreven financiële verplichtingen zijn bindend. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door ten minste twee derde van het aantal deelnemers. Een onafhankelijke registeraccountant stelt het liquidatieplan op dat door het algemeen bestuur wordt vastgesteld. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 1.015 0 700 700 5.541 5.451 11% 11% 86

GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Programma

1. Veiligheid

Taakveld

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.vrzhz.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het openbaar lichaam integreert de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen), met behoud van lokale verankering, bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau binnen het samenwerkingsgebied. Dit moet een doelmatige en slagvaardige hulpverlening verzekeren, mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding. Ook is het openbaar lichaam een platform voor samenwerking met diensten die aan hulpverlening zijn gelieerd, met partners, organisaties en andere openbare lichamen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Bram van Hemmen, wethouder Paul Boogaard is zijn vervanger. Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem. Het algemeen bestuur beslist bij meerderheid van stemmen; als de stemmen staken, geeft de stem van de voorzitter de doorslag. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en 3 tot 4 overige leden, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door burgemeester Bram van Hemmen.

Financieel belang De deelnemende gemeenten waarborgen de betaling van rente en aflossing van de geldleningen die de Veiligheidsregio aangaat voor de uitvoering van zijn taak, in de verhouding tot het inwoneraantal op 1 januari van het dienstjaar waarin de geldlening wordt aangegaan. Uittreding: Dit is slechts mogelijk na wijziging van de verdeling van gemeenten in regio’s, als bedoeld in art. 8 Veiligheidsregio’s. Het algemeen bestuur regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de gevolgen van uittreding. Opheffing: De regeling kan slechts worden opgeheven voor zover dit op grond van artikel 8 en 9 van de Wet Veiligheidsregio’s mogelijk is. Het algemeen bestuur stelt - na het horen van de raden van de deelnemende gemeenten - het liquidatieplan vast en regelt onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten de vereffening van het vermogen. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 6.899 0 4.796 3.862 72.583 82.339 6,2% 4,5%

GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Programma

4. Onderwijs 6. Sociaal Domein en 7. Volksgezondheid en Milieu

87

Taakveld

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken, 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-, 6.81 Geëscaleerde zorg18+, 6.82 Geëscaleerde zorg 18-, 7.1 Volksgezondheid

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.dienstgezondheidjeugd.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Vanuit het beginsel van verlengt lokaal bestuur behartigt het samenwerkingsverband mede de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers, om het gebied evenwichtig en voorspoedig te ontwikkelen. De belangen worden behartigd door het bepalen van de hoofdlijnen van gewenste ontwikkelingen door sturing, ordening, integratie en in voorkomende gevallen uitvoering in de taakvelden publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, meer in het bijzonder huiselijk geweld en kindermishandeling, zoals bedoeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid per deelnemer (door en uit het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen). Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Joanne Blaak-van de Lagemaat, haar vervanger is wethouder Huibert Steen. Elk lid van het algemeen bestuur heeft een gewogen stemrecht. De stemverhouding is gebaseerd op het aantal inwoners van de deelnemende gemeenten. Besluiten worden genomen met meerderheid van stemmen. Als de stemmen staken, wordt het voorstel geacht te zijn verworpen. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter en vier leden, die door het algemeen bestuur uit zijn midden worden aangewezen.

Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Joanne Blaak-van de Lagemaat. Financieel belang In de begroting wordt aangegeven welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan het samenwerkingsverband. De kosten die het samenwerkingsverband aan de deelnemers toerekent bestaan uit algemene kosten (toe te rekenen op basis van het aantal inwoners) en overige kosten (toe te rekenen aan de deelnemers die deelnemen aan die taken waarop de kosten betrekking hebben). De deelnemers zorgen ervoor dat het samenwerkingsverband altijd over voldoende geld beschikt om aan zijn verplichtingen tegen derden te kunnen voldoen. De deelnemers garanderen bovendien tegen iedere geldgever de nakoming van de huidige en toekomstige verplichtingen die de publieke rechtspersoon op enig moment tegen die geldgever heeft. Uittreding: Hiervoor is toestemming nodig van het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur regelt ook de (financiële) gevolgen. Opheffing: Een besluit hiertoe kan worden genomen door tenminste driekwart van het aantal deelnemende gemeenten. Het algemeen bestuur stelt het liquidatieplan op.

Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 19.264 €0 2.389 2.085 43.078 43.078 5,1% 4,6%

GR Schadevergoedingsschap HSL-Zuid, A16 en A4 Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte 88

Taakveld

2.1 Verkeer en vervoer

Deelnemers

De gemeenten Haarlemmermeer, Kaag en Braassem, Alphen aan den Rijn, Lansingerland, Zoetermeer, Rotterdam, Zwijndrecht, Hoeksche Waard, Dordrecht, Moerdijk en Breda en de minister van Infrastructuur en Milieu

Vestigingsplaats

Rotterdam

Website

-

Wijze waarop de Verbonden Partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De regeling bevordert dat verzoeken om schadevergoeding die verband houden met de aanleg van de HSL-Zuid en de daartoe nodige verbreding, verlegging en reconstructie van de A16 en A4, en de beslissing op die verzoeken doelmatig, deskundig en op gelijke wijze worden behandeld. Deze regeling schept ook duidelijkheid voor de burgers over de bevoegde instantie. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid en1 plaatsvervangend lid per deelnemer, door de colleges uit hun midden aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen, zijn vervanger is wethouder Harry van Waveren. Het algemeen bestuur besluit bij meerderheid van stemmen. Ieder lid heeft een stem. Het dagelijks bestuur bestaat uit tenminste drie leden: de voorzitter, het door de minister van Infrastructuur en Milieu aangewezen lid en tenminste één ander door het algemeen bestuur uit zijn midden aangewezen lid. Onze gemeente is niet in het dagelijks bestuur vertegenwoordigd. Financieel belang De eventueel op grond van artikel 49 van de Wet op de ruimtelijke ordening (nu artikel 6.1 Wet ruimtelijke ordening) toe te kennen (plan)schadevergoeding komt volledig ten laste van het Rijk. In die zin heeft gemeente Hoeksche Waard geen financieel belang.

Uittreding: Een deelnemer kan uittreden bij besluit van de raad van de betrokken gemeente. Opheffing: Het algemeen bestuur van de GR heeft op 26 oktober 2020 de deelnemers gevraagd te besluiten tot verlenging van de GR tot 1 januari 2026. De raad heeft hier op 26 januari 2021 mee ingestemd. Het verlengingsbesluit is met terugwerkende kracht per 1 januari 2021 in werking getreden. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Programma

7. Economische zaken en milieu

Taakveld

7.4 Milieubeheer

Deelnemers

De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-IdoAmbacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht en de provincie Zuid-Holland

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.ozhz.nl

89

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De Omgevingsdienst ondersteunt de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder. Ook ondersteunt de dienst bij taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 1 lid en 1 plaatsvervangend lid per deelnemer (door en uit het college aan te wijzen). Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen, zijn vervanger is wethouder Harry van Waveren. De deelnemers hebben een gewogen stemrecht. De stemverhouding is gebaseerd op hun aandeel in de omzet van de Omgevingsdienst ZHZ. Deze verhouding wordt bij het vaststellen van de jaarrekening over jaar X vastgesteld en geldt voor jaar X+2. Deze stemverhoudingen gelden voor zowel het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur. Voor het tot stand komen van een besluit is een volstrekte meerderheid vereist. Wel moeten minimaal 3 deelnemers hun stem voor het voorstel hebben uitgebracht wil het aangenomen zijn, behalve als de regeling anders bepaalt. Zo kunnen grote deelnemers de besluitvorming niet domineren.

Verder is een gekwalificeerde meerderheid van driekwart voorgeschreven bij de vaststelling van de begroting en de bijdrageverordening. Die meerderheid is ook vereist bij besluiten tot toetreding, uittreding en opheffing van de regeling. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter, plaatsvervangend voorzitter en 3 andere leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen. Financieel belang In de begroting wordt vastgelegd welke bijdrage elke deelnemer verschuldigd is aan de Omgevingsdienst. In een Bijdrageverordening die het algemeen bestuur vaststelt, worden de verschuldigde vergoedingen voor instandhouding van de Omgevingsdienst en de te leveren diensten vastgelegd. Uittreding: Uittreding is mogelijk na verkregen toestemming van het vertegenwoordigend orgaan. Uittreden kan alleen met inachtneming van een opzegtermijn van tenminste één kalenderjaar. Het algemeen bestuur regelt de financiële en organisatorische gevolgen van de uittreding en stelt de verschuldigde schadeloosstelling vast. De schadeloosstelling bedraagt tenminste driemaal de jaaromzet van de betreffende deelnemer in het jaar waarin de deelnemer besluit uit te treden. In bijzondere omstandigheden kan het algemeen bestuur een andere schadeloosstelling vaststellen.

Opheffing: Dit is mogelijk als meer dan driekwart van het aantal deelnemers daartoe besluit, mits die tenminste driekwart meerderheid van het aantal stemmen in het algemeen bestuur vertegenwoordigen. Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan vast, dat voorziet in de verplichting van de deelnemers tot deelneming in de financiële en personele gevolgen van de opheffing. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 1.613 0 1.896 1.896 7.690 7.690 25% 25%

90

GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Taakveld

2.1 Verkeer en vervoer

Deelnemers

Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Dordrecht en Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Dordrecht

Website

www.kiltunnel.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De dienst beheert en exploiteert de Kiltunnel en de aansluitende wegverbindingen. Bestuurlijk Het algemeen bestuur bestaat uit 2 leden van iedere deelnemer. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door de wethouders Harry van Waveren en Piet van Leenen. Voor het tot stand komen van een besluit bij stemming is de volstrekte meerderheid vereist van de leden die aan de stemming hebben deelgenomen. Het algemeen bestuur neemt besluiten op basis van een gewogen stemverhouding. Behalve als de vergadering voltallig is, wordt bij staking van stemmen besluitneming uitgesteld tot een volgende vergadering. In die vergadering kunnen de beraadslagingen worden heropend. Als de stemmen staken in een voltallige vergadering of voor de tweede maal over hetzelfde voorstel, wordt het geacht niet te zijn aangenomen. Het dagelijks bestuur bestaat uit 1 lid van iedere deelnemer, uit en door het algemeen bestuur aan te wijzen. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Harry van Waveren. Financieel belang Elk van de deelnemers waarborgt de betaling van rente en aflossing van de door het Wegschap te sluiten leningen en in rekening-courant op te nemen gelden, in overeenstemming met de hierboven vermelde percentages.

Als hieruit voor de deelnemers betalingen voortkomen, verrekenen de deelnemers deze onderling, met gebruikmaking van dezelfde percentages. Uittreding: Hiervoor kan het algemeen bestuur voorwaarden opstellen. Opheffing: Het algemeen bestuur stelt een liquidatieplan op. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

B.

Bedrag (x €1.000) 4 3.663 11.361 14.177 34.821 42.326 25% 25%

Stichtingen en verenigingen

Stichting Inkoopbureau West-Brabant Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.4 Overhead

Deelnemers

De gemeenten Altena, Borssele Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Goeree-Overflakkee, Halderberge, Hoeksche Waard, Kapelle, Moerdijk, Noord-Beveland, Reimerswaal, Rucphen, Steenbergen, Tholen, Woensdrecht en Zundert; de gemeenschappelijke regelingen ABGorganisatie, GR de Bevelanden, Servicecentrum GGD Hart voor Brabant en GGD Zeeland

Vestigingsplaats

Zevenbergen 91

Website

www.inkoopbureauwestbrabant.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De stichting dient indirect diverse openbare belangen door het behalen van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig gebied voor de deelnemers, onder andere door het faciliteren van een regionaal inkoopbureau. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur bestaat uit 1 vertegenwoordiger per deelnemende gemeente. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen. Besluiten worden genomen met volstrekte meerderheid van stemmen. Het dagelijks bestuur bestaat uit 5 leden. Onze gemeente is hierin vertegenwoordigd door wethouder Piet van Leenen. Financieel belang De gemeente heeft bij het toetreden tot de stichting een borgsom gestort. De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op het aantal af te nemen dagdelen van het inkoopbureau. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 308 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Sportstichting Strijen Programma

5. Sport, cultuur en recreatie

Taakveld

5.2 Sportaccommodaties

Deelnemers

Gemeente Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Gemeente Hoeksche Waard (v/h gemeente Strijen)

Website Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De stichting is eigenaar van het zwembad en de sporthal in Strijen en verhuurt het complex aan Laco Strijen bv. Als eigenaar ligt bij de stichting ook de zorg om het complex in stand te houden. Bestuurlijk belang De raad heeft op 22 september 2020 de wethouders Van Leenen, Boogaard en Steen aan het college voorgedragen als nieuwe leden van het bestuur van de Sportstichting. Hiermee kan de gemeente weer zelf besluiten nemen aangaande de Sportstichting Financieel belang Gemeente Hoeksche Waard is aansprakelijk voor eventuele exploitatietekorten. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. 92

Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

C.

n.v.t.

Vennootschappen en Coöperaties (deelnemingen)

Stedin Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

De aandelen van Stedin zijn in handen van 44 gemeenten

Vestigingsplaats

Rotterdam

Website

www.stedingroep.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Het betrouwbaar, veilig en maatschappelijk verantwoord leveren van energie en daaraan gerelateerde producten aan particuliere en zakelijke klanten en samenwerking en deelneming in andere rechtspersonen. Bestuurlijk Gemeente Hoeksche Waard bezit 2,04 % van de aandelen van Stedin (101.253 van de 4.970.978 aandelen). Wethouder Piet van Leenen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Wethouder Harry van Waveren is zijn vervanger. Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen bedraagt: € 6.138.000 (normale aandelen). Daarnaast hebben wij 101.253 cumulatief preferente aandelen met een boekwaarde van € 4.000.000. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen baten (= dividend)) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2020* Eigen vermogen per 1-1-2020* Eigen vermogen per 31-12-2020* Vreemd vermogen per 1-1-2020* Vreemd vermogen per 31-12-2020* Solvabiliteit per 1-1-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)* Solvabiliteit per 31-12-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

Bedrag (x €1.000) 110 42.000 2.949.000 2.891.000 4.340.000 4.681.000 40% 38%

* Geen gegevens bekend over begroting 2022; daarom zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2020 in de tabel opgenomen.

BV Gemeenschappelijk Bezit Evides Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

De aandelen van het Gemeenschappelijk Bezit Evides zijn in handen van gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied

Vestigingsplaats

Rotterdam

Website

www.evides.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente Gemeente Hoeksche Waard neemt samen met gemeenten en provincies in Rijnmond en Zeeland deel in de BV Gemeenschappelijk Bezit Evides. Op haar beurt is de BV voor 50% eigenaar van het drinkwaterleidingbedrijf

93

Evides. Evides levert drinkwater aan huishoudens en bedrijfsleven en levert in toenemende mate ook industriewater en diensten op het gebied van afvalwater- en rioolwaterzuivering.

Bestuurlijk Gemeente Hoeksche Waard bezit 4,99% (92.372) van de aandelen van het Gemeenschappelijk Bezit Evides van de 1.850.000 aandelen. Wethouder Piet van Leenen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Wethouder Harry van Waveren is zijn vervanger. Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen in de BV Gemeenschappelijk Bezit Evides bedraagt bedrag € 3.391.000 Kengetallen Financiële kengetallen

Bedrag (x €1.000)

Opgenomen baten (= dividend) in gemeentebegroting 2022

530

Begroot resultaat van de verbonden partij in 2020*

23.350

Eigen vermogen per 1-1-2020*

259.432

Eigen vermogen per 31-12-2020*

267.733

Vreemd vermogen per 1-1-2020*

0

Vreemd vermogen per 31-12-2020*

0

Solvabiliteit per 1-1-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

100%

Solvabiliteit per 31-12-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

100%

* Geen gegevens bekend over begroting 2022; daarom zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2020 in de tabel opgenomen.

Bank Nederlandse Gemeenten Programma

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Taakveld

0.5 Treasury

Deelnemers

Bijna alle Nederlandse overheden.

Vestigingsplaats

Den Haag

Website

www.bngbank.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De gemeente heeft van oudsher aandelen in de BNG. Doelstelling van de BNG is een gunstige financiële dienstverlening en kredietverstrekking, om zo voordelig mogelijk een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke voorzieningen. Bestuurlijk De aandelen van de Bank Nederlandse Gemeenten zijn voor de helft in handen van de Staat; de andere helft is geplaatst bij gemeenten, provincie en een hoogheemraadschap. Gemeente Hoeksche Waard bezit 0,28 % (153.738) van de aandelen van de BNG (van de 55.690.720 aandelen). Wethouder Piet van Leenen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Wethouder Harry van Waveren is zijn vervanger. Financieel belang De boekwaarde van onze aandelen BNG bedraagt € 357.000,-. Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen baten (= dividend) in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2020* Eigen vermogen per 1-1-2020* Eigen vermogen per 31-12-2020*

Bedrag (x €1.000) 280 221.000 4.887.000 5.097.000 94

Vreemd vermogen per 1-1-2020* Vreemd vermogen per 31-12-2020* Solvabiliteit per 1-1-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)* Solvabiliteit per 31-12-2020 (= eigen vermogen/totaal vermogen)*

144.802.000 155.262.000 3% 3%

* Geen gegevens bekend over begroting 2022; daarom zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening 2020 in de tabel opgenomen.

Bres Accommodaties BV Programma

5. Sport, cultuur en recreatie

Taakveld

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie/ 5.2 Sportaccommodaties

Deelnemers

Gemeente Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Maasdam

Website

www.bresaccommodaties.nl

Wijze waarop de Verbonden Partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De vennootschap heeft met name ten doel: •

Het exploiteren van het Recreatieoord Binnenmaas en van diverse binnensport-, recreatie- en welzijnsfaciliteiten inclusief het (technisch) beheren van het (overige) vastgoed.

Bestuurlijk In deze overheids-BV heeft de gemeente rechtstreeks invloed op de BV. Gemeente Hoeksche Waard is 100% aandeelhouder van de BV, tevens opdrachtgever, bewaakt de opdracht voor uitvoering van de publieke doelstelling en behoudt daarmee haar taak als beleidsmaker en –bepaler. Wethouder Piet van Leenen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Wethouder Harry van Waveren is zijn vervanger. De BV heeft een Raad van Commissarissen als toezichthoudend orgaan, bestaande uit 3 leden, benoemd op voordracht van de algemene vergadering van aandeelhouders (zijnde de gemeente). De Raad van Commissarissen benoemt een eindverantwoordelijk directeur (met uitzondering van de eerste directeur) en is bevoegd tot schorsing en/of ontslag van de directeur. Financieel belang Het eigendom van de accommodaties (zowel juridisch als economisch) is niet aan de BV overgedragen, maar blijft bij de gemeente. De BV voert wel het onderhoud aan de eigendommen uit. Opheffing: Na ontbinding van de vennootschap geschiedt de vereffening door de bestuurders, tenzij de algemene vergadering anders bepaalt.

Financiële kengetallen* Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2022** Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen /totaal vermogen) ***

Bedrag (x €1.000) 2.292 0 414 414 4.044 4.044 9,28% 9,28%

‘‘*Het betreft de begrotingsbedragen 2021; begrotingsbedragen 2022 zijn nog niet beschikbaar. ‘* *Het betreft hier de netto bijdrage na aftrek van de huurvergoeding die Bres voor het gebruik van de gebouwen aan de gemeente moet betalen. ‘*** Door de overeenkomst tussen Bres en de gemeente kan bij Bres nooit sprake zijn van een hoge solvabiliteit.

95

CV/BV Ontwikkelingsbedrijf Bedrijvenpark Hoeksche Waard Programma

3. Economie

Taakveld

3.1 Economische ontwikkeling

Deelnemers

Gemeente Hoeksche Waard

Vestigingsplaats

Maasdam

Website

www.bedrijvenparkhw.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente. Het ontwikkelingsbedrijf is verantwoordelijk voor het ontwikkelen van bedrijventerreinen met een regionaal karakter. De activiteiten van de exploitatiemaatschappij beperken zich tot het ontwikkelen van een Hoeksche Waards bedrijventerrein van 20 hectare. Bestuurlijk De grondexploitatiemaatschappij heeft de juridische vorm van een commanditaire vennootschap (CV) met een besloten vennootschap (BV) als beherend vennoot. Wethouder van Leenen heeft van het college het mandaat gekregen voor het nemen van besluiten samenhangend met het aandeelhouderschap. De Algemene vergadering van Aandeelhouders van het OBHW heeft besloten om de Raad van Commissarissen te laten bestaan uit 1 toezichthouder (de heer mr. drs. A.J. Borgdorff). Financieel belang Het geplaatste en gestorte kapitaal van de BV bedraagt €35.000. Hoeksche Waard bezit 100% van de aandelen en 100% van het stemrecht. Het commanditaire kapitaal van de grondexploitatiemaatschappij bedraagt €3.500.000. De gemeente staat garant voor de geldlening van het bedrijvenpark Hoeksche Waard. Bij oprichting van de grondexploitatiemaatschappij is overeengekomen dat vennoten een kapitaalinbreng van 40% van hun participatie in het commanditair kapitaal storten.

Financiële kengetallen CV * Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2020 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2020 Eigen vermogen per 1-1-2020** Eigen vermogen per 31-12-2020** Vreemd vermogen per 1-1-2020 Vreemd vermogen per 31-12-2020

Bedrag (x €1.000)

Financiële kengetallen BV * Opgenomen lasten (= bijdrage aan GR) in gemeentebegroting 2020 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2020 Eigen vermogen per 1-1-2020 Eigen vermogen per 31-12-2020 Vreemd vermogen per 1-1-2020 Vreemd vermogen per 31-12-2020

Bedrag (x €1.000)

0 0 -3.935 -4.035 16.308 16.566

0 0 -470 -570 505 605

* Geen gegevens bekend over de begroting van 2022; daarom zijn de laatst bekende gegevens uit de jaarrekening van 2020 in de tabel opgenomen. ** De gemeente heeft voor het negatieve resultaat in haar begroting een voorziening gevormd.

Regionale Afvalstoffendienst BV Programma

2. Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Taakveld

7.3 Afval

Deelnemers

Gemeenten Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee

Vestigingsplaats

Westmaas 96

Website

www.radbv.nl

Wijze waarop de verbonden partij bijdraagt aan doelstellingen van de gemeente De vennootschap heeft tot doel om in het belang van bescherming van het milieu en een doelmatig beheer werkzaam te zijn op het gebied van: a.

Het uitvoeren van publieke taken in het afval- en grondstoffenbeheer in de ruimste zin, waaronder in ieder geval verstaan wordt: het inzamelen, het vervoeren, het (doen) be- of verwerken, het verhandelen van afval en grondstoffen en het adviseren hierover

b.

De inzameling van bedrijfsafval en -grondstoffen, inclusief het inzamelen, het vervoeren, het (doen) beof verwerken, het verhandelen

c.

Het uitvoeren van taken op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte

Daarnaast heeft de vennootschap ten doel: •

Het deelnemen en het zich op andere wijze interesseren in, het financieren van, het voeren van directie en beheer over, het verlenen van diensten aan en het behartigen van belangen van vennootschappen en ondernemingen, primair dat met een doelstelling als genoemd onder a., b. en c

•

Het ter leen opnemen en/of ter leen verstrekken van gelden, evenals het zekerheid stellen, zich op andere wijze sterk maken of zich hoofdelijk naast of voor anderen verbinden

•

Het verkrijgen, vervreemden, beheren en exploiteren van roerende en onroerende zaken en andere goederen, daaronder begrepen patenten, merkrechten, licenties, kennis, vergunningen en andere industriële eigendomsrechten ten behoeve van zichzelf of ten behoeve van vennootschappen, waarmee zijn in een groep is verbonden zomede het stellen van zekerheden ten behoeve van vennootschappen waarmee zij op enigerlei wijze is verbonden en al wat met het vorenstaande in dit lid in de ruimste zin verband houdt of daartoe bevorderlijk is

De vennootschap kan de diensten genoemd onder a, b. en c. in mindere mate verrichten voor anderen dan de aandeelhoudende gemeenten. Bestuurlijk De relatie tussen gemeente Hoeksche Waard en de RAD kenmerkt zich door een goede balans tussen invloed van de gemeenten Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee als eigenaar en opdrachtgever én de gewenste autonomie van de uitvoeringsorganisatie. Het is van belang om de opdrachtgevers- en eigenaarsrol te scheiden binnen (het college van) de gemeente. In plaats van een directe aansturing door de gemeente is er na omzetting sprake van een afzonderlijke en verzakelijkte relatie. De eigenaarsrelatie is uitgewerkt in het besturingsmodel. Daarbij worden de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA), Raad van Commissarissen (RvC) en het bestuur (vooral) vastgelegd in de statuten. De opdrachtgeverrelatie is uitgewerkt in onder andere een dienstverleningsovereenkomst. Wethouder Piet van Leenen vertegenwoordigt onze gemeente in de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Financieel belang Gemeente Hoeksche Waard

- 10.001 aandelen ( 64%)

Gemeente Goeree-Overflakkee - 5.626 aandelen ( 36%) Kengetallen Financiële kengetallen Opgenomen lasten in gemeentebegroting 2022 Begroot resultaat van de verbonden partij in 2022 Eigen vermogen per 1-1-2022 Eigen vermogen per 31-12-2022 Vreemd vermogen per 1-1-2022 Vreemd vermogen per 31-12-2022 Solvabiliteit per 1-1-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen) Solvabiliteit per 31-12-2022 (= eigen vermogen/totaal vermogen)

Bedrag (x €1.000) 7.869 492 5.123 5.615 15.441 14.643 25% 28% 97

D.

Overige verbonden partijen

Er zijn geen verbonden partijen die onder deze categorie vallen.

98

3.7 Grondbeleid Inleiding In de paragraaf Grondbeleid geeft de gemeente jaarlijks het grondbeleid vorm. Om de bestuurlijke doelen te bereiken, zetten we een ‘gereedschapskist’ met vele instrumenten van het grondbeleid in. De bestuurlijke (in dit kader ruimtelijke) doelen liggen vast in de Meerjarenbegroting, het Coalitieprogramma en diverse visiedocumenten en de daarmee samenhangende beleidsnota’s. De bestuurlijke doelen zijn dynamisch en regelgeving verandert. Daardoor kan ook de inhoud van de gereedschapskist wijzigen. Daarnaast heeft het grondbeleid financiële impact: de uitvoering vraagt financiële middelen. Hierdoor ontstaan risico’s voor de gemeente. Die risico’s kunnen van grote invloed zijn op de financiële positie van de gemeente. Om deze risico’s te beperken en te beheersen, bekijken we onze grondexploitaties jaarlijks opnieuw. De verslaglegging in de paragraaf grondbeleid gaat over het te voeren grondbeleid en de uitleg over de uitvoering ervan. Hierbij is er vrijheid in de opstelling van deze paragraaf, uiteraard onder de voorwaarde dat die aan de regelgeving van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voldoet. De Commissie BBV heeft in 2019 een nieuwe notitie uitgebracht over het ‘Grondbeleid in de begroting en jaarstukken’. Dit is een vernieuwing van diverse notities van het BBV.

Deze notitie vormt een belangrijk financieel kader voor gemeenten in de uitwerking en de verslaglegging van de diverse grondexploitaties. De belangrijkste pijlers betreffen: • Handreiking vennootschapsbelasting en gemeentelijk grondbedrijf (2015); • Beperken van de risico’s; • Vernieuwing van de begroting en verantwoording van de gemeente, zodat meer vergelijkbaarheid in de verslaggeving ontstaat. In deze paragraaf maken we onderscheid tussen faciliterende grondexploitaties en de bouwgronden in exploitatie (BIE). Het staat de gemeente vrij om beide vormen van grondbeleid als een gemengd project in de projectadministratie op te nemen en de sturing en beheersing hierop in te richten Artikel 16 van het BBV geeft aan dat onderstaande punten van belang zijn in de verslaglegging: • Een visie op het grondbeleid in relatie tot de uitvoering van de doelstellingen van de programma’s in de begroting; • Een verduidelijking van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert; • Een actuele inschatting van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie; • Een onderbouwing van (de begrote) winstneming; • Beleidsuitgangspunten over de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van de grondzaken.

Visie grondbeleid De programma’s economie en volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, stedelijke vernieuwing en maatschappelijke ondersteuning van de Begroting zijn het meest gericht op het gemeentelijk grondbeleid en de uitvoering ervan. In 2021 wordt de Nota ‘Grondbeleid 2021-2026’ opgesteld en vervolgens aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. Daarmee geldt één grondbeleid voor de gehele gemeente. Deze nieuwe nota geeft ruimte aan woningbouw en daarmee is de vitaliteit van de dorpen beschermd. Jaarlijks wordt een Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) voorgelegd ter besluitvorming aan de raad, inclusief een integrale herziening van de grondexploitaties. In januari 2020 is een nieuwe Nota ‘Kostenverhaal’ door de raad vastgesteld. In december 2020 is de nieuwe Grondprijzenbrief 2020 vastgesteld in het college.

99

Wettelijke instrumenten en jurisprudentie spelen een grote rol bij het hanteren van het grondbeleid Hierbij valt te denken aan: • Wet ruimtelijke ordening (Wro), waarin de zogenaamde Grondexploitatiewet (afdeling 6.4 Wro) is opgenomen. Het exploitatieplan maakt het mogelijk om druk uit te oefenen, zodat in de gewenste vorm gewerkt kan worden bij de realisatie van gebiedsontwikkelingen. • Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Dit besluit geeft de kostenelementen die kunnen worden opgenomen in een exploitatieplan. • Andere instrumenten zijn: − Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). − Onteigeningswet. − Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). − De Woningwet en het Burgerlijk Wetboek. − Daarnaast is er nog een aantal wetten en regelingen die het grondbeleid raken. Vanaf 2022 is naar verwachting de Omgevingswet van kracht. Deze wet heeft gevolgen voor het grondbeleid en de uitvoering ervan. In de op te stellen Nota ‘Grondbeleid 2021-2026’ wordt dieper ingaan op de consequenties van de Omgevingswet. Uitvoering grondbeleid Bij het verhalen van de kosten houden wij rekening met de Grondexploitatiewet en leggen wij de afspraken vast in een anterieure overeenkomst. We zien een aantal wettelijke ontwikkelingen op ons afkomen die gevolgen hebben voor ons grondbeleid. Zo krijgt de Omgevingswet als vervanger van een aantal wetten een grote invloed op het toekomstige grondbeleid.

De Aanvullingswet grondeigendom is inmiddels door de Eerste Kamer aangenomen. Deze wet moderniseert het grondbedrijfsinstrumentarium om zowel actief als faciliterend grondbeleid mogelijk te maken. Onderdeel van de Omgevingswet is een aanpassing ofwel beperking van de verhaalbaarheid van de gemeentelijke kosten. Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) geeft jaarlijks nieuwe richtlijnen of stelt de richtlijnen bij voor de grondbedrijfsfunctie. Om realistische woon- en werklocaties te programmeren, hanteren we onderstaande uitgangspunten: Bedrijventerreinen/werklocaties Met de provincie Zuid-Holland is een bedrijventerreinprogrammering afgesproken voor de periode 2014-2030. Vraag en aanbod van bedrijventerreinen brengen we daarmee kwantitatief en kwalitatief met elkaar in evenwicht. We onderscheiden 3 categorieën: ontwikkelen, niet ontwikkelen en visie. Uit onderzoek blijkt dat er regionaal een overaanbod voor de werkmilieus ‘industrieel’ en ‘kleinschalig/gemengd bedrijventerrein’ is. Er is nog wel ruimte in de distributiesector. Woonlocaties Onderdeel van de Woonvisie is een woningbouwprogramma dat de leidraad wordt voor toekomstige ontwikkelingen. Met de provincie Zuid-Holland heeft de gemeente afspraken rondom woningbouw gemaakt. Daarmee is de basis gelegd voor de ruimtelijke structuur om te ontwikkelen. Dit is voor de gemeente geen eindpunt.

Met de provincie zijn we in onderhandeling om een groter woningcontingent (het maximaal aantal woningen dat een gemeente mag bouwen) te krijgen. Op basis van een provinciale herberekening van de zogeheten Trendraming 2019 werd bekend dat we extra woningen mogen bouwen. Het gaat om 686 extra woningen tot en met 2029. Dat extra aantal is nodig om de vitaliteit van de kernen in stand te houden en daar waar mogelijk nieuwe locaties te ontwikkelen om instroom vanuit het stedelijk gebied op te kunnen vangen. Hierdoor kunnen we gestalte geven aan het gezinseiland-principe.

100