Bijlagen toelichting Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan Damgaarde
Tekst van het document
BEELDKWALITEITPLAN DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND
INHOUDSOPGAVE 01
inleiding
02
historie
03
genius loci
04
structuur van het landschap
05
ruimtelijke essentie van het stedenbouwkundig schetsplan
06
beeldkwaliteit Damgaarde openbare ruimte bouwvlakken i.r.t. groenstructuur sfeer en vormgeving vrijstaande woningen rijwoningen en twee-onder-een-kappers kleur- en materiaalgebruik
07
beeldkwaliteit deelgebieden 01 jonge boomgaard 02 langs de Kreek 03 tussen de rijen 04 langs het sproeipad 05 damakkers
08
supervisor
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
01 INLEIDING Dit beeldkwaliteitplan heeft als doel de overheden een toetsingskader te bieden voor de inrichting van de openbare ruimte, terreinen en huiskavels en voor de bebouwing en bouwwerken van het plangebied Damgaarde te Nieuw-Beijerland. Tegelijkertijd biedt het de toekomstige eigenaren uitgangspunten, richtlijnen en handvatten voor de inrichting van de terreinen en voor de ontwikkeling van de bebouwing en de bouwwerken. Hierbij staan landschappelijk wonen, kwaliteit en uniciteit en individualiteit voorop. Dit beeldkwaliteitplan streeft naar het realiseren van een herkenbare identiteit van Damgaarde waarbinnen voldoende ruimte geboden wordt eigenaren hun persoonlijke visie op ‘landschappelijk wonen’ tot uitdrukking te laten komen. Het beeldkwaliteitplan geeft richting aan de volgende onderdelen: • openbare ruimte • bouwkavels i.r.t. groenstructuur • architectonische sfeer en vormgeving • kleur- en materiaalgebruik • specifieke beeldkwaliteiteisen per deelgebied
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
02 HISTORIE De polders Nieuw-Beijerland en Nieuw-Piershil zijn bedijkt in 1581, waarbij de Spuikreek (de ‘kreek’) en de Dromkreek zijn afgedamd. Het dorp Nieuw-Beijerland is ruim van opzet in rationele structuur, karakteristiek voor de toenmalige ontwerpopvattingen van de Renaissance. Het organisch gevormde kreekrelict met de grienden en eeuwkanten contrasteert met de blokverkavelde, rationeel ingedeelde polder. Naast een ruime opzet zijn een groene en landschappelijke uitstraling karakteristiek. Deze ruime opzet was in vroeger tijden reeds een niet te onderschatten kwaliteit. De geschiedschrijver J.W. Regt merkte al in 1843 op in zijn “Geschied- en aardrijkskundigen beschrijving van den Hoekschen Waard”:
Het dorp Nieuw-Beijerland ligt in den noordwestelijken hoek van den NieuwBeijerlandsche-polder, tegen den Spuidijk (...), in het midden van aangename beplantingen en wandelwegen. Het is vrij uitgestrekt. De groene en landschappelijke uitstraling wordt in de 20e eeuw vooral kracht bijgezet door de vele boomgaarden, die het dorp omringden. Deze boomgaarden zijn nagenoeg verdwenen. De Damgaarde is de enige boomgaard die nog (redelijk) intact is en die nog een belangrijke rol speelt in het zuidelijke aanzicht van het dorp. De geschiedenis van deze boomgaard gaat terug tot begin 1900. Op historische kaarten is vanaf 1904 op het naburige perceel de ontwikkeling van een boomgaard te zien. De Dam is langere tijd ‘bouwland’ gebleven, en ook op de kaart van 1921 als zodanig aangetekend. Vanaf de dertiger jaren is het perceel systematisch als boomgaard in bedrijf genomen. Op een luchtfoto van 1935 is een gedeelte van de Dam opgenomen, waarop de fruitbomen duidelijk te zien zijn. In de jaren ‘60 is de Dam gemoderniseerd. Er resteert nog een aantal bomen uit de beginperiode. Deze zijn opgenomen in de structuur zoals aangelegd in de jaren ‘60. In 1992 zijn de smalle, aangrenzende kavels 1187G, 1190G en 1192G aangekocht en ingericht als moderne laagstam productieboomgaard.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
03 GENIUS LOCI De Engelse landschapsarchitect Joseph Spence schreef in 1751 aan zijn vriend enkele behartenswaardige aanbevelingen: ‘The first and most material is to consult the Genius of the place. What is, is the great guide as to what ought to be’. De Genius Loci, letterlijk de geest van de plek, is datgene wat de plek zijn specifieke sfeer geeft. Op De Dam wordt de Genius Loci gevormd door: • de rustige, wat afgelegen locatie langs de rand van het oude dorp; • de ligging langs de Nieuw-Beijerlandse Kreek; • de oude perenbomen in de ruige grasvegetatie, waardoor er een intieme plek ontstaat;
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
04 STRUCTUUR VAN HET LANDSCHAP De kleinschaligheid, beslotenheid en intimiteit zijn de grootste kwaliteiten van de huidige boomgaard. Kenmerkend is de geometrische opzet van de boomgaard. Echter is alleen in de jonge boomgaarde sprake van rechte rijen fruitbomen. De oude boomgaard geert en bevat veel toevallige afwijkingen, verschuivingen en hoogteverschillen. Dit, in combinatie met de karakterbomen, zorgen voor een intieme sfeer. Een tweede karakteristiek element zijn de hoge windschermen van elzen en populieren, allen strak geschoren, die de boomgaard vanuit het landschap zijn karakteristieke verschijningsvorm geven en garant staan voor een luw en beschut klimaat in de boomgaard. Een derde karakteristiek is de laag gelegen eeuwkant langs de Kreek, met langs het water een rij knoestige knotelzen.
kwaliteit van de bomen redelijk tot goed matig slecht / verdwenen
lange zichtlijnen langs de boomgaard en de windsingels
korte zichtlijnen haaks op de richting van de boomgaard
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
05 RUIMTELIJKE ESSENTIE VAN HET STEDENBOUWKUNDIG SCHETSPLAN
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
05 RUIMTELIJKE ESSENTIE VAN HET STEDENBOUWKUNDIG SCHETSPLAN
Damgaarde bestaat uit 30 kavels uiteenlopend van 132 tot 1.993 m2, verdeeld over vijf deelgebieden. Deze worden in hoofdstuk 07 nader toegelicht.
richting Oudendijk
bestaande windsingel (buitenplangebied)
DE
KR
EE
K
bestaande populieren als afscherming windmolens
orthogonale, gerende structuur van het landschap blijft in stand d.m.v. het behouden van voldoende bestaande bomenrijen
nieuwe windsingel parkeren in het groen
richting bebouwing parallel aan of haaks op orthogonale structuur van de boomgaard knotelzen
speelvoorziening rijwoningen
K
plukgaarde | picknick OUDEND IJ
De structuur van het landschap is de drager van de totstandkoming van het ontwerp voor Damgaarde. Uitgangspunt was om deze structuur zo veel als mogelijk te behouden en waar nieuwe elementen geintroduceert zijn, deze in lijn met het bestaande vorm te geven. Bestaande windsingels zijn om deze reden behouden en nieuwe zijn toegevoegd om de landschapskaders door te zetten: geen uitgestrekte gezichten maar beschutting en privacy. Vanaf de Kreek zijn twee watergangen doorgezet het landschap in. Deze volgen de verkaveling van de akkers. De watergangen zijn met elkaar verbonden om zo de oude boomgaard op natuurlijke wijze te begrenzen. De wegenstructuur binnen Damgaarde is zo georganiseerd dat deze zo min mogelijk de landschappelijke structuur verstoord. Langs de jonge boomgaard volgt de weg de nieuwe windsingel en in het zuidelijk deel van het plan is hij parallel aan de watergang gesitueerd. In de oude boomgaard splitst de weg zich in een lus van eenrichtingswegen. Zo blijft de intimiteit van dit deelgebied zo veel als mogelijk behouden. Damgaarde sluit aan op de wandelroute langs de Griend met een loopbrug aan de oostzijde van de oude boomgaard. Voor alle bebouwing, en eventuele kaprichtingen, geldt dat zij haaks op of parallel staan aan de reeds bestaande landschapsstructuur. Dit om maximale aansluiting te vinden tussen gebouw en omgeving.
twee-onder-een-kap woning bestaande windsingel
wandelpad voetgangers richting de Griend
bestaande perenbomen (structuurbomen) bestaande perenbomen (liefhebbersbomen)
sproeipad
struinpad langs het water
richting Akkerdreven
vrijstaande woning
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE Woonconcept landschappelijk wonen Groene en landschappelijke woonmilieus zijn geliefd. Uit onderzoek blijkt dat een woning in ‘waterrijk, parkachtig of landelijk’ milieu tot 30% meer opbrengt dan een vergelijkbare woning zonder landschappelijke omgevingskwaliteit. Maar al te vaak gaat de term ‘landschappelijk wonen’ over een gewenst imago en niet over de kwaliteit van het uiteindelijk gerealiseerde project. Het is de doelstelling om de landschappelijke kwaliteiten van Kreek en boomgaard te verenigen in een concept van landelijk wonen, waarbij de groene of landschappelijke (innerlijke) structuur voldoende krachtig is om de realisatie van woningen daadwerkelijk het gevoel van landschappelijk wonen meegeven. Wonen binnen dit landschappelijk raamwerk biedt woonmilieus met een behagelijke maat en schaal en met het landschap als constant aanwezige factor. Kwaliteit Uitgangspunt is dat de bebouwing en inrichting van de huiskavels samen met de inrichting van de openbare ruimte een grote impuls zal zijn voor de verbetering van de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit van Damgaarde. In lijn hiermee zal elk kavel met architectuur bebouwd worden. De kwaliteit van het ontwerp zal moeten liggen in het vermogen om uitdrukking te geven aan het gewenste niveau van klasse, duurzaamheid en uniciteit.
Dit wordt bereikt door harmonieuze verhoudingen, ook en vooral in relatie tot de beplanting van de boomgaard, rust en stilte. Hiermee wordt duidelijk de band met het omliggende landschap versterkt. Uniciteit en individualiteit De bebouwing moet aansluiten op het landschap van de omgeving en is als het ware de bekroning van elk van de huiskavels. Het totaal moet een functioneel en visueel samenhangend geheel zijn. Tegelijkertijd is de eenheid en herkenbaarheid van de ‘plek’ even belangrijk als de uniciteit van ieder huiskavel. Ieder huiskavel en de bebouwing daarvan is uniek. De bebouwing brengt de persoonlijke visie van de eigenaar op ‘landschappelijk wonen’ tot uitdrukking. Hierdoor kunnen er geen twee identieke woningen op twee verschillende huiskavels gebouwd worden. Toch kan en mag er niet gestreefd worden naar bewuste breuken, maar wel naar verschillen binnen de eenheid. Evenwicht is het sleutelwoord. Het gaat om gebouwen die verschillend zijn, maar tegelijkertijd toch familie van elkaar; ‘hetzelfde’ steeds ‘anders’.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | OPENBARE RUIMTE Binnen het landschappelijk raamwerk van de kreek, windschermen en karaktervolle fruitbomen staat kwaliteitsbeleving centraal. De openbare ruimte kent een informele, zorgvuldige vormgeving met een landschappelijke uitstraling. De kwaliteitsambitie komt tot uiting in groene straatprofielen, gebruik van hoogwaardige materialen, verrassende doorkijkjes en zorgvuldige detaillering. Er ontstaat een hoogwaardige woonomgeving: met het adagium van landschappelijk wonen dat is uitgewerkt tot in de finesses.
windsingels
verbindingen over water
LV-brug
bestrating
parkeren voor bezoekers
perenbomen openbare ruimte
watervoorzieningen openbare ruimte
groenvoorzieningen openbare ruimte
recreatieve voorzieningen
duiker
vaarduiker
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | OPENBARE RUIMTE Omlijsting door windsingels De strak geschoren windsingels de jonge boomgaard zijn 3 m hoog en bestaan uit een een monocultuur van Italiaanse els (Alnus cordata). Facultatief is het maken van een venster naar het landschap door het wegsnoeien van een aantal takken. De oude windsingels bestaan uit Italiaanse populier (Populus nigra ‘Italica’) en zwarte els (Alnus glutinosa) met als toevoeging inheemse heesters (Ligustrum vulgare, Acer campestre, Sambucus nigra). Wegens de leeftijd van de Italiaanse populieren worden deze successievelijk vervangen. De rij knotelzen langs de Kreek wordt uitgebreid. Een gefaseerd knotbeheer voorkomt kaalslag. In het kader van een uniform beeld worden de windschermen collectief beheerd en onderhouden.
Perenbomen in openbare ruimte Langs de noord-zuid georiënteerde wegen in de oude boomgaard blijft in principe (waar van toepassing) aan weerszijden van de weg één rij bomen behouden. Langs de oost-west georiënteerde wegen blijven weerszijden van de weg één à twee bomen per rij behouden. Deze rijen lopen door op de particuliere kavels. Waar fruitbomen zijn weggevallen of tijdelijk moeten wijken voor bijvoorbeeld bouwverkeer, worden deze herplant. Hiertoe wordt een bomendepot gevormd. De perenbomen staan in een kruidenrijke berm. In het kader van een uniform beeld worden de perenbomen in de openbare ruimte collectief beheerd en onderhouden.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
Overgangen naar private kavels Aandacht voor de overgang van privaat naar publiek is van belang. Gebouwde erfafscheidingen direct langs de openbare wegen zijn niet toegestaan. Het landschappelijk karakter wordt namelijk door de schuttingen veel afbreuk gedaan. Binnen de kroonprojectie van de te handhaven bomen zijn gebouwde erfafscheidingen niet mogelijk. Ook zijn lange schuttingen langs de perceelsgrenzen niet toegestaan. In plaats daarvan kan gewerkt worden met hagen al dan niet in combinatie met palenschermen. In voortuinen zijn de hagen tot 1 m hoog. Langs zijkanten van kavels zijn zij maximaal 2 m hoog.
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | OPENBARE RUIMTE Groenvoorzieningen openbare ruimte Bermen en plantvakken langs de openbare weg en overige groenvoorzieningen hebben een landschappelijke inrichting, bij voorkeur bestaande uit of geïnspireerd op kruidenrijke grasvegetaties en op de landschappelijke hoofdstructuren.
Bestrating Behalve de trottoirs in deelgebied ‘Smalspoor’ ligt de bestrating op één niveau. De trottoirs alsook het achterpad bij ‘Smalspoor’ bestaat uit betonnen 30x30-tegels in grijze kleurstelling. De rijbanen bestaan uit gebakken 7-duims klinker, in bruine, gemelleerde kleurstelling. Als referentie wordt genoemd klinker Aragon van Huwa. Om de kruising met de Oudendijk te onderscheiden ten behoeve van de verkeersveiligheid, wordt het asfalt van de Oudendijk vanaf het huidige komgrensbord over een lengte van 50 m1 vervangen door klinkers.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
Parkeren bezoekers De parkeeropgave wordt zoveel mogelijk op eigen terrein opgelost. Alleen in de jonge boomgaard wordt een zone met dwarsparkeren aangelegd. In de oude boomgaard worden alleen langs de oost-west georiënteerde wegen enkele bezoekersparkeerplaatsen aangelegd. Alle parkeerplaatsen hebben een informele en groene uitstraling.
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | OPENBARE RUIMTE Watervoorzieningen openbare ruimte De watergang ten oosten van de oude boomgaard behoort tot het groenblauwe netwerk van de wijk Akkerdreven. Deze watergang krijgt een landschappelijk karakter met luie, natuurvriendelijke oevers en een plas-drasberm. Overige watergangen hebben het karakter van een kavelsloot met steile taluds. Deze watergangen zijn wel watervoerend.
Verbindingen over het water In het verlengde van het Sproeipad komt een fiets-voetgangersbrug naar Akkerdreven. Deze brug heeft een subtiele, slanke vormgeving die aansluit bij de natuurlijke en landschappelijke uitstraling van de omgeving. De brug is bij voorkeur licht getoogd. Aan de zuidkant vormt een duiker in een gronddam de verbinding richting deelplan Damakkers. Dit kan bestaan uit een eenvoudige, orthogonale betonnen duiker, bij voorkeur in donkere kleurstelling.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
Recreatieve voorzieningen In de plukgaarde worden speelvoorzieningen gerealiseerd. Deze hebben een natuurlijke uitstraling, kleurstelling en materiaal. De plukgaarde, onderdeel van het fietsroutenetwerk, is voorzien in rust- en picknickmogelijkheden. Evenals de speeltoestellen heeft meubelair een natuurlijke uitstraling, kleurstelling en materiaal.
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | BOUWVLAKKEN I.R.T. GROENSTRUCTUUR De oude boomgaard wordt omsloten door hoge windschermen. Deze vormen letterlijk het ruimtelijk kader van Damgaarde. Daarbinnen bevinden zich de rijen perenbomen die in de noord-zuid richting voor lange zichtlijnen zorgen. Wonen in een boomgaard zorgt voor een spanningsveld tussen de bomen en de bouwvlakken: voldoende ruimte is er benodigd om een woning te kunnen bouwen en tegelijkertijd dienen er voldoende bomen behouden te blijven om de sfeer van ‘wonen in een boomgaard’ te realiseren en belangrijke zichtlijnen te waarborgen. Om deze reden zal voor een deel van de perenbomen die op private grond komen te staan een instandhoudingsplicht gelden (via een servituut). Dit geldt voornamelijk langs de erfgrenzen van de kavels. Een servituut wordt ook wel erfdienstbaarheid genoemd. Het is een zakelijk recht of last waarmee een stuk grond (erf) is belast ten gebruike en ten nutte van een erf dat aan iemand anders toebehoort. Het servituut wordt vastgelegd in de koopakten. De eigenaar mag niet zonder meer een maatregel treffen die in strijd is met deze erfdienstbaarheid, of deze erfdienstbaarheid beperken of teniet doen. De grond waarop de particuliere fruitbomen staan, waarvoor het servituut geldt, zal een andere bestemming krijgen (bijvoorbeeld tuinbestemming).
De tuinstroken met fruitbomen en de stroken openbare ruimte met fruitbomen vormen zodoende een tabs toelopend raamwerk, waarbinnen de woningen ontwikkeld kunnen worden. Hiertoe zijn bouwvlakken aangewezen. Bij het ontwerpen van de bouwvlakken is rekening gehouden met twee aspecten: • Voldoende zijwaartse ruimte c.q. afstand van de te handhaven fruitbomenrijen; • veel ruimte weerszijden van oost-westlopende verbindingen. Omdat bij oost-west georiënteerde verbindingen de fruitrijen gekruist worden is meer afstand nodig nodig om het effect van rijen te beleven (2 à 3 bomen). Mits een kap wordt toegepast is de kaprichting van de gebouwen vrij; dat wil zeggen dat de hoofdvorm hetzij evenwijdig aan of haaks op de hoofdrichting van de landschappelijke structuur (bepaald door de windsingels en fruitrijen) georiënteerd is.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
kaprichting georiënteerd op hoofdrichting landschappelijke structuur
tuinbestemming met particuliere fruitbomen bouwvlak
lange zichtlijnen
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | SFEER EN VORMGEVING VRIJSTAANDE WONINGEN | WELSTANDSCRITERIA • • • •
• • •
• •
•
•
•
Landschappelijk wonen is de kernwaarde van Damgaarde en wordt per kavel door de individuele eigenaren tot uitdrukking gebracht De gebouwen zijn uniek In de architectuur worden evenwicht, rust, weinig opsmuk en harmonieuze verhoudingen nagestreefd De uitstraling en de schaal van de gebouwen staan in de juiste verhouding tot de maat van de woonkavels en van het plangebied Damgaarde als entiteit, zowel qua bouwhoogte als qua footprint De gebouwen gaan op in hun omgeving; zij reageren in vorm, massa en/of oriëntatie op het landschap De detaillering is verfijnd Architectonische elementen (vorm, massa, detail, kleur&materiaal) omschrijven zich als landschappelijk, ingetogen en verfijnd. Zowel traditionele als moderne elementen zijn denkbaar. Gebouwen met een imponerende, pompeuze uitstraling zijn niet toegestaan Dakkapellen en andere verbijzonderingen in de hoofdmassa dienen in samenhang en balans met de hoofdmassa ontworpen te zijn Het gebouw kan bestaan uit één hoofdgebouw of opgebouwd zijn uit meerdere volumes. Bijgebouwen zijn in schaal, massa en dakvlakken ondergeschikt aan het hoofdgebouw Bijgebouwen, zoals garages en bergingen, moeten altijd passen bij het hoofdgebouw, en brengen daarmee de functionele, visuele en esthetische samenhang van de bebouwing tot uitdrukking Voor alle bebouwing geldt dat zij alzijdig is.
Daarmee wordt een optimale verbinding met de terreinen en het omliggende landschap bewerkstelligd Alle bebouwing (en eventuele kaprichtingen) staat haaks op of parallel aan de reeds bestaande, orthogonale landschapsstructuur, die bepaald wordt door de richting van de fruitboomrijen en de windsingels
• •
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
De inrichting van de tuin is passend bij de sfeer van de bebouwing De architectenkeuze wordt overgelaten aan de eigenaren
Op deze en de volgende pagina zijn een aantal referentiebeelden bijgevoegd om te tonen hoe bovenstaande punten op verschillende wijze tot uitdrukking kunnen worden gebracht.
WÉL: hoofdgebouw mag opgebouwd zijn uit meerdere volumes
WÉL: woning reageert met massa en oriëntatie op zijn omgeving
NIET: uitgesproken architectuur niet passend bij omgeving
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | SFEER EN VORMGEVING VRIJSTAANDE WONINGEN | WELSTANDSCRITERIA
WÉL: ingetogen en verfijnde architectonische elementen
WÉL: zowel moderne als traditionele vormentaal is toegestaan
WÉL: woning verscholen tussen het groen
WÉL: eenvoud, rust, passend in omgeving
WÉL: zowel moderne als traditionele vormentaal is toegestaan
NIET: imponerende gebouwen zijn niet passend in het plangebied
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
06 06 BEELDKWALITEIT BEELDKWALITEIT DAMGAARDE DAMGAARDE || SFEER SFEER EN ENVORMGEVING VORMGEVINGVRIJSTAANDE VRIJSTAANDEWONINGEN WONINGEN || WELSTANDCRITERIA WELSTANDSCRITERIA
WÉL: woning opgaand in omgeving
WÉL: eenvoud, rust, passend in omgeving
WÉL: ingetogen en verfijnde architectonische elementen
NIET: te moderne, abstracte, anonieme architectuur
3802 3802 DAMGAARDE DAMGAARDENIEUW-BEIJERLAND NIEUW-BEIJERLAND 19-10-2018 08-02-2019
06 BEELDKWALITEIT DAMGAARDE | SFEER EN VORMGEVING RIJWONINGEN EN TWEE-ONDER-EEN-KAPPERS • • •
•
• • •
•
• •
•
• •
De bebouwing is passend bij de sfeer van landschappelijk wonen In de architectuur worden evenwicht, rust, weinig opsmuk en harmonieuze verhoudingen nagestreefd De uitstraling en de schaal van de gebouwen staan in de juiste verhouding tot de maat van de woonkavels en van het plangebied Damgaarde als entiteit Woningen op hoekkavels beschikken over een gelijkwaardige, dubbele oriëntatie: een ‘zijkant’ of een blinde gevel grenzend aan openbaar gebied is niet toegestaan De detaillering is verfijnd Dakkapellen en andere verbijzonderingen in de hoofdmassa dienen in samenhang en balans met de hoofdmassa ontworpen te zijn Het gebouw kan bestaan uit één hoofdgebouw of opgebouwd zijn uit meerdere volumes. Bijgebouwen zijn in schaal en massa ondergeschikt aan het hoofdgebouw Bijgebouwen, zoals garages en bergingen, moeten altijd passen bij het hoofdgebouw, en brengen daarmee de functionele, visuele en esthetische samenhang van de bebouwing tot uitdrukking Alle bebouwing (en kaprichtingen) staat haaks op of parallel aan de reeds bestaande, orthogonale landschapsstructuur Alle woningen beschikken over een kap. Samengestelde kappen zijn toegestaan, mits een heldere (hierarchische) hoofdmassa wordt gemaakt en aangekapte daken die geen onderdeel uitmaken van de hoofdmassa ondergeschikt zijn aan het hoofdvolume door iets lagere nok.
Vrijstaande en geschakelde woningen worden afgedekt met een kap met een hellingshoek van minimaal 45°. Twee-onder-éénkapwoningen mogen over een kap met een hellingshoek van minimaal 35° beschikken De inrichting van de tuin is passend bij de sfeer van de bebouwing Erfafscheidingen grenzend aan openbaar gebied dienen meeontworpen te worden met de woningen
Op deze pagina zijn een aantal referentiebeelden bijgevoegd om te tonen hoe bovenstaande punten op verschillende wijze tot uitdrukking kunnen worden gebracht.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
WÉL: gedifferentiëerd volume met hierarchische verdeling van massa
WÉL: subtiele details in afwerking gevel
NIET: eentonig, plat, massief, stads
3802 3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019 19-10-2018
06 06 BEELDKWALITEIT BEELDKWALITEITDAMGAARDE DAMGAARDE| |KLEURKLEUR-EN ENMATERIAALGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK | WELSTANDCRITERIA • • De Degebouwen gebouwenopopeen eenkavel kavelvormen vormeneen eenensemble ensemblevan vanmateriaal, materiaal, Hieronder Hieronderzijn is een een aantal aantalreferentiebeelden referentiebeeldenbijgevoegd bijgevoegdom omde debeoogde beoogde kleur kleurenentextuur. textuur.HoofdHoofd-enenbijgebouwen bijgebouwenzijn zijnopopdeze dezewijze wijzeinin sfeer sfeervan vanhet hetmateriaalmateriaal-enenkleurgebruik kleurgebruiktetetonen. tonen. harmonie harmoniemet metelkaar elkaar • • Materialen Materialenworden wordenininprincipe principeininhun hun‘natuurlijke ‘natuurlijkeverschijningsvorm’ verschijningsvorm’ toegepast toegepast • • Materialen Materialenzijn zijnduurzaam duurzaamenenhoogwaardig hoogwaardigvan vankwaliteit, kwaliteit,die diemooi mooi verouderen, verouderen,enenmogen mogengeen geengoedkope goedkopeuitstraling uitstralinghebben hebben • • Kleuren Kleurenzijn zijningetogen. ingetogen.Natuurlijke Natuurlijketinten tintenenenaardse aardsekleuren kleurensluiten sluiten aan aanbijbijhet hetkarakter karaktervan vandedeomgeving.
omgeving.Grote Grotecontrasten contrastenenenfelle felle kleuren kleurendie dieafsteken afstekentegen tegendedeomgeving omgevingzijn zijnniet niettoegestaan toegestaan Gevels Gevels • • Gevels Gevelsvan vanhoofdhoofd-enenbijgebouwen bijgebouwenkunnen kunnenbestaan bestaanuituitmetselwerk, metselwerk, natuursteen, natuursteen,zink, zink,beton, beton,glas, glas,staal staalen/of en/ofhout hout(geen (geenpleisterwerk pleisterwerk ofofkunststoffen) kunststoffen) • • Metselwerk: Metselwerk:ererkunnen kunnenverschillende verschillendetypen typenenenformaten formatenbaksteen baksteen worden wordentoegepast, toegepast,ininkleur kleuringetogen, ingetogen,variërend variërendtussen tussenrood, rood,bruin, bruin, aardeaarde-enenzandtinten. zandtinten.Kleur Kleurvan vandedevoeg voegisishieraan hieraancomplementair complementair • • Hout: Hout:natuurlijk, natuurlijk,vergrijsd vergrijsdofofantraciet antraciet • • Gevelopeningen Gevelopeningenofofvensterpartijen vensterpartijenworden wordengemaakt gemaaktvan vanhout, hout, natuursteen natuursteenofofmetalen. metalen.De Detoepassing toepassingvan vankunststof kunststofenenvan van ongeschilderd ongeschilderdofofgelakt gelakthoutwerk houtwerkisisniet niettoegestaan. toegestaan.
WÉL: WÉL:ensemble ensemblevan van materiaal, materiaal,kleur kleurenen textuur textuurininharmonie harmonie
Daken Daken • • De Dedaken dakenzijn zijnvoorzien voorzienvan vangebakken gebakkenpannen pannen(grijs(grijs-antraciet, antraciet, zwart), zwart),leien, leien,zink, zink,riet riet(geen (geenkunstriet), kunstriet),sedum sedumofofgrint. grind. Monsters Monstersvan vandaken, daken,gevels gevelsenenvoegen voegenworden wordenter tergoedkeuring goedkeuringaan aan dedeSupervisor Supervisorvoorgelegd voorgelegdom omdedesamenhang samenhanginindedewijk wijktetebewaken. bewaken.
NIET: NIET:felle fellekleuren, kleuren, grote grotecontrasten contrasten
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
07 BEELDKWALITEIT DEELGEBIEDEN Voor de beschrijving van de beeldkwaliteit is het plangebied Damgaarde opgedeeld in vijf deelgebieden. Per deelgebied worden verschillende specifieke beeldkwaliteiteisen aan de bebouwing in inrichting gesteld 01 Smalspoor Deelgebied 01 bevindt zich ter plaatse van de jonge boomgaard. Hier worden 8 rijwoningen gerealiseerd, een twee-onder-één-kapwoning en een vrijstaande woning. Dit deelgebied vormt de entree naar de rest van Damgaarde. 02 Langs de Kreek Langs de Kreek bevinden zich een vijftal grote kavels met relatief weinig fruitbomen. Binnen dit deelgebied zijn hoogteverschillen te vinden van 1 à 1,5 m. Op de rand van de eeuwkant en de Kreek blijven de karakteristieke knotelzen gehandhaafd en, waar deze ontbreken, worden zij aangeplant. 03 Tussen de rijen Aan alle zijden omsloten door kwalitatief goede fruitrijen bevinden zich in deelgebied 04 een viertal kleinere kavels. Het bestaande windscherm vormt voor deze kavels de achtergrond. 04 Langs het sproeipad Deelgebied 04 bestaat uit vier grote kavels met fruitbomen voornamelijk langs de kavelgrenzen. Het autoluwe sproeipad vormt voor een aantal kavels een kwalitatief ontsluitingslint. Hier is ook de voetgangersbrug richting het wandelpad langs de Griend te vinden. De zuidzijde van de kavels wordt begrensd door een nieuwe windsingel.
05 Damakkers In het meest zuidelijke deel van het plangebied bevindt zich deelgebied 05: grote kavels met zicht enerzijds op de watergang, anderzijds op de polder. De kavels worden van elkaar gescheiden door struweelbeplanting op de gedeelde erfgrenzen. Het deelgebied wordt afgezoomd door een nieuwe windsingel. Vanaf Damakkers is de wijk Akkerdreven bereikbaar.
1
2 3 4 5
08 SUPERVISOR Invulling geven aan een goede omgevingskwaliteit is maatwerk, zeker in een kwetsbaar plangebied als Damgaarde. Een supervisor bewaakt de kwaliteit van het geheel en laat tegelijk binnen de kaders van het beeldkwaliteitplan ruimte voor de individuele wensen van de kopers. Formeel is het de taak van de supervisor om de ruimtelijke kwaliteit te bewaken en toezicht te houden op de onderlinge samenhang. Passend bij de visie van dit plan zal de supervisor vooral ook als inspirator functioneren: stimuleren, meedenken, kansen wijzen en richting aangeven voor optimalisatie van ruimtelijke en architectonische kwaliteit. De supervisor wordt door de welstandscommissie gemandateerd om het ontwerpproces richtinggevend te begeleiden. Er zal sprake zijn van een collegiale samenwerking met de welstandscommissie waarbij tussentijdse terugkoppelmomenten van belang zijn. Formeel zal de welstandscommissie verantwoordelijk blijven voor de eindbeoordeling. Daar waar regels uit de algemeen geldende gemeentelijke welstandsnota zouden confliteren met dit beeldkwaliteitplan, zijn de speficieke regel van dit beeldkwaliteitplan heersend over de algemene regel van het welstandsbeleid. In overleg met de gemeente wordt een supervisor voor Damgaarde aangesteld.
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
3802 DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND 08-02-2019
De inhoud van dit beeldkwaliteitplan is opgesteld in een samenwerking tussen Ars Virens en RoosRos Architecten.
BEELDKWALITEITPLAN DAMGAARDE NIEUW-BEIJERLAND