Bijlage 3. Feitenbasis

De Hoeksche Waard in cijfers

Toekomstvisie Hoeksche Waard Achtergrond document

To ek

mei 2025

Hoeksche W isie aa v t s rd m o

Inleiding Onze gemeente in cijfers

Dit boekje biedt een overzicht van cijfers en data over de gemeente Hoeksche Waard. Deze cijfers zijn gebruikt bij het opstellen van de Toekomstvisie. Deze informatie helpt om onze gemeente beter te begrijpen en samen richting te geven aan de toekomst. De cijfers zijn weergegeven in grafieken, tabellen en kaarten en verdeeld in thema’s zoals werk, wonen en duurzaamheid. Daar waar nodig wordt een korte toelichting of samenvatting gegeven.

2

Inhoudsopgave

Overzicht ruimtegebruik & ruimtevraag

4

Woningen & Mensen 6 Werk 10 Bedrijven 12 Landbouw 13 Open landschap en groen 14 Recreatie 15 Netwerk van voorzieningen 16 Zelforganisatie en zelfredzaamheid

17

Gezondheid en zorg 18 Verbindingen op het eiland

20

Duurzame energie en circulariteit

21

Natuurontwikkeling & klimaat

22

Ontwikkeling van de regio 23

3

Overzicht ruimtegebruik & vraag Deze pagina’s geven een overzicht van het huidige ruimtegebruik en de ruimtelijke vraag in de gemeente Hoeksche Waard in de toekomst. Landbouw neemt de meeste ruimte in beslag met 19.158 hectare (dit is circa 55% van de hele Hoeksche Waard). De kaart toont dit ruimtegebruik op schaal en naar functie in een bijpassende kleur.

Huidig ruimtegebruik1

Landbouw 19.158 ha

Water 5.515 ha

Wegen 806 ha Recreatie 472 ha Natuur 1.894 ha

Semi-bebouwd gebied 506 ha Bedrijventerrein 506 ha

1. CBS (2017)

4

Woongebied 1.988 ha

Bekende ruimtelijke opgaven voor 20402

Woningen +285 ha

Windpark +11.5 ha

Bedrijventerrein3 +38 ha

Zonnepark +900 ha (max)

Of

Voorzieningen +25 ha Groenblauw dooradering +1500 ha

Zonnepark +550 ha (min)

30 of 50 windturbines

Huidig ruimtegebruik op de kaart4

2. Ruimtelijke dilemma’s BVR (2023) 3. Behoefteraming bedrijventerreinen Zuid-Holland, 2021

4. CBS, 2017

5

Woningen & Mensen Demografie in 20245

Ontwikkeling demografie in 20245

>90

-1.5

80-90

persoon per duizend inwoners

70-80 60-70

Natuurlijke aanwas

50-60 40-50

-0.7

30-40

persoon per duizend inwoners

20-30 10-20

Migratie

0-10 15%

10%

5%

0%

5%

10%

mannen, Hoeksche Waard

mannen, Nederland

vrouwen, Hoeksche Waard

vrouwen, Nederland

Bevolkingsprognose*6

+7,9

15%

persoon per duizend inwoners

Verhuizingen

Bevolkingsprognose per dorp*6 Bevolking in 2024

90.557 inwoners

De groei in van inwoners in de Hoeksche Waard in 2024 is te verklaren door de volgende ontwikkelingen

Bevolking volgens prognose (2040)

Zuid-Beijerland

3.673

3.851

Westmaas

2.136

2.246

Strijen

8.855

8.803

‘s-Gravendeel

9.040

10.011

Puttershoek

7.373

8.038

Piershil

1.740

1.814

Oud-Beijerland

25.159

27.069

Numansdorp

9.189

9.913

Nieuw-Beijerland

4.424

4.720

Mijnsheerenland

4.883

5.206

Maasdam

3.207

3.397

Klaaswaal

4.182

4.138

Heinenoord

3.674

3.976

Goudswaard

2.082

2.170

2024

95.352 inwoners 2040

98.409 inwoners 2050

*Op basis van autonome groen + migratie. Exclusief geplande woningbouwlocaties 5. CBS, 2024. 6. Interne onderzoek HW, 2024

6

Bouwambitie van de Hoeksche Waard

• •

We bouwen 5.000 woningen tot 2033 (ca. 500/jaar)7 2032-2040 doorgroeien met 500 per jaar. Dat is 4.000 woningen extra8

2,32 personen per huishouden (Hoeksche waard)

Met een dichtheid van 30 woningen per ha hebben we voor 4.150 woningen circa 140 ha nodig. Klaaswaal is 100 ha9. 2,04 personen per huishouden (Nederland)

500 / jaar

2025

2033

2040

+5000

+4.000?

Landelijk woningtekort10

Regionale behoefte woningen12

Een tekort van circa 400.000 woningen in 2024. Het doel van het Rijk is om gemiddeld 100.000 nieuwbouw woningen/ jaar te realiseren tot 202711

•

Regionaal moeten we 170.000 woningen bouwen tot 204010.

Woningtekort 450.000 375.000 300.000 225.000 150.000 75.000 0 2018 2019 2020

2021 2022 2023 2024 2030

7. Woningmarkt onderzoek HW (2024), Woningbouwprogrammering HW (2024) 8. Interne demografische gegevens

9. BVR (2023) 10. AFB Research, Primos prognose (2024)

11. Staat van de volkshuisvesting (2024) 12. Programma woningbouw, Rijksoverheid (2022)

7

Woningen naar eigendom in 202413 5%

14%

24%

29% koop corporatiehuur overige huur

57%

71% Hoeksche Waard

Nederland

Woningen naar type in 202414 17% 37% eengezins meergezins

83%

63%

Hoeksche Waard

Nederland

Huishoudgrootte15

In 2024

2,32 personen

2,14 personen

2,04 personen

Gemeente

Nederland

Nederland (2040)

13. Waarstaatjegemeente, 2024 14. Waarstaatjegemeente, 2024 15. CBS, 2024

8

Prognose

Huishoudensprognose16 2%

7%

+5%

1% +53%

+23%

2023

14%

De huishoudens worden steeds kleiner én het aantal ouderen (74+) neemt fors toe tot 2040

+81 -6%

-2%

5%

0%

-6%

-19%

-17%

2030

2040

2050

Het aantal huishoudens onder de 30 jaar zal met 19% sterk afnemen in 2040.

Er zullen 53% meer huishoudens van ouder dan 74 zijn in 2040.

Het aantal huishoudens van 30 tot 54 jaar zal wel licht groeien met 5% tot 2040

Gezinnen (alle leeftijden) Klein huishouden <30 jaar

Klein huishouden 30-54 jaar

Klein huishouden 55-74 jaar

Klein huishouden >74 jaar

Verhuisbewegingen van en naar de Hoeksche Waard17

16. Woningmarkt onderzoek HW (2024) 17. CBS, 2019-2022

9

Werk Percentage banen per sector18

Hoeksche Waard

Nederland 26.4%

Zakelijke dienstverlening

31.7% 23.2%

Collectieve dienstverlening

30.8% 23.1%

Handel

17%

De zakelijke dienstverlening zorgt voor het meeste banen. Dit zijn banen in de horeca, transport en financiële instellingen. De landbouw is de op één na kleinste sector naar aantal banen.

21.1%

Industrie

15.9% 3.5%

Landbouw

2.3%

Overige dienstverlening

2.7% 2.2%

Pendelstromen19

60% van de Hoeksche Waarders werkt niet in de Hoeksche Waard

11.900 5.000 2.500

3.800 2.200

900

0

-2.200

-2.500

-5.400

-5.000 -7.500 -10.000

3.100 1.900 -3.400

-3.800

overig ZuidHolland

buiten ZuidHolland

Inkomende pendel (2022)

-10.200 Rotterdam

overig GrootRijnmond

Dordrecht

25.000 Uitgaande pendel (2022)

18. Werknemersbanen en reisafstand, CBS (2023) 19. Waarstaatjegemeente (2023)

10

Waar werken de Hoeksche Waarders?20

Werkzame beroepsbevolking HW

41.400

Aantal banen binnen Hoeksche Waard

20.000

Banen elders Rotterdam 9.700 Dordrecht 2.300 Barendrecht 1.800 Overig 7.600

Hoeksche Waard

Werkgemeente Rotterdam Den Haag Utrecht Ander gemeente

De kaart geeft een indicatie de forensen van verschillende steden. De lijnen geven stromen tussen steden van minimaal 500 banen weer, met kleuren die de richting aangeven. De gegevens zijn van 2023. In het gestippelde rondje zijn de stromen van de Hoeksche Waard aangegeven

20. CBS, Banen in Nederland (2023)

11

Bedrijven Oppervlakte bedrijventerreinen21

Totale oppervlakte bedrijventerreinen nu is circa 550 ha

Toekomstige behoefte 550 ha

38 ha

Toekomstig22

Toekomstige uitbreidingsbehoefte is 38ha*

*Circa 31 hectare uitbreiding en circa 7 hectare vervangingsvraag.

Huidig19

21. IBIS, 2022 22. Behoefteraming bedrijventerreinen Zuid-Holland, 2021

12

Verhouding van huidig aanbod en toekomstige behoefte

Landbouw Oppervlakte agrarische bedrijven23 Voor de landbouw ligt er ook een opgave voor groenblauw dooradering (zie volgende pagina)

In de Hoeksche Waard bevinden zich circa 320 agrarische bedrijven

Totale oppervlakte van agrarische bedrijven nu is 19.158 ha (dit is 55% van de HW)

Arealen landgebruik (in 1000 ha) voor 2017 en vier theoretische 2050-scenario’s24

23. CBS, 2024 24. WUR, 2020

13

Open landschap en groen Natuur en landbouw Oppervlakte bos en natuur25

Totale oppervlakte bos en natuur is nu 1.894 ha (dit komt neer op 5.8%)

Opgave voor de toekomst In de toekomst moeten we circa 1500 ha aan groenblauwe dooradering toevoegen aan de Hoeksche Waard26

25. CBS, 2017 26. BVR, 2023. Droom 2050, NPLG (2023)

14

Dit is exclusief de landbouw, die onderdeel is van het open landschap (19.158 ha).

Recreatie

Aanbod en routes Huidig aanbod recreatie27

De Hoeksche Waard heeft verschillende attracties en fiets- en wandelroutes27.

27. Recreatie magazine, Νatuurlijk Hoeksche Waard (2024)

15

Netwerk van voorzieningen in alle dorpen

Huidige voorzieningen28

Ontwikkeling voorzieningen in Nederland29 Voorziening

Grote kern

Middelgrote kern

Kleine kern

Vanaf 20.000 inwoners

5.000 - 20.000 inwoners

tot 5.000 inwoners

Cafetaria’s etc.

+55%

+32%

+21%

Restaurants

+42%

+18%

+17%

Cafés

-35%

-40%

-40%

Supermarkten

+19%

-6%

-29%

Vers-speciaalzaken

-38%

-35%

-42%

Drogisterijden

-7%

-20%

-40%

Kledingwinkels

-24%

-32%

-60%

Wit- en bruingoedwinkels

-50%

-40%

-49%

Basisscholen

-5%

-15%

-23%

28. OpenStreetMap-bijdragers (2024). Winkelmarktonderzoek Hoeksche Waard, Ecorys (2024) 29. Ontwikkeling van voorzieningenniveau. Ipsos I&O Publiek

16

Ontwikkeling voorzieningen naar woonplaatsklasse in Nederland (2002-2022)

Zelforganisatie en zelfredzaamheid Mantelzorg en vrijwilligerswerk in 202230

mantelzorg

Hoeksche Waarders doen meer mantelzorg en vrijwilligerswerk

17%

13.4%

Hoeksche Waard

vrijwilligerswerk

26%

25%

Hoeksche Waard

Toekomstige zorgvraag in Nederland31

Nederland

Er zullen in de toekomst minder mensen zorg kunnen bieden

Om in de toekomst het zelfde niveau zorg te kunnen bieden moeten meer mensen in de zorg werken. Ook moeten meer mensen mantelzorger worden.

1 op 3

Nederland

1 op 2

Aantal niet-werkenden t.o.v werkenden

1 op 7

1 op 4

Aantal werkenden in de zorg t.o.v. totaal werkenden

10 op één 85-plusser Aantal 50-64 jarigen per 85-plusser (mogelijke mantelzorgers)

4 op één 85-plusser 2015

2040

30. Waarstaatjegemeente (2022), Dienst Gezondheid & Jeugd (2022) 31. De toekomst van de zorg en ouderen, Actiz (2020)

17

Gezondheid en zorg Bewegen en overgewicht32

38%

Hoeksche Waard

47.5%

54,2% van de inwoners van de Hoeksche Waard heeft (ernstig) overgewicht.

38% van de inwoners van de Hoeksche waard voldoet aan de beweegrichtlijn

54,2%

Hoeksche Waard

Nederland

50,3%

Nederland

Levensverwachting33

Levensverwachting in goed ervaren gezondheid

Hoeksche Waarders leven langer in goede gezondheid dan hun omgeving Levensverwachting bij geboorte

59,8 - 64,8 jaar

78,1 - 80,6 jaar

64,8 - 67,5 jaar

80,6 - 81,6 jaar

67,5 - 69,4 jaar

81,6 - 82,8 jaar

69,4 - 74,4 jaar

82,8 - 84,4 jaar 84,4 - 89,2 jaar

32. Waarstaatjegemeente (2022) 33. VZinfo.nl (2022)

18

De Hoeksche Waard heeft een hoge levensverwachting: 82,5 jaar

Demografische druk in 202434 Geeft de verhouding weer tussen het aantal niet-werkenden (0–20 jaar en 65+) en het aantal werkenden (20–65 jaar).

81 %

Hoeksche Waard

70 %

Nederland

Zorg uitgaven in Nederland34 In Nederland stijgen de kosten voor de zorg sterk. Dit werkt ook door in de Hoeksche Waard.

Verwachting uitgaven zorg in 2040

Waar we in 2015 26 miljard uitgaven, is de verwachting dat er in 2040 42,5 miljard uitgegeven zal moeten worden om aan de zorgvraag te blijven voldoen.

42.5

miljard € 42.500 40 30

€ 35.500

€ 26.000

uitgaven voor 66-75 jarigen

€ 23.000

uitgaven voor 85- plussers

20 10 0

€ 3.000

€ 7.000

2015

2040

totaal uitgaven

Zorgkosten per persoon35 In Nederland lagen de gemiddelde zorgkosten voor 85-plussers in 2018 ruim 4 keer hoger dan die van ouderen tussen de 65 en 75 jaar. 25.000

€ 22.950

20.000

€ 9.750

15.000 10.000 5.000

66-75 jaar 75-85 jaar 85+ jaar

€ 5.050

0

Hoe hoger de leeftijd, hoe hoger de zorgvraag

34. Waarstaatjegemeente, 2024 35. ActiZ (2020)

19

Verbindingen op het eiland

Huidige reistijd op de fiets36

Huidige reistijd met OV36

De afstand die bereikbaar is binnen 30 minuten vanaf Oud-Beijerland, ‘s Gravendeel, 7.3 Publiek vervoer voor iedereen Numansdorp en Piershil We onderzoeken de mogelijkheden van een publiek vervoerssysteem.

Fietsverbindingen37

Een b

reizig

plek w

Met het openbaar vervoernetwerk heeft 90% van de inwoners toegang tot vaste

kunne

37 10% woont in het buitengebied of in kleine buurtschappen waar buurtbussen Bereikbaarheid OV t.o.v inwoners

dienst

ov-lijnen: 30% via R-net lijnen en 60% via reguliere streekbussen. De overige

gebru

en aanvullende diensten zoals Automaatje beschikbaar zijn.

versch

30% van inwoners

We w

De lok

aanda

niet o

de ov

van d

gesch

10% van inwoners

60% van inwoners

Mobiliteitsplan Hoeksche Waard - 20 februari 2025

23

Om iedereen goede reismogelijkheden te bieden, overwegen we een publiek vervoersysteem met een divers en compleet aanbod aan

vervoersmogelijkheden. Dit omvat, naast het reguliere openbaar vervoer, ook

Gemeente Hoeksche Waard streeft ernaar dat de voorzieningen binnen de gemeente en de omliggende kernen goed bereikbaar zijn via een kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk.

36. Traveltime Platform (2025) 37. Mobiliteitsplan Hoeksche Waard (2025)

20

flexvervoer met taxibusjes, deelvervoer zoals deelfietsen en deelauto’s en

Met het openbaar vervoernetwerk heeft 90% van de inwoners toegang tot vaste diverse behoeften van de inwoners, en benut kansen om het totale systeem ov-lijnen: 30% via R-net lijnen en 60% via efficiënter in te richten. Mogelijk kunnen busjes voor leerlingenvervoer ook reguliere streekbussen. ingezet worden als buurtbus of belbus. meerijden via vrijwilligersdiensten. Dit bredere concept van publiek vervoer

biedt een flexibeler en veelzijdiger vervoerssysteem dat beter aansluit bij de

Duurzame energie en circulariteit Aanbod duurzame energie38

Circa 24% van de gebruikte energie in de Hoeksche Waard komt uit hernieuwbare bronnen

Huishoudelijk afval per inwoner39 Totaal huishoudelijk afval per jaar

517kg

Hoeksche Waard

453kg

Nederland

Restafval per jaar

120kg

Hoeksche Waard

177kg

Nederland

% gescheiden afval

77%

Hoeksche Waard

61%

Nederland

38. Klimaatmonitor (2022) 39. CBS, 2024

21

Natuurontwikkeling & klimaat Groenblauwe dooradering40

• • • •

De ambitie is om 10% van het landelijk gebied groenblauw te dooraderen. De groenblauw dooradering zou 2.100 ha moeten zijn Hiervan is al 650 ha gerealiseerd De opgave is circa 1.500 ha

Klimaat41 Oude Maas Haringvliet

Oudeland van Strijen

Gemeente Hoeksche Waard Natura 2000 gebieden

Hollands Diep

De Hoeksche Waardse dorpen zijn ook kwetsbaar bij hevige neerslag. Ongeveer 19% van de panden kunnen wateroverlast ervaren bij extreme neerslag41. 40. Ruimtelijke dilemma’s BRV (2023) 41. Programmaplan Duurzaamheid (2020)

22

Ontwikkeling van de regio Ontwikkeling van Zuid-Holland tussen 1970-2020 42

5%

1970

Totale verdeling van de funties in ZuidHolland in 1970 en 2020

19%

2.79 miljoen inwoners in 1970

5%

1.01 miljoen FTE (arbeidsvolume) in 1970 61%

0.91 miljoen woningen in 1970

11%

2020

3.71 miljoen inwoners in 2020

5%

1.34 miljoen FTE (arbeidsvolume) in 2020

20%

10%

1.69 miljoen woningen in 2020 45%

Wonen

Mobiliteit

Agricultuur

Werken

Groen en recreatie

Water

Voorzieningen

Kassen

Bouwterrein, overig

FTE betekend één volle werkweek, dus een werkweek van 40 uur

42. Brede welvaart kompas in tijden van keuzes (2024)

23