Bijlage 4 Programma evaluatie Inclusieve Samenleving 7 februari 2022
Tekst van het document
2
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
1 Inleiding
3
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Manifest ‘Iedereen doet mee’ Als gemeente Hoeksche Waard maken we ons hard voor gelijke kansen.
Portretten van de twaalf genomineerden en een videoverslag van het bezoek
Om deze overtuiging kracht bij te zetten, meldden we ons aan voor de
dat wethouders Blaak-Van de Lagemaat en Steen brachten is te vinden op de
toelatingsprocedure om het landelijke manifest ‘Iedereen doet mee!’ te mogen
themapagina Inclusieve Estafette.
ondertekenen. Nadat we waren geslaagd voor een onafhankelijke toets, mochten we in september 2020 als 49ste Nederlandse gemeente het
Duurzame coalitie
manifest ondertekenen.
Op het gebied van ouderenzorg zijn er ook stappen gezet. Ook daar is ons streven te voorkomen dat mensen veel hulp nodig hebben en ervoor te zorgen
Met het ondertekenen van het manifest beloven we te werken aan een
dat mensen zo lang mogelijk veilig en zelfstandig kunnen wonen op een manier
‘inclusieve gemeente’, voor mensen met een handicap, beperking of
die bij hen past. Daar hebben we onze partners bij nodig. Daarom heeft de
kwetsbaarheid. Binnen de Hoeksche Waard interpreteren we dit ruimer en
gemeente eind 2021 de intentie tot samenwerking bekrachtigd in een duurzame
richten we ons daarnaast ook op de thema’s armoede, werk, opvoeden en
coalitie samen met CZ, Heemzicht, Zorgwaard en Alerimus. Alle betrokkenen
opgroeien en de voorzieningen in de dorpskernen. Verder werken we als
hebben daarmee het voornemen uitgesproken de komende vijf jaar intensief te
Regenbooggemeente aan sociale tolerantie van LHBTI’ers.
gaan samenwerken aan een toekomstbestendige ouderenzorg.
Inclusieve estafette Tijdens de ondertekening van het manifest is het startschot van een bijzondere estafette gegeven. Elke maand werd een initiatief in de schijnwerpers gezet dat bijdraagt aan een inclusievere Hoeksche Waard. Bijzonder daarbij is dat de initiatieven elkaar nomineren. Op deze manier wordt zichtbaar wat er in de Hoeksche Waard allemaal gebeurt om inclusie te bevorderen. Tegelijkertijd draagt het bij aan bewustwording en de verantwoordelijkheid dat iedereen in de samenleving zich soms een beetje moet aanpassen, zodat iedereen kan meedoen. Zo maken we samen de Hoeksche Waard een beetje meer van ons allemaal.
4
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
2 Resultaten
Bij de start van het programma Inclusieve Samenleving hebben we vijf thema’s bepaald, elk met een eigen ambitie, uitgewerkt in drie operationele doelen. We geven per thema een overzicht, waarmee in één oogopslag helder wordt of de doelen wel of niet behaald zijn, nog in uitvoering of onbekend. Ook laten we zien welke Resultaten samen met de lijn naast die van het programma bijdroegen, en wat er in 2022 op de rol staat . Thema 1: Opvoeden & opgroeien doen we samen Thema 2: Samen tegen armoede Thema 3: Sterke schakels Thema 4: Werk voor iedereen Thema 5: Thuis in de kern
5
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 1: Opvoeden & opgroeien doen we samen
Status
In 2022 waarderen professionals de kwaliteit en effectiviteit van samenwerking met minimaal een 7.
Behaald
Oordeel van ouders over vindbaarheid, kwaliteit en relevantie van opvoed- en opgroei-informatie, interventies en activiteiten is in 2022 10% positiever.
In uitvoering
In 2022 zijn voor drie opvoedthema's gezamenlijke interventies geprogrammeerd met partners in het voorveld.
In uitvoering
Thema 2: Samen tegen armoede Het percentage mensen met een met een vraag om advies of informatie over omgaan met hun budget of beheersbaarheid van schulden is met 10% toegenomen.
Behaald
Het percentage mensen dat een beroep moet doen op een schulddienstverleningstraject is met 5% gedaald.
Behaald
De aanvraagprocedure is laagdrempelig, eenvoudig en het percentage mensen dat een tegemoetkoming krijgt om te participeren in de samenleving is met 5% gestegen.
Behaald
Thema 3: Sterke schakels Inwoners en verwijzers waarderen de bekendheid/vindbaarheid van de loketten met minimaal een 7 (in cliënttevredenheidsonderzoeken).
Behaald
Bij alle gevallen van complexe ondersteuning die via het wijkteam plaatsvindt, is er één plan en één eigenaar.
Onbekend
Rondom drie werkprocessen hebben we in nauwe samenspraak met betrokkenen een administratieve lastenverlichting gerealiseerd.
In uitvoering
Thema 4: Werk voor iedereen In 2022 zijn voor zowel (oud)voortijdig schoolverlaters van 18-27 jaar, als voor school-verlaters van het Pro/Vso, gezamenlijk met partners interventies geprogrammeerd voor een sluitende doorstroom naar (vervolg)onderwijs, werk of dagbesteding.
In uitvoering
De gemeente realiseert als werkgever minimaal haar vanuit het Rijk opgelegde target voor de Wet Banenafspraak.
Behaald
Een verdubbeling van het aantal Hoeksche Waardse werkgevers dat samenwerkt met HWwerkt! in de ontwikkeling van kandidaten en het bieden van werkplekken voor inwoners met een beperking.
Behaald
Thema 5: Thuis in de kern Het aantal levensloop-bestendige woningen stijgt met 3% t.o.v. 2015.
Onbekend
Het aantal mantelzorgers dat zich zwaar overbelast voelt, daalt met 3% t.o.v. 2016.
Niet behaald
In de Hoeksche Waard worden vanaf 2020 geen nieuwbouwwoningen meer gebouwd zonder Woonkeur basispakket.
Onbekend
6
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 1
Opvoeden & opgroeien doen we samen Ambitie
Alle (mede)opvoeders dragen bij aan een positief opvoed- en opgroeiklimaat in de Hoeksche Waard door samen te werken en te verbinden vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. "It takes a village to raise a child."
Aanpak 1.
Versterken van het netwerk. Faciliteren van een brede en sterke opvoedbasis van ouders en medeopvoeders. Dit wordt bewerkstelligd door meer verbinding en samenhang in het aanbod en door vraaggerichter te werken. Onder andere via: - lancering van een digitaal platform voor professionals - versterking van het netwerk van partners in het voorveld.
2.
Versterken van de (mede) opvoeders. Faciliteren dat (mede)opvoeders beter toegerustzijn om bij te dragen aan de opvoeding van onze kinderen. Door het verbeteren van de vindbaarheid van informatie en advies, een aanbod om vaardigheden te vergroten, en het bieden van steun en mogelijkheid tot uitwisseling van ervaringen. Dit bereiken we onder meer door: - project ouderontmoetingsplekken - project buurtgezinnen - project digitaal platform voor ouders - aanpak relaties en scheidingen
3.
Versterken van de kinderen Stimuleren vanuit samenhang en co-creatie dat er genoeg keuzemogelijkheden voor kinderen zijn om zich kansrijk te ontwikkelen. De programmafocus ligt op de doelgroep van -9 maanden tot 12 jaar. Dit bereiken we onder andere door: - aanpak mentale weerbaarheid kinderen - aanpak brede kansarmoede Jeugd
7
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
In 2022 waarderen professionals de kwaliteit en effectiviteit van samenwerking met minimaal een 7.
Resultaat - Behaald Netwerkpartners beoordelen de onderdelinge samenwerking met een 7. De gemeente is een van de partners in deze onderlinge samenwerking. Dat blijkt uit de netwerkscan die INK in augustus 2021 heeft uitgevoerd. Meer informatie over dit onderzoek is te vinden in het sfeerverslag van de bijeenkomst over de netwerkscan. Om te weten waar we nu staan in de samenwerking hebben we de uitkomsten van de netwerkscan met onze partners besproken. Dit was het moment om ook met elkaar op één lijn te komen over een actiegerichte samenwerkingsagenda. Partijen uit het voorveld hebben elkaar de afgelopen jaren beter kunnen leren kennen en informatie en expertise uitgewisseld. Onder meer via de diverse werkgroepen van het programma en via het digitale platform. Hierdoor zijn mooie verbindingen ontstaan en nieuwe oplossingen voor knelpunten gevonden. Daarnaast leverde de pilot "Succesvol samenwerken met ouders" mooie inzichten en handvatten op om in te voeren bij IKC de Dubbeldekker.
Resultaten samen met de lijn • In 2020 is met partners samen de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) opgesteld. Deze heeft ten doel om ontwikkelkansen voor kinderen te vergroten. • Ook heeft de gemeente aan partners (schoolbesturen, scholen, kinderopvangorganisaties en bibliotheek) gevraagd hoe wij invulling kunnen geven aan het plan van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), ter ondersteuning van de scholen bij het inhalen van leervertragingen en voor het ondersteunen van leerlingen die het moeilijk hebben. • De uitvoering van de tranformatieagenda Jeugd draagt ook bij aan de onderlinge samenwerking en verbinding tussen Jeugd-welzijn-zorg- en onderwijspartijen. Evenals de verbinding met de huisartsen.
8
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
In 2022 waarderen professionals de kwaliteit en effectiviteit van samenwerking met minimaal een 7.
Blik op 2022 • In 2022 zetten we in op verdere groei, verbreding en borging van het digitale platform voor professionals. • In het Sturingsoverleg Jeugd Hoeksche Waard verwerken we de inzichten uit de netwerkscan en de netwerkbijeenkomst in een korte actiegerichte ontwikkelagenda voor 2022.
Context “De samenwerking met onze partners verliep de afgelopen jaren vooral digitaal, vanwege beperkende coronamaatregelen. In 2022 hopen we weer fysieke netwerkbijeenkomsten te kunnen organiseren die bijdragen aan betere en effectievere samenwerking.” CHRISTEL HEIJMANS THEMAREGISSEUR OPVOEDEN & OPGROEIEN DOEN WE SAMEN
9
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Oordeel van ouders over vindbaarheid, kwaliteit en relevantie van opvoeden opgroei-informatie, interventies en activiteiten is in 2022 10% positiever.
Resultaat - In uitvoering In juni 2021 is een eerste onderzoek gedaan naar de behoeften van ouders en opvoeders. Daarin beoordelen zij de vindbaarheid van informatie over opvoeden en opgroeien in de Hoeksche Waard met een 2,7 op een 5-puntsschaal. In het derde kwartaal van 2022 wordt het onderzoek opnieuw uitgevoerd. De doelstelling is dat deze score dan is gestegen naar een 3 op een 5-puntsschaal. Ouders hebben gebruik gemaakt van de tijdelijke pagina "eerste Hulp in Coronatijd" op het digitale platform voor professionals. Hier vonden zij informatie, tips, praktische hulp en ondersteuning.
Resultaten samen met de lijn • Eind 2021 heeft de gemeente een Geldgids voor minima ontwikkeld. Daarin staan alle regelingen en onder steuningsmogelijkheden voor inwoners met een laag inkomen. De gids is ook geplaatst op het netwerkplatform ‘It takes a village to raise a child’, zodat de informatie beter vindbaar is voor ouders en opvoeders. • Vanuit het programma ondersteunt de gemeente ouderontmoetingsplekken. In 2021 zijn bijeenkomsten voor ouders georganiseerd over opvoed- en opgroeithema’s, waaronder het thema “Het nieuwe puberbrein binnenstebuiten” en “onze Jeugd in coronatijd”. • Vanuit het programma is aandacht geschonken aan de week van de opvoeding (4 tot 10 oktober). Deze week stond in het teken van ontmoeting en uitwisseling van kennis – met, voor en door ouders, mede-opvoeders en professionals. Diverse activiteiten zijn aanboden vanuit verschillende organisaties. Een overzicht met alle activiteiten is te vinden op Hoeksche Waard Nieuws. • Vanuit het project Buurtgezinnen zijn 33 aanmeldingen van vraaggezinnen ontvangen en 40 aanmeldingen van steungezinnen. Hieruit zijn in 2021 10 koppelingen voortgekomen.
Blik op 2022 • In 2022 ontwikkelen en lanceren we een digitaal platform voor ouders, samen met ouders en professionals. Gebaseerd op de resultaten uit het behoefteonderzoek onder ouders. Daarnaast werken we aan een dekkend netwerk van bestaande en nieuwe ontmoetingsplekken voor ouders, zowel online als offline. • Nieuwe koppelingen van gezinnen in 2022 vanuit het project Buurtgezinnen en onderhouden van de koppelingen in 2021. Verkennen van de merkbare effecten van het project met de partners met het oog op een besluit over voortzetting van het project.
Context “Door de coronamaatregelen werden ontmoetingsplekken regelmatig gesloten. Daardoor was het lastiger om informatie over opvoeden en opgroeien te delen. Ook is de ontwikkeling van het ouderplatform op ‘It takes a village to raise a child’ vanwege corona uitgesteld.” CHRISTEL HEIJMANS THEMAREGISSEUR OPVOEDEN & OPGROEIEN DOEN WE SAMEN
10
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
In 2022 zijn voor drie opvoedthema's gezamenlijke interventies geprogrammeerd met partners in het voorveld.
Resultaat - In uitvoering Er zijn drie opvoedthema's benoemd: 1. Relaties en scheidingen; De werkgroep relaties en scheidingen heeft een samenhangend advies opgesteld. Hiermee is ingestemd door het sturingsoverleg Jeugd en de stuurgroep inclusieve samenleving. 2. Mentale weerbaarheid; De werkgroep mentale weerbaarheid heeft een samenhangend advies opgesteld. Hiermee is ingestemd door het sturingsoverleg Jeugd en de stuurgroep inclusieve samenleving 3. Brede kansarmoede jeugd. Er is een opdracht opgesteld voor een verkenning naar kansarmoede bij kinderen in de Hoeksche Waard.
Resultaten samen met de lijn • Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs wordt in 2021 en 2022 in het basis en voortgezet onderwijs extra ingezet op mentale weerbaarheid. • Vanuit Volksgezondheid is onder meer ingezet op Mental Health First Aid en het versterken van mentale weerbaarheid via het preventieakkoord.
Blik op 2022 • Voor het thema brede kansarmoede jeugd heeft de Stuurgroep Inclusie in het tweede kwartaal van 2021 besloten een verkenning te laten uitvoeren naar kansarmoede bij kinderen. Vanwege de beschikbaarheid van de netwerkpartners (die druk waren met corona) is ervoor gekozen deze verkenning pas later in 2022 uit te laten voeren. • Onderdelen van het advies mentale weerbaarheid en het advies relaties en scheidingen worden in 2022 geimplementeerd.
Context “Partners binnen het netwerk gaven in 2021 aan dat zij niet alle verwachtingen konden waarmaken. Bijvoorbeeld het vinden van geschikte projectleiders bleek lastiger dan verwacht.” YVONNE LIGTELIJN THEMAREGISSEUR SAMEN TEGEN ARMOEDE
11
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 2
Samen tegen armoede Ambitie
Inwoners zijn en blijven financieel redzaam - eventueel met ondersteuning - en kunnen daardoor participeren in de samenleving.
Aanpak • •
•
In beeld krijgen wat de omvang van (verborgen) armoede is in de Hoeksche Waard. In beeld krijgen hoeveel mensen we bereiken en hoe we onze dienstverlening aan mensen met financiële problemen kunnen verbeteren. Dit doen we samen met de mensen om wie het gaat en de mensen die ermee werken.
2.
Opleiden en coachen van onze hulpverleners, intern en extern, om integraal en vanuit vakmanschap maatwerkgericht advies en ondersteuning te kunnen geven.
3.
Een gedeelde visie, heldere rollen en een duidelijke monitoring van de resultaten.
In 2019 heeft onderzoeksbureau Ecorys de nulmeting (verborgen) armoede uitgevoerd. Op basis van de resultaten hieruit is de uitvoeringsagenda Samen tegen Armoede 2020-2023 opgesteld. De uitvoeringsagenda Samen tegen Armoede is met 400 inwoners en vertegenwoordigers van partners tot stand gekomen.
12
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Het percentage mensen met een met een vraag om advies of informatie over omgaan met hun budget of beheersbaarheid van schulden is met 10% toegenomen.
Resultaat - Behaald Uit het Dashboard Sociaal Domein van de gemeente blijkt dat het aantal mensen met een vraag om advies of informatie over omgaan met hun budget of de beheersbaarheid van schulden ten opzichte van 2019 met 106% is toegenomen. Belangrijk om te benoemen is dat we de afgelopen periode fors geïnvesteerd hebben in het bouwen van het dashboard. Daardoor hebben we vanaf 2021 meer zicht op de cijfers. Over de jaren daarvoor geven de registraties van adviesgesprekken een incompleet beeld. Gezien de hoogte van de stijging, gaan we er vanuit dat de doelstelling is behaald. Aantal projecten
Jaar begin project
% stijging (I&A)
17
2019
0%
35
2021
106%
Resultaten samen met de lijn • Per 1 januari 2021 is het Meldpunt Vroegsignalering schulden actief. Per 1 september 2021 is dit uitgebreid met het team Vroeg Eropaf. Dit team brengt een huisbezoek bij inwoners met risicovolle betalingsachterstanden en doet hen een persoonlijk hulpaanbod. De eerste resultaten daarvan zijn te vinden in dit memo. • Met de implementatie van de nieuwe wet inburgering krijgen nieuwkomers de eerste zes maanden automatisch een lichte vorm van budgetbeheer: hun vaste lasten worden direct betaald door gemeente. Na zes maanden wordt getoetst of mensen de vaardigheden bezitten om zelfstandig hun vaste lasten te regelen. • Ook de aanbesteding Begeleiding Statushouders in 2022 kan hieraan bijdragen. De begeleiding van statushouders stopt op dit moment na een bepaalde periode. In de nieuwe aanbesteding is er meer aandacht voor wat er moet gebeuren als er een einde komt aan die periode en of verlenging van de begeleiding nodig is. • Door de toeslagenaffaire hebben we geleerd dat we meer moeten doen om te voorkomen dat mensen door de overheid zelf in schulden komen. Vanuit het wijkteam is een projectteam aan de slag gegaan met het persoonlijk benaderen van gedupeerden van de toeslagenaffaire in de Hoeksche Waard en het aanbieden van hulp en andere ondersteuning. Zo is er een belteam geformeerd (frontoffice en WMO).
Bij de belastingdienst hebben zich 106 gedupeerden uit onze gemeente gemeld. 70% daarvan hebben we telefonisch kunnen bereiken, 30% per brief. Acht gedupeerden hebben via het wijkteam ondersteuning/ nazorg gekregen. In de gemeente zijn geen kinderen uit huis geplaatst ten gevolge van de toeslagenaffaire.
13
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Het percentage mensen met een met een vraag om advies of informatie over omgaan met hun budget of beheersbaarheid van schulden is met 10% toegenomen.
Blik op 2022 • HWwerkt! zet bij de ontwikkeling van inwoners naar werk in op maatwerk vanuit meerdere leefdomeinen en het wegnemen van belemmeringen. Zo kunnen ook bij HWwerkt! signalen naar boven komen dat een kandidaat kampt met probelmatische schulden. Zo komen deze mensen eerder in beeld bij de gemeente. Meer informatie over de doorontwikkeling van HWwerkt! Staat in deze bestuurlijke rapportage. • In het eerste kwartaal worden ook particuliere verhuurders aangesloten op het Meldpunt Vroegsignalering (team Vroeg Eropaf). Dit betekent dat particuliere verhuurders dan ook hun meldingen kunnen doorgeven aan de gemeente, waardoor er eerder op signalen kan af worden gegaan. Ook worden in 2022 signalen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het Centraal Administratiekantoor (CAK) met het team gedeeld. • De Jongerenschuldencoach heeft de opdracht om de budgetvaardigheden van jongeren te stimuleren. • In het eerste kwartaal van 2022 wordt de Voorzieningenwijzer geïntroduceerd. Daarbij worden medewerkers van de gemeente en partners opgeleid om inwoners een advies op maat te geven over regelingen waarvoor zij in aanmerking komen.
Context “De coronapandemie en de maatregelen om de verspreiding van het virus tegen te gaan, hebben er onmiskenbaar aan bijgedragen dat er meer mensen zijn met financiële problemen. De groep met een vraag om advies of ondersteuning is daardoor groter dan in 2019. Dat vertekent de cijfers.” YVONNE LIGTELIJN THEMAREGISSEUR SAMEN TEGEN ARMOEDE
14
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Het percentage mensen dat een beroep moet doen op een schulddienstverleningstraject is met 5% gedaald.
Resultaat - Behaald Uit het Dashboard Sociaal Domein blijkt dat het aantal inwoners dat een beroep heeft gedaan op schuldregelingen met 17% is gedaald ten opzichte van 2019.
Jaar (begin datum) Aantal projecten
% -daling +stijging
2019
65
0,0%
2020
68
5%
2021
54
-17%
Resultaten samen met de lijn • De Geldgids voor minima geeft een overzicht van alle regelingen en ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met een laag inkomen. Deze informatie moet eraan bijdragen dat meer mensen goed gebruik maken van de regelingen waar zij recht op hebben en daardoor minder mensen schuldproblemen krijgen. • Door de inspanningen in het kader van ‘100% dienstverlenend’, werken we steeds meer met digitale klantdossiers. Zo zijn voor team Inkomen en Wmo nu alle dossiers digitaal. Daarmee kunnen we inwoners die hulp nodig hebben beter ondersteunen. • Met zorgverzekeraar CZ is in het kader van de Doorbraakmethode het project Samenwerken Over Stelsels gestart. Hierbij geeft de projectgroep en werkgroep waarin Vroeg Eropaf deelneemt invulling aan een intensievere samenwerking. Deze is erop gericht vroegtijdig betalingsachterstanden aan te pakken en hogere schulden te voorkomen.
15
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Het percentage mensen dat een beroep moet doen op een schulddienstverleningstraject is met 5% gedaald.
Blik op 2022 Het wijkteam gaat vanaf 2022 in hetzelfde client-volg-systeem werken. Daarmee voorkomen we dat belangrijke informatie niet gedeeld wordt en hebben we ook financiele problemen beter in kaart en kunnen we eerder hulp aanbieden om te voorkomen dat problemen groter worden.
Context “We zien dat het aantal huishoudens met problematische schulden in de Hoeksche Waard daalt. In 2018 ging het om 1.740 huishoudens. In 2021 waren dit er 1.590, terwijl het totaal aantal huishoudens in die tijd is gestegen. In de Hoeksche waard kampt 4,3 procent van de huishoudens met problematische schulden. Dat is laag ten opzichte van het landelijke percentage van 7,6%. We verwachten voor 2022 dat deze dalende trend stopt door de effecten van coronamaatregelen bij bepaalde groepen ondernemers en werknemers.” YVONNE LIGTELIJN THEMAREGISSEUR SAMEN TEGEN ARMOEDE Ontwikkeling huishoudens met problematische schulden in de Hoeksche Waard 2018
4,8% = 1740 van 34.730
2019
4,4% = 1630 van 35.010
2020
4,6% = 1700 van 35.440
Okt 2021
4,3% = 1590 van 35.820
Bron: Schuldenproblematiek in beeld (cbs.nl)
16
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
De aanvraagprocedure is laagdrempelig, eenvoudig en het percentage mensen dat een tegemoetkoming krijgt om te participeren in de samenleving is met 5% gestegen.
Resultaat - Behaald • Vanuit de evaluatie van het beleid Bijzondere Bijstand die in 2021 is uitgevoerd, zijn een aantal beleidsaanpassingen gedaan. Een daarvan is dat inwoners die een aanvraag doen voor een bijstandsuitkering, niet meer apart maatschappelijke participatieregeling hoeven aan te vragen. De aanvraagprocedure wordt voor hen daarmee een stuk eenvoudiger. • De Monitor Kinderarmoede maakt inzichtelijk hoeveel gezinnen in Hoeksche Waard gebruik maken van de Meedoenregeling en de bijdrage Maatschappelijke Participatie. Deze tegemoetkomingen hebben tot doel om kinderen wiens ouders een laag inkomen hebben, in staat te stellen te participeren in de samenleving. In de Monitor Kinderarmoede staan de cijfers voor 18-. Daaruit blijkt: - in 2019 maakte 56% van de gezinnen met een uitkering levensonderhoud gebruik van de Meedoenregeling. 78% deed een beroep op de bijdrage Maatschappelijke Participatie. - In 2021 maakten 45% van de gezinnen gebruik van de Meedoenregeling. Op de bijdrage Maatschappelijke Participatie deed 87% een beroep. De ontwikkeling van de percentages laten een gemengd beeld zien. Aan de ene kant is het percentage van gezinnen dat gebruik maakt van de Meedoenregeling met 11% gedaald. Aan de andere kant is het percentage van gezinnen dat gebruik maakt van de bijdrage Maatschappelijke Participatie met 9% gestegen.
Resultaten samen met de lijn • In het begin van de coronacrisis heeft de gemeente gratis mondkapjes uitgedeeld aan minima. Zo konden ook zij deel blijven nemen aan de maatschappij in coronatijden. Dat heeft ook geholpen om als gemeente zichtbaar te zijn bij mensen met geldzorgen. Deze actie is met inzet van het programma Inclusieve Samenleving mogelijk gemaakt. • Vanaf 2022 is er een beleidsaanpassing doorgevoerd voor de bijzondere bijstand om drempels te verlagen en toegang tot hulp te vereenvoudigen. Als een inwoner een uitkering aanvraagt, wordt gekeken of hij of zij recht heeft op andere regelingen. Ook wordt de standaardtermijn van 1 jaar verlengd, waardoor de administratieve last voor zowel inwoners als de uitvoeringsagenda wordt verlaagd. • De Geldgids voor minima draagt bij aan de bekendheid van regelingen en ondersteuningsmogelijkheden voor minima. • De Snelbalie vanuit team Inkomen heeft mensen benaderd met de vraag of ze weer aanspraak willen maken op bepaalde regelingen. De gemeente vulde de formulieren alvast voor een deel in. Daarmee werd de administratieve last bij inwoners weggehaald. Vanaf 2022 staat met de bovengenoemde beleidsaanpassing de weg open voor een geautomatiseerd proces. De Snelbalie is daarmee overbodig geworden.
17
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
De aanvraagprocedure is laagdrempelig, eenvoudig en het percentage mensen dat een tegemoetkoming krijgt om te participeren in de samenleving is met 5% gestegen.
Blik op 2022 • Er worden in de jaarplannen van 2022 voor de teams Inkomen en Schulddienstverlening resultaatverplichtingen opgenomen. De doelstelling daarbij is dat we alle kinderen bereiken die recht hebben op een kindgebonden regeling, zoals de meedoenregeling, maatschappelijke participatie en het Jeugd sport- en cultuurfonds. • De wijkteams en team Schulddienstverlening gaan nauwer samenwerken, waardoor de dienstverlening aan inwoners wordt verbeterd. • Met de brievenwasserette is de gemeente een project gestart om brieven aan inwoners begrijpelijker te maken. De brieven van team Wmo zijn in 2021 al aangepast. Team Inkomen gaat hier in 2022 mee aan de slag.
Context “Het blijkt enorm belangrijk dat er persoonlijke begeleiding is voor mensen die moeite hebben met het zelfstandig aanvragen van tegemoetkomingen. Zo zorgt taalachterstand bij statushoudes ervoor dat regelingen niet worden aangevraagd. Onze vrijwilligers bij de Vluchtelingenwerk en de Formulierenbrigade van Humanitas zijn dan onmisbaar. Corona heeft huisbezoeken en kantoorbezoeken lang onmogelijk gemaakt. Hierdoor is het bereik omlaag gegaan. Gelukkig zijn er tegelijkertijd ook initiatieven om de digitale kloof te dichten. Zo is de landelijke overheid in 2021 met het Informatiepunt Digitale Overheid gestart via de bibliotheken, samen met al bestaande partners als de Humanitas formulierenbrigade en Sociaal raadslieden. Hopelijk neemt dit de druk weg bij de sociaal raadslieden en draagt het bij aan het versterken van de basisstructuur voor financiële vragen.” YVONNE LIGTELIJN THEMAREGISSEUR SAMEN TEGEN ARMOEDE
18
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 3
Sterke schakels Ambitie
We investeren in slimme(re) manieren van samenwerken en zetten in op stevige (hulp) structuren. Dankzij deze (hulp)structuren kunnen we in (toenemende) complexe situaties de samenwerking tussen professionals uit verschillende disciplines versterken, ongeacht de plek waar of de manier waarop de vraag wordt gesteld. Dit vergt maatwerk, beginnend bij de vraag van de inwoner. Wij zijn hierbij 100% dienstverlenend en dichtbij.
Aanpak 1.
Samen met een aantal partners in het veld vormen wij wijkteams waar intensieve samenwerking tussen de professionals vanuit verschillende disciplines vanzelfsprekend is.
2.
Dichtbij, snel en op deze manier wordt ondersteuning geboden, waarbij met een brede blik samen met de inwoner naar problemen, oplossingen en kansen wordt gekeken.
3.
Optimaliseren van de samenwerking binnen en tussen de lagen van de piramide.
Ingrijpen bij crisis en onveiligheid Bieden van toegang en passende ondersteuning
Stimuleren van persoonlijke ontwikkelingen en zelfredzaamheid
Versterken van een sociaal en verbonden Hoeksche Waard
19
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Inwoners en verwijzers waarderen de bekendheid/vindbaarheid van de loketten met minimaal een 7 (in cliënttevredenheidsonderzoeken).
Resultaat - Behaald De drie belangrijkste samenwerkingspartners op dit thema zijn Kwadraad, MEE en Welzijn HW. Alleen Kwadraad en MEE doen cliëntervaringsonderzoek. Daarnaast heeft BMC onderzoek gedaan naar de ervaring van inwoners die hulp krijgen vanuit de Wmo. Hoewel de onderzoeken verschillen in vraagstelling, is het op basis van de uitkomsten aannemelijk dat de doelstelling is behaald. • Zo beoordelen de cliënten de ondersteuning van MEE gemiddeld met een 7,02. (cliëntervaringsonderzoek 2021). • Kwadraad scoort gemiddeld een 8,9 op bereikbaarheid (cliëntervaringsonderzoek 2021). Voor het Algemeen Maatschappelijk Werk is dat een 9,0, voor Schoolmaatschappelijk werk (basisonderwijs) een 9,3 en voor Sociaal Raadsliedenwerk een 7,2. • Uit onderzoek van BMC (2021) blijkt dat 78% van de respondenten de weg weet bij een hulpvraag. Ruim zeven op de tien respondenten (73%) is het (helemaal) eens met de stelling dat zij snel werden geholpen.
Resultaten samen met de lijn • De afdeling Publiekszaken vanuit de lijn is een pilot opgestart voor de inrichting van bewonersloketten: alle inwoners kunnen daar met al hun vragen terecht • De start van de sluitende aanpak is vanuit het thema Sterke Schakels gedaan door onder meer met collega’s een gezamenlijk proces te realiseren. Er is en blijft nauwe samenwerking binnen dit thema met de lijn en met de regisseurs sluitende aanpak voor: - Herpositionering en doorontwikkeling Lokaal Zorg Netwerk en bemoeizorgteam - Complexe maatschappelijke zorg - De Doorbraakmethode - Integrale vraagverheldering voor huisvesting
20
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Inwoners en verwijzers waarderen de bekendheid/vindbaarheid van de loketten met minimaal een 7 (in cliënttevredenheidsonderzoeken).
Blik op 2022 • Iedere klant die ondersteuning krijgt van het wijkteam, wordt vanaf dit jaar gevraagd naar zijn/of haar ervaring. Het wordt een standaard onderdeel van het nieuwe registratiesysteem, dat op dit moment geïmplementeerd wordt. • Het wijkteam moet dé plek zijn voor vraagverheldering. We gaan nu aan de slag met één ingang voor vragen voor de kernpartners van het wijkteam (andere ingangen worden gesloten). De insteek is dat vragen aan de voorkant worden opgepakt en niet pas als het een complexere casus wordt. • Sinds de start van Gemeente Hoeksche Waard wordt er voor de thema’s Werk, Inkomen en Schulddienstverlening geen cliënttevredenheidsonderzoek gedaan. Voor de dienstverlening vanuit de Wmo is dat wettelijk verplicht. Er is onderzocht of dit samengevoegd kan worden tot een breed cliëntervaringsonderzoek binnen het sociaal domein. Een besluit wordt in 2022 verwacht.
Context “Tijdens de looptijd van het programma zijn er veel veranderingen doorgevoerd die betrekking hebben op de ontsluiting van informatie voor inwoners. Dit geldt voor de gemeentelijke organisatie maar ook voor het wijkteam en het jeugdteam. Hierbij wordt continu gekeken naar verbetering van de situatie. Het bevragen van de cliëntervaring heeft bij al deze veranderingen nog niet de gewenste focus maar zal wel de nodige aandacht gaan krijgen.” PAMELA VAN DER KRUK THEMAREGISSEUR STERKE SCHAKELS
21
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Bij alle gevallen van complexe ondersteuning die via het wijkteam plaatsvindt, is er één plan en één eigenaar.
Resultaat - Onbekend Partners hebben hun eigen klantvolgsysteem. Daardoor hebben we niet in beeld of deze doelstelling behaald wordt. Begin 2022 wordt één klantvolgsysteem geïmplementeerd voor de kernpartners die het meest relevant zijn: MEE, Kwadraad en Welzijn HW. Die sluiten we aan op ons centrale klantvolgsysteem. Wat we wel weten, is dat de professionals die betrokken zijn bij complexe ondersteuning, standaard werken volgens het principe: 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. In de dagelijkse praktijk is aandacht voor afstemming en regievoering op het niveau van casus en proces.
Resultaten samen met de lijn • Er zijn twee regisseurs Sluitende Aanpak aangenomen bij de gemeente. Zij worden ingezet voor escalatie van zorg, stagnatie in casussen en samenwerking, sociale calamiteiten en maatschappelijke onrust • Voor complexe en meervoudige casussen is een samenwerking opgezet tussen het wijkteam, jeugdteam, Lokaal Zorg Netwerk (LZN) en de regisseurs sluitende aanpak. Samen maken zij heldere afspraken over casus- en procesregie, iets wat in de Hoeksche Waard voor verbetering vatbaar was. In 2022 worden de werkafspraken en verdeling van complexe en meervoudige casussen verder ingeregeld. Gegevensuitwisseling is soms nog lastig wegens privacy-issues; het convenant voor het wijkteam wordt geactualiseerd in verband met nieuwe partners en gewijzigde wetgeving.
22
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Bij alle gevallen van complexe ondersteuning die via het wijkteam plaatsvindt, is er één plan en één eigenaar.
Blik op 2022 • Het is een taak van de gemeente om hulpverlening beter te organiseren Daarom gaan we medewerkers van het wijkteam trainen op procesregie. • Met betrekking tot het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling, zetten we in op extra scholing en deskundigheidsbevordering van het wijkteam en jeugdteam.
Context “De samenwerking tussen wijkteams en jeugdteams wordt geoptimaliseerd door de ontwikkeling van zogenaamde gebiedsteams 0 tot 100. Dit moet resulteren in één loket voor alle vragen en behoefte aan ondersteuning, voor inwoners van 0 tot 100 jaar. Dit zorgt voor een gezamenlijk aanbod voor alle leeftijdsgroepen, een meer integrale aanpak en betere regievoering door optimalisatie van de samenwerking door professionals onderling.” CHRISTEL HEIJMANS THEMAREGISSEUR OPVOEDEN & OPGROEIEN DOEN WE SAMEN “De focus van onze inzet is veranderd naar preventie en vroegsignalering. Dat betekent ook dat de aandacht van het wijkteam verschuift van het organiseren van samenwerking op complexe en meervoudige casussen naar preventie. Dat zorgt voor een aantal nieuwe functies bij het wijkteam, zoals team Vroeg Eropaf, de jongeren schuldencoach, de integraal casemanager jongeren van Enver en de klantmanager ouderen. Dit helpt om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken.” PAMELA VAN DER KRUK THEMAREGISSEUR STERKE SCHAKELS
23
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
Rondom drie werkprocessen hebben we in nauwe samenspraak met betrokkenen een administratieve lastenverlichting gerealiseerd.
Resultaat - In uitvoering Er zijn twee werkprocessen ontwikkeld: escalerende zorg en sociale calamiteit. Deze werkprocessen hebben niet als doel gehad om een administratieve lastenverlichting te realiseren, maar om optimale samenwerking te bewerkstelligen. Deze werkprocessen worden in Q3 van 2022 geëvalueerd.
Resultaten samen met de lijn • In het kader van het organisatieprincipe 100% dienstverlening zijn er inspanningen vanuit de lijn opgezet. • Team Inkomen heeft een Snelbalie geïntroduceerd om inwoners die eerder gebruik maakten van gemeentelijke regelingen actief te benaderen en aanvraagformulieren deels in te vullen. • De Regisseur Sluitende Aanpak is besluitvormer en budgethouder bij de doorbraakmethode om bij ingewikkelde casuïstiek met het doorbraakteam tot een oplossing te komen. De regisseur heeft daarnaast een mandaat om creatief met regelgeving en werkprocessen om te gaan. • HWwerkt! heeft vanuit de lijn de klantreis onderzocht en op basis daarvan het klantproces opnieuw ingericht. • Er wordt een brievenwasserette vanuit de lijn uitgevoerd die ervoor zorgt dat brieven beter te begrijpen zijn voor inwoners.
Blik op 2022 Werkprocessen die in ontwikkeling zijn en geïmplementeerd zullen worden: • Proces bemoeizorg • Proces op- en afschalen voor domein zorg en veiligheid • Proces voor de doorbraakmethode
Context “Met elkaar komen tot procesafspraken leidt tot meer duidelijkheid. Vaak is het nog nodig om vanuit dat proces specifieke werkafspraken te maken en die met elkaar fijn te slijpen. Dat zorgt voor meer efficiency en effectiviteit van de inzet van de professionals. Het is daardoor duidelijk wie waarvan is. Een voorbeeld hiervan is het model voor op- en afschakelen.” PAMELA VAN DER KRUK THEMAREGISSEUR STERKE SCHAKELS
24
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 4
Werk voor iedereen Ambitie
Een beweging naar elkaar toe op gang te brengen bij zowel inwoners met een grote afstand/ beperking, als werkgevers. Hierdoor kan iedereen op de arbeidsmarkt meedoen naar vermogen.
Aanpak 1.
2.
In de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt brengen we kwetsbare jongeren in beeld en verbinden hen aan een aanbod richting dagbesteding, school of werk. We versterken de rol van de gemeente als voorbeeldwerkgever en motor op de inclusieve arbeidsmarkt.
3.
In de keten dagbesteding – beschut werk – regulier werk nemen we belemmeringen weg.
4.
We stimuleren inclusief werkgeven bij ondernemers in de Hoeksche Waard en ontwikkelen leerlijnen en arrangementen met functiecreatie bij en met werkgevers.
5.
We ontwikkelen uitvoeringsorganisatie HWwerkt! door, zodat de gemeente optimaal kan bijdragen aan het verkleinen van de kloof tussen vraag en aanbod.
Een goede uitvoeringsorganisatie is het startpunt voor het behalen van de operationele doelstellingen binnen dit thema. Deze Verkenning Doorontwikkeling HWwerkt! is vastgesteld door de gemeenteraad en is hier te vinden.
25
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1 In 2022 zijn voor zowel (oud)voortijdig schoolverlaters van 18-27 jaar, als voor schoolverlaters van het Pro/Vso, gezamenlijk met partners interventies geprogrammeerd voor een sluitende doorstroom naar (vervolg)onderwijs, werk of dagbesteding.
Resultaat - In uitvoering • In 2020 heeft gemeente Hoeksche Waard zich aangesloten bij de aanpak Matchmaker van de Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ. Een eerste pilot is op 1 juli 2021 afgerond. De Matchmaker ondersteunt jongeren (18-27 jaar) bij wie de reguliere aanpak niet gewerkt heeft en die ook geen baan hebben. De resultaten zijn positief, blijkt uit de evaluatie (september 2021). In een jaar tijd zijn 124 jongeren in beeld gebracht. Veertig procent wordt begeleid door de Matchmaker. De helft van deze groep is inmiddels op weg geholpen naar school of baan. Ook uit een regionale evaluatie van Movisie blijkt De Matchmaker succesvol. • Voor schoolverlaters van het Pro/Vso is veel al goed geregeld door de scholen zelf, blijkt uit een eerste inventarisatie. Vervolgstappen moeten nog vorm krijgen.
Resultaten samen met de lijn • In de arbeidsmarktregio is een aanpak jeugdwerkgelegenheid in de maak. Het doel is om de arbeidsmarktpositie van jongeren te versterken. • Het project Wmo-Werk (ook onderdeel van het thema Werk voor Iedereen) biedt kansen voor jongeren in het primair en voortgezet onderwijs op de grens van dagbesteding en (beschut) werk. Als het makkelijker wordt om te veranderen van dagbesteding of naar (betaald) beschut werk, of zelfs een combinatie van beide mogelijk is, vergroot dat de kans op –uiteindelijk- betaald werk.
26
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1 In 2022 zijn voor zowel (oud)voortijdig schoolverlaters van 18-27 jaar, als voor schoolverlaters van het Pro/Vso, gezamenlijk met partners interventies geprogrammeerd voor een sluitende doorstroom naar (vervolg)onderwijs, werk of dagbesteding.
Blik op 2022 • De Matchmaker aanpak wordt voortgezet in 2022. Belangrijk aandachtspunt daarbij is dat de Matchmaker in de Hoeksche Waard nog meer de verbinding legt met het lokale netwerk en het netwerk in de arbeidsmarktregio Rijnmond (naast de al bestaande koppeling met ZHZ). • De Matchmaker aanpak is ingebracht als project in de regionale aanpak Jeugdwerkgelegenheid van de arbeidsmarktregio Rijnmond. Daarmee is ook voortzetting in 2023 geborgd. • We introduceren de Matchmaker aanpak bij onze partners binnen de arbeidsmarktregio Rijnmond als mogelijk onderdeel van de recent gestarte jeugdwerkloosheidaanpak. Zo werken we net als in Drechtsteden en Gorinchem aan een bredere ambitie om jongeren een goede start te geven op de arbeidsmarkt. Ook biedt het kansen voor een (meer) structurele financiering van de Matchmaker aanpak.
Context “De pilot Matchmaker heeft in Hoeksche Waard gelopen van 1 juni 2020 tot 1 juli 2021. De gehele pilot heeft dus in Coronatijd plaatsgevonden. Dit heeft uiteraard ook zijn weerslag gehad op de pilot. Voor het contact met de jongeren viel de impact mee. De belangrijkste impact is te vinden in de samenwerking/aansluiting van de Matchmaker met HWwerkt!. Doordat thuiswerken en digitaal overleggen de norm was gedurende de hele pilot was deze aansluiting lastiger dan vooraf beoogd. JACO VAN VELDEN THEMAREGISSEUR WERK VOOR IEDEREEN “De vervolgopleidingen voor jongeren in de Hoeksche Waard liggen vaak in Dordrecht, Spijkenisse of Rotterdam. Voor de Matchmaker is het daarom belangrijk goed aangesloten te zijn op het regionale netwerk, zowel in Zuid-Holland-Zuid als in Rijnmond. Daarmee worden de kansen voor jongeren verder versterkt.” JACO VAN VELDEN THEMAREGISSEUR WERK VOOR IEDEREEN
27
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
De gemeente realiseert als werkgever minimaal haar vanuit het Rijk opgelegde target voor de Wet Banenafspraak.
Resultaat - Behaald De doelstelling vanuit het Rijk obv de huidige gemeentelijke formatie is: 2021: 19 garantiebanen van 25,5 uur per baan 2022: 21 garantiebanen 2023: 22 garantiebanen 2024: 23 garantiebanen Op 1 juli 2021 waren er (buiten de twee teams van HWwerkt!) 67 banen van 25,5 uur per week binnen de gemeente met medewerkers die vallen binnen de doelgroep banenafspraak/garantiebanen. Dat is dus flink hoger dan het door het rijk aangegeven target. Voor een belangrijk deel komt dat doordat de groenafdeling van HWwerkt! (48 banen) onderdeel is geworden van de buitendienst van de gemeente. Daarnaast zijn er nog 19 medewerkers die vallen binnen de doelgroep banenafspraak/ garantiebanen. Daarmee haalt de gemeente dus, los van de verandering in de groenploeg, de landelijke doelstelling voor 2021.
Resultaten samen met de lijn In november 2021 is het wervingsbeleid van de gemeente aangepast om meer baankansen te creeren voor inwoners met een arbeidsbeperking. HWwerkt! krijgt hierdoor eerder en meer mogelijkheden om kandidaten met een arbeidsbeperking voor te stellen op vacatures bij de gemeente.
Blik op 2022 In 2022 zetten we in op een verdere groei van het aantal medewerkers vanuit de doelgroep banenafspraak bij de gemeente. HWwerkt! en HRM werken aan de hand van het nieuwe wervingsbeleid samen om dat te realiseren.
Context “We zijn gaandeweg tot het besef gekomen dat we niet te veel moeten focussen op de definities die het Rijk bedacht heeft voor deze doelstelling. In die definitie tellen de 48 banen van Wsw-medewerkers uit de groenploeg van HWwerkt! die onderdeel is geworden van de buitendienst van de gemeente bijvoorbeeld mee als gerealiseerde garantiebanen, terwijl deze arbeidsplaatsen er natuurlijk ook al waren toen de groenploeg nog niet onder de buitendienst viel. In die definitie hebben we de doelstelling voor 2024 dus ook al ruim gehaald. Ik ben blij dat we met het aangepaste wervingssbeleid in blijven zetten op meer baankansen voor inwoners met een arbeidsbeperking binnen de gemeentelijke organisatie. Zo neemt de gemeente ook richting de toekomst haar verantwoordelijkheid daarin.” JACO VAN VELDEN THEMAREGISSEUR WERK VOOR IEDEREEN
28
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
Een verdubbeling van het aantal Hoeksche Waardse werkgevers dat samenwerkt met HWwerkt! in de ontwikkeling van kandidaten en het bieden van werkplekken voor inwoners met een beperking.
Resultaat - Behaald Aantal werkgevers dat samenwerkt met HWwerkt! (indicatief). Begin 2019
Eind 2021
Binnen HW
25
45
Buiten HW
5
30
Totaal
30
75
Het begrip ‘samenwerking’ is daarbij gedefinieerd als sociale werkgevers die meer doen dan alleen een vacature melden. We gaan uit van een intensieve samenwerking, waarbij er daadwerkelijk sprake is van een of meerdere plaatsingen, opdrachten aan het werkbedrijf of bereidheid om hierin met HWwerkt! samen te werken. Omdat dit een ruime definitie is, zijn deze cijfers indicatief.
Resultaten samen met de lijn • Binnen de gemeente is de samenwerking tussen het sociaal en economisch domein verbeterd. Accountmanagers van team Ondernemen en HWwerkt! praten elke twee weken met elkaar en werken in de praktijk meer samen. Daardoor krijgt HWwerkt! meer signalen door vanuit de accountmanagers van Ondernemen en andersom. Ook de samenwerking tussen de domeinen re-integratie/werk en economie/arbeidsmarkt en opvoeden/opgroeien is op beleid en uitvoering sterk verbeterd. Het integrale overleg met deze domeinen vindt om de drie weken plaats. • De regionale samenwerking binnen de arbeidsmarktregio is door de coronacrisis sneller versterkt. Zo is er een regionaal mobiliteitsteam arbeidsmarktregio opgericht dat mensen begeleidt naar passend werk. Verder zijn de instrumenten in de arbeidsmarktregio geharmoniseerd. Werkgevers kunnen daardoor bij iedere gemeente dezelfde werkwijze verwachten als het gaat om loonkostensubsidies, jobcoaching of aan te leveren informatie.
29
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 3
Een verdubbeling van het aantal Hoeksche Waardse werkgevers dat samenwerkt met HWwerkt! in de ontwikkeling van kandidaten en het bieden van werkplekken voor inwoners met een beperking.
Blik op 2022 • De doorontwikkeling van HWwerkt draagt ook in 2022 verder bij aan deze doelstelling. • Vanuit het programma is een SROI-coördinator (social return on investment) aangesteld die er aan bijdraagt dat we als organisatie meer sociaal inkopen en dat er meer werkgevers zijn waar inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt aan de slag kunnen. In 2022 wordt de inzet van deze coördinator voortgezet.
Context “We zien dat de krappe arbeidsmarkt een van de redenen is dat ondernemers vaker met de doelgroepen van HWwerkt! aan de slag gaan. Dat is ook het effect van de bredere arbeidsmarktprojecten/sectortafels van de gemeente/Stichting Onderwijs Bedrijfsleven. Deze projecten starten vaak vanuit de algemene personeelsvraag van lokale werkgevers. De arbeidsmarkt is krap. Daar sluit de gemeente op aan. Vaak gaat het in eerste instantie om een behoefte aan gediplomeerde MBO-’ers of HBO’ers. Geleidelijk komen ook doelgroepen aan de onderkant van de arbeidsmarkt in beeld.” JACO VAN VELDEN THEMAREGISSEUR WERK VOOR IEDEREEN
30
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Thema 5
Thuis in de kern Ambitie
Ouderen en mensen met een beperking kunnen in de Hoeksche Waard, ongeacht hun woonplek, zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen en mee blijven doen in de samenleving. Mantelzorgers voelen zich hierbij voldoende ondersteund.
Aanpak 1.
Op het gebied van wonen is het zaak mensen bewust te maken van hun huidige woonsituatie.
2.
Het aantal woningen dat niet geschikt is voor mensen met een fysieke beperking daalt door levensloopbestendige nieuwbouw en renovaties.
3.
4.
Op het gebied van welzijn worden er laagdrempelige ontmoetingsplaatsen gerealiseerd in de verschillende kernen. Van belang is dat bij de inrichting van de buitenruimte hier rekening mee wordt gehouden. Onder meer via signalerend huisbezoek worden ouderen geattendeerd op het voorzieningenaanbod.
5.
Ten aanzien van de zorg wordt onder andere het aanbod van logeerzorg verder onderzocht en waar nodig versterkt. Hierdoor gaan zorgovergangen gelijkmatiger. Met zorgverzekeraars wordt gewerkt aan de financiering van de logeerzorg.
31
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Doelstelling 3
Het aantal levensloopbestendige woningen stijgt met 3% t.o.v. 2015.
In de Hoeksche Waard worden vanaf 2020 geen nieuwbouwwoningen meer gebouwd zonder Woonkeur basispakket.
Resultaat - Onbekend Deze doelstellingen zijn ontleend aan het inmiddels verouderde Handboek Aanpasbaar Bouwen. In de huidige situatie zijn deze doelstellingen niet meetbaar en niet realistisch. We gaan ervan uit dat de doelstellingen door de inspanningen van de afgelopen jaren deels zijn behaald, maar we kunnen dat niet met concrete cijfers onderbouwen.
Resultaten samen met de lijn • We zijn met marktpartijen in gesprek geweest over levensloopbestendig bouwen. • De verhuisregeling, een doorontwikkeling van de bestaande prestatieafspraken met HW Wonen. Na twee succesvolle pilots in 2020 en begin 2021, waarbij er acht mensen zijn verhuisd, is de regeling voortgezet tot en met 2022. Doel is om huurders met een (dreigende) mobiliteitsbeperking te stimuleren tijdig te verhuizen naar een geschikte of geschikt te maken woning en hiervoor mogelijke financiële drempels weg te nemen. De verhuisregeling is een preventieve maatregel om woningaanpassingen en urgenties te voorkomen en daarmee de Wmo betaalbaar houden. Tussen 19 oktober 2020 en 1 januari 2022 zijn er 13 regelingen toegekend. Meer informatie • Samen met HW Wonen maken we huurders met de campagne Lang Leve Thuis bewust van de (on)mogelijkheden van zelfstandig blijven wonen, ook als zij wat ouder zijn. Hoe pak je dat aan en wat voor aanpassingen zijn daarvoor mogelijk? Inwoners kunnen een gratis advies van een woonadviseur aanvragen, en in sommige gevallen een tegemoetkoming in de verhuiskosten. Een van de woonadviseurs kwam bij Joanne Blaak-Van de Lagemaat langs voor zo’n woonscan. • Het coronavirus en de maatregelen die hierop volgden, zetten de zorg aan thuiswonende kwetsbare ouderen of mensen met een chronische ziekte of beperking onder druk.
De samenwerkende organisaties van Thuis in de Kern (Alerimus, Careyn, Heemzicht, Welzijn Hoeksche Waard, Zorgwaard en de gemeente) bieden daarom zorg-op-afstand. Dit doen zij met de Compaan, een tablet specifiek voor ouderen. In mei 2020 nam mevrouw Becker de eerste tablet in gebruik.
32
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 1
Doelstelling 3
Het aantal levensloopbestendige woningen stijgt met 3% t.o.v. 2015.
In de Hoeksche Waard worden vanaf 2020 geen nieuwbouwwoningen meer gebouwd zonder Woonkeur basispakket.
Blik op 2022 • In december is het voorstel Uitvoeringskader levensloopbestendig bouwen aan het college gestuurd, dat het mogelijk maakt deze doelstelling meetbaar te maken. Het college heeft daarop besloten: 1. Het bij besluit van april 2019 vastgestelde uitvoeringskader: Handboek Aanpasbaar Bouwen te actualiseren. 2. De uitgangspunten in de Woonvisie 2017; ‘Ja, geschikt of levensloopbestendig, tenzij...’ als kaderstellend te benutten voor het geactualiseerde Handboek Aanpasbaar Bouwen. 3. Een HW-variant van Woonkeur vast te stellen, ten behoeve van de bouweisen voor levensloopbestendigheid, binnen de uitvoeringsagenda Wonen Welzijn Zorg. • In juni 2022 worden twee seniorencomplexen van HW Wonen in Oud-Beijerland grootschalig gerenoveerd (pilot Zuidwijk). De renovatie wordt aangegrepen om van Zuidwijk een wijk te maken waar het ‘een leven lang fijn wonen’ is. De pilot maakt een begin met de uitvoering van de ambitie in de Wonen, Welzijn en Zorgvisie. Binnen vijf jaar moet in ieder dorp minstens één initiatief voor een woon(zorg)vorm in ontwikkeling zijn of al gerealiseerd zijn.
Context “De grote vraag naar woningen zet de betaalbaarheid en de wensen qua levensloopbestendig en duurzaamheid onder druk.” MARGRIET DE LANGE THEMAREGISSEUR THUIS IN DE KERN Sinds 2019 bestaat er een uitvoeringskader voor levensloopbestendig bouwen; Het Handboek Aanpasbaar Bouwen. Uitgangspunt in dit uitvoeringskader is gelijk aan de Regionale Woonvisie Hoeksche Waard 2030 (raadsbesluit 2017); nieuwbouw wordt ofwel geschikt ofwel aanpasbaar gebouwd. Daar waar de Woonvisie beschrijft dat de bouweisen kunnen verschillen per woontype en project, schrijft het Handboek Aanpasbaar Bouwen voor dat iedere nieuwbouwwoning moet voldoen aan het Woonkeur Basis Pakket. Dit sluit aan op de wens van het college om vanuit de gemeente regie te voeren op de kwantitatieve én de kwalitatieve bouwopgave. Op het Handboek Aanpasbaar Bouwen is voortgeborduurd in de uitwerking van het programmaplan Inclusieve samenleving. Dit heeft geleid tot vaststelling in het college (december 2019) van de twee bovenstaande doelstellingen. We constateren echter dat dit Handboek niet meer aansluit op de vastgestelde kaders binnen de Woonvisie, de Wonen Welzijn Zorg visie en andere uitvoeringskaders, zoals de omgevingstafel.
Dit alles zorgt ervoor dat de bovengenoemde doelstellingen in de huidige situatie niet meetbaar en niet realistisch zijn, onder andere vanwege de gebruikte uitgangspunten in het Handboek Aanpasbaar Bouwen en de werking van het instrumentarium Woonkeur Basis in de praktijk. Dit vraagt om actualisatie van het Handboek Aanpasbaar Bouwen; een heldere opdracht over de uitgangspunten voor dat Handboek én bijstelling van het instrumentarium voor levensloopbestendigheid.
33
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Het aantal mantelzorgers dat zich zwaar overbelast voelt, daalt met 3% t.o.v. 2016.
Resultaat - Niet behaald Het aantal overbelaste mantelzorgers is in de Hoeksche Waard in 2020 licht toegenomen ten opzichte van 2016.
Hoeksche Waard
Nederland
2012
12,4%
14,4%
2016
15,1%
14,2%
2020
15,8%
13,5%
Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en, CBS en RIVM Datum export: Donderdag 16 december 2021
Resultaten samen met de lijn • Op 16 november 2021 is de visie Wonen Welzijn Zorg vastgesteld, een kapstok voor alle lopende en toekomstige opgaven op de terreinen wonen, welzijn en zorg. Doel is dat ouderen en kwetsbare groepen in de Hoeksche Waard volwaardig deel kunnen uitmaken van de lokale samenleving, zelfstandig kunnen wonen in een voor hen geschikte woning en woonomgeving en dat ze kunnen terugvallen op goed georganiseerde ondersteuning en zorg. De visie is tot stand gekomen in samenspraak met maatschappelijk partners en wordt in de komende periode met hen geconcretiseerd. • Alerimus, CZ Zorgkantoor, CZ Zorgverzekeraar, Heemzicht, Zorgwaard en gemeente Hoeksche Waard startten op 1 mei 2019 met de eerste pilot Logeerzorg in de Hoeksche Waard. Logeerzorg neemt de zorg van een mantelzorger, in goed overleg, tijdelijk helemaal over. De mantelzorger krijgt een adempauze, waardoor de kans op overbelasting kleiner wordt. Meer informatie over de pilot is te vinden in deze factsheet en het eindrapport over de pilot. • De Mantelzorgagenda 2021-2024 is vastgesteld. Met de agenda wil de gemeente zich vooral richten op een ondersteuningsaanbod dat toegankelijker is en beter voldoet aan de behoeftes van mantelzorgers. Meer informatie
34
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Doelstelling 2
Het aantal mantelzorgers dat zich zwaar overbelast voelt, daalt met 3% t.o.v. 2016.
Blik op 2022 • het inrichten van een centraal informatiepunt voor mantelzorgers • beter toegankelijk maken van diverse vormen van respijtzorg • beter toegankelijk maken van (bestaande) praktische hulp aan huis In de mantelzorgagenda hebben wij ervoor gekozen de groepen mantelzorgers te beschrijven in de vorm van persona’s. Een persona is een verzonnen persoon, gebaseerd op feitelijke informatie en kennis, en op ervaringen van echte mensen. Dat maakt het mogelijk om de leefsituatie, vragen en problemen van een groep in beeld te brengen. We zijn daarbij uitgegaan van de 4 groepen die het meest voor komen in de Hoeksche Waard: • werkende mantelzorger • oudere mantelzorger • mantelzorger zorgintensief kind • jonge mantelzorger Dit helpt ons om beter beleid te maken dat gebaseerd is op de leefwereld en behoeften van de mantelzorgers. Ook wordt de samenhang tussen de verschillende domeinen zo beter inzichtelijk. Het is uiteraard een algemeen beeld. Niet iedere mantelzorger zal zich er volledig in herkennen.
Context “De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat veel meer mensen (tijdelijk) naast hun werk ook mantelzorgtaken uitvoerden.” MARGRIET DE LANGE THEMAREGISSEUR THUIS IN DE KERN
35
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
3 Leidende principes
Geleerde lessen en uitgangspunten We hebben de afgelopen jaren geleerd van onze aanpak binnen het sociaal domein. Verschillende projecten en pilots in samenwerking met maatschappelijke partners legden bloot wat wel en niet werkt.
Wat zijn leidende principes? Leidende principes zijn vuistregels die richting geven aan het handelen van mensen, zodat je weet dat je met elkaar de goede dingen doet, op de juiste/zelfde manier. Het zijn waarden die sturend zijn in de besluitvorming. Ze helpen om de doelen (richting) van de organisatie, of in dit geval van het sociaal domein, te vertalen naar structuren en werkprocessen (inrichting) en naar uitvoering van activiteiten (verrichting).
De principes van Inclusieve Samenleving gaan over de inhoudelijke veranderbeweging, maar ook over de waarden en identiteit waarmee we die beweging vormgeven.
36
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
Wat vinden onze partners van onze aanpak binnen het sociaal domein? Als onderdeel van deze programma-evaluatie is bij een select aantal
gezien waarmee constructieve gesprekken te voeren zijn op tactisch en
maatschappelijk partners gepeild hoe zij de samenwerking met de gemeente
strategisch niveau.
ervaren. De resultaten van deze peiling dienen slechts ter indicatie en bieden aanknopingspunten om verder met partners in gesprek te gaan.
De partners zijn meer terughoudend over de meerwaarde van de aanpak op het niveau van de uitvoering. Het blijft lastig om te beoordelen of hard te maken
1. Impact op de samenleving
hoeveel profijt inwoners hebben van de aanpak.
Maatschappelijk partners beoordelen de impact van het programma op de samenleving met een 7. Zij merken dat de beweging richting het stimuleren
3. Kansen
van zelfregie en het versterken van de sociale basis steeds vaker onderwerp
Partners zien kansen in de doortonwikkeling van de teams 0-100, het meer
van gesprek is. Partners onderschrijven het belang hiervan en zijn over het
passend maken van de zorg met maatwerk, uitwisseling van expertise tussen
algemeen tevreden met de initiatieven en samenwerkingen die hier al uit zijn
verschillende partners en de samenwerking op uitvoerend niveau intensiveren.
voortgekomen.
Tot slot wordt ook het sneller behalen van resultaten voor de inwoners als kans benoemd.
Tegelijkertijd worden er ook twijfels geuit of de inwoners ook daadwerkelijk iets merken van het stimuleren van zelfregie. Het is belangrijk om de vraag
4. Uitdagingen
voor ogen te blijven houden wat inwoners van Hoeksche Waard merken van de
Het vergroten van draagvlak onder inwoners en hen mee krijgen in de beweging
inspanningen die voortkomen uit de ‘beweging naar de voorkant’. Daarnaast
zien de partners als een uitdaging. Ook de (mogelijk) tegenstrijdige belangen
vinden sommige partners dat de gemeente niet altijd zelf de regie moet
van maatschappelijke partners is iets wat aandacht nodig heeft. Het is voor
houden, maar ook moet vertrouwen op andere partijen. Dit komt de duurzame
partners niet altijd duidelijk welk sturingsmodel wordt aangehouden, dit
samenwerkingsrelaties ten goede.
verschilt soms per thema.
2. Er is meer duidelijkheid
Meer aandacht voor de inspanningen vanuit het programma in het
Gestelde doelen en gezamenlijke ambities zijn aan de voorkant duidelijker. Dit
accounthouderschap is gewenst. Nu lijkt het alsof de accounthouder niet altijd
leidt tot meer samenhang en verbinding op thema's en tussen partijen. Partners
goed op de hoogte is van de afspraken met het programma waardoor er een
ervaren dat lijnen daardoor korter worden. Op relationeel niveau is de aanpak
verwarring ontstaat. Tot slot, de beweging die het programma najaagt is er
dus van meerwaarde: de gemeente wordt als een waardevolle gesprekspartner
een van de lange adem. Er moet daarom niet te veel gestuurd worden op snel resultaat.
37
Programma-evaluatie Inclusieve Samenleving
"Ik merk, dat de beweging waarover wordt gesproken steeds breder geagendeerd, maar ook herkend wordt bij organisaties in het maatschappelijk middenveld."
"Er is veel aandacht voor een sluitende aanpak, dat is echt veel duidelijker zichtbaar dan voorheen. Het stimuleren van zelfregie merk ik niet echt, eerder dat de gemeente ZELF regie wil hebben."
"Doordat jullie de focus hebben op ketensamenwerking worden lijntjes korter en kunnen we samen eigenlijk alle vraagstukken meer integraal benaderen."
"De samenwerking met de gemeente waardeer ik zeer, maar ik doe een beroep om de samenwerking meer te richten op het effect voor het belang van de burgers."
"De gemeente is een waardevolle gesprekspartner. In de praktijk worden er nog onvoldoende keuzes gemaakt."
"Mooie uitdagingen als het lukt om zorg echt passend te maken op de inwoner, dus meer maatwerk kunnen toepassen en 'onconventioneel' kunnen handelen of juist heel creatief."