bijlage 2 - Energiescan Oosterse Gorzen en raming verduurzaming - Bijlage 2 - energiescan

Energiescan

Gymzaal de Oosterse Gorzen Bres accommodaties BV.

06-10-2023

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

3

2.

Overzicht complex

4

3.

Huidige situatie

5

4.

Energieverbruik en prijzen

6

5.

Overzicht van maatregelen

7

6.

Resumé

10

1.

Inleiding

Om te kunnen voldoen aan de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 heeft de overheid middelen beschikbaar gesteld voor een versnelde aanpak van de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Voor de sector sport ligt de nadruk hierbij op ontzorging, om eigenaren van sportaccommodaties effectief en deskundig te begeleiden in de verduurzamingsaanpak. Synarchis is een van de partijen die door het ministerie van VWS is gecontracteerd als adviseur om eigenaren van sportaccommodaties hierbij te ondersteunen en te adviseren. Het ondersteuningstraject bestaat uit 2 fases namelijk: •

Planfase •

Het uitvoeren van een energiescan op locatie, hierbij worden potentiële verduurzamingsmaatregelen in kaart gebracht.

•

Investeringsfase •

In deze fase worden de eerdere geadviseerde maatregelen in samenwerking met de opdrachtgever geselecteerd. De geselecteerde maatregelen worden hierna verder uitgewerkt, zodat deze werkelijk gerealiseerd kunnen worden.

Bij Gymzaal ‘De Oosterse Gorzen’ is de energiescan (planfase) uitgevoerd op basis van de verduurzamingsstrategie Trias Energetica1. In deze strategie dienen de volgende stappen genomen te worden om een bestaand gebouw een upgrade te geven tot een energiezuinig gebouw: •

Stap 1: Beperk de energievraag

•

Stap 2: Gebruik energie uit hernieuwbare bronnen

•

Stap 3: Indien gebruik van eindige (fossiele energiebronnen), gebruik deze dan zo efficiënt mogelijk.

1

https://www.rvo.nl/sites/default/files/Infoblad%20Trias%20Energetica%20en%20energieneutraal%20bouwen-juni%202013.pdf 3

2.

Overzicht complex

Energielabel Gymzaal de Oosterse Gorzen beschikt over een energielabel A (geregistreerd). Uitgifteda-

Gymzaal de Oosterse Gorzen is een sportaccommodatie (465 m²), met daarin een gymzaal

tum 29-06-2016 en is geldig tot 29-06-2026.

en kleedvoorzieningen. De accommodatie is gebouwd in 1983. A1 Accommodaties/faciliteiten Het gebouw bestaat uit diverse faciliteiten. Hiernaast zijn de verschillende functies, inclusief de oppervlaktes (nuttige vloeroppervlakte, indicatief) weergegeven. In het algemene deel bevinden zich, de entree, berging, meterkast en de toegang tot de twee kleedkamers. De gymzaal is te bereiken via de twee kleedkamers. De kleedkamers zijn beide voorzien van één toilet en wasruimte. Aansluitend aan de gymzaal is de toestelberging gesitueerd. Via deze berging is tevens de docentruimte te bereiken uitgerust met een douche en toilet. De technische ruimte bevindt zich grenzend aan de gymzaal en is via een buitendeur bereikbaar. In deze technische ruimte bevinden zich de CV installatie, tapwaterinstallatie. Algemeen Algemeen Entree/gang Berging Meterkast Totaal Algemeen

10 m²

Gymzaal Sportzaal Kleedkamers 2x Toestelberging Docentenkamer Totaal Sporthal

270 m² 102 m² 37 m² 8,5 m² 417,5 m²

Technische ruimte Technische ruimte Totaal technische ruimte

NVO

10 m² 10 m²

4

3.

Huidige situatie

In dit hoofdstuk is de omschrijving van de huidige situatie opgenomen (waar staan we nu). Hierin zijn ook de reeds uitgevoerde duurzaamheidsmaatregelen opgesomd. B1 Bouwkundig overzicht Elementcode 23 vloeren 21 Buitenwanden 27 Daken 31 Buitenwandopeningen

B2/B3 Installaties Elementcode 51 Warmteopwekking 53 Waterinstallaties 57 Luchtbehandeling

Bouwjaar 1983 1983 1983 1983/1994 1994 1983

Huidig materiaal Betonvloer, niet geïsoleerd, kruipruimte Gevelconstructie buitenspouwblad metselwerk/staal Plat dak, sporthal, dakbedekking bitumen Plat dak, algemene ruimtes, dakbedekking bitumen Dubbel glas Enkel glas, bovenlicht

Bouwjaar 2014 2010

Omschrijving CV installatie Direct gestookte gestookte boiler Douchsysteem Afvoerventilator sporthal Afvoerventilator overige ruimtes Indirect gestookte luchtheater Afvoerventilator Hoofdverlichting TL inbouw, sportzaal Hoofdverlichting TL inbouw, berging/overige

Isolatietype 40mm (onbekend) RC 1,3 m²W/K (aanname) RC 1,3/2.0 m²W/K (aanname) Onbekend Onbekend

Oppervlakte 448m² 457 m² 290 m² 173 m² 75 m² 3 m²

Type/ Aantal Remeha Quinta Pro 65 AO Smith BT 100 N Onbekend Stork Onbekend Stork Stork VDA 250/6EC, 1 stuks TL 3x58 W, 14 stuks

Vermogen 61 kW 48,9 kW

TL 2x36 W, 4 stuks

72 W

174 W

5

4.

Energieverbruik en prijzen

C1 Energieverbruik Bij de gymzaal zijn de volgende verbruiken qua energie van toepassing Elektrische energie jaar 2022

2021*

2020*

Totaal in kWh

4.670

3.965

4.321

Aardgas jaar

2022

2021*

2020*

Totaal in m³

6.548

7.429

7.766

In de verbruiken lijkt het erop dat Corona weinig invloed heeft gehad. Je ziet dat het verbruik qua gas zelfs afneemt in 2022. Vermoedelijk door aanpassingen in temperaturen en/of mindere bezetting van de zaal. Voor de verbruik houden we daarom het gemiddelde aan van het historische verbruik. Elektrische energie = 4.328 kWh Aardgas = 7.104 m³ C2 Energieprijzen Op basis van leverovereenkomsten voor 2023 zijn de volgende energiekosten gebruikt in de berekeningen: •

€ 0,3907/kWh (gemiddeld tarief piek/dal)

•

€ 1,70269/m³ aardgas

De genoemde bedragen zijn inclusief belastingen en exclusief BTW. .

6

5.

Overzicht van maatregelen

Energie en milieu: De gymzaal heeft de volgende duurzaamheidsmaatregelen reeds uitgevoerd: •

LED verlichting algemene ruimtes;

•

Energiebesparende douchekoppen

Te treffen maatregelen Voor gymzaal de Oosterse Gorzen stellen wij de volgende energiebesparende en duurzaamheidsmaatregelen voor (alle bedragen exclusief BTW): Elektra in kWh

Trias energetica

Omschrijving

Huidig verbruik

Verbruik

Gas in m³

kosten

4.328 €

Verbruik

Kosten

kosten

Investering

Reservering bestaand budget

TvT

Budget

Jaartal

TvT besparing uitstoot

Stap 1

2.182

7.104 €

Isoleren dakwerk hoofdgebouw minimaal RC 6,0 m²K/W

-

€

-

-1.356 €

-2.306 €

51.520

22,34 €

Isoleren gevel staal/metselwerk minimaal RC 4,7m²K/W

-

€

-

-1.446 €

-2.458 €

130.245

53,00 €

-

-

-1.697 €

-2.884 €

22.400

7,77

€

-

-

7,77

-

€

-

-286 €

-485 €

16.380

33,74 €

-

-

33,74

-

€

Isoleren vloer kruipruimte minimaal RC 3,5 m²K/W HR ++ beglazing vervangen Vervangen ventilatie voor LBK met WTW.

12.077 6,22 53,00

Stap 2 Stap 3

-

-1.421 €

-2.415 €

28.000

11,59

5.900 2025-2027

21,59

-2.070 €

-1.044

-

€

-

€

35.000

33,53 €

2.400

2028

31,23

Zonnepanelen

-3.237 €

-1.632

-

€

-

€

6.800

4,17 €

-

-

4,17

Energiemanagement

-216 €

-109

-355 €

-604 €

25.000

35,07 €

-

-

35,07

Elektrische warmtepomp

1.195 €

603

-544 €

-924 €

80.750

250,98 €

8.500 2027-2032

224,57

-

-

- €

396.095

27,78 €

53.970

23,99

-

€

€

37.170 2020-2032

Verlichting naar LED

Totaal excl. BTW.

CO2 in KG

2.821 3.007 3.529 594 2.955 0

0 739 1.131 14.776

Tabel 1: overzicht maatregelen

7

Toelichting op de maatregelen

De lucht wordt afgezogen middels ventilatoren. Ook de overige ruimtes worden voorzien van natuurlijke toevoer, waarbij de lucht via dak ventilatoren wordt afgevoerd. Door toepas-

Dakisolatie (Rc ≥ 6,0 m²K/W)

sen van een luchtbehandelingskasten uitgevoerd met een WTW is het mogelijk om de uit-

De huidige dakafwerking van het gebouw is op korte termijn aan vervanging toe. Met het

gaande lucht te hergebruiken.. Dit zal voor een behoorlijke besparing zorgen op het

vervangen van de dakafwerking wordt ook nieuwe isolatie aangebracht. Met deze toevoe-

gasverbruik.

ging wordt het warmteverlies via het dak beperkt. Omdat er minder energie verloren gaat hoeft er ook minder opgewekt te worden. In deze berekening is rekening gehouden met de

Verlichting vervangen naar LED

totale kosten van de vervanging, dus inclusief sloopwerk, 16cm isolatie, nieuwe dakafwer-

De algemene ruimtes zijn al voorzien van LED verlichting. Alleen de gymzaal zelf en een

king en aanpassen dakranden.

aantal technische/opslag ruimtes zijn nog voorzien van traditionele verlichting. Het vervangen van deze ruimtes voor LED zal bijdragen aan een besparing in energie.

Gevelisolatie (Rc ≥ 4,7 m²K/W) De bestaande gevels van het gebouw zijn grotendeels uitgevoerd met stalen profielplaten.

Daarnaast kan de bestaande verlichting efficiënter bestuurd worden, door toepassing van

Gelet op het bouwjaar zal hier alleen een zeer beperkte isolatie toegepast zijn. Wij hebben

aanwezigheidsschakelingen/adaptieve verlichting, daglichtafhankelijke regeling en/of vol-

vervanging van de bestaande gevel door een sandwichplaat opgenomen: sloop bestaande

ledige Dali of KNX schakeling, waarbij lichtsterktes variabel worden, kan op energieverbruik

buitenspouwblad, aanbrengen sandwich gevelbekleding (Rc ≥ 4,7 m²K/W), zetwerk, etc. Er

bespaard worden. De aanpassing van deze nieuwe aansturing zijn meegenomen in de

is van uit gegaan dat de werkzaamheden gelijktijdig met het vervangen van de dakbedek-

kosten van de verlichting. .

king/dakranden plaatsvindt. PV-panelen Vloerisolatie (Rc ≥ 3,5 m²K/W)

De Oosterse Gorzen heeft een kleinverbruik aansluiting voor elektra. De aansluiting geeft

De vloeren van het gebouw zijn uitgevoerd met een systeemvloer. De vloer is verder niet

mogelijkheid om aanspraak te maken op de salderingsregeling. Er zal onderzocht moeten

geïsoleerd. Onder deze vloer bevindt zich een kruipruimte. Dit geeft de mogelijkheid om de

worden of de huidige aansluiting gehandhaafd kan blijven met de verschillende vervangin-

vloer aan de onderzijde te isoleren. Door het isoleren zal er minder energie verloren gaan

gen.

en hoeft er ook minder opgewekt te worden. Het voorgestelde vermogen is daarom bepaald op basis van het totale elektra verbruik , HR ++ beglazing

Men zou kunnen overwegen om panelen op basis van het beschikbare dakoppervlakte toe

De kozijnen zijn uitgevoerd met dubbele beglazing. De bestaande kozijnen zullen voorzien

te passen, maar op dit moment zijn er beperkende factoren door de netcongestie: de net-

worden van HR ++ beglazing inclusief nieuwe glaslatten en schilderwerk. De vervanging

congestie voorkomt teruglevering op het net, waarbij opgemerkt wordt dat teruglevering

zorgt voor een aanzienlijke afname in het warmteverlies van de gevel.

voor een groot verbruik aansluiting aanzienlijk minder gunstig is: de prijs per terug geleverde kWh wijkt sterk af van de afgenomen stroom, terwijl netwerkkosten over terug gele-

Warmteterugwinning ventilatie

verde stroom betaald moet worden.

De huidige installatie is niet voorzien van een gebalanceerd ventilatie systeem met warmteterugwinning. De gymzaal heeft een indirecte gestookte toevoerkast waarmee de sporthal wordt voorzien van warmte. Toevoerlucht wordt voorzien door natuurlijke ventilatie.

8

Op basis van het verbruik zijn circa 10 panelen van elk 400 Wp mogelijk. De opgewekte energie kan direct worden gebruikt voor het elektrisch verbruik van de verschillende installaties. In de berekening is geen rekening gehouden met eventuele teruglevering op het net. In de volgende fase worden de exacte aantallen bepaald middels een rekentool. De rekentool kan exact aangegeven wat een zonnepaneel oplevert in een bepaalde positie. Energiemanagement Een belangrijke duurzaamheidsmaatregel is een meer nauwkeurige energiemonitoring. Door de afzonderlijke onderdelen separaat te bemeteren (warmte- of verbruiksmeters) kan men inzicht krijgen in de afzonderlijke energiestromen en verdere maatregelen nemen gericht op de grotere verbruikers. Effectief instellen van ruimte- en watertemperaturen, toepassing van tussenmeters, uitvoeren van monitoring en effectief gebruik van beschikbare middelen leiden tot een aanzienlijke besparing. Opgenomen is een post voor aanpassingen in het GBS inclusief meters ten gunste van verbeterde monitoring en inregeling klimaatinstallaties. Elektrische warmtepomp De bestaande gasgestookte CV ketels en tapwater ketels (85 kW thermisch vermogen) zullen vervangen worden door warmtepomp. Door toepassing van warmtepompen ter vervanging van de bestaande ketels wordt de gehele accommodatie gasloos.

In de volgende fase zal aan de hand van een warmteverliesberekening bepaald worden welke capaciteit de noodzakelijk is voor de nieuwe warmteopwekking.

9

6.

Resumé

De gekozen maatregelen dienen als een integraal pakket uitgevoerd te worden. Met het uitvoeren van dit pakket wordt er één gasloze, energiezuinige en toekomstbestendige accommodatie gecreëerd die zich in 28 jaar terugverdient. De verwachting is dat met de stijgende energieprijzen de uiteindelijke terugverdientijd korter zal zijn. Daarbij dragen de maatregelen fors bij aan het behalen van de gemeentelijke energiedoelstellingen. De terugverdientijd lijkt fors, echter worden met deze vervangingen ook onderdelen meegenomen die op korte termijn tijdens het planmatig onderhoud toch vervangen moeten worden. Indien je deze reserveringen van de totale investeringskosten haalt zal de terugverdientijd korter zijn. De terugverdientijd wordt dan 24 jaar. Een hogere bezetting zal ook een positief effect hebben op de terugverdientijd. Daarbij dragen de maatregelen fors bij aan het behalen van de gemeentelijke energiedoelstellingen. Ze zorgen namelijk voor een CO2 reductie van totaal 15.000 kilogram.

Effect op Energielabel Na uitvoering van de bovenstaande maatregelen zal het gebouw naar minimaal Energielabel A +++ gaan. De exacte classificering van het energielabel dient na uitvoering van de maatregelen bepaald te worden. Vervolg traject Na goedkeuring van deze rapportage is de planfase van het VWS traject afgerond. Het vervolg hierop is de investeringsfase. In deze fase zullen de geadviseerde maatregelen in samenwerking met de opdrachtgever geselecteerd worden. De geselecteerde maatregelen worden hierna verder uitgewerkt en begeleid tot de realisatiefase.

10

11