Bod prestatieafspraken 2025 def

a

Gemeente Hoeksche Waard College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2003 3260 EA Oud-Beijerland Betreft: Bod prestatieafspraken 2025 Datum: 28 juni 2024

Geachte heer/mevrouw, In navolging van de Woningwet brengen wij ieder jaar voor 1 juli een bod uit ten aanzien van het volkshuisvestingsbeleid van de gemeente, als opmaat voor de prestatieafspraken van het daaropvolgende jaar. De samenwerking tussen de gemeente, HW Wonen, de Huurdersvereniging en de zorg- en welzijnspartners is onder andere geborgd in de prestatieafspraken. Jaarlijks evalueren en actualiseren we de afspraken. Het volkshuisvestingsbeleid van de gemeente is vastgelegd in de Regionale Woonvisie Hoeksche Waard, de Visie Wonen, Welzijn en Zorg die in 2021 is vastgesteld en het uitvoeringsprogramma WWZ. Deze zijn het vertrekpunt voor ons bod. Het bod bestaat uit twee delen. Allereerst beschrijven wij enkele belangrijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het volkshuisvestingsbeleid, daarna geven wij aan welke activiteiten en investeringen wij nader met u uit willen werken en vastleggen in de prestatieafspraken 2025. Bij de totstandkoming van dit bod hebben wij eerst bij gemeente, huurdersorganisatie en de vertegenwoordiger van de zorgpartners de gewenste accenten in inzet voor 2025 opgehaald en deze besproken in het gezamenlijk overleg. Op basis van die accenten hebben wij dit bod opgesteld.

Belangrijke ontwikkelingen Woningtekort- een gezamenlijke opgave Door de hoge vraag naar en het lage aanbod van betaalbare woningen is de druk op de woningmarkt onverminderd hoog. Deze druk op de woningmarkt is in heel Nederland voelbaar en in steeds hogere mate ook in de Hoeksche Waard. Hoewel wij nog geen wachttijden kennen die vergelijkbaar zijn met de stad, lopen de wachttijden voor een sociale huurwoning in de Hoeksche Waard al jaren op. Inmiddels bedraagt de wachttijd rond de 30 maanden. Versnellen van woningbouw en borgen van voldoende sociale huurwoningen in gemeenten staat hoog op de agenda van de Nationale Woon- en Bouwagenda en is uitgewerkt in de regionale Woondeal. De opgave in de Hoeksche Waard is groot. Het aandeel sociale huurwoningen groeit iets, maar nog onvoldoende, mee met de totale ontwikkeling van de woningvoorraad. Inmiddels bestaat 23% (onderzoek Springco 2024) van de woningvoorraad in de Hoeksche Waard uit sociale huurwoningen. 1

Dat is ruim onder het landelijke streefnorm van 30%. Naast regulier woningzoekenden worden wij in steeds hogere mate gevraagd om bijzondere doelgroepen te huisvesten, al dan niet met voorrang. Ook de groep die met spoed een woning zoekt neemt toe. Meer aanbod is nodig om in de hoge vraag te voorzien. Afspraken over 30% sociale huur in nieuwbouw moeten landen in concrete projecten binnen het woningbouwprogramma. HW Wonen en gemeente staan hierin voor een gezamenlijke opgave. In de huidige programmering bewegen we naar 26% sociaal tot en met 2032. Dat is de goede richting, maar verdere uitbreiding is nodig en we moeten wat we programmeren ook samen waar maken. Daarnaast ligt er ook een opgave in de betaalbare middenhuur. Naast nieuwbouw proberen wij met flexwoningen de druk op de woningmarkt te verlichten. Op 1 juli gaat de Wet vaste huurcontracten in die bepaalt dat spoedzoekers zonder voorrangspositie bij de toekomstige wijziging van de Huisvestingswet geen tijdelijk huurcontract meer mogen krijgen. Wij overleggen graag met u hoe wij met de huisvesting van deze groep om moeten gaan. De (vaak complexe) opgaven zoals die er liggen op het gebied van beschikbaarheid, duurzaamheid maar ook op het gebied van wonen, welzijn en zorg en het langer zelfstandig thuis wonen vragen om verregaande samenwerking.

Wij kunnen onze investeringsruimte alleen effectief inzetten als onze samenwerkingspartners ieder vanuit hun eigen rol daar een bijdrage aan leveren. Wederkerigheid in prestatieafspraken is van cruciaal belang om met elkaar de gewenste resultaten te bereiken. Langer thuis Ook het langer zelfstandig thuis wonen vraagt een bundeling van krachten. Wij onderschrijven de koers in de Visie en Uitvoeringsagenda WWZ en nemen graag actief deel in de verschillende projectgroepen. Wij zetten ons in om onze woningvoorraad voor een diverse groep huurders geschikt te maken. Onze nieuwbouw is levensloopbestendig. We maken onze woningen in de nabijheid van zorglocaties zorggeschikt en realiseren samenleefvormen, zodat mensen op latere leeftijd of mensen met een beperking goed zelfstandig kunnen wonen. Stijgende kosten Inflatie, stijgende rentelasten en de stijgende kosten van materialen en personeel raken het realiseren van betaalbare nieuwbouw en verduurzaming. Wij bouwen 70% van onze woningen in de betaalbare categorie. Isolatiemaatregelen van woningen doen wij zonder huurverhoging. Onze verdiencapaciteit staat daarmee onder druk. Het wordt steeds moeilijker om nieuwbouw en renovatie van sociale huurwoningen te realiseren tegen lage huurprijzen. Dat heeft een grens.

Om een duurzaam bedrijfsmodel te houden en ook in de toekomst te kunnen blijven investeren vragen wij aandacht voor acceptabele sociale grondprijzen en het niet stellen van bovenwettelijke eisen aan nieuwbouw en verduurzaming. Stijgende energielasten en verduurzaming De energielasten van huurders blijven een aandachtspunt. De lasten zijn niet zo hoog als tijdens de piek in 2022, maar energielasten liggen substantieel hoger dan de jaren daarvoor. Stijgende energielasten vergroten het risico dat onze huurders in betalingsproblemen komen. We liggen goed op koers met onze isolerende maatregelen, alleen bij het gespikkelde bezit heeft de wet Flora en Fauna vertraging opgeleverd. Ook hier geldt dat het noodzakelijk is dat de gemeente Hoeksche Waard zich actief inzet om vergunningsprocedures waar mogelijk te verkorten. In het bijzonder rondom de procedures Flora en Fauna. Bijzondere doelgroepen De gemeente Hoeksche Waard loopt achter in de taakstelling op de huisvesting van statushouders. Verwachting is dat ook komende jaren de instroom van deze groep hoog is. Wij staan samen voor de 2

opgave om statushouders een goed thuis te bieden. Daarnaast zien we een groeiende instroom van aandachtsgroepen; mensen met een beperking of kwetsbaarheid, die een vorm van zorg of begeleiding nodig hebben. Dat vraagt passende huisvesting, een goede intake via een centrale toegang, een goede toewijzing op basis van de nieuwe huisvestingsverordening en aandacht voor beheer, ondersteuning en zorg. Interne ontwikkelingen 2024 is het tweede jaar van ons nieuwe ondernemingsplan. Via 7 strategische thema’s maken we goed wonen voor onze doelgroep mogelijk en via 4 ontwikkelprogramma’s bouwen we aan een organisatie die dat mogelijk maakt. Met het programma Hart voor de Klant verbeteren we continu onze dienstverlening. In oktober 2023 hebben we onze portefeuillestrategie vastgesteld. Activiteiten en investeringen 2025 De voorgenomen activiteiten voor 2025 geven wij weer langs de lijn van de Rijksprioriteiten voor de volkshuisvesting die gelden voor de periode 2021-2025. De Rijksprioriteiten moeten onderdeel uitmaken van de prestatieafspraken: 1. Bijdragen aan de bouwopgave – door versnellen nieuwbouw sociale huurwoningen; 2. Zorgen voor betaalbaarheid – door inzet van lokaal maatwerk; 3. Investeren in een duurzame sociale huurwoningvoorraad – door aandacht voor kwaliteitsaspecten en inzet op isolatie en de energietransitie; 4.

Realiseren van wonen met zorg – door passende woonvormen en samenwerking; 5. Huisvesten van spoedzoekers – door tijdelijke oplossingen en minder conventionele wijzen van huisvesting; 6. Investeren in leefbaarheid - door differentiatie van wijken, ontmoeting tussen bewoners en sociaal beheer. Bovenstaande prioriteiten maken al onderdeel uit van de prestatieafspraken in de Hoeksche Waard. Een groot deel van de prestatieafspraken hebben betrekking op onze meerjarige samenwerking. Voor 2025 geven wij per thema de ambitie weer met betrekking tot aanvullende activiteiten en investeringen. 1. Beschikbaarheid- bijdragen aan de bouwopgave De Nationale Bouw- en Woonagenda, de woondeal, de nationale prestatieafspraken, de provinciale prognoses en de woningmarktanalyse van de gemeente Hoeksche Waard geven de urgentie weer om te investeren in de sociale woningvoorraad. In praktijk zien we dit terug in de oplopende wachttijden. Er is een tekort aan sociale huurwoningen. Wij zetten in op: uitbreiding van de voorraad en dat samen ook haalbaar maken, stimuleren van de doorstroming, verkoop ondersteunend aan de volkshuisvestelijke investeringsopgave. 1.1 Uitbreiding van de voorraad Op 1 januari 2024 hebben wij 8.471 sociale huurwoningen in de Hoeksche Waard; dat is 23% van de totale woningvoorraad.

We willen een gezamenlijke inzet op het blijven toevoegen van sociale huurwoningen aan de voorraad. De ambitie is om dit aandeel richting de 30% te brengen. De woningmarktanalyse van de gemeente onderschrijft deze noodzaak. Wij zetten in op: ▪ Groei van de kernvoorraad naar 10.000 sociale huurwoningen in 2035. Dit betekent: o Het vergroten van onze nieuwbouwportefeuille en de realisatie van ongeveer circa 200 sociale huurwoningen per jaar. Dit vraagt een gezamenlijke inspanning. o Aankoop van woningen/ locaties. ▪ We realiseren 200 middenhuurwoningen tot en met 2035. Dat doen we in de vrije sector. Deze woningen hebben een huurprijs tot € 1.050 (prijspeil 2023). ▪ Stougjeswijk is de grootste gebiedsontwikkeling in de Hoeksche Waard. Daar willen we in overleg met gemeente en ontwikkelaars 750 woningen uitnemen. 3

1.2 Samen nieuwbouw haalbaar maken Gezien de schaarste aan grondposities, zowel bij HW Wonen als bij de gemeente, is het noodzakelijk dat wij aanhaken bij projecten van derden om sociale huurwoningen uit te nemen. Bestaande afspraken rondom 30% sociale huur in het woningbouwprogramma moeten hun beslag krijgen in concrete projecten. Dit betekent dwingende afspraken met ontwikkelaars over sociale woningbouw, sociale grondprijzen en versnelling van procedures. Door stijgende bouwkosten wordt het voor ons steeds lastiger om betaalbaar te bouwen, in het bijzonder voor de laagste inkomens en middenhuur. Wij werken met product markt combinaties die beschrijven welke type woning voor welke doelgroep en tegen welke huurprijs in onze wensportefeuille passen. Deze zijn ons uitgangspunt bij nieuwbouw en renovatie. Daarmee hebben we een haalbare businesscase tegen een vaste kwaliteit. Om nieuwbouw haalbaar te maken vragen wij het volgende aan de gemeente: geen bovenwettelijke voorwaarden aan projecten te stellen, een sociaal grondprijzenbeleid, borging van het sociaal programma, voldoende capaciteit en afstemming rondom participatie en communicatie bij grote projecten. Deze punten staan hieronder beschreven. a. Geen bovenwettelijke voorwaarden aan projecten: • Geen bovenwettelijke voorwaarden stellen die fabrieksmatige / conceptbouw bemoeilijken of duurder maken.

Een voorbeeld zijn afwijkende nok- of goothoogte eisen. • Geen bovenwettelijke eisen, zoals gebouwd parkeren voor DAEB woningen. Uitzondering is klimaatadaptatie. b. Sociaal grondprijzenbeleid Een sociaal grondprijsbeleid is noodzakelijk om betaalbare nieuwbouw te realiseren, zowel in het sociale segment als in de middenhuur. Wij houden vast aan het principe dat sociale grondprijzen inclusief het woon- en bouwrijp maken van de grond dienen te zijn. c. Borging van het sociaal programma Wij willen borgen dat de benodigde sociale woningen met goede woonproducten landen in projecten met meer dan 30 woningen van ontwikkelaars of derden. Daarvoor kijken wij voor het sociale deel graag mee met anterieure overeenkomsten en zouden we bij grote gebiedsontwikkelingen zitting willen hebben in de gemeentelijke stuurgroep met ontwikkelaars en mee willen praten over de planvorming / stedenbouwkundige opzet van de gebiedsontwikkelingen en de positionering daarin van het sociale deel. d. Voorkomen van vertraging Wij verzoeken de gemeente voor voldoende ambtelijke capaciteit te zorgen (projectleiders, beoordelen van vergunningen) om de samen overeengekomen nieuwbouw en herstructurering zonder vertraging op te kunnen pakken. e.

Anterieure overeenkomst standaardiseren Graag willen we de diverse anterieure overeenkomsten voor projecten van HW Wonen standaardiseren om zo samen efficiënter te werken. Daarmee moet de anterieure overeenkomst de wettelijke verplichtingen goed borgen, maar meer wederkerigheid gaan bevatten waar dat mogelijk is. f. Goede afstemming over participatie en communicatie bij grote en gevoelige projecten Bij grotere herstructureringsprojecten stemmen HW Wonen en de gemeente de start van het onderzoek en participatie met elkaar af in het bestuurlijk overleg.

4

1.3 Bevorderen van de doorstroming Er is een mismatch tussen (bewoning van) onze huidige woningvoorraad en de ontwikkeling van onze doelgroep. Door gebrek aan doorstroming stagneert de woningmarkt. We bevorderen de doorstroming om te zorgen voor een beter evenwicht tussen huishouden en woningtype. Wij zetten in op: • We ontwikkelen in 2024 een eigen doorstroombeleid met instrumentarium. Daarbij evalueren we ook ons woonruimteverdeelsysteem. Op basis van deze evaluatie gaan we graag in gesprek met de gemeente en de Huurdersvereniging over het thema toewijzing en doorstroming om met elkaar te kijken of aanvullende maatregelen nodig zijn. • Bij de oplevering van de nieuwbouw van levensloopbestendige woningen vanaf 2025 willen we een maatregelenpakket hebben ontwikkeld die de doorstroom tussen onze woonproducten bevordert. Waarbij het uitgangspunt is: geschiktheid en betaalbaarheid passend bij de doelgroep. • We stimuleren de doorstroming door te bouwen voor senioren, het geven van voorrang aan bepaalde groepen en labeling van complexen voor specifieke doelgroepen. Daarnaast continueren we de doorstroomregeling die we samen met de gemeente inzetten. • De verhuisregeling is een succes, maar bereikt nog een te beperkt deel van de doelgroep. We willen deze regeling met de gemeente voorzetten en breder inzetten.

1.4 Verkoop De laatste jaren hebben we het verkooptempo teruggebracht naar maximaal 25 woningen per jaar. Ook het komende jaar, blijven we terughoudend met verkoop en zullen dit aantal als maximum hanteren. Met verkoop bedienen we met name de doelgroep koopstarters. Hoewel dit niet onze primaire doelgroep is, bedienen we hiermee een belangrijke groep in de markt en stimuleren we de doorstroming. Diverse koopstarters stromen door uit een sociale huurwoning. 2. Betaalbaarheid- door inzet van lokaal maatwerk Om de betaalbaarheid voor onze huurders te borgen voeren wij een gematigd huurprijsbeleid. We hebben flankerend beleid voor huurders in betalingsproblemen en passen maatwerk toe. Verder zetten wij in op: ▪ We sturen er op dat 70% van de sociale kernvoorraad een huur heeft onder de lage aftoppingsgrens, 15% onder de tweede aftoppingsgrens en 15% tot de liberalisatiegrens. We zorgen dat goedkope woningen voldoende onderdeel uitmaken van het nieuwbouwprogramma. ▪ Wij vragen geen vergoeding voor het plaatsen van zonnepanelen. ▪ Wij voeren geen huurverhoging door bij levensduurverlengende ingrepen voor de zittende huurder. ▪ In relatie tot hoge energielasten continueren we de aanpak van woningen met een E,F en G label, zodat deze woningen voor 2028 uitgefaseerd zijn. ▪ We continueren de inzet van de Voorzieningenwijzer in samenwerking met de gemeente Hoeksche Waard.

▪ We voeren een sociaal incassobeleid, gericht op het samen komen tot een oplossing in het geval van betalingsproblemen. ▪ We communiceren de regelingen bij betalingsproblemen actief naar onze huurders en we versterken de samenwerking binnen het lokaal netwerk. Wij verwachten van onze samenwerkingspartners snelle en daadkrachtige opvolging binnen het sociaal wijkteam wanneer wij problemen signaleren, zodat escalatie wordt voorkomen.

5

3. Duurzaamheid- door aandacht voor kwaliteitsaspecten en inzet op isolatie en de energietransitie HW Wonen heeft de afgelopen jaren haar verduurzamingstempo voor het vastgoed opgeschroefd. Daarnaast hebben wij stappen gezet in verduurzaming van onze bedrijfsvoering en versterking van het bewustzijn van huurders over duurzaamheid. Met de gemeente Hoeksche Waard werken we samen aan de Regionale Energie Strategie Hoeksche Waard (Hierna RES) en de Transitievisie Warmte (hierna TVW). De komende periode moeten we belangrijke keuzes maken over de opwekking van energie. Deze keuzes hebben direct invloed op hoe we de verduurzaming van onze portefeuille op de middellange en lange termijn insteken. Het duurzaamheidsbeleid leidt tot zichtbare resultaten. Onze vastgoedportefeuille scoort inmiddels gemiddeld energielabel B. Wij verduurzamen via vier pijlers: • (Bijna) NOM nieuwbouwwoningen; • Verduurzamingsprojecten; • Verkooppakketten bij strategisch uitgestelde verkoopwoningen; • Zonnepanelenproject. Hiermee realiseren wij zeer energiezuinige nieuwbouw. Bij bestaande bouw beperken wij de energetische vraag en faseren wij onze energielabel E, F en G woningen uit. Op dit moment actualiseren wij het duurzaamheidsbeleid. Hierbij leggen wij de focus op scherpe strategische keuzes rondom warmteconcepten, circulair-, natuurinclusief-, klimaatadaptief- en biodivers bouwen.

Daarnaast stellen we beleid op voor de EPV 2.0. We moeten strategische beleidskeuzes maken over energieneutrale nieuwbouw en het bijhorende verdienmodel in relatie tot de opgave om te komen tot onze wensportefeuille 2035. Hier zetten we ons voor in In 2025 dragen we graag weer bij aan een energieneutrale Hoeksche Waard 2040. Daarbij doen we wat we kunnen, binnen onze financiële kaders. Ons huidige verduurzamingstempo resulteert in de volgende ambities voor 2025: 3.1 Duurzame nieuwbouw volgens EPV 2.0 ▪ In 2025 zijn wij voornemens om onze nieuwbouwwoningen te realiseren als BENG, passend binnen de kaders van ons nog vast te stellen EPV 2.0 beleid en ons actueel Product Markt Combinatie (PMC) beleid. De laatste jaren heeft HW Wonen haar nieuwbouwwoningen NOM (Nul op de meter) ontwikkeld. Een behoorlijke meer-investering per woning ten opzichte van de wettelijke eisen. De regelgeving rondom EPV verandert echter en onze verdiencapaciteit staat door gestegen bouwkosten en inflatie onder druk. Wij willen voorstellen om nieuwbouw voortaan ‘bijna energie neutraal’ (BENG) te bouwen. De woningen zijn dan nog steeds bijzonder duurzaam, maar voorzien (nog) niet volledig in de eigen energiebehoefte.

Uit ervaring blijkt dat het voor huurders financieel weinig uitmaakt of zij in een NOM woning wonen waarvoor zij een EPV-vergoeding betalen of dat zij in BENG woning wonen waarvan de energiekosten iets hoger zijn. 3.2 Verduurzaming bestaande voorraad ▪ In 2025 doen we bij 400 woningen een verduurzamingsingreep binnen de verduurzamingsprojecten conform voorgaande jaren. ▪ In 2025 voorzien we 150 woningen van een verduurzamingspakket, conform de planning van de ecoloog, passend binnen de Wet Natuurbescherming. Hierbij isoleren wij de vloeren en gevels, plaatsen dubbel glas indien nodig en plaatsen zonnepanelen volgens ons beleid verduurzamingspakketten bij strategische uitgestelde verkoopwoningen. 6

▪ ▪ ▪

▪

In 2025 plaatsen we bij 360 woningen zonnepanelen. In 2025 gaan wij door met het uitfaseren van woningen met een E, F en G energielabel. Hierdoor hebben wij per 1 januari 2026 nog 300 woningen met een energielabel E, F en G in portefeuille. In 2025 werken wij samen met de ecoloog. De snelheid waarmee wij onze verduurzamingsopgave kunnen realiseren hangt samen met de flora- en faunawetgeving en ontheffingen die we daarvoor nodig hebben. Wij zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van HW Wonen en gemeente om knelpunten in deze procedures aan te pakken, om zo de voortgang te bewaken. In 2025 voeren wij een pilot uit met het aanbrengen van een hybride installatie in jaren ‘90 woningen met een energielabel D of beter. Deze woningen zijn in 2024 in kaart gebracht en worden voorbereid.

3.3 Circulariteit ▪ In 2025 voeren wij zowel onze nieuwbouw- als verduurzamingsprojecten uit volgens de circulaire strategie die we in 2024 opstellen. Deze strategie zullen we met u afstemmen. 3.4 Energiecoaching en bewustwording ▪ In 2025 continueren we onze inzet op energiecoaching, het stimuleren van energiezuinig gedrag van huurders en bewoners van een NOM-woning wegwijs maken in hoe ze de woning optimaal kunnen gebruiken. Hiermee borduren wij voort op de lopende prestatieafspraken. ▪ In 2025 doen we twee campagnes rondom duurzaam wonen en het stimuleren van duurzaam gedrag van onze huurders. We organiseren een themadag die in het teken staat van duurzaamheid. 3.5 Co2 reductie ▪ We maken de beweging om van labelsturing naar CO2-sturing te gaan, passend bij de afspraken uit het Klimaatakkoord 2022. Een realistisch doel voor CO2-reductie in 2030 op basis van onze projectenvoorraad stellen we in 2024. 3.6 Klimaatadaptatie en natuurinclusief projectafhankelijk insteken ▪ In 2025 voeren wij zowel onze nieuwbouw- als verduurzamingsprojecten uit volgens het in 2024 herziene duurzaamheidsbeleid. In dat beleid maken we strategische keuzes voor natuurinclusief/ hittestress- klimaatadaptief- en biodivers bouwen. Wij zijn voornemens om deze thema’s uit te voeren op basis van projectafhankelijkheid.

De locatie van het nieuwbouw- of verduurzamingsproject bepaalt op basis van stresskaarten in GIS het investeringsniveau in goed overleg met de projectleider/ portefeuillehouder van gemeente Hoeksche Waard. Zo borgen wij toekomstbestendig bouwen en renoveren op basis van waar de nood het hoogst is en doelmatige inzet van onze middelen. ▪ In 2025 stellen wij ons mutatiebeleid op met aandacht voor hittestress en biodiversiteit. ▪ Het afkoppelen van het hemelwater bij onze verduurzamingsprojecten zien wij niet als een zinvolle investering. De impact is minimaal en staat niet in verhouding tot de kosten en de overlast voor bewoners. 3.7 Samenwerking rondom warmtetransitie en energiestrategie ▪ In 2025 werken wij in gezamenlijkheid aan de TVW om te komen tot een concrete wijkgerichte aanpak voor zowel het warmtevraagstuk als het daarmee samenhangende deels- en volledig aardgasvrij maken van woonwijken en het nationaal isolatieprogramma. ▪ In 2025 werken wij in gezamenlijkheid aan de RES 3.0. Met een gezamenlijke stuur- en projectgroep komen wij tot strategische keuzes voor de opwekking van energie binnen de energietransitie.

7

4. Realiseren van Wonen met Zorg- door passende woonvormen en samenwerking We zien de komende jaren een forse toename van de seniorendoelgroep. Op dit moment bestaat ongeveer 30% van de huishoudens in de gemeente Hoeksche Waard uit personen met een leeftijd van 65 jaar of ouder. Naar verwachting loopt dit het percentage van huishoudens boven de 65 jaar op naar ruim 40% van alle huishoudens rond 2040. Naast de toename in leeftijd constateren we dat door de vergrijzing tevens het aantal 1-persoonshuishoudens fors toeneemt. De vergrijzing en de huishoudverdunning leiden er onder andere toe dat de komende jaren de behoefte aan levensloopbestendige woonproducten sterk zal toenemen. Daarbij zoeken we naar een match tussen woning, woonomgeving en zorgbehoefte van de bewoners. Een uitwerking daarvan is dat we zorgen voor meer passende woonruimte rondom zorglocaties. Verder vergroten we de toegankelijkheid van ons woningbezit. Hier zetten we ons voor in Onze ambitie is om te zorgen dat in 2035 minimaal 50% van de woningportefeuille bestaat uit nultredenwoningen geschikt voor de ouder wordende doelgroep. Op dit moment ligt dit percentage rond de 35%. Onder nultredenwoningen verstaan we appartementen met lift, gelijkvloerse eengezinswoningen en andere bewezen woonconcepten met een primair woonprogramma op dezelfde laag.

We bereiken dit door nultredenwoningen toe te voegen aan de woningvoorraad en waar mogelijk bestaande woningen aan te passen. 4.1 Levensloopbestendige woningen, ontmoeting en woonruimte bijzondere groepen • Voor 2025 verwachten wij in de kernen Oud-Beijerland, Puttershoek en Maasdam ruim 125 levensloopbestendige appartementen op te leveren. • Ontmoetingsruimten hebben een belangrijke functie voor gemeenschapsvorming. HW Wonen beschikt in haar wooncomplexen over een aantal ontmoetingsruimten. We zetten ons met huurders en partners in voor het actief gebruiken van deze ontmoetingsruimten. Bij de ontwikkeling van nieuwbouwcomplexen onderzoeken we of het wenselijk is om een ontmoetingsruimte te realiseren. Hierbij sluiten we aan op de dorpsvisies. Zo realiseren we in het 55+ complex waar voorheen de Thomaskerk stond en in de tijdelijke woningen in Numansdorp een ontmoetingsruimte. • We willen een actieve bijdrage leveren aan het realiseren van woonruimten voor bijzondere doelgroepen, zoals tijdelijke woningen, skaeve huse en een crisiswoning. Dit stemmen we af in de projectgroep Innovatieve woonvormen vanuit de uitvoeringsagenda Wonen Welzijn Zorg visie. Herzien afspraken over Woonkeur Wij hebben de afspraak dat we woningen volgens Woonkeur bouwen en dat we op projectniveau hierover uitzonderingen maken.

In de praktijk blijkt dat we vrijwel bij elk project uitzonderingen op deze regel maken, omdat de eisen voor Woonkeur niet haalbaar zijn. Het lijkt ons dan ook goed om deze afspraak samen te herzien en tot een haalbaar aandeel woningen volgens Woonkeur te komen. 4.2 Scootmobielen en aanpassingen in woningen • HWW heeft in 2024 het scootmobielenbeleid vastgesteld. Hierin staat waar wel en geen scootmobielen gestald mogen worden, onder andere vanwege de veiligheid. We hebben geïnventariseerd in welke complexen dit problemen geeft. Voor de verdere uitvoering van dit beleid zoeken we de samenwerking met de afdeling WMO van de gemeente, waardoor processen, informatievoorziening en prioritering op een goede manier met elkaar worden afgestemd.

8

• •

We willen in 2025 met de gemeente komen tot een eenduidig beleid over het treffen van noodzakelijke aanpassingen in onze woningen en gemeenschappelijke ruimten. Hierin beschrijven we werkwijze en processen en maken we afspraken over kosten. Veel gebruikte hulpmiddelen, die niet door de WMO vergoed worden, kunnen huurders tegen een vaste prijs bij de aannemer van HW Wonen aankopen en laten aanbrengen. Dit is een dienst voor huurders, die dit zelf niet kunnen regelen.

4.3 Vergroten toegankelijkheid woningbezit • We maken de toegankelijkheid van onze woningen inzichtelijk (via ‘BAT scores’) en kijken hoe we via doorstroombeleid en toewijzingsbeleid kunnen komen tot een goede match tussen bewoners, woning en woonomgeving. • We werken aan slimme woningtoegang. Hiervoor doen we samen met zorgpartners een project. Uitgangspunten daarbij zijn: bestaande wooncomplexen voor senioren voorzien we van een slim basisslot (te openen met een tag). Aanleuncomplexen voorzien we van slimme sloten ‘plus’ (te openen met een tag en smartphone). • Onze inzet ten aanzien van het vergroten van de geschiktheid van onze voorraad zetten wij voort. Met de verduurzaming van de voorraad passen we waar mogelijk ook de plattegronden van woningen aan om de geschiktheid te vergroten. Bijvoorbeeld bij de renovatie van grondgebonden seniorenwoningen. 5. Huisvesten van spoedzoekers, realiseren en toewijzen van de flexibele woningvoorraad Om op de kortere termijn de beschikbaarheid van woningen te vergroten zetten we in op de realisatie van een flexibele woningvoorraad. Dit doen wij zowel op basis van het flexwonenconcept met tijdelijke contractvormen als via het project tijdelijke huisvesting en het plaatsen van tijdelijke woonunits (looptijd 15 jaar) op beschikbare locaties.

De realisatie van 100-150 tijdelijke woningen in samenwerking met de gemeente zetten we voort, ten behoeve van de afgesproken doelgroepen. Het flexwonenconcept waarbij wij werken met tijdelijke huurcontracten voor de duur van 2 jaar zal moeten worden herzien, inzake de Wet Vaste Huurcontracten. Afspraken over borging leefbaarheid en woongenot Bij het realiseren van (tijdelijke) woonruimte voor bijzondere doelgroepen en spoedzoekers willen we graag samenwerkingsafspraken met de gemeente maken over borging van het woongenot, bewaken van de leefbaarheid, beheer en onderhoud van de woonruimte, buitenruimten en gemeenschappelijke ruimten. We spreken graag af wie welke rol en verantwoordelijkheid heeft voor, tijdens en na oplevering. 6. Leefbaarheid- Door differentiatie van wijken, ontmoeting tussen bewoners en sociaal beheer De gemeente heeft in 2021 de Wonen, Welzijn en Zorgvisie richting 2030 vastgesteld. In 2023 is die vertaald in een uitvoeringsagenda. Onderdeel daarvan is de uitwerking van dorpsvisies of dorpsaanpakken. In ons leefbaarheidsbeleid geven we aan wat we willen bereiken en wat onze huurders en stakeholders van ons kunnen verwachten. Naast investeringen in schoon, groen en veilig, gaat het ook om ontmoeting tussen bewoners en sociaal beheer. Hier zetten we ons voor in: ▪ We continueren onze inzet van wijkbeheerders en woonconsulenten.

Verbinding met onze huurders en aanwezigheid in de wijken is daarbij het speerpunt; ▪ In de fysieke leefbaarheidsaanpak investeren we jaarlijks € 0,4 miljoen extra in de aanpak van brandveiligheid, loden leidingen en schimmelproblematiek (€ 2 miljoen in vijf jaar). 9

▪ ▪

▪

We reserveren in de begroting budget voor sociaal beheer en ontmoeting, om invulling te kunnen geven aan het leefbaarheidsbeleid; Bij levensduurverlengende ingrepen verbinden we de sociale kant aan de fysieke aanpak en onderzoeken samen met bewoners wat er nodig is in een complex op het gebied van sociaal contact en ontmoeting, maar ook op het gebied van wonen, welzijn en zorg als het om een seniorencomplex gaat. We leggen daarbij de verbinding met de wijk. Dit vraagt samenwerking met de gemeente en andere in de wijk actieve partijen; Samen met de huurdersvereniging werken we verder aan het vergroten van de participatie van onze huurders.

Begeleiding statushouders: • In bijeenkomsten georganiseerd door Vluchtelingenwerk voor nieuwe statushouders in de Hoeksche Waard geven wij regelmatig voorlichting over wonen in een huurwoning in de Hoeksche Waard. Alle nieuwe statushouders in onze huurwoningen krijgen een kennismakingsbezoek van onze wijkbeheerders. • Wij hebben initiatief genomen om de begeleiding van de statushouders in het tijdelijke wooncomplex te Numansdorp op te zetten. Hiervoor hebben we de samenwerking en betrokkenheid nodig van de Gemeente, Vluchtelingenwerk en Welzijn. Dit geldt ook voor de nog op te leveren tijdelijke woningen in Goudswaard en Mijnsheerenland. • We hebben in Numansdorp een ontmoetingsruimte beschikbaar gesteld, die nodig is om aan een goede sociale cohesie te kunnen bouwen. Afhankelijk van het aantal woningen, wordt onderzocht of een ontmoetingsruimte in de andere tijdelijk wooncomplexen nodig is. Tot slot Wij streven ernaar om met onze activiteiten een belangrijke bijdrage te leveren aan de opgaven en ambities van de Regionale Woonvisie en Wonen, Welzijn en Zorgvisie en bijbehorende uitvoeringsagenda. Graag treden wij met u, de Huurdersvereniging Hoeksche Waard en de vertegenwoordiger van de zorg- en welzijnspartners in overleg om de prestatieafspraken voor 2025 te actualiseren en concretiseren. Met vriendelijke groet,

Dennis Lausberg Directeur-bestuurder

Johan Schudde Directeur-bestuurder

10