Bijlage 2 Uitvoeringsplan Windwaarde tbv aanvragen gelden regiofonds en lokaalfonds
Tekst van het document
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
1.
Inleiding
In dit plan leggen wij uit hoe het beheer en besteding van de gelden uit het lokaal- en regiofonds na toekenning aan Windwaarde zullen worden uitgevoerd. De eerste en belangrijkste stap is de oprichting van een gebiedscoöperatie. Hiervoor is een opstartbudget en een perspectief nodig. Wij hebben een visie ontwikkeld voor een meer duurzaam Strijensas op gebied van leefbaarheid en de energietransitie. Het doel van de visie is om kaders te creëren voor nader uit te werken activiteiten en het volledig aanwenden van de compensatiegelden die uit de exploitatie van het windpark vrijkomen. In de anterieure overeenkomst in artikel 6 staat vermeld, dat de compensatiegelden moeten worden beheerd door een juridische entiteit. In afstemming met initiatiefnemer en gemeente is de voormalige klankbordgroep in maart 2021 opgegaan in Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas (afgekort Windwaarde).
2.
Algemeen
Partijen Gemeente Strijen (en dus gemeente Hoeksche Waard) is contractspartner in de anterieure overeenkomst met de titel Exploitatie overeenkomst Windpark Oude Mol d.d. 17 december 2018. (Addendum bij de anterieure overeenkomst vastgesteld in 2019 en 2020) Windpark Oude Mol b.v. is de ontwikkelaar van Windpark Oude Mol en contractspartner in de eerder genoemde anterieure overeenkomst. Klankbordgroep Windpark Oude Mol is een groep direct omwonenden van het windpark die in de voorbereiding kritisch mee hebben gedacht en diverse veranderingen aan het windpark en de anterieure overeenkomst bewerkstelligd hebben. De klankbordgroep is opgeheven met de oprichting van Windwaarde. Windwaarde is de juridische entiteit die volgens de anterieure overeenkomst moest worden opgericht door de ontwikkelaar om de windfondsgelden van het windpark in ontvangst te nemen welke besteed moesten worden aan duurzaamheidsmaatregelen in de Mariapolder en Strijensas. In goed overleg met gemeente en ontwikkelaar hebben de leden van de klankbordgroep Windwaarde opgericht en vormen het bestuur. Windwaarde heeft naast beheer van de gelden de taken van de klankbordgroep overgenomen zoals bespreken, behandelen en monitoren van klachten over het windpark.
Inleiding Windwaarde is opgericht naar aanleiding van de vervanging van de zes windmolens van het windpark Clothildis in de Mariapolder te Strijensas voor vier nieuwe windmolens. Met deze modernere en aanzienlijk grotere windmolens wordt de doelstelling van 22 MW per jaar ruimschoots gehaald, die de toenmalige gemeente Strijen met de provincie heeft afgesproken. De initiatiefnemer heeft het nieuwe windpark de naam ‘Windpark Oude Mol’ gegeven. Klankbordgroep Op het moment dat bekend werd, dat de windmolens vervangen zouden worden, heeft een groep inwoners zich verenigd met als doel om inspraak te kunnen krijgen op de realisatie van de plannen. Hieruit is een door de gemeente Hoekse Waard gefaciliteerde vorm van inwonersparticipatie ontstaan in de vorm van een klankbordgroep. De meeste van de leden van deze klankbordgroep vormen nu het bestuur van Windwaarde. De overleggen tussen de klankbordgroep, de ontwikkelaar en gemeente hebben onder andere geresulteerd in een wijziging van de beoogde lijnopstelling naar een clusteropstelling. De provincie Zuid-Holland heeft hiervoor de structuurvisie aangepast. Verder kon de klankbordgroep ook belangrijke punten vanuit de inwoners inbrengen, zoals het volledig terugbrengen naar 0 van slagschaduw op de woningen en afspraken over nachtverlichting.
Aanvullende afspraken zijn opgenomen in de twee addendum op de anterieure overeenkomst in 2019 en 2020. De voormalig gemeente Strijen heeft een groot deel van de punten van de klankbordgroep opgenomen in de anterieure overeenkomst tussen initiatiefnemer en gemeente. Pagina 1 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
Windwaarde De ontwikkelaar heeft de verplichting voor de op te richten stichting in overleg met alle partijen gedelegeerd aan de klankbordgroep die dit voortvarend heeft opgepakt. De klankbordgroep heeft in november 2020 een visie, missie en doelstelling voor Windwaarde opgesteld, gedeeld met gemeente en ontwikkelaar en van beide goedkeuring ontvangen. De akte van de Windwaarde is goedgekeurd door de oprichters en gedeeld met overige betrokkenen. Ondertekening door de bestuursleden heeft in maart 2021 plaats gevonden waarna Windwaarde een feit is geworden. Windwaarde is een onafhankelijke organisatie. Zie bijlage voor de oprichtingsakte van Windwaarde. Samenstelling bestuur Voorzitter: Robin Robart Secretaris: Marjon de Vries Penningmeester: Ben Boswinkel Bestuursleden: Ellen Kanters, Theo Versluis, Rony Doedijns en Arno Meijer. Adviseur van het bestuur: Gijsbert van Randwijk
Visie Windwaarde Het bijdragen aan duurzaamheid in met name, de leefbaarheid en de energietransitie van de Mariapolder en Strijensas ter compensatie van nadelige effecten die de windmolens veroorzaken in dit gebied met als resultaat een toekomstbestendig Strijensas en Mariapolder. Missie Windwaarde Wij gebruiken windwaarde. Vanuit maatschappelijke betrokkenheid en innovatieve inzet is onze ambitie om Strijensas en Mariapolder meer toekomstbestendig te maken. Doel Windwaarde conform statuten - Het vertegenwoordigen van de belangen van de omwonenden voor, tijdens en na de bouw en exploitatie van Windpark Oude Mol. - Ervoor te zorgen dat compensatiegelden die vrijkomen uit de exploitatie van Windpark Oude Mol, worden geïnvesteerd in het vergroten van duurzaamheid met name, de leefbaarheid en de energietransitie van de Mariapolder en Strijensas. - Het verrichten van alle verdere handelingen, die met het vorenstaande in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn. Pagina 2 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
Het bestuur van Windwaarde heeft het traject van Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen ingezet om zo ook te kunnen voldoen aan de wettelijke voorwaarden die aan een stichting worden gesteld. Belangrijk definities: Duurzaamheid: Streven om verstandig met grondstoffen, energiebronnen en het milieu om te gaan met daarbij aandacht voor de levensbehoeften van de huidige generatie, zonder die van de toekomstige generaties tekort te doen. Leefbaarheid: De mate waarin de leefomgeving aansluit bij de voorwaarden en behoeften die er door de inwoners aan wordt gesteld. Energietransitie: Overgang naar een nieuwe energievoorziening waarin fossiele brandstoffen grotendeels zijn vervangen door duurzame energiebronnen.
3.
Financiën
Windfonds en Lokaal fonds Windwaarde heeft een visie gepresenteerd over de besteding van alle compensatiegelden die uit de exploitatie van de windmolens vrijkomen. De visie is gebaseerd op het vergroten van duurzaamheid met name, de leefbaarheid en de energietransitie van de Mariapolder en Strijensas door inzet van compensatiegelden. In de anterieure overeenkomst is afgesproken dat de gelden vanuit het Windfonds naar de op te richten stichting zullen vloeien. Met oprichting van Windwaarde is dit zeker gesteld voor de komende jaren. Eerder is er door de klankbordgroep ook gesproken met de gemeente over het beheer van de gelden t.b.v. het lokaalfonds voortkomend uit Windpark Oude Mol. In de anterieure overeenkomst is al vastgelegd dat deze gelden voor 100% ten goede komen aan duurzaamheidsmaatregelen in de Mariapolder en Strijensas. Bedragen Windfonds: Een jaarlijkse bijdrage van de ontwikkelaar aan de stichting van € 0,5 euro per MWh productie. Nu begroot op € 25.000,- per jaar voor een periode van 20 jaar. Betaling vindt achteraf plaats na het betreffende productiejaar. Bedragen Lokaalfonds: Eenmalige bijdrage van de ontwikkelaar aan de gemeente van € 10.000 per gerealiseerde Megawatt nu begroot op totaal € 150.000,- (5 termijnen: 1e na start bouw, 2e na ingebruikname, 3e-5e daarna jaarlijks).
Regiofonds Windwaarde heeft bij het opstellen van de visie ook de ambitie uitgesproken om beschikking te krijgen over de eenmalige vergoeding die vanuit ontwikkelaar betaalt dient te worden aan het regiofonds. Hierop heeft eerder de gemeente Strijen net zoals gemeente Hoeksche Waard positief gereageerd. Vanuit de gemeente Hoeksche Waard is aangegeven dat de klankbordgroep voor een definitieve toezegging haar visie dient te vertalen in een uitvoeringsplan dat aan het college en de gemeenteraad voorgelegd wordt ter besluitvorming. Duidelijk is dat het budget vanuit het regiofonds wat lokaal besteed zal worden aan Mariapolder en Strijensas aan moet sluiten op de achterliggende gedachte van het regiofonds: Het moet bijdragen aan de ontwikkelingen op regionaal niveau binnen de Hoeksche Waard. Bedragen Regiofonds: Eenmalige bijdrage van de ontwikkelaar aan de gemeente van € 15.000 per gerealiseerde Megawatt nu begroot op € 336.000,- (is door de ontwikkelaar aan de gemeente betaald na onherroepelijke omgevingsvergunning).
Pagina 3 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
4.
Uitvoeringsplan Windwaarde
Oprichten gebiedscoöperatie Het Uitvoeringsplan Windwaarde is een doorvertaling van het strategisch plan wat is gebaseerd op de visie en missie van Windwaarde. Waar de visie en missie strategisch van aard is, is het uitvoeringsplan vooral tactischoperationeel van aard. Het uitvoeringsplan geeft handen en voeten aan de hoofdlijnen die zijn vastgelegd in de statuten van Windwaarde en benoemt de voorgenomen concrete inzet, acties en stimuleert initiatieven rond de 4 thema’s van Windwaarde: - Belangenvertegenwoordiging omwonenden Windpark Oude Mol - Juiste investering en beheer compensatiegelden - Richting geven aan leefbaarheid in Mariapolder en Strijensas via beschikbaar stellen van de gelden aan een gebiedscoöperatie - Richting geven aan de energietransitie in Mariapolder en Strijensas via beschikbaar stellen van de gelden aan een gebiedscoöperatie Om te zorgen dat de besteding van de financiën gebeurt met een zo groot mogelijk draagvlak en instemming van de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties uit Mariapolder en Strijensas zal er door Windwaarde een gebiedscoöperatie opgericht worden. Iedereen binnen het coöperatiegebied (Mariapolder en Strijensas) kan kosteloos lid worden van deze coöperatie. De leden zullen een bestuur kiezen en in de algemene ledenvergadering zullen de besluiten worden genomen.
Het bestuur van Windwaarde beheert de compensatiegelden uit de fondsen en ziet toe op een juiste investering door de coöperatie. De coöperatie kan budgetaanvragen (vanuit de toegezegde compensatiegelden) indienen bij Windwaarde maar ook op bij andere instanties of overheden. Om te komen tot budgetaanvragen en concrete uitvoering van de 4 thema’s zal er vanuit de coöperatie in projectgroepen gewerkt worden aan initiatieven welke in een projectplan met begroting zullen worden uitgewerkt. De plannen worden door het bestuur van de coöperatie voorgelegd aan haar leden en daarna vastgesteld. Windwaarde beoordeelt of de plannen binnen de criteria voor het aanwenden van compensatiegelden uit de fondsen voldoet. Windwaarde doet de definitieve aanvraag voor de gelden bij het aanspreekpunt van de gemeente. We werken daarbij met een jaarplan met projecten zodat we bij de gemeente 1x per jaar of 1x per half jaar een aanvraag kunnen doen voor de besteding van de fondsen. De gemeente toetst de aanvraag aan de criteria (uitkeringsvoorwaarden) en aan het einde van het jaar legt Windwaarde verantwoording af aan de gemeente hierover.
Uitgangspunten van het uitvoeringsplan: - Het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door het bestuur van Windwaarde en gedeeld met Windpark Oude Mol b.v. ,het college en de gemeenteraad van de gemeente Hoeksche Waard. - Het is een belangrijke schakel tussen de strategische kaders van Windwaarde en de concrete uitvoering in de praktijk. - De nadruk in dit uitvoeringsplan ligt op de aanpak en het benoemen van verantwoordelijkheden. - Na goedkeuring van gedane aanvragen voor budget zal de nog op te richten coöperatie de uitvoering in de praktijk brengen. - Voor alle plannen van de coöperatie die tot uitvoering komen moet een meerderheid van de leden akkoord gaan. De exacte wijze van besluitvorming en het bepalen van een meerderheid moet nog nader worden uitgewerkt. De overige inwoners (die geen lid zijn) hebben de mogelijkheid gehad om mee te denken en zich uit te spreken. - Uit te voeren plannen hebben voldoende draagvlak bij de inwoners van het coöperatie gebied. - Het coöperatiegebied beslaat Strijensas en Mariapolder. - Het meten van draagvlak voor voorgestelde plannen zal een combinatie zijn van een digitale en papieren aanpak zodat iedereen mee kan beslissen. Je hoeft hiervoor geen lid te zijn van de coöperatie. Pagina 4 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
-
Er zal gewerkt gaan worden met projectgroepen die werken met een projectplan. Het uitvoeringsplan bevat verwijzingen naar en ingrediënten voor dergelijke projectplannen. Er is een basis opgenomen die het afleggen van verantwoording mogelijk maakt. Er is een aanzet opgenomen voor voortgangsrapportage, evaluatie en herziening van dit uitvoeringsplan
Kaders en proces
Anterieure overeenkomst Windpark Oude Mol
Algemene kaders
Visie en missie Windwaarde
Kaders stichting
Uitvoeringsplan Windwaarde
Kaders en uitgangspunten voor projectplannen
Projectplannen Windwaarde
Oprichten en inrichten coöperatie Contact maken met inwoners Inventariseren wensen en behoeften Eerste selectie projecten Enzovoort
Context in de Hoeksche Waard: Verduurzaming is 1 van de 7 belangrijkste opgaven van de gemeente Hoeksche Waard voor de komende jaren. We willen vanuit Windwaarde in Strijensas en Mariapolder meewerken aan een duurzame Hoeksche Waard waar we trots op zijn en die klaar is voor de toekomst. Waar het fijn wonen, werken en recreëren is en blijft. Waar we kunnen blijven genieten van de natuur, de rust en de ruimte. En waar ruimte is en blijft voor ondernemerschap en vernieuwing. Al dat moois willen we behouden, versterken en doorgeven aan toekomstige generaties. Als Windwaarde volgen we de realisatie van de uitvoeringsprogramma’s en zullen beoordelen of en op welke manier wij in Strijensas en Mariapolder kunnen bijdragen. Opzet projectplannen coöperatie In de projectplannen van de coöperatie worden strategische initiatieven uitgewerkt. Die strategische initiatieven komen voort uit de doelstellingen van de coöperatie. Onderstaande doelstellingen (DS) van de coöperatie komen voort uit de doelstelling van Windwaarde: 1. Belangenvertegenwoordiging omwonenden Windpark Oude Mol 2. Juiste investering compensatiegelden 3. Richting geven aan leefbaarheid in Mariapolder en Strijensas 4. Richting geven aan de energietransitie in Mariapolder en Strijensas Met strategische initiatieven (SI) werk je aan het behalen van die doelen. Hieronder een voorbeeld van een aantal van die initiatieven.
Pagina 5 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
Om de strategische initiatieven te realiseren zijn projecten (P) nodig. Een voorbeeld van een dergelijke opzet zou er zou uit kunnen zien:
Een projectplan moet bestaan uit: - Inzicht via welk strategisch initiatief dit project bijdraagt aan welke doelstelling - Een omschrijving van eigen doel van het project - Een omschrijving van de uitvoering inclusief tijdlijn - Een omschrijving van de benodigde middelen en eventuele opbrengsten d.m.v. een begroting - Het resultaat moet SMART omschreven zijn - Aangeven wie de projectverantwoordelijke is en welke bestuursleden betrokken zijn
Voortgang en kwaliteit Om de voortgang te bewaken en kwaliteit te borgen werkt de coöperatie met de PDCA-cyclus: - Plan - Do - Check - Act De PDCA (Plan-Do-Check-Act) cyclus is een krachtige, bewezen verbetermethode. Hiermee kun je stap voor stap je werk, prestaties en organisatie verbeteren en op een hoger plan brengen.
Pagina 6 | 7
Stichting Windwaarde Mariapolder en Strijensas
Uitvoeringsplan voor aanvraag en ontvangst gelden uit Lokaal- en Regiofonds vanuit Windpark Oude Mol Datum: 29-11-2021
BML-methode Om het praktisch te houden gaan we binnen de coöperatie werken met de BML methodiek. De BML-methode (Build, Measure, Learn) is onderdeel van de Lean Startup methode van Eric Ries. Al werkende ontwikkel je je product of dienst aan de hand van terugkoppelingen van (mogelijke) klanten. Als beginnende coöperatie wil je snel weten of je idee weerklank vindt bij je leden en inwoners van het coöperatiegebied. Alle tijd die je stopt in de theoretische basis onder de coöperatie kun je niet besteden aan de uitwerking van ideeën. Door BML toe te passen zie je snel resultaten. Het idee is dat je in kleine stapjes start en dat je door te doen snel leert, bij kan stellen en op die manier zo efficiënt mogelijk voortgang maakt zonder je aansluiting met je doelgroep te missen. De BML-methode wordt veel ingezet tot startende ondernemers die een marktaandeel proberen te krijgen. Als coöperatie streven wij naar een groot draagvlak in Mariapolder en Strijensas en dit kan alleen als je afstemt op de aanwezige behoefte. Om te zorgen dat we steeds verder professionaliseren is er cursusaanbod geselecteerd wat de BML-methode uitlegt en helpt om dit concreet in te zetten. Verschillende bestuursleden kunnen deze cursus gaan volgen. Daarnaast mogen we rekenen op de hulp van burgercoöperatie Deltawind uit Goeree-Overflakkee en is er professionele begeleiding mogelijk van Energie Samen.
Energie Samen is de landelijke koepel en belangenvereniging van energiecoöperaties en -verenigingen en andere energiecommunities van burgers, boeren en/of lokale bedrijven.
5.
Slotwoord
Als Windwaarde en als de nog op te richten gebiedscoöperatie continueren we graag de prettige samenwerking die we tot nu toe hebben gehad en aansluiting met de gemeente Hoeksche Waard. Met het uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal’ wil de gemeente in de komende 5 jaar, in de periode van 2021 tot en met 2026, stappen zetten richting een duurzame en toekomstbestendige Hoeksche Waard. We werken met elkaar toe naar een energieneutrale gemeente in 2040. Waarbij we alle energie die we gebruiken, ook duurzaam opwekken. De belofte die wij doen is dat de gelden van lokaal- en regiofonds besteed zullen worden voor de energietransitie van Mariapolder en Strijensas. Daarbij geldt dat bij de regiofondsgelden er een regionale meerwaarde moeten zijn. Ook werkt de gemeente samen met haar inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties aan de vitaliteit van de Hoeksche Waard. Een leefbare gemeente waar iedereen meedoet en tot zijn recht komt. Een vitale Hoeksche Waard waar het goed wonen, werken en vertoeven is. Om hier in Mariapolder en Strijensas aan bij te dragen stellen wij voor om via de gebiedscoöperatie hier de gelden van het windfonds voor in te zetten.
Voorgestelde verdeling compensatiegelden: Energietransitie: Lokaalfonds €224.000,- en Regiofonds € 336.000,Vitaliteit/Leefbaarheid: Windfonds € 25.000 x 20 jaar Ons gezamenlijk startpunt ligt bij de lopende en kansrijke initiatieven waar de energie én het enthousiasme onder inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties al leeft. En waar we op kunnen voortbouwen. De overstap naar duurzame energie en het verbeteren van de vitaliteit van de Hoeksche Waard gaat niet vanzelf en vraagt om grote veranderingen in doen, denken en handelen. Om hier uitvoering aan te geven is het belangrijk dat we openstaan voor ideeën en initiatieven uit de samenleving, dat we deze verder brengen en hierop samenwerken.
Pagina 7 | 7