Bijlage 5 Stougjeswijk Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
Tekst van het document
Stougjeswijk
bestemmingsplan Stougjeswijk
Inhoudsopgave
Bijlagen bij toelichting
3
Bijlage 1
Gebiedsvisie Stougjesdijk-Oost
4
Bijlage 2
Onderzoek verkeer en parkeren
103
Bijlage 3
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
145
Bijlage 4
Verkennend Bodemonderzoek Stougjesdijk
218
Bijlage 5
Infiltratie bodemonderzoek Stougjesdijk
1580
Bijlage 6
Partijkeuring bodemonderzoek Stougjesdijk
1627
Bijlage 7
Externe veiligheidsonderzoek
1762
Bijlage 8
AERIUS-berekening stikstofdepositie
1786
Bijlage 9
Quickscan ecologie
2058
Bijlage 10
Vleermuizen onderzoek
2100
Bijlage 11
Archeologisch bureau- en veldonderzoek
2110
Bijlage 12
Programma van Eisen Archeologisch vervolgonderzoek
2491
Bijlage 13
Programma van eisen Proefsleuvenonderzoek
2501
Bijlage 14
M.E.R.-Beoordeling
2528
Bijlage 15
Watertoetsresultaat
2549
Bijlage 16
Participatieplan
2553
2
Inhoudsopgave (ontwerp)
bestemmingsplan Stougjeswijk
Bijlagen bij toelichting
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
3
bestemmingsplan Stougjeswijk
Bijlage 1 Gebiedsvisie Stougjesdijk-Oost
4
Bijlagen bij toelichting (ontwerp)
O u d - B e i j e r l a n d St o u g j e s d i j k O o s t Gebiedsvisie
a t e l i e r
2 me i 2 023
DUTCH
Knotboom Haksingel Kreek Griendkeet Heul Lintbebouwing Kooikerwoning Stelle Eeuwkant Afrastering Buurtschap Dijk Schuur Jaagpad Koepad Poorten en Hekken Brug Knechtswoning Stuweelhaag Donk Muraltmuur Droogschuur Nol Leiboom Tra m b a a n Peekade Kniphaag Poterloods Boerderij
Inhoud Voor Stougjesdijk Oost is deze Gebiedsvisie opgesteld. Dit is een vergezicht op hoe Stougjesdijk Oost zich kan ontwikkelen in de komende jaren. De visie is integraal bekeken, waarin zowel groen en water, als voorzieningen en ontmoeten, auto- en fietsverkeer en woningbouw zijn meegenomen in de afweging voor de ruimtelijke inpassing. De basis van de Gebiedsvisie zijn de ruimtelijke uitgangspunten, die in beeld zijn gebracht op basis van de huidige situatie, in te passen elementen en een gezamenlijk geformuleerde ambitie. Het is de ambitie om van Stougjesdijk Oost een duurzame ontwikkeling te maken, waar klimaatadaptatie en het voorkomen van hittestress samenkomen in een duurzame leefomgeving met natuurinclusiviteit, biodiversiteit en duurzaam energie-, ruimte- en materiaalgebruik. De Hoekschewaardse doelgroepen worden bediend in een groen en ontspannen woonmilieu, waar wonen, voorzieningen, spel en ontmoeting samenkomen in een rijk landschappelijk raamwerk. Deze Gebiedsvisie is opgesteld door de eigenaren in het gebied. Het doel van dit document is om een vergezicht te schetsen voor Stougjesdijk Oost, een ‘stip op de horizon’ als leidraad voor de ruimtelijke ingrepen op korte en middellange termijn. Aan de hand van dit document kan het gesprek gevoerd worden met de gemeente Hoeksche Waard, de provincie Zuid-Holland en andere partijen.
Bij een eventuele ontwikkeling zal vanzelfsprekend met bewoners en omwonenden een participatieproces ingericht worden.
de opgave
gebie ds oms chrijving concept r ui mtelijk raamwer k
proef ver kaveling
1 2 3 4
De Opgave . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Va n kernt hema ’s naa r a m bit ie, va n bouw sten e n naar fo c us. . . . . . . 7 Am bit ie s. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Een la nds c ha p va n polders, di j ken en kreken.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1 Huidige Situat ie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6 I n te pass en elem enten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 9 P langebie d. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 0 Grondeigena ren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Sfe er va n het toekomst ig woongebie d. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2 Concept. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4 Rui mteli j k Raa mwer k. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 7 Proef ver kaveli ng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 9 Groen en Openba re Rui mte.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 0 Waterst ruct uur. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 8 Bruggen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 0 Oevers. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2 S pelen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4 4 Openbaa r Ver voer.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 8 Hoofd fiet sst ruct uur. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 0 Ver ke er en Pa r keren.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2 Geluid N21 7 .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 6 Voorz ieni ngen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 8 Fas eri ng .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2
5
Proef ver kaveli ng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 Doelg roep en B ouw stenen .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 1 Norm en bouw stenen en Pa r ke ernorm en .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 3 Proef ver kaveli ng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Prog ra m ma.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 B ouw hoogten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Woonm i lieu’s .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 0 Kernen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2 B uur ten.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8 5 Di j ker ven. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 8 A ppa r tem enten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2 Naa r e en nieuwe be eldident iteit voor Stoug je s d i j k O ost. . . . . . . . . 94
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
De O pgave De ontwikkeling van Stougjesdijk gaat over meer dan alleen een nieuwe uitbreidingswijk voor Oud-Beijerland. Er zijn meerdere thema’s die een belangrijke rol spelen bij het opstellen van het stedenbouwkundige plan voor Stougjesdijk. Vanuit de provincie Zuid-Holland, de gemeente Hoeksche Waard en de marktconsortia in het gebied zijn ambities en kwalitatieve doelstellingen geformuleerd opgesteld. Het gaat dan onder andere om het groene karakter van de omgeving en het implementeren van dit karakter in het nieuwe plangebied. Samengevat zijn er voor Stougjesdijk acht belangrijke thema’s e/o doelstellingen geformuleerd:
Doelg roep en
De woningbouw in Stougjesdijk Oost moet in de regionale behoefte voorzien. Stougjesdijk Oost moet een buurt zijn voor ouderen, gezinnen en starters op de woningmarkt. Voor deze doelgroepen wordt een passend en onderscheidend woonmilieu gerealiseerd, met een openbare ruimte waar men elkaar kan ontmoeten.
Onderscheidend woonmilieu, complementair aan Rotterdam
Sterke kernen, voorzieningen, wonen Verleidelijk
Streekeigen woningen
Starters – gezinnen – levensloopbestendig Onderscheidend woonmilieu, commercieel interessant
Anders dan Poortwijk
L ands c hap
Groen, rust, landelijk, landschappelijk Gezonde leefomgeving Duurzaam woonmilieu
Het landschap van de Hoeksche Waard is typerend voor de regio. Het eilandkarakter komt in de Hoeksche Waard sterk naar voren doordat het is omsloten door open water. Kenmerkend voor de Hoeksche Waard is de openheid van de polders, de dijken en de kreken. Stougjesdijk Oost zal geen harde grens vormen tussen dit typerende landschap en de kern Oud-Beijerland, het zal een overgang zijn tussen bebouwing en landschap.
Versterken recreatief netwerk (fiets, varen, etc.)
Versterken landschap (o.a. kreken, dijken/Stougjesdijk, etc.) Compact bouwen in royaal landschappelijk raamwerk Wonen en landschap verbinden Verbonden structuur – contrast in woonmilieus Landschappelijk raamwerk dat bijdraagt aan provinciale doelstellingen en ingevuld kan worden met woonvormen die onderscheidend zijn binnen Oud-Bijerland, Hoeksche Waard en regio Rotterdam.
Geënt op onderliggende structuur (polderstructuur/landschap schemert door in plan)
4
St re ekeigen wonen
De Hoeksche Waard kent een aantal typerende woonvormen die kenmerkend zijn voor de regio. In de omgeving zijn er kleine dorpen, buurtschappen en dijkwoningen. Op basis van deze en andere ‘woonlandschappelijke bouwstenen’ wordt in Stougjesdijk Oost invulling gegeven aan het landschappelijk wonen. Hiertoe zal ook de onderliggende structuur van de het polderlandschap doorschemeren in de nieuwe structuur van Stougjesdijk Oost.
O u d - B e i j e r l a n d
Onde rs ch eiden d Wo on m i lie u
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
Duurzaamheid
Stougjesdijk Oost zal zijn eigen karakter ontwikkelen met kleine buurtschappen en erven in een groen en landschappelijk raamwerk. Het woonmilieu van Stougjesdijk Oost is herkenbaar, omdat het gebaseerd is op de lokale en regionale identiteit. Daardoor zal Stougjesdijk Oost een onderscheidend woonmilieu zijn binnen de Hoeksche Waard en in de regio Rotterdam. Stougjesdijk Oost is complementair aan de bestaande wijken van Oud-Beijerland en het stedelijke Rotterdam.
De ontwikkeling van Stougjesdijk Oost zal op alle mogelijke aspecten zichtbaarheid geven aan duurzame ontwikkeling. Stougjesdijk Oost wordt zoveel als mogelijk energieneutraal, circulair en klimaatadaptief. Duurzaamheid zal ook herkenbaar zijn in aspecten als het realiseren van een flexibel stedenbouwkundige raamwerk met heldere dragers, waarin landschappelijk wonen, groen en water worden gecombineerd. Het groene raamwerkwerk wordt ingezet voor biodiversiteit.
Re cre at ie
Gezond heid
In het recreatieve netwerk van de Hoeksche Waard, waar gewandeld, gevaren en gefietst wordt, kan Stougjesdijk Oost een belangrijk scharnierpunt vormen. De structuur van Stougjesdijk Oost vormt een schakel in het fietspadennetwerk en maakt nieuwe vaarverbindingen mogelijk. Het fiets- en waternetwerk van de regio vindt aansluiting op Stougjesdijk Oost en zullen bestaande connecties met het stadscentrum van Oud-Beijerland versterken. Bovendien zullen binnen het gebied voldoende ontmoetings- en speelplekken komen, op natuurlijke wijze ingericht.
Stougjesdijk Oost wordt een woonwijk waar bewoners in verschillende fasen van hun leven aangenaam en gezond kunnen leven: woningen met een aangename inrichting en een goed binnenklimaat; een beweegvriendelijke leefomgeving met voldoende voorzieningen in de buurt; een aangename symbiose van mobiliteit, wonen, werken en verblijven. Door het betrekken van de natuur in de woonmilieus wordt het voor kinderen en ouderen aantrekkelijker om in de natuur te spelen of te recreëren.
Wate r
Water speelt een belangrijke rol in de Hoeksche Waard. Het water onderscheidt verschillende gebieden binnen de waard, maar verbindt deze ook. In Stougjesdijk Oost worden de dijk en de kreek gerespecteerd. En er wordt op basis van de polderslotenstructuur een nieuwe waterstructuur ontworpen voor Stougjesdijk Oost. Het water wordt verbonden, het kan gebruikt worden voor recreatie (varen), natuurontwikkeling (gradiënten, natuurlijke oevers) en waterberging.
5
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
langzaam verkeer zich verplaatst Wijk met heldere identiteit koppeling het verleden van het terrein (stadsweide, schietbaan, galgenveld, door de wijk (niet blokkeren) Wijk met heldere identiteit koppeling het verleden Luchtstromen van het terrein (stadsweide, schietbaan, galgenveld, Htapijtindustrie) o e k s c h e w a a r d s L a n d s c h a p tapijtindustrie)
Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit Welzijn & gezondheidWelzijn & gezondheid
Bodem
B. Belevingswaarde B. Belevingswaarde Actielijst B. Grondwater A. Gezond milieu A. Wijk Gezond Wijk met heldere identiteit koppeling hetmilieu verleden van hetkoppeling terrein (stadsweide, schietbaan, galgenveld, met heldere identiteit het verleden van het terrein (stadsweide, schietbaan, galgenveld, Schoon grondwater, geen vervuiling tapijtindustrie) tapijtindustrie) Bodemonderzoek, heuvel Energie Droogteschade voorkomen Bodemonderzoek, heuvel Voldoende water en groenVoldoende (berging, voorkomen hittestress, droogte) Grondwaterpeil stabielangzaam houden verkeer zich verplaatst water en groen (berging, voorkomen hittestress, droogte) Gebied verbinden met Kallenkoterallee langzaam verkeer A.Luchtstromen Energiebesparing Welzijn & gezondheid Welzijn gezondheid Gebied&verbinden met Kallenkoterallee langzaam verkeer door de wijk (niet blokkeren) C. Ondergrondse infrastructuur Klimaatneutraal bouwen C. Bewegen A. Gezond milieu A. Gezond milieu Ruimtelijke kwaliteit C. Bewegen Ruimtelijke kwaliteit OV lichtplanbundelen gericht op energiebesparing Kabels en Leidingen inBodem leidingstraten - ontwerpen Goed fietsen wandelnetwerk ontwerpen Hout als bouwmateriaal ipv Beton Conflicten tussen ondergrondse infra en boomwortels voorkomen Bodemonderzoek, heuvel Bodemonderzoek, heuvel Actielijst Goed fiets- en wandelnetwerk ontwerpen B. Belevingswaarde B.
Belevingswaarde CO2 Neutrale bestrating toepassen Voldoende water en groen (berging, voorkomen hittestress, droogte) Voldoende water en groen (berging, voorkomen hittestress, droogte)B. Grondwater D. Ontspannen en ontmoeten Experiment met passief bouwen Gebied verbinden met Kallenkoterallee langzaam verkeer verbinden met Kallenkoterallee langzaam D.verkeer Archeologische waarden D.Gebied Ontspannen en met ontmoeten Wijk met heldere identiteit koppeling het verleden vanidentiteit hetEnergie terrein (stadsweide, schietbaan, Wijk heldere koppeling het verleden van galgenveld, het terrein (stadsweide, schietbaan, galgenveld, Schoon grondwater, geen vervuiling tapijtindustrie) tapijtindustrie) Ontmoetingsruimte creërenOntmoetingsruimte voor jong en oud creëren voor jong en oud Archeologische waarden voorkomen zijn onderzocht B.Droogteschade Duurzame energie C. Bewegen Verbinding met andere C. Bewegen 3 wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Gagels Grondwaterpeil stabiel houden A. Energiebesparing Verbinding met andere wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Gagels Materialen Goed fietsen wandelnetwerk ontwerpen Goed fiets- en wandelnetwerk ontwerpen E. Bodemkwaliteit en variatie Circulair en Klimaatneutraal bouwen Welzijn & gezondheid Welzijn & gezondheid Ke rnt he ma ’s Klimaatneutraal bouwen Bundeling voorzieningen in leidingtracé C.
Ondergrondse infrastructuur Sociale relevantie Sociale relevantie - Gezonde en beweegvriendelijke leefomgeving D. Ontspannen en ontmoeten OV lichtplan gericht op energiebesparing Hoogteverloop gebruiken in waterplan en stedenbouwkundige uitw en ontmoeten 2 A. Gezond milieu D. Ontspannen A. Gezond milieu Hout als bouwmateriaal ipv isBeton - Speelplekken voor verschillende leeftijdscategoLeidingen in leidingstraten bundelen Bodem schoon (bevat geenen schadelijke stoffen) D.Kabels Transport van energie A. Draagvlak en lokale expertise A.voor Draagvlak enBodemonderzoek, lokalecreëren expertise CO2 en Neutrale toepassen Conflicten ondergrondse Verstoring van de bodem zo veeltussen mogelijk beperken infra en boom Ontmoetingsruimte creërenheuvel jong en oud Ontmoetingsruimte voorheuvel jong oud bestrating rieën Bodemonderzoek, Voldoende capaciteit voor centrale en dec Experiment metvoorkomen passief Gagels bouwen Verbinding met andere wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Gagels Verbinding met wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Voldoende water en groen (berging, voorkomen hittestress, droogte) Voldoende water en groen (berging, hittestress, droogte) Vroegtijdig meenemen omwonenden inandere ontwikkelproces (participatie) - Ontmoetingsplekken, hoogwaardig en groen ingeVroegtijdig meenemen omwonenden in ontwikkelproces (participatie) 1 Gebied verbinden met Kallenkoterallee langzaam
verkeer Gebied verbinden met Kallenkoterallee langzaam verkeerD. Archeologische waarden Bewoners laten participeren in ontwerp openbare ruimte richt Ecologie Bewoners laten participeren in ontwerp openbare ruimte B. Duurzame energie Water & klimaatadaptatie Sociale relevantie Sociale relevantie - Beleving van het water Archeologische waarden zijn onderzocht C. Sociale Bewegen Bewegen B. inclusiviteit B. SocialeC.inclusiviteit A. Habitatdiversiteit en -kwaliteit Circulair en Klimaatneutraal bouwen - Klimaatadaptiviteit (beperken wateroverlast) en A. Waterveiligheid A. Draagvlak en lokale expertise A. Draagvlak en lokale expertise Bundeling voorzieningen in leidingtracé E. Bodemkwaliteit en variatie Goed fietswandelnetwerk ontwerpen Goed fietsen wandelnetwerk ontwerpen tegengaan hittestress Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren (gecombineerd ruimte gebruik) Ecologisch onderzoek naar aanwezige Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren (gecombineerd ruimte gebruik)flora en fauna Eenmeenemen goede mix tussen koop eningoede huur - Biodiversiteit, natuurinclusiviteit Waterhuishoudkundigplan opstellen, natuur realiseren, meetlatgebruiken biodiversiteit IPC De Groene Vroegtijdig omwonenden ontwikkelproces (participatie) Vroegtijdig meenemen omwonenden (participatie) Een mix tussen koop en huurin ontwikkelproces Hoogteverloop in waterplan enwate sted D.
Transport van energieBasiskwaliteit D. Ontspannen en ontmoeten D. Ontspannen en ontmoeten Goed mix tussen starters, eengezinen seniorenwoningen In het plangebied treedt geen schade op a Groenstructuur wijk sluit aan op bestaande robuuste groenstructuur Bewoners laten participeren in ontwerp ruimte - Circulair bouwen Bewoners laten participeren ontwerp openbare ruimte Goedopenbare mix tussen starters,ineengezinen seniorenwoningen Bodem is schoon (bevat geen schadelijke stoff Communicatie(vorm) afstemmen op de doelgroep jaar,teruglevering 90van mm/u) aanwezige in gunstige staat van instandhouding houden op de doelgroep Voldoende capaciteit voor centrale soorten en decentrale Verstoring de bodem zo veel mogelijk bep - Zongericht verkavelen Ontmoetingsruimte creërenCommunicatie(vorm) voor jong en oud afstemmen Ontmoetingsruimte creëren voor jong enAlle oud Rioolsysteem niet overbelasten Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de B. Sociale inclusiviteit B.
Sociale inclusiviteit Verbinding met andere wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Verbinding met andereGagels wijken, aansluiten Kallenkoterallee, Gagels Geen nadelige effecten op waterkwaliteitg omgeving ingericht enEcologie, creëert een biodiversiteit, hoogwaardige habitat voor wilde Bereikbaarheid Bereikbaarheid Water & klimaatadaptatie Ecologie Buurt is veilig en bereikbaar voor hulpdien Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren (gecombineerd ruimte gebruik)(gecombineerd ruimte Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren gebruik) natuurinclusiviteit Een goede mix tussen koop enEen huurgoede mix tussenrelevantie koop en huur Sociale relevantie Sociale E. Gecombineerd ruimte gebruik A. Betrouwbaar en robuust A. Goed Betrouwbaar robuusteengezinA. Waterveiligheid A. Habitatdiversiteit -kwaliteit Goed mix tussen starters, eengezinen seniorenwoningen mix tussen starters, en seniorenwoningen B. Wateroverlasten verminderen Communicatie(vorm) afstemmen deDraagvlak doelgroep op de doelgroep Ruimte voor water en groen combineren met ontmoetingsplek voo A. Draagvlak en lokale expertise A.
enafstemmen lokale Verkeersplan voor wijk,Communicatie(vorm) o.a.op doorgaand verkeer, openbaar vervoer Verkeersplan voor wijk, o.a.expertise doorgaand verkeer, openbaaropstellen, vervoer waterberging Waterhuishoudkundigplan terrein, zienaar ook onderstaande Ecologisch onderzoek florapun en Geenop overbelasting vanaanwezige het rioolsysteem Fietsverkeer stimuleren, positieve gezondheid Fietsverkeer stimuleren, positieve gezondheid In(participatie) het plangebiedintreedt geen schade(participatie) op aan bebouwing en voorzieningen bij extreem Basiskwaliteit natuur realiseren, meetlat biodivhn Geen onveilige situaties tijdens extreme Vroegtijdig meenemen omwonenden in ontwikkelproces Vroegtijdig meenemen omwonenden ontwikkelproces Verkeersveilige wijk Ruimtegebruik Bereikbaarheid Bereikbaarheid Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit Verkeersveilige wijk jaar, 90 Groenstructuur wijk sluit aan opvoldoende bestaandevoch rob Gezonde bodem, schoon, Bewoners latendeel participeren in ontwerp Bewoners latenruimte participeren inmm/u) ontwerp openbare ruimte Meppelerweg, vanaf Schansweg totopenbare (voormalig) sportlust (pannenkoekenboerderij) verkeersluw Meppelerweg, deel vanaf Schansweg tot (voormalig) sportlust (pannenkoekenboerderij) verkeersluw Rioolsysteem niet overbelasten Alle aanwezige soorteninfiltratie in gunstige van in Naast Voldoende ookstaat voldoende Geen overlast of
A. overbelasting van bestaande wegeninfrastructuur Geen overlast of overbelasting van bestaande wegeninfrastructuur A. Aansluiting bij regionale ontwikkelingen A. Betrouwbaar en robuust Betrouwbaar en robuust B. Belevingswaarde B. Belevingswaarde effecten op waterkwaliteit en Hetgrondwater horizontale verticale oppervlak wordt in Voldoende en waterbuffering voor opvang e B. Sociale inclusiviteit B. Sociale inclusiviteit Goede fiets- en wandelverbindingen naaren het centrum Geen nadelige Goede fietswandelverbindingen naar het centrum Buurt is veilig en bereikbaar voor hulpdiensten, ook tijdens extreme weersomstandighed omgeving ingericht en creëert een hoogwaard Goede verbindingen met omliggende wijk (fiets en wandelpaden) Verkeersplan voor wijk, o.a. doorgaand verkeer, openbaar vervoer Verkeersplan voor wijk, o.a. doorgaand verkeer, openbaar vervoer Wijk met heldere identiteit koppeling Wijk het met verleden heldere van identiteit het terrein koppeling (stadsweide, het verleden schietbaan, van het galgenveld, terrein (stadsweide, schietbaan, galge C. Goede waterkwaliteit Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren (gecombineerd ruimte gebruik) Veilige aangename ontmoetingsruimte in de wijk creëren (gecombineerd ruimte gebruik) D.
Duurzame mobiliteit Goede verbinding met het centrumruimte en station van Steenwijk voor sn Fietsverkeer stimuleren, positieve gezondheid Fietsverkeer stimuleren, positieve gezondheid tapijtindustrie) tapijtindustrie) D.koop Duurzame B. Wateroverlast verminderen E. Gecombineerd gebruik Een goede mix tussen en huurmobiliteit Een goede mix tussen koop en huur Verkeersveilige Verkeersveilige De waterkwaliteit in de wijk is goed (schoo Goed mixwijk tussen starters, eengezinenwijk seniorenwoningen Goed mixop tussen starters, eengezin- en seniorenwoningen Geclusterde parkeervoorziening en parkeren eigen terrein Meppelerweg, deel vanaf Schansweg tot (voormalig) sportlust (pannenkoekenboerderij) verkeersluw Meppelerweg, deel vanaf Schansweg (voormalig) sportlust (pannenkoekenboerderij) Geclusterde parkeervoorziening entotparkeren eigen B.opde Verstedelijking en efficiënt ruimtegebruik Geen overbelasting vanterrein het rioolsysteem (gescheiden stelsel) Ruimte voorverkeersluw water en groen combineren met Oppervlaktewater is ingericht op natuurlijk Communicatie(vorm) afstemmen opCommunicatie(vorm) de doelgroep afstemmen op doelgroep Welzijn & gezondheid Welzijn & gezondheid Goede fietsen wandelverbindingen naar omgeving en andere wijken Geen overlast of overbelasting van bestaande wegeninfrastructuur GeenGoede overlast of en overbelasting vanGeen bestaande wegeninfrastructuur
fietswandelverbindingen naar omgeving entijdens andereextreme wijken neerslag onveilige situaties (70 mm) Bodem is schoon (geen bodemverontrein 6 Wateropgave, groen, ruimte voor wandelen, Goede fiets- en wandelverbindingen hetencentrum Goedenaar fietswandelverbindingen naar hetbodem, centrum Gezonde schoon, voldoende vocht, voldoende natuurlijkbewegen, infiltratie ontmoeten v A. Gezond milieu A. Gezond milieu Ruimtegebruik droogte, biodiversiteit en natuurlijk evenwicht combineren Bereikbaarheid Bereikbaarheid
van ker nt hema ’s . . .
...naar am bit ie ...
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
...va n b ou wste n e n . . .
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
...naar focus Bouwstenen
Groen landschappelijk raamwerk
Water
Onderscheidend wonen in een duurzaam ingericht polderlandschap
kreken Streekeigen
velden
sloten
onderscheidend wonen in een duurzaam ingericht polderlandschap
dijkwonen
dijken
buurtschap erf
polderstructuur
hoeve
klimaatadaptief
retentie Duurzaamheid
herbruikbare materialen Streekeigen en woonlandschappelijke sociaal duurzame typologieën
natuurinclusief
zonne-energie
wateropvang
Stougjesdijk Oost
streekeigen en woonlandschappelijke sociaal duurzame typologieën
aardgasloos
beweegvriendelijke omgeving
Gezondheid schoon water
sociale cohesie
voedsel zwemmen
spelen
buurtschuur
fietsen Recreatie
wandelen varen
speelhof
ontmoeten 7
Beweegvriendelijk en rijk geprogrammeerd recreatief netwerk
beweegvriendelijk en rijk geprogrammeerd recreatief netwerk
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
8
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
A m bit ie s Oud - B e ije r lan d Stoug je s d i j k O ost Oud-Beijerland Stougjesdijk Oost Ambities
Duurzame le efomgeving
Duurzame leefomgeving
Mobiliteit
Klimaatadaptatie hemelwateropvang voorkomen hittestress voorkomen droogte en bodemdaling
Biodiversiteit en natuurinclusiviteit inheemse beplanting creëren gradiënten bloemrijke en kruidenrijke beplanting natuurinclusief bouwen nest- en broedvoorzieningen
Water en groen in de leefomgeving landschappelijke hoofdstructuur drie hoofdelementen (kreek, dijk, tram) gebruik landschappelijke kwaliteiten spelen, bewegen en ontmoeten
Mobiliteit
Pro g ramma
Duurzaam B ou wen
Programma
Duurzaam Bouwen
STOMP (in volgorde van prioriteit)
Betaalbaarheid
Energie-efficiënt
stappen trappen openbaar vervoer MAAS (mobility as a service) privé-auto en parkeren
sociaal en middenduur starters senioren, levensloopbestendig, woonkeur
energieneutraal op gebouwniveau evt. energieneutraal op gebiedsniveau
Circulair bouwen Diversiteit aan woonvormen
fietsstructuur naar centrum en buitengebied R-Net verbinding
specifieke woningtypologieën doelgroepen unieke locatiegebonden woningtypologieën diversiteit in woningdichtheden contrasten in woonmilieus
Ontsloten met kwaliteit
Voorzieningen
parkeren zoveel als mogelijk uit het zicht groene autoluwe woonstraatjes
maatschappelijke voorzieningen onderwijs en kinderopvang gezondheidsvoorzieningen commerciële voorzieningen en horeca kernen: voorzieningen gecombineerd in bouwblokken met grondgebonden woningen, appartementen en parkeren, bij R-Nethalte
Verbonden structuren
9
duurzaam materiaalgebruik MPG 0,8 of lager zoveel mogelijk circulair e/o biobased
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Brielse Meer
Rhoonse Grienden
Waaltje
Bernisse
Oude Maas Gorzen
96
Devel
Spui
Binnenmaas
Stougjeswijk
de kreken van de Hoeksche Waard
Waard (v.(m.); en) [van een woord voor water Oud-Eng. wær (opspattend water), bron: Polderatlas
1. Een waard (of weerd) is een oude naam voor een vlak landschap in een rivierengebied. Waarden zijn ontstaan onder invloed van rivieren en geheel of gedeeltelijk omgeven daardoor. De waarden worden tegen deze waterlopen beschermd door rivierdijken. Dit in tegenstelling tot uiterwaarden, die buitendijks aan de rivier liggen. Streeknamen met “waard” komen sinds de 12e eeuw in het Nederlandse rivierengebied voor. De Hoeksche Waard.
10
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Ee n la n ds c hap van p olde rs, d i j ke n e n kre ke n De Hoeksche Waard dankt haar huidige vorm grotendeels aan de Sint Elisabethsvloed, die het gebied in 1421 overstroomde. Daarbij veranderden de waterlopen in het deltagebied drastisch. Het landschap van de Hoeksche Waard kenmerkt zich door de openheid van de polders, de beboomde dijken en de kreken. De talloze dijken die vandaag de dag het eiland in schijnbare ordeloosheid doorsnijden, blijken het complexe verhaal van de geleidelijke bedijking van het gebied te vertellen. In Stougjeswijk komen de landschappelijke kernkwaliteiten van de Hoeksche Waard. De ruimtelijke opzet van Stougjeswijk zal de kernwaarden van het landschappelijk DNA borgen. Het DNA van het landschap van de Hoeksche Waard is immers een collectieve waarde die de pijler is voor de ontwikkeling van de Noordrand van de Hoeksche Waard in het algemeen en Stougjeswijk in het bijzonder. Het landschap wordt bemind, maar het ontwikkelt zich. De Noordrand van de Hoeksche Waard is het product van een bewonings- en inpolderingsgeschiedenis die startte voor de jaartelling en in de Middeleeuwen versnelde. Deze geschiedenis die karakteristiek is voor de zeekleigebieden van Nederland, laat zich in de Noordrand goed lezen. Al vroeg, zeker vanaf 2000 voor Christus, waren de hogere oeverwallenlangs de rivieren bewoond.
Het rivierenpatroon was anders dan nu; zeer fijn vertakt in een systeem van armen, kreken en geulen. De geschiedenis van de Middeleeuwen is een fase van overstromingen en inbraken door de rivier en de zee. Het oostelijk deel van de Hoeksche Waard maakte deel uit van de Groote Waard die met de St. Elizabethsvloed van 1421 verloren is gegaan. Vanaf dat moment heeft een snelle landschapsontwikkeling plaatsgevonden. Met nieuwe technieken bleek men in staat opwaspolders op het getijde te veroveren. In de Noordrand zijn deze polders nu dominant. Het zijn grote polders met grillige randen die als eilanden in het getijdegebied lagen: polder Nieuw-Bonaventura, Mijnsheerenland van Moerkerken polder, Westmaas Nieuwlandsche polder, Beijerlandse polder, Oud Heinenoordse polder etc.
11
Alle historische dijken die tezamen de poldergeschiedenis bepalen zijn nog intact. De dijken zijn het goud van de Hoeksche Waard. Zij moeten als historische collectie worden gezien. In de Noordrand zijn de dijken de drager van het landschap, omdat de bomen en de bebouwing daarop en daaraan zijn gelegen. Voor het polderland van de Hoeksche Waard waar de polderwegen steeds onbeplant bleven, moeten de dijken het landschapsbeeld dragen In de Noordrand komen meerdere bijzondere kreken voor. Ieder op zich zijn deze kreken de fossiele weerslag van de geulenstructuur van de oorspronkelijke slikken. Ingekaderd door de gridmatige polderverkaveling contrasteren ze als natuurlijke slingerende lijnen. De kreken zijn de hoofdwaterstructuur waarlangs het boerenland via sloten op het gemaal is aangesloten en afwatert. De ‘Genius Locus’ (de ‘eigenheid’ van een locatie) van het polderland en de dorpskernen ligt hierin besloten. De morfologische structuur van de kreek waarin water, molens, gemalen, dorpskerken en havens één geheel vormen zijn zeer belangrijk en waardevol voor de toekomst. Stougjeswijk is een uitzonderlijke knooppunt van kreek en dijk. In het landschappelijk raamwerk van de Hoeksche Waard liggen de dorpskernen, buurtschappen, knooppunten en erven.
De rijkdom aan typologieën is groot; men onderscheidt er dijklinten en dijkdorpen, voorstraatweteringdorpen, voorstraatdorpen en rivierrugdorpen. Het is een uitdaging voor Stougjeswijk om de nieuwe wijk aan te laten sluiten bij de streekeigen karakteristieken dorp. De kansen zijn aanwezig: Stougjeswijk als een 21ste eeuwse uitwerking van de streekeigen architectuur van de Hoeksche Waard. Er wordt voor het wonen gezocht naar een koppeling met de landschappelijke structuur: wonen aan het water, landelijk wonen aan een dijk, wonen/werken in een schuur etc. Naar het landschap toe moeten Stougjeswijk respectvol zijn. In architectonische zin geldt voor de Hoeksche Waard een neutrale, sobere baksteenarchitectuur gekoppeld aan beplanting. Deze analyse is mede gebaseerd op het Masterplan Noordrand Hoeksche Waard (gemaakt in opdracht van het Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard door West 8 In samenwerking met gemeente Binnenmaas en gemeente Oud-Beijerland).
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Het v ie re n va n h et H oe ks chewaards e lands c hap Knotboom Haksingel Kreek Griendkeet Heul Lintbebouwing Kooikerwoning Stelle Eeuwkant Afrastering Buurtschap Dijk Schuur Jaagpad Koepad Poorten en Hekken Brug Knechtswoning Stuweelhaag Donk Muraltmuur Droogschuur Nol Leiboom Tra m b aa n Peekade Kniphaag Poterloods Boerderij
Het Hoekschewaardse landschap wordt het centrale thema voor de inrichting van Stougjeswijk. In het plangebied komen de drie belangrijke ruimtelijke elementen van de Hoeksche Waard samen (de polder, de dijk en de kreek). Dit worden de ruimtelijke dragers van Stougjeswijk. Naast de Stougjesdijk, die een belangrijk cultuurhistorisch element is, zijn dat de kreek en de polderverkaveling met een structuur van polderslootjes die door zal schemeren in de nieuwe structuur. Het Hoekschewaardse landschap wordt in Stougjeswijk gearticuleerd: het landschap van slootjes, kades, knotbomen, haksingels, jaagpaden, stuweelhagen, etc. wordt extra ‘aangezet’ in een typisch Hoekschewaards ruimtelijk raamwerk. Het landschappelijk raamwerk is er niet alleen om in te wonen, het raamwerk wordt ook geprogrammeerd met recreatieve functies zoals wandelen, varen en fietsen, en duurzame elementen zoals waterberging en bomen, houtwallen en andere beplanting met gradiënten voor biodiversiteit. In het raamwerk komen Hoekschewaardse bouwstenen, woonmilieus waarin dijkwoningen, polderlinten, buurtschappen, tuinderserven, boerderijen en schuren zijn te herkennen. Streekeigen wonen in een landschappelijk raamwerk.
12
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
P o o r t wi j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
St o u g j e s d i j k
P ap e we g
kreek
N217
13
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
14
O u d - B e i j e r l a n d
15
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Huidige Situat ie Stougjesdijk naar het zuiden
Stougjesdijk naar het zuiden
Stougjesdijk naar het noorden
Stougjesdijk naar het noorden
16
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
Papeweg
Kreek richting Poortwijk, Tsjaikovskypad
Poortwijk, Polderlaan nabij Agrimarkt
Plangebied
17
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
P oortw ijk Sto u g jesdijk oude RT M spoorbaan
k r ee k
N217
18
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
In te p as s e n e le m e nte n waardevolle elementen
voo rm alig es po monumentale bebouwing
boomgaard
ord ijk
kr ee
k
het voormalige stationsgebouw Krooswijk aan de Stougjesdijk 289
in te passen gebouwen
e Papew
(monumentale) bomen
g
monumentale bebouwing
19
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
P langebie d P langebie d
Ove rz icht g ron deigenaren per cons or t iu m
7 74.884 m 2 77 ha.
63.646 m 2
Consortium BPD, Roosdom Tijhuis, Syntrus Achmea, Van Erk, ABB Consortium AM, Ballast Nedam, van der Vorm Overig Gemeente Hoeksche Waard, Waterschap Hollandse Delta e.a. Totaal
plangebied studiegebied
20
515.011 m² 285.389 m² 37.979 m² 838.379 m²
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Gron deigena re n
BPL, BPD, Rotij OBO CV BPD v. Erk ABB van der Vorm Red Vastgoed 21
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Sfe e r va n het to e komst ig wo onge bie d Stougjesdijk Oost draagt bij aan de oplossing voor de ruimtelijke uitdagingen waar we samen voor staan. In Stougjesdijk Oost worden ambities samengebracht in één integraal ruimtelijk plan. Het ontwikkelen van een duurzaam watersysteem en een ecologisch divers landschappelijk raamwerk gaat samen met duurzaamheid, een unieke identiteit en woningbouw voor iedereen.
22
O u d - B e i j e r l a n d
23
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
Concept
L a n d s c h a p
Eeuwkant (v.(m.); en),
1. Lang moerassig land, aan een waterkant. Eeuwkanten komen specifiek voor in de regio Hoekse Waard. Het zijn lage, drassige stroken langs de oude binnengedijkte geulen, die (vroeger) in gebruik waren als hooilanden. De eeuwkanten stonden onder water in perioden dat veel water geborgen moest worden.
I
J
E
R
L
A
N
D
E
D
I
J
K
c e n t r u m
n
e k
v e
K
e
e e u w k a n t
r w
E
j
E
i
R
d
K
m
r
e
t
v
e
S
r t w
E
o
B
o
D
p
U
n
O
On dergron d
i j k
Gro e n
Wate r
v e
O u d - B e i j e r l a n d
n v e w e r v e
24
t m e
d i e e b g e n i t b u
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Concept Streekeigen wonen in een landschappelijk raamwerk. Het Hoekschewaardse landschap wordt herkenbaar gemaakt in het plangebied. Het landschappelijk raamwerk is de contramal voor verschillende woonbuurtjes, gelegen in een groene omgeving waar gewandeld, gevaren en gefietst kan worden. Het landschappelijk raamwerk vormt de hoofdplanstructuur van Stougjesdijk Oost. In Stougjesdijk Oost wordt het landschap verweven met het woongebied. De groene lijnen van het landschappelijke raamwerk doorweven het woongebied. Deze hoofdstructuren hebben een continu karakter, wat wil zeggen dat ze onafhankelijk zijn van de woonbuurtjes die ze dooraderen. Het zijn groen-, water- of verkeersstructuren, of combinaties daarvan. Er wordt ingezet op een afwisselend landschap dat varieert in open en dicht, in beplanting en in gebruik, in lange en korte lijnen. Het oorspronkelijke agrarisch polderpatroon vormt de basis voor de landschapsontwikkeling, als het ware een post-agrarisch woonlandschap. De landschappelijke structuren lijken de verschillende woonvelden van elkaar te scheiden, maar ze zijn meer een verbindende openbare ruimte. Zo is een watergang geen scheiding tussen twee buurten, maar een singel waaraan gewoond wordt.
Zo ontstaat een intiem woongebied met verschillende kleinere buurtjes met verschillende groottes en verschillende concepten (buurten, dijkerven, kernen, etc.), waar korte zichtlijnen op bebouwing worden afgewisseld met lange zichtlijnen het landschap in. De hoofdstructuur bevat verder ook een gebiedsontsluiting, hoofdfietspaden en recreatieve ontmoetingsplekken. 25
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Con ce pt Het nieuwe landschappelijke raamwerk draagt bij aan de doelstellingen van de gemeente en provincie: versterken van natuur en natuurinclusiviteit, bijdrage aan klimaatadaptiviteit en waterretentie, vergroten biodiversiteit, verbinden van hoofdstructuren, tegengaan bodemdaling, etc. Het landschappelijk raamwerk heeft betekenis op de schaal van Oud-Beijerland en de omgeving, en is tegelijk een ‘contramal’ voor de nieuwe woningbouw in Stougjesdijk Oost.
Wo on m i l ie u ’s
urt
no
ord
e
n
bu
k
e
r
v
k no ern or d
j i d
L a n ds c ha pp e l i j k Raa mwe r k
buur
t zui
d
kern zuid
26
bu oo urt st
O u d - B e i j e r l a n d
erf 1 30 won.
S t o u g j e s d i j k
O o s t
155 won.
buurt 1 265 won.
appartementen locatie 2
35 won.
125 won.
erf 3
kern 1
35 won.
570 won.
buurt 2 35 won.
appartementen locatie 3 60 won. buurt 3 55 won.
buurt 4 buurt 7 165 won.
appartementen locatie 6 56 won. appartementen locatie 5 12 won.
erf 4 50 won.
buurt 6
buurt 5 school
145 won.
40 won.
kern 2 erf 5 50 won.
buurt 8
360 won.
65 won.
appartementen locatie 4 80 won.
27
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Rui mte l i j k Raamwer k
appartementen locatie 1
erf 2
|
115 won.
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
W o n e n
|
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Rui mtel ijk Raa mwe r k o
o
r d
b
u
u
r t
e
n
n
i e
r
v
N
u
w l k a n a n d s t c
h
e
k
e
o
o
s
t
u w N i e u p G r e
e
j
e w
r t
k a
i
u n
z u
u u i d b
d
t
28
b
u
u
r
t
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
P roefver kavel i ng Wate r r i j k
Sp
oo
rb
aa
np
ar
k
Sp o or b aan h of
N ie u w Re e d i j k
Tu in de r h of
N ie u w lan ds c h e kant
Mu n n i ke n z i jde
N ie u w Gre u p
Pap e h of
s c h o ol Ee u w i s
Stoug je sh of
Poor t s e ka nt
29
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Groen en O p en b a re Ru i mte Be eld ident ite it van de H o eks c h e Waa rd H et vie re n va n h et Ho e ks c h ewaa rds e La n ds c ha p BRuGGEn BRuGGEn
Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk
VOORBEELDEN VAN MECHANISCHE STUWEN 6
pag. 16
Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk
LANDSCHAP ROND MIJDRECHT WICKELHOFPARK WICKELHOFPARK 7 26 26
WAtERWERKEn WAtERWERKEn
pag. 26
Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk
VOORJAAR 2008VOORJAAR 2008 27 27
HEKKEn
BAnKEn
pag. 30
WICKELHOFPARK WICKELHOFPARK 28 28
30
WICKELHOFPARK VOORJAAR 2008VOORJAAR 2008 24 29 29
WATERBEHEER 8
VOORBEELDEN VAN MECHANISCHE STUWEN VOORJAAR 2008 6 25
WATERBEHEER LANDHEKKEN 10 8
BRUGGEN 9
LANDSCHAP ROND MIJDRECHT 7
Margriet
Kamille
Kamille
Koolzaad
Leeuwetand
Melkdistel
Grote waterweegbree
Lisdodde
Rivierfonteinkruid
Zwanenbloem
Zwanenbloem
Harig wilgeroosje
Perzikkruid
Kattestaart
Kattestaart
Waterlelie
Fluitekruid
Akkerdistel
BRUGGEN 9
FLORA 11
O u d - B e i j e r l a n d
Knotboom Haksingel
intensief gebruik
Griendkeet Heul
verruiging
Lintbebouwing Kooikerwoning Stelle Eeuwkant
beheer onbestendig R UIG GR AS L AND Glanshaver Rietzwenkgras Kweek
Afrastering
Schuur Jaagpad Koepad
maaien en afvoeren
omvormings beheer
omvormingsbeheer
verschralen
|
W o n e n
i n
h e t
niets doen
extensief begrazen omvormingsbeheer
RUIGTE EN STRUWEEL Bramen Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk Grote brandnetel Kleefkruid
hoog
begrazen
extensief pag. 40 begrazen
Knechtswoning
L a n d s c h a p
Behalve bomenstructuur zijn de bermen van de dijken in de
GLANSHAVERHOOILAND Glad walstro Pastinaak Moeslook Wilde peen Veldlathyrus Goudhaver
Noordrand ook heel belangrijk voor de maatschappelijke kwaliteit. De bedekking van de bodem door vegetatie zorgde voor een bescherming van de bovenlaag tegen aanslag van golven en stroming. Op open plekken spoelt de grond namelijk als eerste Omdat elke plantensoort haar eigen Het beplantingsbeeld van deweg. Hoeksche Waard
KAMGRASWEIDE Kamgras Veldgerst
voorkeursplek in de vegetatie heeft, is de bedekking optimaal
Brunel Knoopkruid Veldzuring
bij een grote rijkdom aan soorten. Ook hiervoor geldt dat het
MARJOLEINZOOM Wilde marjolein Gewone agrimonie Donderkruid Gladparelzaad
bedekking en een verhoging van de natuurwaarde.
effect van verschraling tweeledig is; een verbetering van de
Een consequent uitgevoerde en langjarig maaibeheer waarbij de bodem wordt verschraald, levert de volgende resultaten op: -
DOORNSTRUWEEL Staalkaarten Sleedoornvoor het Vechtpark — Atelier Veldwerk Eenstijlige meidoorn Hondsroos Koebraam
voeds elrijkdom
pag. 42
Zowel de beworteling als de bedekking verbetert, wat resulteert in een betere erosiebestendigheid. Dit gebeurt niet alleen op de zanddijken, maar ook op de kleidijken.
laag
Poorten en Hekken Brug
H o e k s c h e w a a r d s
Betere zoden en diversiteit aan plantengemeenschappen.
B L OE MR IJ K GR AS L AND
verruiging
Buurtschap Dijk
O o s t
schema ontwikkleing dijkvegetaties bij verschillende gebruiks- en beheersvormen CULTUURGRASLAND Engels raaigras Ruw beemdgras Kruipertje Paardebloem
Kreek
S t o u g j e s d i j k
Figuur 1. Schema ontwikkeling dijkvegetaties bij verschillende gebruiks- en beheersvormen
Het graslandtype verschuift van soortenarme hooilandweilandtypen met een lage tot matige natuurwaarde naar soortenrijke hooilanden/weilanden
Grote variatie in dijkvegetatie door diversiteit in bemaaiing en begrazing.
met een hoge natuurwaarde.
Stuweelhaag Donk
Margriet
Kamille
Kamille
Hieruit blijkt dat bij het maaibeleid de ontwikkeling naar een
Muraltmuur Droogschuur
braam
braam
goede erosiebestendigheid en de ontwikkeling naar een hoge natuurwaarde op de dijken hand in hand gaan.
Nol Leiboom
Koolzaad
Leeuwetand
Melkdistel
Grote waterweegbree
Lisdodde
Rivierfonteinkruid
Zwanenbloem
Zwanenbloem
Harig wilgeroosje
Perzikkruid
Kattestaart
Kattestaart
Waterlelie
Fluitekruid
Akkerdistel
Trambaan Peekade Kniphaag Poterloods
bosbes
beukennootje
Boerderij
vlier
kamperfoelie
31
LANDHEKKEN 10
vlier
meidoorn
FLORA 11
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Groen en O p en b a re Ru i mte H o ofdpla nst r uct u u r De hoofdplanstructuur heeft een natuurlijke en ecologische waarde. Daarnaast is het inrichten van de hoofdplanstructuur gericht op het vergroten van de belevingsen gebruikswaarde. Het raamwerk is geschikt voor recreatief (mede-)gebruik, spelen, sporten, ontmoeten, etc. De groene hoofdstructuur wordt een belangrijk element in het plangebied. Hier komen groene plekken waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en kunnen recreëren. Er is de mogelijkheid om te recreëren, zoals fietsen, spelen, wandelen etc. De groene gebieden in het plangebied sluiten op elkaar aan en staan dus allemaal met elkaar in verbinding. Er komt tevens een park op de oude spoordijk. Groen heeft naast haar recreatieve en esthetische functie ook een rol in duurzaamheid. Hoe meer groen in de wijk, hoe beter regenwater in de grond opgenomen kan worden en hoe minder water er afgevoerd hoeft te worden via het riool. Het verhard oppervlak wordt daarom zoveel mogelijk gereduceerd en door groen ingevuld. Dit kan bereikt worden door het aanleggen, behouden en verbeteren van groengebieden. Daarnaast worden speelplaatsen en pleinen zo groen mogelijk aangelegd. Het verharde oppervlak kan ook gereduceerd worden door parkeerplaatsen en verkeersruimten in te richten met groen. Het groen dat toegepast kan worden zijn: houtwallen, knotbomen, straatbomen en laanbomen.
Daarnaast kunnen er heesters, haagbiotopen, natuurlijke hagen, bodembedekkers en grasvelden worden toegepast. Bij oevers kan er nagedacht worden over natte biotopen en groene oevers. Bij het toevoegen van groen is het belangrijk dat er ook wordt gekeken naar de omgeving. het is belangrijk om biotopen aan te sluiten op het buitengebied en de groenblauwe netwerken.
32
O u d - B e i j e r l a n d
33
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Gro e n e do orader ing va n de w i j k Water Groen Totaal
66.289 m2 242.949 m2 309.238 m2 40% van het plangebied
34
O u d - B e i j e r l a n d
35
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
doel: groene en natuurinclusieve leefomgeving
middelen
De inrichting en beplanting van het landschappelijk raamwerk is met inheemse beplanting en zeer divers. Hoogteverschillen zorgen voor extra mogelijkheden voor wateropvang. Hiermee ontstaan er nieuwe gradiënten en leefmilieus voor flora en fauna. De ecologische waarde en biodiversiteit wordt vergroot.
Groene woonstraat
Bomen
Groen - beplanting
Groene ontmoetingsplekken
Open en halfopen verharding
Plantbakken 36
O u d - B e i j e r l a n d
natuurinclusieve beplanting, bloem- en kruidenrijk
37
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Waterstr uctuu r Door de nieuwe waterstructuur aan te sluiten op de bestaande watergangen ontstaan er nieuwe waterverbindingen in het gebied. Dit zorgt niet alleen voor een sterkere beleving van het water in de wijk, maar zorgt ook voor een duurzame omgeving. Omdat er meer wateroppervlak is, kan bij hevige regenval het hemelwater in oppervlaktewater gebufferd worden. Het deel van het water dat niet gebufferd wordt, of kan infiltreren in de grond, wordt afgevoerd naar het riool. Dit kan door het toepassen van molgoten in de verkeersruimten. Afvoeren kan ook door greppels en open waterlopen toe te passen, zo valt het af te voeren water meer op en wordt het opgemerkt door de inwoners.
Omdat er een aantal waterpartijen in het gebied worden aangelegd, kunnen de oevers een nuttige rol spelen in het infiltreren van water als deze gevarieerd beplant worden. Daarnaast kan er gevarieerd worden met het talud, door waterpartijen te verdiepen of het maaiveld te verhogen. Het toepassen van natuurlijke oevers bevorderd de gradiënten en daarmee de biodiversiteit.
In deze fase is een globale watertoets uitgevoerd. Hierin is in beschouwing genomen dat er (kassen-)bebouwing en verharding verdwijnt, en dat er nieuwe bebouwing en verharding in de plaats komt. Tevens is in beschouwing genomen dat er watergangen gehandhaafd blijven, maar ook dat watergangen kunnen verdwijnen en dat er nieuw water wordt toegevoegd. Alles in beschouwing genomen voldoet de huidige planschets aan een globale watertoets.
Huidige wate rst r uct u u r
N ie u we Wate rstructu u r
B e staan d en n ieu w water
huidig water nieuw water wadi’s wadi’s 38
te verwijderen water
O u d - B e i j e r l a n d
Het opvangen, vasthouden en vertraagd afvoeren van hemelwater speelt op alle schaalniveaus. Van de woning en het buurtgroen tot aan de hoofdstructuren en het omliggend landschap: er komt een robuust systeem voor klimaatadaptatie.
S t o u g j e s d i j k
wadi
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
goot
L a n d s c h a p
omgekeerde drempel
wadi
groene goot
natuurlijke oever watergang overstort
39
water in de woonomgeving
watergang
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Bruggen
In Stougjesdijk Oost worden bruggen en duikers toegepast. Over de kreek en bij de hoofdwatergangen komen bruggen. Voor alle bruggen worden dezelfde vormgevingsprincipes toegepast. Daarmee ontstaat er een eenheid in beeld. De bruggen dienen een zodanige maatvoering te hebben, dat ze ondervaarbaar zijn. Bij de aanleg van bruggen wordt tevens rekening gehouden met de passeerbaarheid voor fauna. Alle kruisingen met overige watergangen krijgen duikers.
Nie u we waterst r uct u u r
Om eenheid, identiteit en herkenbaarheid te geven aan de hoofdplanstructuur wordt voorgesteld om de vormgeving van bruggen, duikers en andere elementen (o.a. hekwerken en taludtrappen) te laten inspireren door het Hoekschewaardse landschap. Door eenheid in vormgeving, kleur en materiaalgebruik wordt de herkenbaarheid versterkt. Bruggen krijgen een eigentijds ontwerp, geïnspireerd op de cultuurhistorische elementen van de Hoeksche Waard. Belangrijke kenmerken van bruggen en overige elementen zijn soberheid, terughoudendheid en utilitaire bouw.
referenties duikers
kavelbruggetjes naar percelen aan lint: referenties
Autobrug
4 bruggen
Fietsbrug
3 bruggen
Duiker
30 duikers 40
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Park Meerland Eindhoven, atelier Dutch
eenvoudige brug, geinspireerd op de omgeving | een goed vormgegeven leuning geeft identiteit Staalkaarten voor het Vechtpark — Atelier Veldwerk
pag. 30
inspiratie voor de bruggen, bruggetjes naar de vrije kavels, kunstwerken en andere elemenBRuGGEn ten komen uitBRuGGEn het agrarische polderlandschap van de Hoeksche Waard
WICKELHOFPARK WICKELHOFPARK 26 26
VOORJAAR 2008VOORJAAR 2008 27 27
WATERBEHEER 8
WAtERWERKEn WAtERWERKEn
41
BRUGGEN 9
WICKELHOFPARK WICKELHOFPARK 28 28
VOORJAAR 2008VOORJAAR 2008 29 29
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O evers Nie u we waterst r uct u u r Bijzondere oever
Oever talud 1:3 Natuurlijke oever >1:5
2.550 m1
Bijzondere oever
195 m1
42
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
2.4. Kade Uitgangspunten kade: • Asymmetrisch profiel. • Verlaagde promenade met een verblijfsfunctie. • Contrast tussen een stenige en groene oever. • Contrast in beplanting aan weerszijden: grote bomen aan de westzijde • bloesembomen aan oostzijde
Beeldenboek watergangen en oevers Lansingerland Beeldenboek watergangen en oevers Lansingerland Datum: 21-09-2015
Datum: 21-09-2015
raw raamovereenkomst: Onderhoud groen
raw raamovereenkomst: Onderhoud groen
Maaibeeld natte oever
Oever talud 1:3 D3. Oevertype C grasoever
Natuurlijke oever >1:5 N1. Oevertype I nat laag Beeld op 15 oktober
Bijzondere oever Beeld op 15 oktober
Kwaliteitsbeschrijving In het groeiseizoen (april tot september) is het droge deel van de oever begroeid met een lage tot middelhoge begroeiing. De grasoever is een vegetatiezone tussen gazon en direct langs een watergang met een oeververdediging. De breedte van de zone is van ca. 1 meter. In het najaar (oktober - november) is minimaal 15% van de grasoever begroeid. De grasoever kent variatie in structuur en soorten. Kwaliteitsnorm: minimaal 15% van de oever is jaarrond begroeid; 100% van de vegetatie is maximaal 1 jaar oud; de breedte van de oeverzone is ca. 1 meter; afvoeren maaisel na minimaal 72 uur en maximaal 168 uur; houtopslag is niet aanwezig. Cyclisch onderhoud: 1x per jaar de vegetatie maaien; jaarlijks 85% à 100% van de vegetatie per beurt maaien.
Kwaliteitsbeschrijving In het groeiseizoen (april tot september) is de natte oever begroeid met hoofdzakelijk laagblijvende begroeiing van drijfbladplanten, ondergedoken waterplanten en oeverbegroeiing van maximaal 0,5 m hoog. In het najaar (oktober - november) is de helft van de natte oever begroeid met wateren oeverplanten. De begroeiing kent variatie in structuur en soorten. Kwaliteitsnorm: minimaal 40% en maximaal 60% van de oever is jaarrond begroeid; 50% van de overblijvende vegetatie is maximaal 1 jaar oud; de breedte van de oeverzone is maximaal 2 meter vanuit de waterlijn; de hoogte van de oeverbegroeiing is maximaal 0,5 meter; minimaal 20% open water tussen de begroeiing in de natte oever; afvoeren maaisel na minimaal 48 uur en maximaal 72 uur; aan beide zijden van een duiker is 10m 100% vrij van begroeiing; houtopslag is niet aanwezig. Cyclisch onderhoud: 1x per 2 jaar de vegetatie maaien; jaarlijks 50% van de vegetatie per beurt maaien.
Figuur 16. Oevertype I nat laag
Openbare ruimte
Pagina 49
Figuur 22. Oevertype C grasoever
Pagina 46
Schuytgraaf veld 18+19 pagina 20 van 29
43
pagina 14 van 29
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
S pelen Er worden speelplaatsen in het gebied aangelegd voor kleine kinderen en voor oudere jeugd. Voor de allerkleinsten worden de speelplaatsen centraal in de buurt aangelegd, zodat ze makkelijk te bereiken zijn. Binnen een afstand van 150 meter zullen ouders met kinderen van 0-6 jaar een speeltuintje kunnen bereiken. De speelplaatsen voor de groep van 6-12 jaar komen in de hoofdgroenstructuur en zullen maximaal 250 meter lopen zijn. Op strategische plekken in de hoofdplanstructuur worden natuurspeelplaatsen ingericht voor de oudere jeugd. De speeltoestellen worden van natuurlijke materialen als hout gemaakt waardoor het spelen avontuurlijk wordt. Naast het natuurspelen worden er een aantal trapveldjes in het gebied aangelegd om een balspel te kunnen spelen. De trapveldjes worden voor 20x40 meter om een goed balspel te kunnen spelen.
B
A
De stedenbouwkundige opzet van Stougjesdijk Oost nodigt mensen van alle leeftijden uit tot bewegen in de buitenruimte (wandelen, fietsen, varen e.d.). In de hoofdplanstructuur worden natuurlijke speelplaatsen, speellinten en speelaanleidingen ingericht waardoor het spelen avontuurlijk wordt. De speeltoestellen worden van natuurlijke materialen als hout of staal gemaakt (in natuurlijke kleuren) en dienen daarbij duurzaam en vandalismebestendig te zijn. Een belangrijk uitgangspunt bij de speelplekken is dat ze groen worden ingericht. Daarbij is bij de inrichting van de speelplekken en de toepassing van speeltoestellen de veiligheid van het eerste belang, en pas dan de (groene) inrichting van deze plekken.
A
C A A A
B A A
A
B A A
B A A
A
B
C
B
A. 0-6 jaar B. 6-12 jaar C. 12> jaar 44
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
B
A A
C
A A A
B A A
B
A A A A
B
A
C
B
A
A. 0-6 jaar
B
B. 6-12 jaar
C. 12> jaar
45
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Spe le n Ontmoetingsplekken
46
O u d - B e i j e r l a n d
Speeltoestellen en speelaanleidingen
47
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
L a n d s c h a p
Openb aa r Ver vo e r Tracé R- n et
Hu id ige op enb aar-ver voer lijnen
400 meter
600 meter
• Multimodaal • Goed en veilig bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en auto • Mobiliteitsconcept met: - voldoende elektrische laadpalen - deelmobiliteit (als aanvulling) - overstappunten (fiets -> OV) - groene parkeerplaatsen - pakketpunten voor bezorgdiensten - etc.
Hoofdstructuur Busbaan 48
O u d - B e i j e r l a n d
S t o u g j e s d i j k
O o s t
|
W o n e n
i n
h e t
H o e k s c h e w a a r d s
Deelmobiliteit collectieve parkeervoorziening voor de auto In het concept wordt uitgegaan van drie buurthubs en een centrale wijkhub waar maar wellicht ook de plek voor de deelfiets of elektrische deelauto’s worden geplaatst, deelstep. Mobiliteitsconcept - hoogwaardig openbaar vervoer in combinatie met deelmobiliteit en laadvoorzieningen maar waar ook andere logistieke en Parkeren is maatwerk buurtvoorzieningen worden gedeeld: het Elk deelgebied krijgt één hoofdaantakking, afvalbrengsysteem, breng- en haalpunt voor waaraan de collectieve parkeervoorzieningen pakketbezorgers, laadpalen op zonnepanelen, en de buurthub liggen. In Op Zuid loopt deze de deelbakfiets, wifi, de ruilbibliotheek. ontsluiting langs de Ecowal waar parkeerplaatsen De buurthub is een centrale plek in elk Het is makkelijker en sneller in opgenomen kunnen worden. De bedrijven deelgebied met een praktisch en logistiek om vanuit Stougjesdijk Oost parkeren op eigen terrein of in het Poortgebouw nut, maar is daarnaast een ‘next generation’ bij de entree. In het Kazernekwartier ligt de ontmoetingsplek. per fiets naar het buurtwinstraat met hub en parkeervoorzieningen achter kelcentrum, de sportverhet Kazerne ensemble dat zoveel mogelijk De wijkhub kan fungeren op een hoger enigingen of het centrum vrijgehouden wordt.