Bijlage 7. Reactie amendement

Bijlage 7. Reactie op amendement Met deze bijlage wordt een reactie gegeven op uw vragen/verzoeken uit amendement ‘uitvoeringsprogramma’s en -agenda’s Duurzaamheid vaststellen voor één jaar’ A2021 13-07 002, voor zover niet al behandeld in het college-uitvoeringsprogramma en voorstel ‘Verdere uitwerking programmaplan Duurzaamheid’ - 632220_1.

1. Uitgewerkte opzet Dashboard, monitoring en KPI's Om te monitoren of de al ingezette acties uit de in 2021 vastgestelde uitvoeringsprogramma’s leiden tot het gewenste resultaat, is in 2021 gestart met het samenstellen en inrichten van een dashboard. Data is de (ruwe) grondstof voor informatie en komt uit tal van in- en externe bronnen. Het samenbrengen van data is een complex vraagstuk waarbij informatieveiligheid (BIO) en privacy (AVG) belangrijke kaders dan wel een veiligheidsklep vormen. Wij willen vooral meten of de inspanningen die wij doen het gewenste maatschappelijk effect hebben. Zoals ook benoemd in de presentatie van dhr. Ubbels, tijdens de Raadsbijeenkomst van 3 februari 2022, geldt hierbij dat metingen en cijfers vrijwel altijd betrekking hebben op een jaar, dus het dashboard verandert niet frequent. Ook is er tijd nodig om data te gaan opbouwen, omdat de KPI vaak in het verleden niet gemeten danwel vastgelegd werd (groeimodel). Daarbij is er ook nog een onderscheid tussen kwalitatieve ('zachte’) en kwantitatieve (‘harde’) data. En maakt het qua beschikbaarheid en betrouwbaarheid (of de mogelijkheid dat te controleren) uit waar de data vandaan komt.

Kwantitatieve data over eigen maatregelen, zoals het aantal m2 gebied dat wij als gemeente anders hebben ingericht ten behoeve van biodiversiteit of waterberging is beschikbaar en delen wij in de voortgangsrapportage. Kwantitatieve data over maatregelen die anderen nemen, zoals het aantal m2 aan neergelegde zonnepanelen is al minder makkelijk voorhanden. Zo hebben we te maken met privacyregels waardoor het niet mogelijk is nauwkeurig bij te houden welke duurzaamheidsmaatregelen op particuliere gronden worden getroffen en welk effect dat heeft Als het gaat om kwalitatieve data over maatschappelijke effecten, dan zijn er wel bepaalde data, feiten en cijfers beschikbaar (en in het dasboard opgenomen), maar deze zeggen niet altijd iets over het maatschappelijke effect dat we willen bereiken. Daarnaast hebben de afgelopen maanden ook duidelijk gemaakt dat internationale ontwikkelingen en zelfs externe omstandigheden zoals het weer, effecten hebben op bijvoorbeeld het energieverbruik. Ook voor de andere duurzaamheidsthema’s geldt dat externe omstandigheden snel veranderen en het lastig maken betrouwbare KPI’s vast te stellen. Op landelijk niveau wordt er gewerkt aan goede en betrouwbare monitoring voor verschillende duurzaamheidsthema’s, maar ook de landelijke overheid heeft hier nog geen eenduidig antwoord op.

In de voortgangsrapportage die vorig jaar is gestart, combineren we de kwantitatieve en kwalitatieve data om de resultaten van onze inzet te delen. Op deze manier informeren we u en onze inwoners over de voortgang van het programma. We hanteren hierbij het eerdergenoemde groeimodel -met de hierboven genoemde kanttekeningen-, waardoor er gedurende de uitvoeringsperiode steeds meer informatie beschikbaar komt.

1/3

2. Sociale innovaties/ gedragswijziging in relatie tot communicatie en participatie Het begrip ‘sociale innovatie’ kent vele definities. Het begrip verwijst naar nieuwe strategieën, concepten, ideeën en organisaties die een oplossing proberen te bieden voor grote maatschappelijke uitdagingen. Sociale innovaties bieden antwoorden op complexe (sociale) problemen, die niet alleen door overheid en bedrijfsleven zijn op te lossen. Dit is voor de duurzaamheidstransitie en onderliggende vraagstukken dus aan de orde van de dag. Op een gelijkwaardige manier met onze partners (met allemaal verschillende achtergronden en motivaties) samenwerken om tot innovatieve oplossingen te komen is dus erg belangrijk. Het met de samenleving aan innovaties samenwerken draagt ook bij aan de gedragsverandering die nodig is.

Deze gelijkwaardige samenwerking wordt binnen de thema’s zichtbaar: bijvoorbeeld binnen HW zoemt als het gaat om het versterken van de biodiversiteit in de Hoeksche Waard; voor klimaatadaptatie bij inwonersinitiatieven om een deel van de openbare ruimte te vergroenen en klimaatbestendig te maken, zoals aan de Atalanta in ’s-Gravendeel; bij circulaire economie bijvoorbeeld in de netwerken die ontstaan om elkaars reststromen te gebruiken en kringlopen te sluiten, zoals Hoeksch Hout die via de innovatietafel Hout nu gebruikt hout afneemt via Urban Minor; en bij de energietransitie rondom de publiek-private samenwerking (PPS) ‘Landbouw als vliegwiel voor de energietransitie’. Open en transparant communiceren en gelijkwaardig participeren zijn juist voor duurzaamheid erg belangrijk om te komen tot gedagsverandering. Dit is maatwerk en van de situatie, behoefte en ontwikkelingen afhankelijk. Daarom is flexibiliteit en wendbaarheid, die de programmatische aanpak biedt erg helpend. Daarbij is de Hoeksche Waard klimaatneutraal in 2050 een enorme opgave. Dit doel halen we alleen door gedragsverandering. En gedrag veranderen vraagt veel inzet en een lange adem. Als gemeente doen wij wat binnen onze mogelijkheden en invloedssfeer ligt. Juist omdat nieuw gedrag aannemen en dit ook volhouden volharding vraagt.

Nieuw gedrag moet als het ware een nieuwe gewoonte worden en de automatische keuze. En uiteindelijk is het noodzakelijk voor de transitie om iedere inwoner mee te zien krijgen. Ook diegenen die zich nu nog niet bewust zijn van de noodzaak en hun eigen rol. Naast het weten waarom dit nodig is, is het ook belangrijk dat mensen de wil en de middelen hebben om te veranderen (weten + willen + kunnen). Er is meer nodig dan communicatie alleen. Wat ligt mensen in de weg om hun gedrag te veranderen en hoe kunnen we dit wegnemen? Dat betekent ook waar nodig mensen ondersteunen, tegemoetkomingen doen, de duurzame keuze de makkelijke keuze maken en ook wet- en regelgeving aanpassen.

2/3

3. De resultaten van de voorgenomen onderzoeken voor het jaar 2022 Hoeksche Waard richting energieneutraal 2040 PPS (publiek-private samenwerking) Landbouw als vliegwiel voor de energietransitie Wageningen Universiteit onderzocht de mogelijkheden voor landbouwers in de Hoeksche Waard om bij te dragen aan de energietransitie. Hieruit blijkt dat zij dit graag willen, mede omdat er duidelijke businessmodellen zijn. Helemaal sinds de gestegen energietarieven. LTO neemt hierin duidelijk stelling en wenst kleine windmolens op het erf. De studie laat zien dat dit in positieve zin bijdraagt aan onze RES-opwekdoelen en het financiële model van verduurzamen voor landbouwers. Warmtetransitie Onderzoek warmte uit rioolwater, afwaterzuiveringen en oppervlaktewater als warmtebron voor het verwarmen van gebouwen Er is onderzocht in hoeverre warmte uit rioolwater, afwaterzuiveringen en oppervlaktewater kan worden benut als warmtebron voor het verwarmen van gebouwen. De resultaten hiervan hebben geleid tot een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid en betaalbaarheid van oppervlaktewater als warmtebron. Dit onderzoek loopt nog en hopen we in 2022 nog af te ronden. Onderzoek beschikbaarheid geothermie als warmtebron voor warmtenet in de Hoeksche Waard Er is een onderzoek gedaan naar de beschikbaarheid van geothermie als warmtebron voor een warmtenet in de Hoeksche Waard.

Hiermee kunnen dan gebouwen worden verwarmd als alternatief voor aardgas. De resultaten van dit onderzoek worden uitgewerkt en later gepresenteerd. Circulaire Economie Materialenanalyse en routekaart verhardingen Gezamenlijk project met provincie Zuid-Holland. Adviesbureau Tauw is gevraagd om de materialenstromen die omgaan bij projecten in de verhardingen, de milieu-impact ervan en de kansen om circulair te werken, in kaart te brengen. Daarnaast is er met een interne werkgroep gewerkt aan een routekaart op weg naar circulariteit toepassen in het aanleggen en onderhouden van verhardingen. Adviesbureau Tauw heeft tijdens werkgroepbijeenkomsten alle input verzameld om de routekaart op te stellen. De routekaart en het onderzoek worden op 13 december 2022 gepresenteerd. Ook aan de betrokkenen bij de inkoopprojecten die genoemd worden op de routekaart. Klimaatadaptatie In 2022 zijn geen onderzoeken gepland en/of uitgevoerd.

Communicatie & participatie: In 2022 zijn geen onderzoeken gepland en/of uitgevoerd.

3/3