Bjilage 1. Visie Wonen Welzijn Zorg 2

4 Uit Woningmarktanalyse 2019 gemeente Hoeksche Waard en HW Wonen, door Companen. 5 Uit Thuis in de Kern: Missie, Visie & Strategie.

33

Nultredenwoning Een nultredenwoning is een woning die van buitenaf zonder trappen bereikbaar is en waarbij de primaire woonruimtes (sanitair, keuken, woonkamer en minimaal één slaapkamer) zich op dezelfde woonlaag bevinden. Participatiesamenleving Een participatiesamenleving is een samenleving waarbij iedereen die dat kan, zelfbewust de regie voert over zijn of haar eigen leven en omgeving, en hiervoor de verantwoordelijkheid neemt. Logeer- en respijtzorg Bij logeer- en respijtzorg kunnen mantelzorgers de dagelijkse zorg tijdelijk overdragen aan een zorginstelling. Hierdoor krijgen de mantelzorgers de ruimte voor een adempauze. Zelfredzaamheid Het vermogen om dagelijkse activiteiten zelfstandig te kunnen doen (ook wel eigen regie). Denk aan daginvulling, administratie of relaties onderhouden. Zorginfrastructuur Met zorginfrastructuur wordt het netwerk bedoeld tussen zorgaanbieders, die wordt gebruikt om onderling medicatieoverzichten van zorgvragers uit te wisselen.

34

Bijlage C Uitkomsten enquête visie Wonen, Welzijn & Zorg Hoeksche Waard Als onderdeel van het visietraject Wonen, Welzijn en Zorg van de gemeente Hoeksche Waard zijn in november en december 2020 bewoners benaderd met een vragenlijst over hun ervaringen met de drie genoemde domeinen. De vragenlijst is opgesteld door de gemeente in samenwerking met onderzoeks- en adviesbureau RIGO. Op deze manier is getracht bewoners optimaal te betrekken bij het visieproces. De vragenlijst is door 236 respondenten ingevuld. De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 64,5 jaar. Van de 236 respondenten is 86% vijftig jaar of ouder.

Uitkomsten vragenlijst Visie Wonen, Welzijn en Zorg Het maatschappelijk uitgangspunt van de visie Wonen, Welzijn en Zorg is: ‘zorgen dat ouderen en andere kwetsbare groepen in onze gemeente zo lang mogelijk zelfstandig (in hun eigen omgeving) kunnen blijven wonen. Dat betekent dat zij de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben, dat ze kunnen wonen in een voor hen geschikte woning in een geschikte omgeving en dat zij volwaardig deel uitmaken van de lokale samenleving.’ Uit de antwoorden op de vraag wat volgens bewoners gedaan moet worden om dit uitgangspunt te verwezenlijken, en wat zij daaraan kunnen doen, blijkt dat het voor veel respondenten niet duidelijk is wie waar verantwoordelijk voor is. Respondenten geven aan dat een betere communicatie en samenwerking gewenst is tussen de gemeente, zorgverleners en zijzelf, zodat er zorg op maat geleverd kan worden, ook op de lange termijn. Veel respondenten geven aan dat er voor hen niet genoeg (divers) woonaanbod is om naartoe te verhuizen en vragen de gemeente dat aanbod te creëren. Daarbij is het van belang dat ouderen bijtijds worden verleidt om te verhuizen naar dit aanbod. Ook de instandhouding van voorzieningen is een terugkerend onderwerp. Zorg en ondersteuning Het gros van de respondenten ontvangt op het moment geen hulp of zorg, maar verwacht dit in de komende tien jaar wel nodig te hebben.

Deze respondenten weten nog niet wat voor hulp dit zal zijn. Volgens de respondenten kunnen mantelzorgers het best door de gemeente worden ondersteund als de volgende voorzieningen worden ingezet: dagbesteding/activiteiten in een buurthuis, een informatiepunt waar mantelzorgers terecht kunnen met vragen en het aanbieden van maaltijdvoorzieningen. Respondenten geven daarnaast aan dat zij graag zien dat er meer communicatie en samenwerking plaatsvindt tussen hulppartijen, zodat mantelzorgers kunnen worden begeleid en de taak van de mantelzorger kan worden verlicht. Woningen Voor ouderen in de Hoeksche Waard die moeten of willen verhuizen, is volgens de respondenten vooral behoefte aan hofjeswoningen, aanleunwoningen bij zorglocaties en appartementen. Een paar respondenten geven aan interesse te hebben in meergeneratiewoningen, het Knarrenhof concept of generieke senioren- of 55+ woningen, bijvoorbeeld zonder tuin of in een gestapeld complex. Woonomgeving Om zo lang mogelijk in de eigen omgeving te kunnen blijven wonen, hebben de respondenten vooral een organisatie nodig die zorg kan leveren zodra dit nodig is. Ook is behoefte aan voorzieningen in de buurt en een gelijkvloerse woning/een appartement.

Een paar respondenten geven aan dat ze een kleiner huis zouden willen, een klusjesman, een pinautomaat in de buurt, een traplift of ontmoetingsmogelijkheden om eenzaamheid tegen te gaan. Veel respondenten geven aan zelf stappen te willen ondernemen om zo lang mogelijk in de eigen omgeving te kunnen blijven wonen, bijvoorbeeld door hun huidige woning aan te passen. Daarbij zou het fijn zijn om advies te kunnen krijgen van de gemeente. Ook wordt genoemd dat passende woonruimte schaars is. Om mee te kunnen (blijven) doen in de samenleving, geven respondenten aan dat ze in hun dorp (meer) behoefte hebben aan goed vervoer, voorzieningen (m.n. winkels) en activiteiten (bv. in een buurthuis). Veel respondenten geven aan weinig mogelijkheden te zien om hier zelf een bijdrage aan te leveren. Sommigen zijn al op leeftijd, werken nog en hebben daardoor weinig vrije tijd of mantelzorgen al. Anderen proberen vooral contacten te onderhouden, al is het maar een kort praatje op straat. Een deel doet al vrijwilligerswerk en/of is betrokken bij het organiseren van activiteiten.

35

Toekomst Respondenten is gevraagd hoe de gemeente het ontstaan van nieuwe initiatieven met betrekking tot wonen, welzijn en zorg kan stimuleren en ondersteunen in de uitvoering. Sommige respondenten geven aan dat ze graag zien dat zorgpersoneel meer financiële waardering krijgt, waardoor de zorg aantrekkelijker wordt. Het belang van communicatie en samenwerking tussen de gemeente, zorgpartijen en bewoners wordt vaak genoemd, bijvoorbeeld doormiddel van een wijkcoördinator. Respondenten geven ook aan dat de gemeente kan faciliteren door bijvoorbeeld genoeg ruimtes aan te bieden voor activiteiten, of dat processen rondom vrijwilligersactiviteiten beter kunnen worden ingericht, zoals een website waar je kunt opzoeken wat het aanbod is in elk dorp, of een loket waar de organisatoren terecht kunnen voor hulp. Overig Uit de overige opmerkingen en tips komt naar voren dat sommige respondenten het gevoel hebben dat de gemeente ver van ze af staat. Ze vinden dat de gemeente meer in gesprek moet gaan met bewoners of meer met hen moet samenwerken. In grote lijnen De analyse hierboven betreft een kort overzicht van zaken die we door de oogharen zien. We zien dat respondenten vaak gesproken hebben over het bejaardenhuis, de wens om te verhuizen naar een levensloopbestendige woning (en dat die moeilijk te vinden is) en collectieve woonvormen.

Respondenten hebben vaak gesproken over zoeken naar de juiste informatie, bijvoorbeeld hoe vind ik een klusjesman, huishoudelijke hulp of een vrijwilliger, maar ook hoe zij hun huidige woning levensloopbestendig kunnen maken. Het belang van communicatie en samenwerking tussen de gemeente, zorgpartijen (waaronder mantelzorgers) en bewoners komt vaak naar voren. Sommigen hebben het idee dat de gemeente ver van hen af staat. Bij de meerkeuzevragen is het vaakst ingevuld dat zorg (en respijtzorg) een prioriteit is, dat er behoefte is aan gelijkvloerse woningen, en dat er behoefte is aan meer informatie.

36

Bijlage D Geraadpleegde partijen Interview op 15 oktober 2020 met Mevr. S. Orgers, directeur-bestuurder Cavent (sector Verstandelijk Gehandicaptenzorg) en Dhr. N. de Pijper, directeur-bestuurder Zorgwaard. Interview op 20 oktober 2020 met Dhr. D. Lausberg, directeur-bestuurder, en Mevr. M. Moret-Roekx, adviseur Markt & Strategie, van Woningcorporatie HW Wonen. Interview op 22 oktober 2020 met Mevr. V. Hersbach, directeur-bestuurder van Welzijn Hoeksche Waard. Interview op 26 oktober 2020 met Mevr. D. den Tuinder, coördinator Huiskamer van de Wijk, onderdeel van Thuis in de Kern. Thuis in de Kern is een samenwerkingsverband tussen de zorgorganisaties Zorgwaard, Alerimus en Heemzicht. Interview op 27 oktober 2020 met Dhr. D. Leurink, Secretaris overkoepelend bestuur en Ouderenorganisatie ‘s-Gravendeel en Dhr. A. van der Waal, Voorzitter Seniorenvereniging Puttershoek/Maasdam. Overige bijeenkomsten Groepssessie Denktank WWZ op 2 november 2020 Gesprek met Adviesraad Sociaal Domein op 25 mei 2021 Groepssessie met Denktank WWZ op 27 mei 2021

37