Document · PDF

Bijlage 2 begroting 2023

Besluitvormende raad 14 juni 2022, gemeente Hoeksche WaardBij agendapunt: Begroting en Jaarstukken Wegschap Tunnel Dordtse Kil6.788 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Begroting 2023 en

Begrotingswijziging 2022

Concept Begroting 2023 en Begrotingswijziging 2022

Inhoud 1.

Uitgangspunten

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Programmabegroting Programma Weerstandsvermogen en financiële positie Renterisiconorm, liquiditeit en kasgeldlimiet Overige financiele kengetallen Onderhoud kapitaalgoederen Risicoparagraaf

7 7 9 9 11 12 14

3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.5.1 3.6

Financiële begroting Begrote saldo van baten en lasten Toelichting op het overzicht van baten en lasten Geprognosticeerde balans Toelichting op de geprognostiseerde balans Meerjarenbegroting Begrotingswijziging 2022 Overzicht taakveld

18 18 19 21 21 22 22 22

4. 4.1 4.2 4.3

Bijlagen Staat van leningen EMU-Saldo EMU-Enquête

23 23 24 24

Vaststelling

Pagina 3 van 25

Uitgangspunten Voor u ligt de begroting 2023 en de meerjarenbegroting van het Wegschap Tunnel Dordtse Kil. De begroting is een instrument dat op hoofdlijnen de doelen, intenties en activiteiten van het wegschap voor 2023 aangeeft. Daarnaast is deze begroting samengesteld op basis van:  Beleid.  Effecten van de investeringen.  Loon- en prijsontwikkelingen.  Verwachte renteontwikkelingen.  Verwacht verkeersaanbod.  Meerjarenperspectief. Beleid Het beleid van het wegschap is er op gericht om weggebruikers een veilige doortocht door de tunnel te bieden. Hierbij wordt gestreefd naar een zo gering mogelijke bijdrage van de garanten en naar zo laag mogelijke toltarieven. Daarnaast zet het Wegschap zich in voor het zo goed als mogelijk onderhouden en in stand houden van haar kapitaalgoederen.

Pagina 4 van 25

Effecten van de investeringen Bij het opstellen van de (meerjaren)begroting is rekening gehouden met de investeringen welke volgen uit de renovatiewerkzaamheden. De eerste kosten voor de renovatie zijn in 2018 aangevangen met engineeringskosten. In het derde kwartaal van 2020 zijn de bouwactiviteiten aangevangen. Medio 2022 zullen naar verwachting de renovatiewerkzaamheden worden opgeleverd. Dat betekent dat de kapitaallasten (afschrijvingslasten) voor het eerst in 2023 effect hebben. De immateriële kosten die aan de renovatiewerkzaamheden worden toegeschreven worden eveneens geactiveerd. Dit zijn kosten voor ingenieursdiensten voorafgaand en tijdens de renovatie zoals ontwerpkosten, kosten voor directievoering en toezicht en bijvoorbeeld onderzoekskosten.

Loon- en prijsontwikkelingen Voor 2023 en verdere jaren is gerekend met een jaarlijkse loonontwikkeling van 3%. Voorts is -in verband met het vertrek (op termijn) van de huidige technisch medewerker- tevens rekening gehouden met het tijdig aantrekken van een tweede technisch medewerker medio 2023. Hiermee wordt het overdragen van objectkennis en vakkennis geborgd. Verwachte renteontwikkelingen Nog dit jaar (2022) zal een aantal leningen moeten worden aangetrokken om aan de betalingsverplichtingen te voldoen. Vervolgens zal naar verwachting voor het eerst in 2027 weer leningen moeten worden aangetrokken om aan de vervroegde aflossingsverplichtingen te voldoen. De verwachte rente-effecten zijn in de begroting 2023 en de meerjarenbegroting doorgerekend. Omdat de financieringsbehoefte voor 2022 opnieuw is doorgerekend en anders blijkt dan oorspronkelijk bedacht is tevens een “begrotingswijziging 2022” in deze begroting opgenomen.

Pagina 5 van 25

Verwacht verkeersaanbod Voor 2023 is uitgegaan van 1% groei ten opzichte van de begroting 2022. Voorts is voor de daarop volgende jaren gerekend met een toename van 0,5%. Exploitatiebijdrage Gerekend is met een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 50.000,Meerjarenperspectief Voor het meerjarenperspectief zijn de rente- en afschrijvingslasten meerjarig doorgerekend. De kapitaallasten die volgen uit de investeringen zullen zich voor het eerst in 2023 aankondigen. Ook bij de verwachte inkomsten is uitgegaan van de huidige prijsstelling van de tarieven. Met betrekking tot de loonkosten is rekening gehouden met een jaarlijkse stijging van 3%.

Pagina 6 van 25

Programmabegroting

2.1

Programma Het Wegschap Tunnel Dordtse Kil voert het beheer en de exploitatie van een toltunnel onder de Dordtse Kil tussen Dordrecht en de gemeente Hoeksche Waard, inclusief de daarbij behorende wegen, gebouwen en het tolplein. Tot haar taak behoort tevens het heffen van tolgelden tegen zodanige tarieven dat een rendabele exploitatie is gewaarborgd. Hierbij dient de veiligheid, zoals ook voorgeschreven in wet- en regelgeving, van de weggebruikers en de medewerkers altijd te zijn geborgd. Dit programma wordt toegeschreven aan één taakveld, namelijk “Verkeer & Vervoer”. Veiligheid Om de veiligheid te borgen dienen de wegen en de tunnel goed onderhouden en aangepast te worden aan de vigerende regelgeving. Het wegschap stelt zich ten doel deze ontwikkelingen op de voet te volgen en in een zo vroeg mogelijk stadium ook actief betrokken te worden bij de relevante ontwikkelingen. Met betrekking tot de tunnel wordt voldaan aan de Warvw1 en onder meer de bouwregelgeving. Hierop is ook de openstellingvergunning, verleend door het bevoegd gezag i.c. Burgemeester en Wethouders van de gemeente Dordrecht, gebaseerd.

1 Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels

Pagina 7 van 25

Terrorismebestrijding en cybercriminaliteit In het kader van terrorismebestrijding heeft het Ministerie van Veiligheid en Justitie de Kiltunnel aangewezen als een van de vitale objecten. De tunnel is dan ook aangesloten op het ‘Alerteringssysteem terrorismebestrijding’. In samenwerking met de politie heeft de Kiltunnel een matrix opgesteld met maatregelen die genomen worden bij dreigende terroristische activiteiten. Deze maatregelenmatrix wordt jaarlijks in overleg met de politiedienst geactualiseerd. Ten aanzien van het voorkomen van cybercriminaliteit heeft de Kiltunnel organisatorische, hardware- en softwarematige maatregelen genomen. Beschikbaarheid Voor het ontsluiten van met name het oostelijk deel van de Hoeksche Waard is men voornamelijk aangewezen op de Kiltunnel. Het is daarom van belang dat de tunnel voor het wegverkeer een hoge beschikbaarheid heeft. Dit betekent dat weggebruikers, uitgezonderd bij ongevallen of oefeningen, altijd van de tunnel gebruik kunnen maken. Daarbij heeft een hoge beschikbaarheid natuurlijk ook direct invloed op de tolopbrengsten. De Kiltunnel is ook opengesteld voor categorie C-stoffen, zodat licht ontvlambare vloeistoffen, zoals benzine, door de tunnel getransporteerd mogen worden.

Omdat de Heinenoordtunnel tot na de renovatie van de Heinenoordtunnel gesloten is voor deze transporten, is de beschikbaarheid van de Kiltunnel voor deze sector extra belangrijk. Onderhoud De thans onderhanden zijnde renovatiewerken worden in de zomer van dit jaar (2022) opgeleverd met daarbij een garantieverplichting en een onderhoudsverplichting voor de daarop volgende jaren. Het jaarlijks terugkerend onderhoud is daarom beperkt tot het onderhouden van die assets die niet tot de renovatieverplichting behoren. Programmabaten en -lasten Gestreefd wordt om de toltarieven onveranderd laag te houden en niet te indexeren. De huidige tarieven zijn sinds 2011 ongewijzigd gebleven. Pas wanneer daartoe noodzaak is zullen de tarieven, na bestuursbesluit, worden verhoogd. De baten en lasten behorende bij het hiervoor omschreven programma zijn in nevenstaand overzicht weergegeven.

Overzicht programma en overige baten en lasten Omschrijving

Baten

Totaal programmabaten Bijdrage garanten

7.171 50

Totaal programmalasten Bestuurskosten Overhead Treasury Onvoorzien VPB

Lasten

4.312 25 1.009 634 0 0

Totalen

7.221

Gerealiseerd resultaat

1.241

5.980

(Bedragen x € 1.000,-)

Pagina 8 van 25

2.2

Weerstandsvermogen en financiële positie Het weerstandsvermogen geeft een indicatie van de mate waarin het Wegschap in staat is om financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat het programma in gevaar wordt gebracht. In de risicoparagraaf zijn de risico’s benoemd en is de benodigde weerstandscapaciteit berekend. Het aanhouden van weerstandsvermogen is bedoeld voor het opvangen van de risico’s in de bedrijfsvoering. Er is een drietal exploitatierisico’s te onderscheiden. In de eerste plaats is dit het volume aan verkeer. Een lager volume betekent direct lagere baten uit tol. Daarnaast risico’s met betrekking tot de rentekosten en de onderhoudskosten. Immers, hogere rentelasten en/of onderhoudskosten leiden tot hogere exploitatiekosten. Deze risico’s worden afgedekt met de algemene reserve (het eigen vermogen) en/of het positieve resultaat van baten en lasten. Het eigen vermogen -bestaande uit een algemene reserve, en een bestemmingsreserve renovatie, vermeerderd met het exploitatieresultaat van 2021- heeft ultimo 2021 een saldo van € 11,1 mln. Vermeerderd met het verwachte exploitatieresultaat van 2022 is de omvang van het eigenvermogen gegroeid naar € 14,8 mln. In navolgende tabel wordt de beschikbare financiële weerstandscapaciteit gerelateerd aan de benodigde weerstandscapaciteit zoals die is berekend.

Het doel voor het weerstandsvermogen is een ratio >1 (voldoende) als waardering. In de kolom “Begroting 2023” is het werkelijke exploitatieresultaat van 2021 en het begrote resultaat van 2022 verwerkt. Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve

2022

Begroting 2023

€

1.854

€

1.854

Bestemmingsreserve renovatie Storting uit exploitatieresultaat 2021 Begroot resultaat 2022 Beschikbare weerstandscapaciteit

€ €

3.960 5.313

€

9.273

€

11.127

€ €

3.663 14.790

Benodigde weerstandscapaciteit

€

769

Weerstandsvermogen

Ratio weerstand

Waardering

>2 1,5 - 2,0 1,0 - 1,5 0,8 - 1,0 0,6 - 0,8

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende

< 0,6

Ruim onvoldoende

14,46

Bedragen x € 1.000,-

2.3

Renterisiconorm, liquiditeit en kasgeldlimiet Twee elementen uit de ‘Wet Financiering decentrale overheden’ (FIDO) zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Beiden worden periodiek getoetst aan de norm en verwerkt in interne rapportages. Op grond van de huidige vooruitzichten is het financieringsrisico van het Wegschap voor 2023 en verder zeer gering. Al in 2019 zijn leningen gecontracteerd met een totale omvang van € 28,5 mln., met rente en aflossingsverplichtingen voor het eerst in 2022. Voorts worden in 2022 nog leningen aangetrokken met een omvang van ca. € 20 mln. Eén lening van € 10,5 mln is in 2019 al overeengekomen en zal in maart 2022 worden gestort. Een tweede lening van € 10 mln. zal later in 2022 worden aangetrokken. Eventuele kasgeldtekorten zullen met korte kasgeldleningen worden overbrugd.

Pagina 9 van 25

Renterisiconorm Het renterisico op de vaste schuld wordt berekend door te bepalen welk deel van de langlopende leningen in enig jaar moet worden geherfinancierd. Wettelijk is vastgesteld dat 20% van het begrotingstotaal van de vaste schuld onderhevig mag zijn aan renteherziening en herfinanciering. Door middel van deze norm wordt een kader gesteld waarmee een zodanige opbouw van de langlopende leningen wordt bereikt, dat het renterisico in voldoende mate wordt beperkt. Overigens blijkt uit het meer jaren perspectief geen noodzaak tot herfinanciering zien. Echter, vanaf de introductie van de renterisiconorm hanteert het Wegschap 20% van de leningportefeuille als norm. Gezien het kapitaalintensieve karakter van het Wegschap en de relatief lage omvang van de exploitatiebegroting in relatie tot de investeringen in de tunnel en daarmee samenhangende leningportefeuille, doet deze interpretatie van de norm het meest recht aan de bedoeling van de renterisiconorm (inzicht in mogelijke renterisico’s bij herfinanciering of renteherziening). Deze interpretatie benadert ook de omvang van de norm bij gemeenten het meest. Overigens heeft in de praktijk de renterisiconorm voor het Wegschap geen betekenis omdat er geen sprake is van herfinancieringen en renteaanpassingen. Renterisiconorm Omschrijving

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

1a 1b 2

Renteherziening op vaste schuld o/g Renteherziening op vaste schuld u/g Renteherziening op vaste schuld

3a 3b

Nieuw aangetrokken vaste schuld Nieuw uitgezette lange leningen

18.000 -

27.500 -

4 5 6

Netto nieuw aangetrokken vaste schuld Betaalde aflossingen Herfinanciering

18.000 4.548 -

27.500 5.278 -

6.050 -

Renterisico op vaste schuld

8 9 10

Stand van de vaste schuld Vastgesteld percentage Renterisiconorm

31.028 20% 6.206

39.850 20% 7.970

33.800 20% 6.760

11a Ruimte onder de renterisiconorm 11b Overschrijding renterisiconorm

6.206

7.970

6.760

Bedragen x € 1.000,-

Liquiditeit De rentebetalingen en aflossingen zijn regelmatig over het jaar gespreid. Omdat ook de hoogte van de maandelijkse inkomsten uit de passages goed voorspelbaar is, zijn er voor de lopende exploitatie geen liquiditeitsproblemen. Indien de feitelijke ontwikkelingen niet conform deze prognose verlopen, zal op basis van de periodiek geactualiseerde liquiditeitsbegroting en met inachtneming van het ‘Financieringsstatuut’, de liquiditeitsbehoefte worden ingevuld. Ook in het meerjarenperspectief zijn na het aantrekken van de benodigde financiële middelen voor de renovatiekosten geen liquiditeitsproblemen te verwachten. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een instrument ter beperking van het renterisico op de korte schuld. Deze limiet stelt dat de gemiddelde netto-vlottende schuld in een bepaald kwartaal niet hoger mag zijn dan het wettelijk bepaald percentage van 8,2% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal voor 2023 bedraagt € 7,2 mln. De kasgeldlimiet komt daarmee op € 590.000,-. Dit bedrag wordt maandelijks getoetst aan de werkelijke omvang van het kasgeld. Pagina 10 van 25

2.4

Overige financiële kengetallen De navolgende kengetallen worden onderkend: 1a Netto schuldquote. 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. 2 Solvabiliteitsratio. 3 Grondexploitatie. 4 Structurele exploitatieruimte. 5 Belastingcapaciteit. 1a Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Ultimo 2023 bedraagt deze schuldquote 665%. Deze hoge quote is het gevolg van de omvang van de leningportefeuille die benodigd is voor de financiering van de renovatie. Deze quote zal naar verwachting in de hierop volgende jaren afnemen. Opgemerkt wordt dat de eigen middelen, i.c. de tolopbrengsten, voldoende zijn om aan de aflossings- en renteverplichtingen te voldoen. 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Het Wegschap heeft geen middelen doorgeleend aan private of publiekrechtelijke organisaties. Derhalve is de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekkingen gelijk aan de netto schuldquote. 2 Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate van weerbaarheid van het Wegschap. Hierbij wordt opgemerkt dat de inkomstenstroom voldoende is om aan de rente- en aflossingsverplichtingen te voldoen alsmede om de algemene reserve te laten groeien. 3 Grondexploitatie Dit kengetal is niet van toepassing. Het Wegschap heeft geen grond aangekocht voor (toekomstige) projecten.

4 Structurele exploitatieruimte Bij dit kengetal worden de structurele baten en lasten vergeleken met de totale baten. De baten bij het Wegschap worden, op de bijdragen van de garanten en enige neveninkomsten na, rechtstreeks bepaald door het volume aan verkeer. 5 Belastingcapaciteit Dit kengetal is niet van toepassing. Het wegschap heeft geen inkomsten uit belastingen.

Pagina 11 van 25

Financiële kengetallen

Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Gewijzigde Begroting 2022

Rekening 2021

Begroting 2023

Begroting 2024

312% 312% 25,44% -10,54%

726% 726% 20,05% -1,12%

665% 665% 22,88% -1,12%

541% 541% 26,23% -1,11%

Passiva Totaal van de vaste schulden (ultimo jaar) Totaal van de netto-vlottende schulden (ultimo jaar) Totaal van de overlopende passiva (ultimo jaar) Totaal

31.416 15 1.187 32.618

56.638 15 1.604 58.257

50.588 15 2.848 53.451

40.738 15 2.373 43.126

Activa Financiële vaste activa Totaal van uitzettingen rentetypische looptijd <1 jr Totaal van alle liquide middelen Totaal van de overlopende activa Totaal voor Netto schuldquote

0 5.971 139 31 6.142

0 500 5.326 500 6.326

0 1.000 4.130 300 5.430

0 1.000 2.669 216 3.885

Totaal voor Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

6.142

6.326

5.430

3.885

Totaal van de baten exclusief de mutaties van reserves

8.482

7.151

7.221

7.256

11.128 43.746

14.613 72.870

15.854 69.305

17.045 64.971

Totaal lasten exclusief mutaties reserves Totaal incidentele lasten exclusief mutaties reserves Totaal structurele lasten exclusief mutaties reserves

3.166 0 3.166

3.666 0 3.666

5.980 0 5.980

6.065 0 6.065

Totaal baten exclusief mutaties reserves Totaal incidentele baten exclusief mutaties reserves Totaal structurele baten exclusief mutaties reserves

8.482 894 7.588

7.151 80 7.070

7.221 81 7.140

7.256 81 7.175

Totaal stortingen in reserves Totaal incidentele stortingen in reserves Totaal structurele stortingen in reserves

5.316 0 5.316

3.485 0 3.485

1.241 0 1.241

1.191 0 1.191

0 0 0

8.482

7.151

7.221

7.256

Netto schuldquote (en gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen)

Solvabiliteitsratio Totaal eigen vermogen Totaal van de passiva

Structurele Exploitatieruimte

Totaal onttrekkingen uit reserves Totaal incidentele onttrekkingen uit reserves Totaal structurele ontrekkingen uit reserves

Totaal baten exclusief mutaties reserves Bedragen x € 1.000,-

2.5

Onderhoud kapitaalgoederen Het wegschap is eigenaar en beheerder van ca. 4 kilometer wegvak. Gelegen tussen kilometerpaal 26.2 aan de Nieuw Bonaventuurseweg en kilometerpaal 30.1 aan de Kiltunnelweg. Tevens behoren de fietspaden, parallelwegen, het tolplein, de tunnel en de bijbehorende gebouwen tot het areaal van het wegschap. Met uitzondering van de tunnel met open afritten, het tolplein en de gebouwen is het beheer en onderhoud aan de wegen, bermen, watergangen etc. sinds 1985 uitbesteed aan de provincie. De provincie voert hieraan dagelijks en meerjarig onderhoud.

Pagina 12 van 25

De onderhoudsprogramma’s van het wegschap zijn gericht op de tunnel, het tolplein, de gemalen en de gebouwen. De programma’s voor het jaarlijks terugkerend onderhoud en het meerjarig onderhoud voor de periode na 2023 worden gepland in een nog op te stellen onderhouds- en instandhoudingsplan. Deze plannen zullen na oplevering van de renovatie worden samengesteld. Hierin worden werkzaamheden gepland met het doel functieverlies van installaties te voorkomen en de veiligheid van de weggebruiker te garanderen. Met het volgen van dit plan wordt geborgd dat de staat van onderhoud aan gebouwen en installaties voldoende is en functieverlies wordt voorkomen. In het kader van tunnelveiligheid is daarnaast een veiligheidsbeheerplan opgesteld. Sinds 2004 is de ‘Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels’ (Warvw) van kracht. De Kiltunnel valt onder de regels van deze wet, waarin is geregeld dat de tunnelbeheerder de veiligheid van de weggebruiker aantoonbaar borgt. Het tunnelveiligheidsplan en het veiligheidsbeheerplan zijn de geëigende instrumenten hiervoor. Het onderhouds- en instandhoudingsplan zijn onderdeel van het veiligheidsbeheerplan. Renovatie Op 28 oktober 2020 is aan de aannemingscombinatie Mourik-Dynniq de opdracht verleend voor het ter hand nemen van het renovatiewerk.

Tijdens het opstellen van deze begroting is het renovatiewerk reeds in uitvoering en zal in de zomer van 2022 worden opgeleverd. De totale kosten voor dit project zijn geraamd op ca. € 40 mln. met een onzekerheidsmarge van plus en min 20%.

Pagina 13 van 25

Met deze tijdige en noodzakelijke renovatie wordt de levensduur van de tunnel verlengd, het areaal verduurzaamd en wordt voldaan aan vigerende wet- en regelgeving. Voorts wordt het tolplein heringericht en voorzien van 5 betaalstraten per rijrichting en worden alle technische veiligheids- en tunnelinstallaties vernieuwd. Met een vernieuwde 3-B laag (Bewaken, Besturen en Bedienen) kan de tolbeambte straks alle technische installaties bewaken en besturen en toezien op de verkeersveiligheid.

2.6

Risicoparagraaf In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de risico’s die een rol spelen in de bedrijfsvoering van de Kiltunnel en die invloed kunnen hebben op toekomstige financiële resultaten. Indien de resultaten daar aanleiding toe geven ligt er een aantal beheersmaatregelen voor de hand: a. het aanspreken van de algemene reserve; b. het bijstellen van de bijdrage van de garanten; c. het indexeren van de toltarieven. Deze maatregelen kunnen in het lopende exploitatiejaar bij bestuursbesluit worden geëffectueerd.

Pagina 14 van 25

De navolgende risico’s kunnen worden onderkend: Rekeningrijden. Verminderde tolopbrengsten. Levensduur en schade civiele constructies. Zinkvoegen. Functieverlies van technische installaties. Automatisering. Stijgende onderhoudskosten. Hogere rentelasten. Hogere renovatiekosten dan geraamd. Rekeningrijden In het coalitieakkoord is vastgelegd om vanaf 2030 het rekeningrijden te introduceren. Het is echter tot nog toe onduidelijk hoe de verdere invulling hiervan zal plaatsvinden. Dit betekent dat nog niet bekend is hoe de kosten van de Kiltunnel gedekt moeten gaan worden en of er hiervoor reserves moeten worden opgebouwd. Verminderde tolopbrengsten Naast het wel of niet beschikbaar zijn van de tunnel voor het wegverkeer zijn de tolopbrengsten afhankelijk van omstandigheden die niet door het Wegschap beïnvloedbaar zijn. Hierbij kan gedacht worden aan de Covid-19 pandemie, (regionale) economische omstandigheden etc. Het risico op deze financiële tegenvallers die hieruit volgen is vooraf lastig in geld te kwantificeren. In 2021 zijn de tolopbrengsten € 225.000,- (-3 %) achter gebleven op de begroting. Ondanks de op dit moment gunstige berichten omtrent Covid-19 en vaccinaties is het thans nog onduidelijk wat de effecten van de pandemie op langere termijn zijn. Evenmin is onduidelijk wat de effecten worden van de huidige Europese conflicten.

Bij het opstellen van de begroting 2023 is daarom ook uitgegaan van de raming van tolopbrengsten in 2022. Daarnaast is in de risicotabel uitgegaan van nog een extra tegenvaller met een impact van 5%. Levensduur en schade civiele constructies Tunnels worden in Nederland normaal gesproken gebouwd voor een exploitatieperiode van 100 jaar. Echter, door het uitvoeren van onderhoud en tijdige renovaties is de levensduur niet tijdgebonden. Ondanks dat in het renovatiewerk ook civieltechnisch de tunnel wordt gerenoveerd blijven er nog steeds risico’s bestaan. Bijvoorbeeld door ontwikkelingen in de omgeving die van invloed kunnen zijn op de stabiliteit van de tunnel. Zinkvoegen Zinkvoegen zijn waterdichte constructies/overgangen tussen de zinkele-menten en de landhoofden en tussen de zinkelementen onderling. Voor een waterdichte afdichting wordt gebruik gemaakt van een rubber omegaprofiel, die met ankerbouten en klemstrippen is bevestigd aan het constructie-beton. Voor een duurzame dichting is een goede conditie van de klemstrippen en de ankerbouten van groot belang. Vastgesteld is echter dat er in algemene zin deformaties optreden aan de klemstrippen en ankerbouten die de levensduur verkorten. Thans is, als proef, een tweetal klemstrippen op de meest kwetsbare delen voorzien van een kathodische bescherming.

Hiermee wordt verdere deformatie, op die plaatsen waar kathodische bescherming is aangebracht, voorkomen. Afhankelijk van de (meet)resultaten zal bepaald worden of de overige klemstrippen ook moeten worden voorzien van een kathodische bescherming. Pagina 15 van 25

Echter, niet de volledige constructie van de zinkvoegen is benaderbaar waardoor een groot deel van deze constructie (nog) niet kan worden voorzien van een kathodische bescherming. Er blijft dus enig risico bestaan van deformatie. Functieverlies van technische installaties In het renovatiewerk worden alle technische installaties vernieuwd. Met het uitvoeren van het onderhouds- en instandhoudingsplan wordt de conditie van deze installaties op peil gehouden waardoor functieverlies niet meer als risico wordt beschouwd. Automatisering De automatisering bestaat voornamelijk uit:  Besturing en MMI2 voor de verkeerstechnische en tunnel technische installaties (VTTI).  Besturing en MMI voor de tolcentrale.  Kantoorautomatisering met financieel pakket. Zowel de MMI voor de verkeerstechnische installaties als ook die voor de tolcentrale worden in het renovatiewerk onderhanden genomen. Dat betekent dat medio 2022 gewerkt wordt met geheel nieuw ontworpen installaties en software architectuur met de daarbij behorende bediening. Om de conditie van deze installaties op peil te houden zal in het onderhoudsprogramma aandacht worden besteed aan de juiste onderhoudsmethodieken. Het in goede conditie houden van deze installaties is noodzaak.

Immers uitval van besturing aan de VTTI (Verkeerstechnische en Tunneltechnische installaties) betekent dat de tolbeambte geen maatregelen meer kan nemen bij bijvoorbeeld verkeersgevaarlijke situaties. En voorts dat er geen controle meer is over de technische installaties van de tunnel. Evenzo wordt er thans voor de kantoorautomatisering een geheel vernieuwde hard- en software architectuur ontwikkelt die medio 2022 operationeel zal zijn. Ook aan dit automatiseringsdeel zal, zoals dat thans ook het geval is, elke twee maanden onderhoud worden uitgevoerd. Binnen de kantoorautomatisering vinden alle administratieve processen plaats. Evident dat ook hieraan de grootst mogelijke zorg wordt besteed. Tevens is in het kader van het voorkomen van cybercrime of de mogelijkheden daartoe, aansluiting gezocht bij de “ISAC-tunnels” (Information Sharing and Analysis Center). Dit is een platform van deskundigen dat een veilige en vertrouwde omgeving biedt waarbinnen private partijen die actief zijn in vitale infrastructuur, vertrouwelijke informatie over cyberdreigingen en best practices kunnen uitwisselen met overheidspartijen. ISAC-tunnels heeft inmiddels een handreiking gepubliceerd om cybercrime zo veel als mogelijk te voorkomen. Deze handreiking maakt onderdeel uit van de projectspecificaties voor de renovatie.

In het kader van het veilig en integer gebruik van kantoorautomatisering en tolgeldverwerking zijn contracten overeengekomen voor firewallmanagement, servermonitoring, spamfiltering en systeem- en netwerkbeheer. Stijgende onderhoudskosten Onderhoud is een activiteit waar directe sturing op plaatsvindt. Met de thans onderhanden zijnde renovatie neemt de intensiteit van onderhoud af. Voor 2023 en verdere jaren heeft de aannemingscombinatie een onderhoudsverplichting met een vaste vergoeding die in de aannemingsovereenkomst is vastgelegd. Het e.e.a. betekent dat het risico van stijgende onderhoudskosten nagenoeg nihil is.

2 Mens Machine Interface

Pagina 16 van 25

Hogere rentelasten De laatste leningen voor de financiering van de renovatie zullen dit jaar (2022) worden aangetrokken. Vervolgens zal voor het eerst in 2027 weer leningen moeten worden aangetrokken. Hogere renovatiekosten dan geraamd In de raming van kosten alsook in het financieringsplan is rekening gehouden met een overschrijding van de raming van kosten van 20%. Door de positieve jaarresultaten en de liquide ontwikkelingen op de lange termijn kunnen eventuele verdere overschrijdingen worden gefinancierd met extra leningen. Risico's en weerstandsvermogen

Risico

Kans

Nadere omschrijving

Impact

Maximaal risico

Beheersmaatregel

Benodigde capaciteit

Tolopbrengsten

Gem.

50%

Groot

95%

5% van de raming v.d. tolopbrengsten

Niet beïnvloedbaar. E.v.t. aanpassing tarieven. In de begroting is rekening gehouden met impact van corona-maatregelen.

€

348.520

€

169.359

Levensduur civiel

Laag

Middel

50%

Deformatie betonconstructies

Onderhoud, monitoring, renovatie

€

5.000.000

€

125.000

Zinkvoegen

Laag

Groot

95%

Deformatie klemstrippen

Gezamenlijk met RWS en COB onderzoeken en monitoren en eventueel maatregelen bedenken.

€

10.000.000

€

475.000

Functieverlies T.I.

Laag

Groot

95%

Kan leiden tot sluiten van de tunnel

Installaties worden in het renovatiewerk geheel vernieuwd.

€

Automatisering

Laag

Groot

95%

Uitval kan leiden tot verlies van data en functionaliteit

Zowel de actieve als passieve componenten van deze installaties worden in het renovatiewerk geheel vernieuwd.

€

Onderhoudskosten

Laag

Klein

1% extra kostenstijging boven de raming

De onderhoudsvergoeding is in het renovatiecontract overeengekomen.

€

Hogere reno.kosten

Gem.

50%

Klein

Noodzakelijk meerwerk

Benodigde leningen zijn reeds gecontracteerd.

€

Benodigde weerstandscapaciteit

€

769.359

Pagina 17 van 25

Financiële begroting Uit de financiële begroting is de financiële positie van het wegschap af te leiden. In dit onderdeel wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de balanspositie van de vaste activa en passiva, deze is opgenomen in de geprognosticeerde balans. Op basis van de geprognosticeerde begin- en eindbalans van het begrotingsjaar is het EMU-saldo berekend. Verder is ook het meerjarig beeld van de reserves, voorzieningen en de investeringen in de financiële begroting opgenomen. Inzicht in de financiële kengetallen wordt gegeven in de paragraaf weerstandsvermogen.

3.1

Begrote saldo van baten en lasten Onderstaand overzicht geeft een weergave van het begrote saldo van baten en lasten. Rekening 2021

Begroting 2022

Gewijzigde begroting 2022

Begroting 2023

Salariskosten eigen personeel

764

715

787

Personeel derden

401

295

304

Bedrijfsvoering

171

153

140

Tolgeldverwerking

Controle en advies

Vast onderhoud

-18

240

Kapitaallasten

891

956

240 1.134

3.383

2.288

2.450

2.627

4.946

7.383

6.970

7.040

Overige tolvergoedingen

150

Bijdrage garanten

Overige opbrengsten

894

Totaal programmabaten

8.482

7.151

7.221

Programma lasten Programma baten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

2.288 8.482 6.194

2.450 7.151 4.701

2.627 7.151 4.523

4.946 7.221 2.275

858 20

1.004 35

1.003 35

1.009 25

Onvoorzien

Vennootschapsbelasting

Mutaties reserve

3.485

1.241

Omschrijving Programma lasten

Totaal programmalasten Programma baten Tolopbrengsten

Overhead Bestuurskosten

Gerealiseerd resultaat

5.316

3.663

(Bedragen x € 1.000,-)

Pagina 18 van 25

3.2

Toelichting op het overzicht van baten en lasten Bij het opstellen van de begroting is de lijn uit het verleden voortgezet. Naar aanleiding van gewijzigde BBV voorschriften is de overhead apart inzichtelijk gemaakt. Uiteraard zijn ook de geprognosticeerde inkomsten kritisch beschouwd. Voor de wijzigingsbegroting 2022 is rekening gehouden met de nog aan te trekken leningen dit jaar (2022). Voor de tolopbrengsten is gerekend met 1% groei t.o.v. de begroting 2022. In het meerjarenmodel na 2023 is gerekend met een lichte groei van 0,5% per jaar. Ook de berekende kapitaallasten (rente en afschrijving) zorgen voor mutaties in de komende jaren. In 2023 zijn met uitzondering van twee activa alle oorspronkelijke investeringen uit de bouwfase (1977) afgeschreven. Omdat in 2023 voor het eerst afschrijvingen plaatsvinden op investeringen volgend uit de renovatiewerken nemen in 2023 de kapitaallasten toe. Salariskosten eigen personeel Deze post is samengesteld uit bruto salaris, toelagen en gratificaties, overwerk en het werkgeversdeel pensioenlasten en sociale lasten. Hierbij is zo goed als mogelijk rekening gehouden met loonontwikkelingen. Omdat de huidige technisch medewerker op termijn de dienst verlaat is er tevens rekening gehouden met het tijdig aantrekken van een nieuwe medewerker.

Personeel derden Op deze post worden de kosten voor inhuur tolbeambten en kantoormedewerkers verantwoord. Bedrijfsvoering Dit betreft hoofdzakelijk automatiseringskosten, energie, verzekeringen, schoonmaakkosten en bedrijfswagens. Tolgeldverwerking Kosten voor het girale betalingsverkeer alsmede de kosten voor het geldtransport zijn in deze post begrepen. In de begroting is rekening gehouden met toenemende kosten voor betalingsverkeer a.g.v. de groeiende belangstelling om met bankpassen te betalen. Controle en advies Het betreft hier kosten voor controle en (technisch) advies. Voorts zijn hier de kosten begroot voor de veiligheidsbeambte en de functionaris gegevensbescherming. Vast onderhoud Dit betreft de onderhoudskosten voor tunnel, tolplein en gebouwen. Kapitaallasten De kapitaallasten bestaan uit afschrijvingskosten en rentekosten. Op basis van de bestaande activastaat en de geldende afschrijvingstermijnen is de afschrijving berekend. In 2023, na oplevering van de renovatiewerkzaamheden in 2022, zullen de kapitaallasten (afschrijvingslasten) weer toenemen.

Pagina 19 van 25

Rekening 2021

Gewijzigde begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Kapitaallasten

891

1.134

3.383

3.353

3.288

3.271

3.262

C. Gebouwen D. GWW E. Vervoermiddelen F. Installaties X. Bijdrage aan activa derden Rentelasten liquide middelen Rentelasten langlopende leningen

38 222 10 93 300 228

38 242 10 93 300 451

812 1.636 300 634

837 16 1.636 300 564

864 16 1.593 300 515

893 16 1.593 300 469

925 16 1.593 300 428

Omschrijving

(Bedragen x € 1.000,-)

Tolopbrengsten Bij het opmaken van de begroting 2023 is uitgegaan van de raming van 2022 vermeerderd met 1%, voor de verdere jaren is telkens gerekend met een groei in verkeersaanbod van 0,5%. Overige tolvergoedingen Hier wordt de vergoeding van Rijkswaterstaat verantwoord voor het openstellen van de Kiltunnel. Bijdrage garanten Vanaf 2021 is de jaarlijkse exploitatiebijdrage teruggebracht naar € 50.000,-. Deze bijdrage is als volgt over de deelnemers verdeeld. Exploitatiebijdrage

Totale exploitatiebijdrage

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Provincie Zuid-Holland

Gemeente Dordrecht

Gemeente Hoeksche Waard

(Bedragen x € 1.000,-)

Overhead Het wegschap heeft slechts één programma namelijk het exploiteren van de tunnel, tolplein en wegen c.a.. Kosten die niet direct aan het primaire proces toegewezen kunnen worden, zoals managementkosten en onderhoudskosten kantoor, worden beschouwd als overheadkosten. Tenzij automatiseringskosten toegeschreven kunnen worden aan het primaire proces worden deze kosten eveneens beschouwd als overheadkosten.

Pagina 20 van 25

3.3

Geprognosticeerde balans Bij de waardering van de balansposten in de jaarrekening en begroting wordt zoals gebruikelijk het toerekeningsbeginsel in acht genomen. Dit beginsel kent drie componenten namelijk het voorzichtigheids-, het realisatie- en het matchingprincipe. Dit betekent dat verliezen worden genomen wanneer ze voorzienbaar zijn, dat winsten worden opgenomen als deze op balansdatum zijn verwezenlijkt en dat kosten en opbrengsten die met elkaar gerelateerd zijn in dezelfde periode worden verantwoord. Geprognostiseerde balans Ultimo 2021

Ultimo 2022

Ultimo 2023

Ultimo 2024

Ultimo 2025

Ultimo 2026

Ultimo 2027

Vaste Activa Immateriële vaste activa Matriëlele vaste activa Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen Financiële vaste activa: Leningen Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar Totaal Vaste Activa

2.100 35.503 37.603

1.800 64.743 66.543

1.500 62.374 63.874

1.200 59.885 61.085

900 57.412 58.312

900 54.610 55.510

600 52.077 52.677

Vlottende Activa Uitzettingen <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal Vlottende Activa

5.971 139 31 6.142

500 5.326 500 6.326

1.000 4.130 300 5.430

1.000 2.669 216 3.885

1.000 1.369 175 2.544

1.000 151 150 1.301

1.000 100 1.100

Totaal Activa

43.745

72.870

69.305

64.971

60.856

56.812

53.777

Vaste Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schuld Totaal Vaste Passiva

11.128 31.416 42.544

14.613 56.638 71.251

15.854 50.588 66.442

17.045 45.538 62.583

18.270 40.738 59.008

19.473 36.188 55.661

20.649 30.238 50.887

Vlottende passiva Vlottende schuld Overlopende passiva Totaal Vlottende Passiva

15 1.187 1.202

15 1.604 1.619

15 2.848 2.863

15 2.373 2.388

15 1.833 1.848

15 1.136 1.151

15 2.875 2.890

Totaal Passiva

43.746

72.870

69.305

64.971

60.856

56.812

53.777

Activa

Passiva

(Bedragen x € 1.000,-)

3.4

Toelichting op de geprognosticeerde balans Eigen vermogen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkeling van de reserve tot ultimo 2022. Reserve

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

Algemene reserve

€

1.854

€

1.854

€

1.854

Bestemmingsreserve renovatie

€

3.960

€

9.276

€

12.761 €

2.000

Exploitatieresultaat voorgaande jaar

€

5.316

€

3.485

€

1.241

€

1.191

Totaal aan reserve einde jaar

€

11.131

€

14.615

€

15.857

€

17.047

Bestemmingsreserve onvoorzien onderhoud

€

13.857

(Bedragen x € 1.000,-)

Pagina 21 van 25

3.5

Meerjarenbegroting Onderstaande tabel geeft de baten en lasten en de resultaten voor de periode tot en met 2027 weer. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting wordt in beginsel uitgegaan van het extrapoleren van het bestaande beleid. De loonkosten zijn berekend op basis van loonontwikkelingen van 3%. De kapitaallasten zijn per jaar afzonderlijk doorgerekend en overeenkomstig opgenomen in de meerjarenbegroting.

3.5.1

Begrotingswijziging 2022 In de begrotingswijziging 2022 is rekening gehouden met het aantrekken van noodzakelijke leningen dit jaar (2022) waardoor t.o.v. de oorspronkelijke begroting 2022 de kapitaallasten zijn gewijzigd. Rekening 2021

Begroting 2022

Gewijzigde begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Salariskosten eigen personeel

764

715

787

861

886

913

940

Personeel derden

401

295

304

313

322

332

342

Bedrijfsvoering

171

153

140

142

143

145

147

Tolgeldverwerking

Controle en advies

Vast onderhoud

-18

240

241

242

Kapitaallasten

891

956

240 1.134

3.383

3.353

3.288

3.271

3.262

2.288

2.450

2.627

4.946

5.003

4.976

5.000

5.033

Omschrijving Programma lasten

Totaal programmalasten Programma baten Tolopbrengsten

7.383

6.970

7.040

7.075

7.111

7.146

7.182

Overige tolvergoedingen

150

Bijdrage garanten

Overige opbrengsten

894

Totaal programmabaten

8.482

7.151

7.221

7.256

7.292

7.328

7.364

Programma lasten Programma baten Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

2.288 8.482 6.194

2.450 7.151 4.701

2.627 7.151 4.523

4.946 7.221 2.275

5.003 7.256 2.253

4.976 7.292 2.316

5.000 7.328 2.327

5.033 7.364 2.331

858 20

1.004 35

1.003 35

1.009 25

1.037 25

1.066 25

1.095 30

1.125 30

Onvoorzien

Vennootschapsbelasting

Mutaties reserve

3.485

1.241

1.191

1.225

1.203

Overhead Bestuurskosten

Gerealiseerd resultaat

5.316

3.663

1.176

(Bedragen x € 1.000,-)

3.6

Overzicht taakvelden In onderstaand overzicht wordt het taakveld conform de vereisten van het BBV gepresenteerd. Rekening 2021 Lasten Baten

Taakvelden

0. 0.1 0.4

Bestuur en ondersteuning Bestuur Overhead

0.5 0.8

Treasury Overige baten en lasten

2. 2.1

Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer en vervoer Totalen

0.11

Resultaat van de rekening van baten en lasten

€ €

20 858

€

228

€ €

2.060 3.166

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

35 1003

25 1009

451 €

€ €

8.482 8.482

€

5.316

€

2.177 3.666

634 €

€

7.151 7.151

€

3.485

€

4.312 5.980

€

7.221 7.221

€

1.241

(Bedragen x € 1.000,-)

Pagina 22 van 25

Bijlagen

4.1

Staat van leningen Naam

Rentepercentage

Omvang 01-01-2022

Aflossingen

Rente betalingen

Omvang 31-12-2022

Omvang 31-12-2023

Omvang 31-12-2024

Omvang 31-12-2025

Omvang 31-12-2026

Omvang 31-12-2027

56.250.000

46.300.000

42.550.000

39.050.000

35.800.000

32.750.000

BNG

4,100

233.333

9.567

BNG

2,310

400.000

9.240

BNG

0,735

1.400.000

200.000

10.290

1.200.000

800.000

600.000

400.000

200.000

BNG

1,900

600.000

300.000

11.400

300.000

BNG

1,695

1.000.000

250.000

16.950

750.000

500.000

250.000

NWB

0,256

1.000.000

200.000

2.560

800.000

600.000

400.000

200.000

BNG

1,390

750.000

250.000

10.425

500.000

250.000

BNG

2,200

1.400.000

700.000

30.800

700.000

NWB

0,080

5.600.000

400.000

4.480

5.200.000

BNG

0,664

4.000.000

400.000

26.560

3.600.000

3.200.000

2.800.000

2.400.000

2.000.000

1.600.000

NWB

0,835

6.000.000

300.000

50.100

5.700.000

5.400.000

5.100.000

4.500.000

4.200.000

NWB

0,835

8.000.000

1.000.000

66.800

7.000.000

6.000.000

5.000.000

4.800.000 4.000.000

3.000.000

2.000.000

BNG

0,708

2.500.000

BNG

1,054

8.000.000

Nog te contracteren, in begroting 2022 gemeld

3.000.000

2.700.000

2.400.000

2.100.000

1.800.000

1.500.000

Nog te contracteren, aanvullend gemeld in begroting 2023

17.000.000

16.150.000

15.300.000

14.450.000

13.600.000

12.750.000

1.000.000

Pagina 23 van 25

4.2 EMU-saldo Voor gemeenschappelijke regelingen is het van belang te weten of de individuele referentiewaarden van het EMU-saldo die voor de individuele gemeenschappelijke regeling berekend zijn, meerjarig overschreden worden. Omdat het consequenties heeft als de macronorm overschreden wordt, is het voor individuele overheden van belang om meerjarig op de individuele referentiewaarden te sturen. Begrotingsjaar EMU-saldo

Activa

2022

2023

2024

2025

2026

2027

-25.455

3.910

3.980

3.998

4.005

4.010

Financiële vaste activaKapitaalverstrekkingen en leningen

Uitzettingen

-5.471

500

Liquide middelen

5.187

-1.196

-1.461

-1.301

-1.217

-151

Overlopende activa

469

-200

-84

-41

-25

-50

25.222

-6.050

-5.050

-4.800

-4.550

-5.950

Vlottende activa

Mutaties (1 januari tot 31 december) Vaste Passiva Passiva Vlottende passiva

Vaste schuld Vlottende schuld Overlopende passiva

Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa

-0

417

1.244

-475

-540

-697

1.739

(Bedragen x € 1.000,-)

4.3 EMU-enquête 2022 Volgens begroting 2022

2023 Volgens meerjarenraming in begroting 2022

2024 Volgens meerjarenraming in begroting 2022

2025 Volgens meerjarenraming in begroting 2022

2026 Volgens meerjarenraming in begroting 2022

2027 Volgens meerjarenraming in begroting 2022

1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

3.485

1.241

1.191

1.225

1.203

1.176

2. Mutatie (im)materiële vaste activa 3. Mutatie voorzieningen 4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) 5. Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo

28.940 0 0 0

-2.669 0 0 0

-2.789 0 0 0

-2.773 0 0 0

-2.802 0 0 0

-2.834 0 0 0

-25.455

3.910

3.980

3.998

4.005

4.010

Omschrijving

(Bedragen x € 1.000,-)

Pagina 24 van 25

Vaststelling Het Dagelijks Bestuur

Aldus behandeld in de vergadering van Dagelijks Bestuur van vrijdag 25 maart 2022

De secretaris

De voorzitter

De heer Ir. M.M.K. Zuurmond

De heer E.F.A. Zevenbergen

Het Algemeen Bestuur

Aldus behandeld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van vrijdag 24 juni 2022

De secretaris

De voorzitter

De heer Ir. M.M.K. Zuurmond

De heer E.F.A. Zevenbergen

Pagina 25 van 25

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11487145/1