Bijlage 6. Memo leefbare dorpen

Bijlage Leefbare Dorpen Inleiding De kracht van de Hoeksche Waard zit in onze sterke gemeenschap en leefbare dorpen, met elk een uniek karakter. De mensen die in de dorpen wonen, werken, winkelen, recreëren, sporten en genieten van cultuur en erfgoed hebben direct invloed op deze levendigheid en zo ook hun leefomgeving. Een vitale Hoeksche Waard wordt gemaakt door een netwerk aan levendige dorpen. Alleen samen en in verbinding met elkaar – als gemeente en samenleving – kunnen we leefbaarheid in stand houden en onderliggende vraagstukken op een goede manier oppakken.

Aanleiding Op 4 juli 2023 stemde de gemeenteraad in met de startnotitie Levendige Dorpen en daarmee met de volgende fasen in de opgave Levendige Dorpen: Fase 1 Ontwikkelen van dorpsfoto’s; een dashboard met een integraal beeld op basis van objectieve data van hoe de dorpen er voorstaan op de diverse beleidsdomeinen/thema’s. Fase 2 Op basis van de dorpsfoto’s een participatietraject starten om te achterhalen wat voor de inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers de diverse dorpen levendig maakt Fase 3 Te komen tot een bestuursopdracht (dorpsagenda’s) Middels de raadsinformatiebrief d.d. 4 januari 2024 bent u op de hoogte gesteld dat het programma Levendige dorpen tijdelijk gestaakt zou worden. Zo dient eerst nader invulling te worden gegeven aan het traject “de toekomstvisie”. Zodra daar nader invulling aan is gegeven, volgt verdere uitwerking van het onderdeel levendige dorpen van de gemeente Hoeksche Waard. Deze bijlage geeft nadere duiding van deze stand van zaken in het licht van de Toekomstvisie.

1. Wat verstaan we onder leefbare dorpen? De afgelopen jaren is onder de noemer ‘levendige dorpen’ gezocht naar manieren om dorpen vitaal en prettig leefbaar te houden. Wat we onderweg ontdekten: niet ieder dorp hoeft bruisend te zijn — wél leefbaar. Daarom maken we nu bewust de omslag van ‘levendig’ naar ‘leefbaar’, waarbij we het verschil tussen dorpsgericht werken (gemeente) en levendige dorpen (gemeenschap) beter willen duiden. Leefbaarheid is niet simpelweg een score of een lijst voorzieningen. Het gaat om een samenspel van drie pijlers: Sociale dynamiek – initiatieven, ontmoeting, verenigingsleven; Fysieke en ruimtelijke voorzieningen – zoals zorg, onderwijs, winkels, vervoer; Gemeentelijke respons – de manier waarop signalen vanuit dorpen terugkomen en vertaald worden in actie.

Meer dan waard. PAGE \* MERGEFORMAT 1/NUMPAGES \* MERGEFORMAT1

Deze drie elementen bepalen samen hoe leefbaar een dorp wordt ervaren. Niet alles is zichtbaar in data — het gaat juist om de beleving van inwoners.

2. Wat ligt er nu? -Een dashboard met fysieke voorzieningen per dorp (zie annex I); -Een rapportage met de leefbaarheidsmeter over hoe inwoners hun eigen dorp waarderen.

Wat is in ontwikkeling? - Ontwikkelbeelden per dorp vanuit de Toekomstvisie; - Verdere uitwerking van het dashboard, bijvoorbeeld door deze nadrukkelijker te koppelen aan de inwonersbeleving; - Een referentiecheck op voorzieningen t.o.v. vergelijkbare gemeenten.

3. Wat is nu nodig? De opgave leefbare dorpen gaat over een andere manier van denken en werken. Dat beperkt zich niet tot een enkel domein maar speelt gemeente breed. Binnen elk domein is beleid geschreven waarin kaders worden gesteld over leefbare of levendige dorpen. Een voorbeeld is de visie Wonen, Welzijn en zorg: ”elk dorp een dorpshuis”. In het kader van de organisatieontwikkeling is vooral van belang dat we vooruitkijken op basis van wat er al ligt aan beleid en kaders. Het is een opgave waar iedere portefeuillehouder een rol in heeft. Het aanleggen van een rijksweg doet bijvoorbeeld iets met de leefbaarheid van het dorp. Het is van belang de consequentie op de leefbaarheid van dorpen goed te verankeren in de gemeentelijke organisatie over de losse vakgebieden heen. Dat gaat ook over de manier waarop de gemeente signalen uit de dorpen opvolging geeft binnen de organisatie. Zo ontbreekt het op dit moment nog van een vaste lijn of aanspreekpunt.

4. Hoe gaan wij dit doen? Op basis van wat er al ligt en wat er in ontwikkeling is wordt verder invulling gegeven aan het thema levendige dorpen. Doel is dat de raad in het najaar van 2025 een verder uitgewerkt plan ontvangt. Gegeven het belang van het onderwerp – zoals ook geconstateerd door de raad zelf wenst het college in het traject daar naartoe nog met de raad in gesprek te gaan over het thema. De verwachte planning is als volgt. In gesprek met de raad Vóór het zomerreces ontvangt de raad een RIB met nadere informatie over de huidige stand van zaken, inclusief de uitnodiging van het college om met de raad in gesprek te gaan over de verdere uitwerking van het thema. De opbrengsten uit het gesprek neemt het college vervolgens mee in de opmaak van een voorstel dat in het najaar naar de raad wordt gestuurd. Na het zomerreces: oplevering van de verdere uitwerking aan de raad Parallel aan het traject met de raad worden de lopende werkzaamheden verder uitgewerkt. Zo wordt het dashboard verder ontwikkeld en in beheer genomen en worden de ontwikkelbeelden vertaald naar keuzes per kern. Tenslotte wordt ook de mogelijke manier(en) voor structurele borging van het thema in de organisatie verder in kaart gebracht, inclusief de middelen die Meer dan waard. PAGE \* MERGEFORMAT 1/NUMPAGES \* MERGEFORMAT1

daarvoor nodig zijn. Doel is dat het gesprek met de raad en de verdere uitwerking van de geschetste lopende werkzaamheden resulteert in plan dat in het najaar aan de raad wordt geboden.

Annex I: het Dashboard

Meer dan waard. PAGE \* MERGEFORMAT 1/NUMPAGES \* MERGEFORMAT1

Meer dan waard. PAGE \* MERGEFORMAT 1/NUMPAGES \* MERGEFORMAT1