Bijlage 2 20221115 Collegeprogramma

Collegeprogramma 15 november 2022

Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Inleiding 3. Vier maatschappelijke opgaven 3.1 Levendige dorpen 3.2 Inclusieve samenleving 3.3 Duurzaam eiland 3.4 Hoeksche Waard in de omgeving

4. De thema's 4.1 Samen leven 4.2 Wonen en ruimtelijke ordening 4.3 Mobiliteit en bereikbaarheid 4.4 Economie 4.5 Openbare ruimte 4.6 Veiligheid 4.7 Omgeving

5. Organisatie 5.1 Medewerkers 5.2 Dienstverlening 5.3 Financiën 5.4 Informatievoorziening

2

Voorwoord Voor u ligt het Collegeprogramma 2022 – 2026. In het voorjaar van 2022 werd het Hoofdlijnenakkoord ‘Samen doordacht doen’ aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin staan de ambities voor de periode 2022 –2026. Deze ambities zijn uitgewerkt in concrete acties. Hoeksche Waard is een prachtige gemeente om in te wonen, te ondernemen of te bezoeken. Vitale en hechte gemeenschappen, mooie bedrijven, een schitterend landschap en een rijk voorzieningenniveau. Als college zetten we ons de komende jaren in om dat te behouden en te versterken waar nodig. Hiervoor benutten we de kansen en mogelijkheden die passen bij een gemeente van 89.000 inwoners. Tegelijkertijd zijn we realistisch: de maatschappelijke vraagstukken zijn groot en we zijn als ‘jonge’ gemeente nog volop in ontwikkeling. Dat is uitdagend. In dit collegeprogramma leest u hoe we deze uitdagingen het hoofd willen bieden. Het collegeprogramma is onderverdeeld in 4 opgaven en 7 thema's. In het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de effecten op de organisatie en de gemeentelijke financiën, met daarbij ook concrete acties die nodig zijn om de opgaven en thema's goed op te kunnen pakken. 'Samen doordacht doen’ blijft het vertrekpunt waarmee we kansen en uitdagingen aangaan.

We werken samen met de gemeenteraad, inwoners, ondernemers, organisaties, onze partners, andere gemeenten en regionale samenwerkingsverbanden aan het beste voor de Hoeksche Waard en onze omgeving.

3

Inleiding De wereld om ons heen is volop in beweging. Als gemeente worden we steeds vaker geconfronteerd met autonome ontwikkelingen met grote (financiële) effecten waar we nauwelijks grip op hebben, zoals de personeelstekorten, de vergrijzing, groot onderhoud aan tunnels en bruggen, de woningcrisis en de stikstofproblematiek. Zo werkt de gemeente na de gevolgen van de coronacrisis aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Welke effecten die oorlog heeft, weten we nu nog niet. Dat het op de korte termijn effecten geeft, weten we - kijkend naar bijvoorbeeld de stijgende energieprijzen - wel zeker. Omwille van deze vraagstukken is er een grote urgentie om keuzes te maken binnen de financiële mogelijkheden en samen te werken met andere gemeenten en partners, al dan niet in regionaal verband. Op het eiland waren de mensen vroeger letterlijk op elkaar aangewezen. Dit is nog altijd merkbaar: zelfredzaamheid en solidariteit zijn de kernwaarden van de Hoeksche Waarder. Zorg voor elkaar is belangrijk en het verenigingsleven is waardevol. De inwoners en ondernemers in de 14 dorpen en 37 buurtschappen werken samen en slimme verbindingen worden gelegd. Het arbeidsethos is hoog: hard en goed werken wordt gewaardeerd. Kansen zien en benutten; ondernemerszin, dat is waar de Hoeksche Waard in uitblinkt. Het eiland staat bekend om de sterke en duurzame innovatieve agrarische sector.

Zowel nationaal als internationaal wordt dit gevolgd. Het college maakt, op basis van het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026, in het collegeprogramma concreet wat de gemeente wanneer doet op basis van de Hoeksche Waardse identiteit. Het college werkt met dit collegeprogramma toe naar het wensbeeld van een vitaal, verbonden en bloeiend eiland, met een eigen karakter. Bovendien met de blik op het vergroten van brede welvaart in het belang van de inwoners en ondernemers. Het feit dat de ontwikkelingen in de wereld onverminderd doorgaan, betekent dat dit college wendbaar zal besturen, soms bijsturen. In de gemeente is een goede basis aanwezig, daar is de afgelopen jaren hard aan gewerkt. De komende jaren wil het college die koers zoveel mogelijk blijven varen, accenten leggen en deze verdiepen of versterken om zo verder te werken aan de schaalsprong van jonge fusiegemeente naar volwassen organisatie. Het heeft daarom de blik naar buiten gericht en geeft, in verbinding met de omgeving, uitvoering aan de ambities. Het college realiseert zich dat keuzes onvermijdelijk zijn. Er is schaarste aan grondstoffen, financiële middelen en personele capaciteit in alle sectoren. Wet- en regelgeving wringt soms. Dat betekent dat de mogelijkheden ten aanzien van eenzelfde voorzieningenniveau in alle dorpen of buurtschappen, beperkt kunnen zijn.

Bovendien staat de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van de zorg onder druk. Het college legt de focus op een aantal grote maatschappelijke vraagstukken van dit moment: bestaanszekerheid en armoede, de beschikbaarheid en betaalbaarheid van zorg, de vele ontwikkelingen die op de dorpen af komen en de vitaliteit van het eiland als geheel, de klimaatvraagstukken en aanscherpen van de positionering van Hoeksche Waard in de samenwerking met andere gemeenten, overheden en partners, in relatie tot de financiële mogelijkheden. De activiteiten in dit collegeprogramma zijn gericht op het in goede banen leiden van deze grote vraagstukken. Het zijn complexe vraagstukken die integrale antwoorden vragen van de uiteenlopende beleidsvelden zoals wonen, mobiliteit, sociale zaken en economie. Hiervoor is goede samenwerking essentieel, zowel binnen de gemeentehuizen als met de omgeving. Samen doordacht doen. Dat betekent het continu zoeken en vinden van verbinding op de te maken keuzes vanwege schaarste, over het tempo van ontwikkelen, de bereidheid om elkaars belangen te doordenken en gezamenlijke doelen te doorleven.

4

3. Vier maatschappelijke opgaven In de inleiding beschrijven we de grote, complexe en urgente maatschappelijke vraagstukken van dit moment. Voor deze collegeperiode heeft het college 4 maatschappelijke opgaven uitgelicht, waarmee we aan de slag gaan. Het is een illusie te denken dat we hiermee de maatschappelijke vraagstukken volledig kunnen oplossen. We beogen bij te dragen en impact te hebben, door bijvoorbeeld de bewustwording te vergroten, te bevorderen of juist af te remmen. Ook tussen de maatschappelijke opgaven zijn er verbindingen. Ze zijn niet los te zien van elkaar. De positionering van Hoeksche Waard heeft een relatie met de vitaliteit van het eiland en de inclusieve samenleving een relatie met de ontwikkeling van de dorpen. Door de aandacht te richten op de maatschappelijke opgaven in samenhang met elkaar, zet het college stappen richting het wensbeeld van een vitaal, verbonden en bloeiend eiland, met een eigen karakter. Het college geeft de aanpak op verschillende manieren vorm: soms versneld en met een programmatische aanpak. En soms worden onderdelen binnen de reguliere werkzaamheden opgepakt. Het gaat er daarbij in essentie om dat het college zo effectief mogelijk stuurt op de gewenste strategische doelen en de samenhang tussen de verschillende activiteiten, in het belang van de maatschappelijke opgave.

Per activiteit wordt invulling gegeven aan de wijze van verbinding met inwoners en partners of andere samenwerkingspartners.

3.1 Levendige dorpen De Hoeksche Waard kent van oudsher kleine, hechte gemeenschappen met een eigen identiteit. Een dorp ontwikkelt zich door de jaren heen. Er komen nieuwe inwoners bij en anderen vertrekken. Er ontstaan nieuwe ondernemingen, verenigingen en initiatieven en er zijn ondernemingen die verdwijnen of initiatieven die ingehaald worden door de tijd. Verenigingen hebben het soms moeilijk, bijvoorbeeld door een dalend aantal vrijwilligers. Andere bloeien juist op. Op de dorpen zijn demografische verschuivingen van invloed. Dit heeft gevolgen voor onder andere de woningmarkt, de behoefte aan voorzieningen en de betaalbaarheid daarvan. Er zijn ook verschillen in waarden- en normenpatronen en culturele achtergronden waardoor bijvoorbeeld in meer of mindere mate gehecht wordt aan activiteiten of rust op zondag. Ons beeld van een vitaal, verbonden en bloeiend eiland met een eigen karakter kunnen we niet los zien van de leefbaarheid en vitaliteit van de afzonderlijke dorpen en buurtschappen. Woningbouw, bereikbaarheid en het voorzieningenniveau is hierbij van belang. Onderhoud wordt gepleegd aan de openbare ruimte, vraagstukken rond maatschappelijk vastgoed spelen een rol en plannen voor de omgeving worden ontwikkeld. Voorzieningen op het gebied van cultuur en sport zorgen voor ontmoeting, inspiratie en gezonde levensstijl.

Woningbouw en bereikbaarheid hebben invloed op het woongenot en de economie. Levendige dorpen kunnen ook een bijdrage leveren aan werkgelegenheid en zorg voor elkaar. Wat willen we bereiken? Niet alle ontwikkelingen kunnen tegelijkertijd plaatsvinden, maar we kunnen hier wel slimme verbindingen leggen. En we kunnen zorgen dat we met plannen en activiteiten zo goed mogelijk aansluiten bij de vraag van een dorp. Ook ontwikkelen we een kijk op het gewenste voorzieningenniveau in de dorpen en op het eiland als geheel. Dit doen we bij voorkeur op basis van data en op basis van informatie hoe inwoners en ondernemers aankijken tegen vraagstukken en ontwikkelingen. Andersom bedenken we bij al onze activiteiten hoe dit een bijdrage kan leveren aan de leefbaarheid in het dorp of van het eiland. Door deze aanpak verwachten we ook koppelingen te kunnen leggen tussen dorpen en hebben we beeld van het eiland als geheel. Het ontsluiten en samenbrengen van data en informatie van inwoners met het oog op levendige dorpen legt een belangrijke basis onder de vraagstukken waar we als gemeente, in samenwerking met partners en inwoners aan werken, zoals de visie op voorzieningen/accommodatiebeleid, de uitvoeringsagenda Wonen Welzijn Zorg en de omgevingsvisie. 5

Wat gaan we ervoor doen? • We stellen aan de hand van data en in samenspraak met de inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners ontwikkelbeelden (sociaal en fysiek) per dorp op, waarna we gezamenlijk het vervolgproces bepalen. • Op basis van een breed participatief onderzoeken stellen we een nota ‘Rust en activiteiten op zondag’ op. We werken dit uit in verordeningen, die aansluitend worden opgesteld en vervolgens worden voorgelegd aan de gemeenteraad; • We stellen een integraal accommodatiebeleid op; • We harmoniseren de buitensportaccommodaties.

3.2 Inclusieve samenleving Meedoen in de samenleving is voor veel van onze inwoners een vanzelfsprekendheid. Een aantal mensen ervaart echter drempels - letterlijk en figuurlijk - om aansluiting te vinden en houden bij de samenleving. Deze drempels zijn er op vele gebieden. Denk hierbij aan de fysieke omgeving, het onderwijs, de arbeidsmarkt, het (openbaar) vervoer en sportbeoefening, maar ook financiële middelen. Het kan ook gaan om toegang tot informatie, de manier van communiceren en bejegening. Een gebrek aan toegankelijkheid van de openbare ruimte, van dienstverlening en een tekort aan sociale inclusie staat meedoen in de weg, kan leiden tot uitsluiting, toenemende en intensieve(re) zorgvragen en grotere verschillen tussen inwoners. De beschikbaarheid en betaalbaarheid van de zorg staat sterk onder druk. De komende jaren zullen meer ouderen gebruik maken van zorg, zal de vraag naar mantelzorg toenemen en zal de woningvoorraad minder passend zijn op de vraag. Dit schuurt. De kosten voor zorg nemen de komende jaren toe voor alle leeftijdsgroepen, onder andere vanwege autonome groei. Bovendien is deze zorg minder beschikbaar vanwege schaarste aan arbeidskracht. Het college wil deze effecten, waar het kan, zoveel mogelijk beperken. Wat willen we bereiken? De Hoeksche Waard heeft een sterk sociaal fundament.

Behouden en versterken van deze basis geeft inwoners de ruimte het beste uit zichzelf te halen en ook naar anderen een sociale functie te vervullen. Het onderhoud van dit sociale fundament vergt voortdurend aandacht en impulsen, maar kan bijdragen aan het voorkomen van intensieve zorgvragen en daar waar nodig snelle en effectieve verwijzing naar de passende hulp op het juiste moment, op de juiste plek. We willen gezamenlijk verder bouwen aan een samenleving van en voor iedereen. Een samenleving waarin iedereen welkom is en gelijkwaardig mee kan doen met anderen: op school, op de arbeidsmarkt, aan sport en cultuur en in de wijk. Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, seksuele voorkeur, talenten of beperkingen. Mensen trekken gezamenlijk op en iedereen leert van jongs af aan omgaan met verschillen. In een inclusieve samenleving kan iedereen zowel ondersteuning geven als ontvangen. Wat gaan we ervoor doen? • We formuleren een meerjarig uitvoeringsagenda Wonen Welzijn Zorg samen met onze partners en geven we daar uitvoering aan; • We inventariseren de huidige stand van zaken ten aanzien van de fysieke en digitale inclusie en bepalen het gewenste ambitie-/kwaliteitsniveau.

Daarop volgen voorstellen; • We gaan aan de slag met een Uitvoeringsagenda bestaanszekerheid en armoede; • We stellen een plan van aanpak op voor de doorontwikkeling van de jeugdteams, wijkteams en gemeentelijke uitvoeringsteams tot integrale en gebiedsgerichte teams van 0 tot 100 en geven we daar uitvoering aan.

6

3.3 Duurzaam eiland Klimaatverandering is een grote zorg voor deze en volgende generaties. Om letterlijk en figuurlijk het hoofd boven water te houden, moeten we overstappen van fossiele (energie)bronnen naar duurzamere oplossingen. Tegelijkertijd moeten we ons aanpassen aan het veranderende klimaat met extremer weer. De opgave raakt iedere inwoner en ondernemer. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor deze transitie bij iedereen. Eind 2019 is het programmaplan Duurzaamheid vastgesteld. In 2021 is een drietal uitvoeringsprogramma’s opgesteld en vastgesteld: ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal’, ‘Circulaire economie’ en ‘Klimaatadaptatie’. Voor het thema ‘Biodiversiteit’ is in samenwerking met de gebiedspartners een uitvoeringsagenda opgesteld, die eind 2022 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Wat willen we bereiken? We gaan geen nieuwe grote windturbines realiseren boven op de al vergunde windparken. We ontwikkelen wel een visie op innovatieve ontwikkelingen zoals kleinschalige windenergieopwekking. Daarnaast zetten we vooral in op duurzame opwekking van zonne-energie op daken. Naast duurzame opwek, zetten we in op innovatieve vormen van energieopslag. De beste wijze van verduurzaming is minder energie verbruiken. Het terugdringen van het fossiele energieverbruik is dan ook een speerpunt voor de komende jaren.

Dit is goed voor de planeet maar ook voor de portemonnee. Bovendien maakt het de overstap eenvoudiger naar alternatieve energiebronnen (het zogenaamde ’transitiegereed maken’). Het goed isoleren van woningen en bedrijfspanden vormt daarvoor het uitgangspunt. Bij keuzes voor het beheer van het openbaar groen en water worden de kansen voor biodiversiteit en klimaatadaptatie benut. Hierbij onderzoeken we een omslag van onderhoud gebaseerd op beeldkwaliteit naar onderhoud passend bij de functie van de openbare ruimte. Ingezet wordt op het beperken van locaties met hittestress en wateroverlast. Daarnaast willen we bedrijven en inwoners stimuleren en ondersteunen bij het terugdringen van het gebruik van grondstoffen en het hergebruiken van restproducten.

Wat gaan we ervoor doen? • We gaan door met de realisatie van de uitvoeringsprogramma’s binnen duurzaamheid; • We leveren een uitvoeringsagenda biodiversiteit op en gaan aan de slag met de realisatie; • We maken afspraken met HW Wonen over de verduurzaming van de sociale woningvoorraad; • We investeren de komende periode € 14 miljoen in de verduurzaming van ons eigen vastgoed; • We pakken energiearmoede aan; • Een speerpunt is het versneld isoleren van de bestaande woningvoorraad; • We stellen beleid op voor kleine windturbines en zonneparken; • We onderzoeken de omslag van onderhoud gebaseerd op beeldkwaliteit naar onderhoud passend bij de functie van de openbare ruimte; • We lossen de grootste knelpunten rond hittestress en wateroverlast op; • We blijven inwoners en bedrijven ondersteunen in de overgang naar een circulaire samenleving; • We gaan aan de slag met een robuust groen-blauw netwerk in de Hoeksche Waard; • We ondersteunen en stimuleren de landbouw in de transitie naar een duurzame bedrijfstak. We zetten ons in om perspectief te bieden aan de sector.

7

3.4 Hoeksche Waard in de omgeving De maatschappelijke opgaven van dit moment zijn groot en complex. Er is veel kennis en kunde aanwezig in de Hoeksche Waard. De inwoners en ondernemers in de 14 dorpen en 37 buurtschappen werken samen en slimme verbindingen worden gelegd. De combinatie met het grote arbeidsethos en de gewoonte om samen te werken, zorgt ervoor dat nieuwe ontwikkelingen snel tot wasdom komen. Kijk bijvoorbeeld naar de sterke en duurzame innovatieve agrarische sector: zowel nationaal als internationaal wordt dit gevolgd. . Door de aard en omvang van Hoeksche Waard ontstaan kansen die we meer dan voorheen kunnen benutten. Externe oriëntatie en een stevige positionering (het verhaal van de Hoeksche Waard) zorgt voor verbreding van het netwerk. Daardoor kan er meer informatie vergaard en uitgewisseld worden en zijn we een serieuze partner en speler. Op onderdelen kan het zorgen voor het creëren van meer massa (samen staan we sterker) waardoor als vanzelf meer zichtbaarheid als gemeente naar andere medeoverheden en partners ontstaat. Tegelijkertijd zien we dat inwoners, (maatschappelijk) partners en ondernemers steeds vaker het initiatief nemen en zichzelf organiseren. Met deze netwerksamenleving verandert ook het speelveld en de rol van de gemeente.

Naast initiatiefnemer zijn we steeds vaker partner, opdrachtgever of hebben we als gemeente alleen een faciliterende rol. Van belang is steeds te realiseren en bewust te kiezen welke rol we willen en kunnen spelen bij dergelijke initiatieven. Wat willen we bereiken? We kunnen ons als grotere gemeente beter positioneren om Hoeksche Waard toekomstbestendig te maken voor onze huidige en nieuwe inwoners en hun (klein)kinderen. Kansen en mogelijkheden worden verzilverd, met als effect dat we meer kunnen doen en bereiken voor onze inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld in relatie tot onze gemeentelijke ambities en opgaven. Samenwerking met andere gemeenten en in regionale verbanden is hierin cruciaal. Juist thema’s zoals wonen, bereikbaarheid, duurzaamheid en (innovatief) ondernemerschap bieden kansen voor regionale samenwerking en zijn van belang om brede welvaart en oplossingen voor de maatschappelijke vraagstukken te realiseren. Als jonge fusiegemeente zetten we momenteel nog onvoldoende in op public affairs of lobby, terwijl dit concrete kansen biedt om onder andere nieuwe financieringsbronnen aan te boren. De miljoenen die we samen met onze buurgemeenten in de Zuid-Hollandse Delta hebben binnengehaald met de Regio Deal is hier een goed voorbeeld van. Dit wordt deze periode versterkt.

Wat gaan we ervoor doen? • We komen tot een stevige externe positionering in samenwerking met raad en maatschappelijke partners; • We stellen een lobbyagenda op en gebruiken deze om nieuwe financieringsbronnen aan te boren, invloed uit te oefenen op besluitvorming elders om onze doelen te bereiken en/of kennis vanuit regio, provincie, Rijk en Europa aan te trekken; • We richten samen met onze regionale partners een klein regiobureau op dat uitvoering geeft aan de Regio Deal en strategische agenda van de Zuid-Hollandse Delta.

8

4. Thema's We werken aan verschillende thema's. Door deze thema’s te richten op de bijdrage aan de maatschappelijke opgaven brengen we focus en samenhang aan. Wij doen dit vanuit integraal collegiaal bestuur. De in dit hoofdstuk genoemde thema’s zijn onderdeel van de portefeuilles van de collegeleden.

4.1 Samen leven Vraagstukken van inwoners staan niet op zichzelf. Zij maken deel uit van een relatie, gezinnen, een familie en/of omgeving. Het helpt als voorzieningen, ondersteuning, hulp en zorg in samenhang worden aangeboden en beleid van de gemeente hier de mogelijkheid voor biedt. Nu is wet-/ en regelgeving in het sociaal domein niet altijd verbonden en ontschot. In ons lokale beleid en onze uitvoering streven we zoveel mogelijk naar passende ondersteuning op de vraag: op het juiste moment, op de juiste plek, waarbij we sturen op zo licht, informeel en collectief als mogelijk. Vele van onze samenwerkingspartners en professionals maken deel uit van dit vraagstuk en op inwoners heeft dit effect. In het opdrachtgeverschap, partnerschap en in onze communicatie kunnen we bijdragen aan een gezamenlijk gevoelde urgentie en beweging. Voor het monitoren en bijsturen van beleid en uitvoering is data en informatie van belang. Omdat de afgelopen jaren vele inzichten zijn opgedaan en beleid is ontwikkeld, is het van belang dit de komende periode meer datagericht en/of informatie gestuurd te leren evalueren. Wat willen we bereiken? We houden koers en investeren in voorzieningen als ontmoetingsplekken, het verenigingsleven, vrijwilligers, mantelzorgers en professionals.

Bovendien wordt gestimuleerd initiatief te nemen door partijen die de sociale basis vormen, zoals (cultuur-, dorps-, en sport-) verenigingen, scholen, buurthuizen en welzijnsorganisaties. Dit is waar we ons in de afgelopen periode samen met inwoners en (maatschappelijk) partners op hebben gericht en waar we in de komende periode koersvast op blijven inzetten. We richten ons bij de doorontwikkeling vooral op preventie en het versterken van de sociale basis en levendige dorpen in Hoeksche Waard. Tegelijkertijd zetten we in op normaliseren, inclusie en vergroten van het zelfoplossend vermogen. We borgen de uitvoering van de gemeentelijke wettelijke taken en ontwikkelen een kader voor integraal sociaal beleid wat richting geeft aan uitvoeringsbeleid, samenwerking met partners en professionals. En we leren meer data-/ informatiegestuurd evalueren.

Wat gaan we ervoor doen? • We stellen een kadernota Sociaal op; • We realiseren de beoogde ontmoetingsplekken voor jongeren; • We voeren de plannen uit het cultuurbeleid uit en bepalen naar aanleiding van een tussentijdse evaluatie of aanvullingen of aanscherpingen nodig zijn; • We stellen een Sport- en Beweegnota op; • We stellen een Lokale transformatieagenda Wmo op; • We geven uitvoering aan de agenda Complex Maatschappelijke Zorg; • We leveren zichtbare resultaten voor het lokaal transformatieplan Jeugdhulp op; • We gaan de Duurzame Coalitie vormgeven; • We gaan aan de slag met het Preventie akkoord; • We actualiseren de Nota publieke gezondheid; • We actualisatie het lokale plan HGKM.

9

4.2 Wonen en Ruimtelijke Ordening In Hoeksche Waard is net als in grote delen van Nederland behoefte aan extra woningen. De vraag overstijgt ruimschoots het aanbod. Daarnaast is er met name binnen de bestaande woningvoorraad een kwalitatieve mismatch tussen de vraag en het aanbod. De juiste woning voor iedere doelgroep en de uitdagingen rondom de verduurzaming en anderzijds toekomstbestendig maken van de woningvoorraad zijn fors. Wat willen we bereiken? Jaarlijks willen we 500 woningen realiseren. We zetten de komende periode in op een verdere versnelling van de woningbouwproductie en de programmering van meer sociale en betaalbare woningen, passend bij de landschappelijke kwaliteiten van ons gebied. We verhogen de ambities, wegen per project/locatie de prioriteiten af en pakken meer regie. Om een hoger bouwtempo te realiseren, maken we scherpe en bindende afspraken met ontwikkelaars. We hebben hierbij wel oog voor de moeilijke marktomstandigheden. De gemeentelijke inzet richt zich op ontwikkelaars die de stap tot realisatie daadwerkelijk willen en ook kunnen maken. Dit betekent dat op woningbouwlocaties waar ontwikkelende partijen niet voldoende vaart maken, een pas op de plaats wordt gemaakt qua gemeentelijke inzet. Ook onderzoeken we met welke instrumenten we kunnen sturen op onze doelstellingen. Denk hierbij aan actief grondbeleid of voorrang voor lokale woningzoekenden.

Tevens versterken we onze eigen archeologische kennis, om processen vlotter te laten verlopen. Net als het Rijk streven we naar het bouwen van voldoende betaalbare woningen. Het gaat hierbij om sociale huur, middenhuur en koopwoningen tot aan de NHG-grens. We willen blijven inzetten op het vasthouden en aantrekken van jonge huishoudens. Een goede balans tussen jong en oud, houdt de Hoeksche Waard vitaal. We staan open voor nieuwe geclusterde of collectieve woningen en we hebben de ambitie om in de komende 5 jaar minimaal 1 initiatief op dit gebied per dorp te realiseren. De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad is een grote opgave en we willen huishoudens hierbij ondersteunen en voor de sociale huur stevige afspraken maken met HW Wonen. De ambitie om toekomstbestendig (energieneutraal, circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief) te bouwen betrekken wij nadrukkelijk bij elk woningbouwproject.

Wat gaan we ervoor doen? • We actualiseren de woonvisie; • We maken bindende afspraken met ontwikkelaars over doorlooptijd en het gewenste eindresultaat: Uitgangspunt is dat gemiddeld 2/3 van de nieuwbouw bestaat uit betaalbare woningen; • We realiseren in deze periode een locatie met flexwoningen; • We maken vaart met passende woningen voor jongeren en ouderen en de wenselijk doorstroming; • Onze ambitie is om in grotere projecten van meer dan 50 woningen, 10% van de nieuwbouw een bijzondere (geclusterde of collectieve) woonvorm te laten zijn; • We stellen een nieuw Woonwagen- en standplaatsenbeleid op; • We overwegen actief grondbeleid om meer gemeentelijke regie te hebben; • We stellen een nieuw ruimtelijk perspectief 2050 op.

10

4.3 Economie In Hoeksche Waard zijn prachtige bedrijven met innovatieve ondernemers en hardwerkende arbeidskrachten. Er komen economisch gezien grote uitdagingen op ondernemers af. Oorzaken zijn de nasleep en onzekerheden van corona, de oorlog in Oekraïne, de krapte op de arbeidsmarkt, maar ook lokale ontwikkelingen zoals de grote infrastructurele werken die de komende jaren plaatsvinden. De inflatie stijgt flink en ook dit heeft invloed op de (lokale) economie. De landbouwsector in de Hoeksche Waard staat voor een uitdaging vanwege nieuw landbouwbeleid en de opgave vanwege de verduurzaming. We zetten ons in om perspectief te bieden aan de sector. Het aantal ondernemingen in Hoeksche Waard is toegenomen. Het aanbod aan bedrijfskavels is beperkt en er is weinig leegstand. Nadeel hiervan is dat ondernemers die willen uitbreiden hier niet altijd de (fysieke) ruimte voor vinden. Wat willen we bereiken? We willen dat het goed gaat met onze ondernemers en dat ze met veel plezier blijven ondernemen in de Hoeksche Waard. Dat ze de ruimte krijgen om te ondernemen, innoveren, groeien en floreren. Bovendien zien we in relatie tot de arbeidsmarktkansen om afstand tussen werkgevers en inwoners te verkleinen en daar een brug in te slaan.

Wat gaan we ervoor doen? • We versterken de Samenwerking Onderwijs Bedrijfsleven Hoeksche Waard (SOB-HW) en investeren zo in meer mbo-aanbod in de Hoeksche Waard, participatie op de arbeidsmarkt en regionale samenwerking; • We benutten in samenwerking met ondernemers(collectieven) de economische kansen op gebied van circulariteit en lokale inkoop- en aanbestedingen; • We sluiten aan bij lopende en nieuwe initiatieven in de samenwerking Zuid-Hollandse Delta (Regio Deal) en met onze arbeidsmarktregio Rijnmond; • We zorgen voor toekomstbestendige (her)inrichting van de bedrijventerreinen, rekening houdend met ruimtelijke kwaliteit, klimaatopgaven en energieneutraal; • We actualiseren het bedrijventerreinenbeleid en verkennen nieuwe ontwikkellocaties in de Hoeksche Waard in samenwerking met de provincie, om de toekomstige vraag aan te kunnen; • We herijken de samenwerkingsafspraken tussen de gemeente en winkelierscollectieven en voeren de detailhandelsvisie uit; • We werken met de agrarische sector en ketenpartijen aan een integraal perspectief op de landbouw in de Hoeksche Waard; • We gaan de visie Vrijetijdseconomie in uitvoering brengen samen met de sector.

Hierbij hebben we onder meer aandacht voor een acceptabele regeldruk bij het vergunningenbeleid voor exploitaties en evenementen; • We ontwikkelen in samenwerking met ondernemerscollectief StartSmart startersbeleid en geven daar gezamenlijk uitvoering aan.

11

4.4 Mobiliteit en bereikbaarheid De Hoeksche Waard is als eiland bereikbaar via tunnels, een brug of veerponten. Op het eiland zelf is het realiseren van de “vorkstructuur” het beleid van onze gemeente. Dit vormt de hoofdwegenstructuur en samen met tal van dijken en polderwegen zijn de dorpen en buurtschappen daarmee bereikbaar. Hoewel dit zijn charme heeft, brengt dit ook uitdagingen met zich mee. Deze worden vergroot door de grote renovaties in 2023 aan de Heinenoordtunnel en Haringvlietbrug. Wat willen we bereiken? Verkeersoverlast tijdens de renovaties van de Heinenoordtunnel en Haringvlietbrug is onvermijdelijk. We willen samen met Rijkswaterstaat, provincie Zuid-Holland en waterschap Hollandse Delta de verkeersoverlast zo klein mogelijk houden. Goede communicatie naar onze inwoners en bedrijven is daarbij noodzakelijk. De veiligheid van onze inwoners mag op geen enkele wijze onder druk komen staan. Hulpdiensten moeten hun werk kunnen doen. Een gelijktijdige sluiting van zowel de Haringvlietbrug als de Heinenoordtunnel is voor ons onacceptabel. We gaan de slag met het verbeteren van de bereikbaarheid van, tussen en in onze dorpen. Zowel per auto als per openbaar vervoer en met de fiets. Dit doen we op projectniveau, maar we gaan ook een integraal multimodaal mobiliteitsplan voor de Hoeksche Waard opstellen.

Met name de relatie met de woningbouwplannen in de dorpen en de verkeersveiligheid is hierbij gewenst. Tegelijkertijd zetten we in op de realisatie van diverse infrastructurele werken die de afgelopen jaren in gang gezet zijn. We werken hierbij nauw samen met de andere wegbeheerders op ons eiland: WSHD, PZH en RWS. De verduurzaming op het gebied van mobiliteit gaat snel. We willen dit faciliteren met voldoende laadpalen in de dorpen en de realisatie van een duurzaam brandstofstation in de Hoeksche Waard. Wat gaan we ervoor doen? • We sturen op het beperken van de verkeersoverlast tijdens de renovaties van de Haringvlietbrug en Heinenoordtunnel, dit doen we samen met andere overheidspartijen; • We geven uitvoering aan een strategische gebiedstafel samen met andere overheidspartijen (Rijkswaterstaat, provincie, waterschap); • We herijken de mobiliteitsagenda en geven hier met de provincie een verdere invulling aan; • In 2023 starten we met het opstellen van een Mobiliteitsplan, inclusief uitvoeringsprogramma; (o.a met een masterplan N217, bereikbaarheid dorpen via verschillende modaliteiten, relatie woningbouwontwikkeling, fietsverbindingen en verkeershinder op dijken, rekening houdend met potentiële ontwikkelingen op het hoofdwegennet) We doen dit in nauwe samenspraak met onze inwoners door een doelgerichte participatie; • We zorgen voor de aanleg en verbetering van diverse

(door)fietsverbindingen; • We realiseren de projecten parallelweg Maasdam-’s-Gravendeel en de randweg Klaaswaal; • We optimaliseren de verkeersontsluiting Hoeksche Waard Zuid-West; • We optimaliseren in maatregelen ten behoeve van de snelheid en frequentie van R-net/HOV (haltevoorzieningen, infrastructuur, onderzoeks- en werkgeld); • We plegen aanvullende inzet op collectief en/of openbaar vervoer of alternatieven (bij verdere teruggang voorzieningenniveau); • We realiseren een uitrol in de Hoeksche Waard van infrastructuur voor het voorzien in duurzame energie in het kader van mobiliteit.

12

4.5 Openbare ruimte Naast de klimaatveranderingen is ook het gebruik van de openbare ruimte in ontwikkeling; van parkeerdrukte tot biodiversiteit en hittestress. De Hoeksche Waard is een mooi landelijk gebied met veel ruimte en natuur, waar het goed wonen en werken is voor onze inwoners. De laatste jaren is in de inrichting van de openbare ruimte een kwaliteit- en professionaliseringsslag gemaakt met behoud van de dorpse karakters. De onderhoudsniveaus zijn geharmoniseerd en dat is terug te zien in de uitstraling op diverse gebieden. Er komen steeds meer initiatieven vanuit de samenleving en verzoeken om maatwerk. Hier wordt dagelijks op ingespeeld met serviceverlening en participatietrajecten. Ook de huidige woningbouwopgave zorgt voor een spanningsveld bij de inrichting van de openbare ruimte. Het is belangrijk om oog te hebben voor maatwerk en tegelijkertijd de focus op de grote lijnen te behouden om de kwaliteit en betaalbaarheid van het onderhoud voor de gehele Hoeksche Waard te waarborgen. Wat willen we bereiken? We willen de Hoeksche Waard schoon, heel en veilig houden waarbij de buitenruimte er verzorgd uitziet voor alle inwoners en bedrijven. De focus hierbij ligt, samen met onze partners op klimaatadaptatie en biodiversiteit. De focus van de gemeentelijke inzet verschuift meer richting serviceverlening in plaats van bulkwerk.

We gaan hiervoor meer samenwerken met marktpartijen. Om de dienstverlening op peil te houden, wordt er meer capaciteit ingezet, onder andere op het gebied van begraafplaatsen, sport en verkeer. Wat gaan we ervoor doen? • We zetten extra capaciteit in op het snel en adequaat oppakken van meldingen en serviceverzoeken van de samenleving; Er komt extra aandacht voor advies voor (nieuwbouw)projecten om te zorgen dat de openbare ruimte zo toekomstbestendig mogelijk aangelegd en onderhouden kan worden, met extra aandacht voor biodiversiteit en klimaatadaptatie; • We actualiseren het integraal beleidsplan openbare ruimte in 2023. Speerpunten hierin zijn o.a. meer focus op klimaat en biodiversiteit, areaal wijzigingen en de veranderende markt; • In de grote groencontracten komt meer ruimte en focus op innovatie en Social Return on investment (SROI).

4.6 Veiligheid Hoeksche Waard staat bekend als een relatief veilige gemeente. Dit willen we graag zo houden en daar zetten we op in. De mondiale ontwikkelingen en geopolitieke dreiging hebben hun weerslag op onze gemeente. In directe zin wordt dit zichtbaar doordat we in de Hoeksche Waard verschillende opvanglocaties bieden voor vluchtelingen. Ook herkennen we een toegenomen zorg rondom cyberdreiging en uitval van primaire processen. Polarisatie in het land neemt toe. Een voor velen herkenbaar beeld zijn de stevige demonstraties en discussie tijdens de hoogtijdagen van de coronapandemie en meer recent wordt dit zichtbaar in de acties naar aanleiding van het stikstofdossier. Deze uitingen, weliswaar in een vorm die beter past bij de gemoedelijke Hoeksche Waard, zijn ons niet onbekend. Qua ondermijnende activiteiten weten wij dat deze problematiek eveneens in de Hoeksche Waard speelt. Een aantal casussen hebben tot optreden geleid, maar waarschijnlijk is nog lang niet alles zichtbaar. Er is een toename van klachten van overlast, met name overlast dat hinderlijk en langdurig is door gedrag van medebewoners. Ook meldingen van verwarde personen die overlast veroorzaken of zichzelf in een zorgelijke positie brengen nemen toe. Wat willen we bereiken? We willen de Hoeksche Waard veilig houden en waar mogelijk de objectieve en subjectieve veiligheid vergroten.

We vinden het belangrijk dat iedereen veilig en gezond kan opgroeien en kan leven. Hiervoor is het onder andere van belang dat het zorg- en veiligheidsdomein goed op elkaar aansluiten. Het samenbrengen hiervan vraagt lef en creativiteit, maar biedt kansen. Daar waar de professionals nu al gezamenlijk kunnen optrekken, moedigen we dat aan.

13

Wat gaan we ervoor doen? • We stellen een Integraal Veiligheidsplan op met daarbij jaarlijks een uitvoeringsplan om zo meer sturing te geven aan ons veiligheidsbeleid; • We vergroten de informatievoorziening en kennis over datagedreven werken, waardoor we zaken als ondermijning en openbare orde problematiek beter kunnen aanpakken; • We verbeteren de aanvraagvoorziening voor aanvragers van vergunningen; • We intensiveren de samenwerking tussen zorg en veiligheid door waar nodig en mogelijk de strijdige belangen en regels te overbruggen; • We zetten ons in om de verharding in de maatschappij en polarisatie tegen te gaan • We willen zoveel mogelijk preventie bevorderen op het gebied van alle ongewenste gedragingen, zoals gebruik van drugs, overlast en geweld. Waar nodig treden we consequent en stevig repressief op; • We versterken de omvang van het team Handhaving; • Om adequater te handelen bij langdurige ernstige woonoverlast gebruiken we de mogelijkheden van de Wet Woonoverlast.

4.7 Omgeving De nieuwe Omgevingswet komt eraan. De vraag is alleen wanneer. De Tweede en Eerste Kamer stelden de wet al wel vast. Alleen is de inwerkingtreding van de wet verbonden aan de vaststelling van een inwerkingtredingsbesluit door beide kamers. Dit besluit wordt steeds uitgesteld omdat het digitale stelsel onder de wet nog niet voldoet. Momenteel gaan we uit van een inwerkingtreding van de wet op 1 juli 2023. Ondanks de onzekerheid over de inwerkingtredingsdatum zijn de uitgangspunten van de wet bekend en proberen we ons zo goed mogelijk op de komst van de wet voor te bereiden. Wat willen we bereiken? De Omgevingswet kent vier belangrijke verbeterdoelen. Dit zijn daarom de doelen waaraan we met onze werkzaamheden invulling willen geven. Ten eerste wil de wet voorzien in een inzichtelijk omgevingsrecht. Een voorspelbaar stelsel van regels dat eenvoudig is in gebruik. Ten tweede stelt de wet de leefomgeving centraal. Van een sectorale naar een samenhangende benadering van de leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Ten derde komt er meer ruimte voor decentrale overheden om gebiedsgericht maatwerk te kunnen leveren en eigen afwegingen te maken. Ten vierde wil de wet voorzien in snellere en betere besluitvorming.

Verwezenlijking van deze doelen vroeg en vraagt inzet op velerlei terreinen: verwerving van kennis van nieuwe regelgeving, aanschaf van nieuwe software, verandering van werkprocessen, invulling van de nieuwe kerninstrumenten van de Omgevingswet, verandering van houding van ‘nee tenzij’, naar ‘ja mits’, raadsbesluitvorming, et cetera. In de periode die voor ons ligt zal de Omgevingswet in werking treden. Daarna kunnen we pas echt de impact van de nieuwe wet ervaren. Waar nu wordt gewerkt aan de laatste loodjes voor “inwerkingtreding” willen we de tijd erna benaderen als een nieuw begin. Een nieuw begin waarin als lerende gemeentelijke organisatie invulling wordt gegeven aan opgaven die uit de Omgevingswet voorvloeien en ingezet beleid evalueren en verbeteren. Wat gaan we ervoor doen? • Start met het toewerken naar een gebied dekkend omgevingsplan; • Implementatie nieuwe werkprocessen zodat we aan de uitgangspunten van de Omgevingswet kunnen voldoen; • Doorontwikkeling Intake- en omgevingstafel; • Doorontwikkeling Adviescommissie Omgevingskwaliteit; • Implementatie nieuwe software; • Implementatie, monitoring en evaluatie van het ‘verplicht adviesrecht’ gemeenteraad en verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten; • Bij inwerkingtreding: een informatiecampagne over de ins en outs van de Omgevingswet.

14

5. Organisatie Vanaf het ontstaan van de gemeente is veel werk verzet om de gemeentelijke organisatie op te bouwen. Natuurlijk is deze nog (door) te ontwikkelen, moeten eerdere keuzes, zoals het functiegebouw en de besturingsfilosofie, worden geëvalueerd en eventueel worden aangepast. Ook vragen nieuwe ontwikkelingen mogelijk om nieuw organisatiebeleid. Dit gebeurt allemaal in een context van complexe en grote maatschappelijke vraagstukken terwijl de dienstverlening onverminderd doorgaat.

5.1 Medewerkers Grote maatschappelijke uitdagingen zoals de vluchtelingenopvang, corona, de wooncrisis en de polarisatie in de samenleving zetten de organisatie verder onder druk. Steeds meer overheidstaken liggen op het bord van de gemeentelijke organisatie. Daarbij is er grote krapte op de arbeidsmarkt wat het moeilijk maakt om goed personeel aan te trekken en te behouden. De gemeentelijke organisatie zet volop stappen om te groeien van jonge fusiegemeente naar een volwassen organisatie. Voor de ambtelijke organisatie is het afgelopen jaar bijvoorbeeld het instrument strategische personeelsontwikkeling ingezet. Het stelt de ambtelijke organisatie in staat om gestructureerd en systematisch te werken aan een passend personeelsbestand voor de huidige en toekomstige opgaven. De opvolging van de aanbevelingen van het rapport over de cultuur en samenwerking in de organisatie (Andersson, najaar 2022) kunnen bijdragen aan de versterking van de gemeentelijke organisatie. Wat willen we bereiken? We willen de komende jaren inzetten op een verdere ontwikkeling van onze organisatie en medewerkers. Integraliteit, een open houding voor samenwerkingen binnen en buiten onze Hoeksche Waard en de vaardigheid om een bijdrage te kunnen leveren aan maatschappelijke opgaven vormen hierbij de basis.

We willen een aantrekkelijke werkgever zijn, om enerzijds huidige medewerkers te behouden en anderzijds nieuwe medewerkers te enthousiasmeren om bij onze organisatie te komen werken. Het is voor de organisatie belangrijk om betrokken medewerkers te hebben die met energie en de juiste competenties/kennis hun werk uitvoeren en onderdeel willen zijn en blijven van onze gemeente. Omdat de huidige arbeidsmarkt heel krap is, is het steeds lastiger om aan nieuwe medewerkers te komen. Het is daarom nog belangrijker geworden om te kijken hoe we als organisatie onze huidige medewerkers betrokken en enthousiast kunnen houden met als doel dat zij deel blijven uitmaken van onze organisatie. Wat gaan we ervoor doen? • We investeren in extra vast personeel, zodat we het percentage en bedrag aan inhuur zoveel mogelijk terug kunnen brengen; • We herijken de ambtelijke organisatie op kwaliteit, kwantiteit en inrichting mede in relatie tot strategische personeelsplanning en cultuurontwikkeling; • We maken werk van aantrekkelijke werving- en selectietools; • We geven uitvoering aan het centrale opleidingsplan en de teamgerichte opleidingsplannen; • We implementeren een herijkt beloningsbeleid.

15

5.2 Dienstverlening De wereld om ons heen wordt steeds meer digitaal en hierdoor ook steeds sneller. Wat je vandaag bedenkt, kun je direct bestellen en morgen geleverd krijgen. Organisaties spelen in op de digitale dienstverlening en inwoners en ondernemers zijn hieraan gewend. Om mee te gaan met die tijdsgeest en het verwachtingspatroon van onze stakeholders is het belangrijk om ook als gemeente in deze behoefte te voorzien. Er is behoefte aan een snelle en digitale dienstverlening, evenals transparantie in processen en persoonlijke gegevens. Ook informatieveiligheid wordt steeds belangrijker waarbij je zorgvuldig moet omgaan met je gegevens en scherp moet zijn op je privacy die wordt gewaarborgd. Als gemeente vervullen we een dienstverlenende rol naar onze inwoners en moeten zij ons kunnen vertrouwen met hun gegevens. De kernwaarde ‘persoonlijk’ en het organisatieprincipe ‘dienstverlenend’ moeten allebei een passende plek krijgen in de vorm van onze dienstverlening. Wat willen we bereiken? We willen onze organisatie verder ontwikkelen op het gebied van digitalisering. Hierin is de manier waarop wij onze diensten aanbieden, een heldere communicatie voeren en het gemak in gebruik voor de eindgebruiker essentieel.

De inwoner en ondernemer krijgen zelf een grotere rol bij het indienen van aanvragen, waardoor snelheid wordt gerealiseerd in het proces met als bijkomend voordeel dat het bij standaardprocessen minder capaciteit vraagt van onze organisatie. Daardoor ontstaat meer ruimte voor persoonlijk contact en maatwerk. Informatieveiligheid gaat hand in hand met dit proces, zodat eenieder die gebruik maakt van onze diensten verzekerd is van het juiste gebruik van persoonlijke gegevens. Als gemeente zijn wij er voor iedereen en dat geldt ook voor ons aanbod aan diensten en producten. Klanten die niet willen of kunnen deelnemen aan het digitale proces, worden persoonlijk geholpen. Dit kan plaatsvinden op één van de servicepunten, of op een andere voor de klant passende manier.

Wat gaan we ervoor doen? • We zetten in op een verdere uitbreiding van de digitale dienstverlening en zorgen ervoor dat we binnen de regels van de wet blijven omgaan met persoonlijke informatie; • We geven de inwoners en ondernemers zelf het (online) inzicht in de voor hen relevante informatie; • We stemmen onze dienstverlening continu af op de ontwikkelingen in onze samenleving en de vraag van onze inwoners en gebruiken daarbij de doorlopende klanttevredenheidsmetingen als belangrijke graadmeter; • Onze dienstverlening is voor iedereen bereikbaar en toegankelijk; • We streven ernaar dat inwoners onze dienstverlening waarderen met een 8.

5.3 Financiën De gemeenten hebben de afgelopen jaren veel nieuwe taken van het Rijk overgedragen gekregen. Helaas veelal met onvoldoende middelen. Daarnaast stapelen de diverse maatschappelijke opgaven zich steeds verder op die veel van gemeenten vragen. Als laatste hebben we net als andere gemeenten te maken met externe factoren, zoals prijsstijgingen van energie en (bouw)materialen en krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor staan de financiën onder druk en is het moeilijk om personeel aan te trekken. De Begroting 2023 is sluitend in de jaren 2023-2025. In 2026 treedt het nieuwe kabinet aan en zijn de rijksmiddelen aanzienlijk lager dan in de jaren 2023-2025. Het Rijk en de VNG zijn nog in overleg over een nieuwe financieringssystematiek van gemeenten vanaf 2026. Het gevolg hiervan is dat onze begroting in 2026 vooralsnog niet in evenwicht is. Uiteraard blijven wij de ontwikkeling hierin nauwlettend volgen. Wat willen we bereiken? We streven naar gezonde gemeentelijke financiën. Dat betekent dat de baten en lasten structureel in evenwicht moeten zijn. De basis is op orde: we hebben goed zicht op financiële risico’s, de huidige financiële positie van gemeente Hoeksche Waard is goed en het bedrag dat inwoners betalen aan gemeentelijke belastingen is lager dan het landelijke gemiddelde.

Dankzij onze gezonde financiële positie is het mogelijk om zonder grote concessies en keuzes de komende jaren te investeren in onze mooie gemeente.

16

We willen ons voorbereiden op mogelijk mindere financiële jaren. Door hier tijdig op te anticiperen verwachten we de kans op pijnlijke bezuinigingen te kunnen voorkomen. Maatregelen, zoals het prioriteren en faseren van de ambities, het heroverwegen van bestaand beleid en eventueel het verhogen van de belastingen, meer in lijn met het landelijk gemiddelde, willen wij de komende periode samen met de gemeenteraad onderzoeken. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de voorzieningen voor de inwoners op peil en betaalbaar te houden en tevens de inkomsten en uitgaven in de begroting structureel in evenwicht te houden. Wat gaan we ervoor doen? • Vanuit het “verhaal van de Hoeksche Waard” komen we met gemeenteraad en maatschappelijke partners tot leidende principes die helpen bij het maken van beleidskeuzes in de toekomst; • We maken keuzes in het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed. In deze keuzes vindt de afweging plaats op onder meer het behoud, het intensiveren, het verduurzamen, het vernieuwen of het afstoten van gemeentelijk vastgoed. • We willen flexibel en wendbaar om in te kunnen spelen op huidige opgaven en de dynamiek in de samenleving. Dat vraagt meer flexibiliteit en ruimte voor de inzet van tijdelijke middelen. Hierover willen wij afspraken maken met de provincie Zuid-Holland.

5.4 Informatievoorziening Door technologische ontwikkelingen verandert de wereld om ons heen razendsnel. Nieuwe methoden zoals datagedreven werken zetten we in om de dienstverlening, beleid en uitvoering te verbeteren. We zien daarbij de beweging dat applicaties en gegevens steeds meer naar cloud-omgevingen verplaatsen, waardoor deze niet door de gemeente zelf worden beheerd. Al deze ontwikkelingen en nieuwe technologie bieden veel kansen, maar vragen ook om extra zorgvuldigheid op het gebied van veiligheid en privacy. Wat willen we bereiken? We spelen proactief in op nieuwe mogelijkheden en kansen en gaan daarbij transparant, efficiënt en ethisch te werk waarbij de informatieveiligheid en privacy altijd is geborgd. Met een goede informatievoorziening en een goede informatiestructuur willen we de dienstverlening aan inwoners en ondernemers optimaal faciliteren. Een veranderende samenleving vereist een gemeentelijke organisatie die inspeelt op toekomstbestendige informatievoorziening. Er wordt niet alleen verwacht dat we het ‘beter doen dan gisteren’, maar juist dat we innovatief en creatief inspelen op wat we morgen nodig hebben. De ambitie in dit collegeprogramma is om steeds meer digitale technologieën en gegevens (data) te gebruiken om organisatieprocessen, beleid en uitvoering te verbeteren ten behoeve van de maatschappelijke opgaven.

Om dagelijks te kunnen werken met (persoons)gegevens van inwoners, is aandacht voor en investeren in goede informatiebeveiliging en privacybescherming noodzakelijk om zodoende de gegevens te beschermen en digitale dreigingen te weerstaan. Wat gaan we ervoor doen? • We doen jaarlijks mee aan de IT benchmark zodat wij ons ontwikkelen van een ‘op ITinfrastructuur gerichte organisatie’ naar een ‘organisatie die zich richt op business informatie’; • We gaan, meer datagedreven werken om betere informatie te verkrijgen voor het realiseren van onze opgaven, waardoor we betere beleidskeuzes kunnen maken. Dataprojecten waar we al mee bezig zijn, zijn o.a. woningbouwproductie, monitoring sociaal domein en klanttevredenheidsonderzoek; • We zorgen voor een veilige omgeving conform de door de overheid opgelegde Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)-normen. • We implementeren op zorgvuldige wijze de Wet open overheid (WOO) in onze gemeente.

17