Bijlage 1. Transformatieagenda Wmo

Transformatieagenda Wmo 2025 - 2030 Zo houden we Wmo-ondersteuning beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar

1/6

1. Inleiding Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) De Wmo 2015 is gebaseerd op de veranderende maatschappelijke opvattingen over langdurige verzorging: zo lang mogelijk zelfstandig (thuis) blijven wonen, regie over eigen leven en het voorkomen van eenzaamheid. Dit is niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente, maar juist ook van de samenleving. Passende ondersteuning begint bij mensen zelf, hun netwerk en (bestaande) voorzieningen en faciliteiten in de wijk. Als deze ondersteuning niet toereikend is, kan men in aanmerking komen voor Wmoondersteuning. Hierbij gaat de Wmo altijd uit van maatwerk en dus een passende oplossing bij de individuele situatie van iedere inwoner. Maatschappelijke ontwikkelingen dragen bij aan de noodzaak voor transformatie De komende jaren zullen meer ouderen gebruik maken van zorg, zal de vraag naar mantelzorg toenemen en zal de woningvoorraad minder passend zijn op de vraag. De kosten voor zorg nemen de komende jaren toe voor alle leeftijdsgroepen, onder andere vanwege autonome groei. Bovendien is deze zorg minder beschikbaar vanwege schaarste aan arbeidskracht. We onderschrijven de 5 maatschappelijke ontwikkelingen zoals genoemd in de Uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn, Zorg: 1. 2. 3. 4. 5.

Er is steeds minder sociale cohesie; Zorgkosten groeien; De zorgvraag groeit; Er zijn te weinig mensen die in de zorg kunnen werken; We hebben woningen nodig die geschikt zijn (te maken) voor ouderen en mensen met een lichamelijke beperking.

De sterk stijgende kosten voor de Wmo vormen een belangrijke aanleiding voor de transformatie. De belangrijkste reden voor deze stijging is de toename van het aantal cliënten, vanwege vergrijzing en de invoering van het abonnementstarief. De Wmo-uitgaven delen we in drie categorieën in: Wmo begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en Wmo hulpmiddelen. Om de Wmo beschikbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden voor wie dat echt nodig heeft, is een transformatie nodig Deze transformatie vraagt om een verandering in cultuur en gedrag. Het betreft hier een gedragsverandering in de breedte: van inwoners, uitvoeringspartners en gemeenten. Dit is waarschijnlijk het meest complexe aspect; gedragsverandering vraagt een heldere boodschap en een lange adem. Deze boodschap wordt niet alleen vanuit de transformatieagenda in beweging gezet, maar ook vanuit de Visie SamenLeven, de WWZ en de 0-100 aanpak. Niet alleen binnen de Hoeksche Waard, maar ook regionaal wordt deze beweging ingezet. Dit uit zich in het Transformatieplan vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA), 2/6

dat op dit moment wordt opgesteld door de regio Zuid-Hollandse Eilanden en de BAR-gemeenten (Barendrecht, Albrandswaard, Ridderkerk). De verbinding tussen de interne en regionale programma’s en projecten wordt met name gezocht in een integrale communicatieaanpak. Deze transformatieagenda is opgesteld in samenwerking met een groot aantal betrokkenen In oktober 2023 is met de raad gesproken over de urgentie om keuzes te maken om een transformatie Wmo te realiseren. Vervolgens heeft de raad in september 2024 de keuzenotitie met de uitgangspunten vastgesteld om zodoende: 1. de instroom in de Wmo te beperken; 2. de toegang van de Wmo te verbeteren; 3. de maatwerkvoorzieningen te beperken ten gunste van collectieve voorzieningen. De Adviesraad Sociaal Domein is gevraagd om een advies op de voorgelegde uitgangspunten. We blijven met hen in gesprek over de voortgang van de uitvoering van de Transformatieagenda. Daarnaast zijn sessies geweest met collega’s uit het sociaal domein, om te komen tot concrete maatregelen. Ook hebben zorgaanbieders in 2 verschillende sessies hun input hierop geleverd.

3/6

2. Van uitgangspunten naar maatregelen In september 2024 heeft de raad de volgende 7 uitgangspunten vastgesteld: 1. Een verregaande communicatieaanpak; 2. Een aanpak op te stellen voor het vergroten van samenredzaamheid; 3. Vooruitlopend op de wetswijziging inwoners te verleiden om hun financiële zelfredzaamheid te gebruiken; 4. Professionals de rol te geven van verwijzer en budgetverantwoordelijke naar Wmo-voorzieningen en door medewerkers gebiedsgericht te laten werken; 5.Om de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning te verstrekken op basis van het HHM-normenkader; 6. Om de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hoeksche Waard aan te passen op duurzaam (her)gebruik van hulpmiddelen en terugvorderen publieke middelen; 7. Meer toezicht op rechtmatigheid en kwaliteit in te zetten dan wettelijk vereist. Op basis van de door de raad vastgestelde uitgangspunten zijn concrete maatregelen opgesteld, zie hoofdstuk 3. Met deze maatregelen wordt beoogd om bewustwording over de schaarste van middelen bij inwoners en organisaties te activeren om hun houding en (vraag)gedrag te beïnvloeden en om de interne, gemeentelijke bedrijfsvoering efficiënter en effectiever te organiseren. Als de maatregelen worden uitgevoerd zoals beoogd, is het resultaat dat: •

Inwoners en organisaties meer gebruik maken van oplossingen voorliggend aan een Wmo-voorziening.

•

Meer inwoners een passende oplossing zoeken met eigen financiële middelen.

•

Er een efficiëntere werkwijze wordt gehanteerd om inwoners te voorzien van de best passende oplossing.

•

Er een werkwijze is om hulpmiddelen duurzaam en efficiënter in te zetten.

•

Er een werkwijze is voor toezicht op het doelmatig, rechtmatig en transparant besteden van Wmo-gelden.

4/6

3. Maatregelen De knoppenanalyse vormde de basis voor de maatregelen. Vervolgens zijn de concept-maatregelen besproken met diverse betrokkenen. Zowel interne collega’s uit diverse teams als gecontracteerde Wmoaanbieders hebben meegedacht om deze maatregelen verder uit te werken, dan wel nieuwe maatregelen aan te dragen. De meest kansrijke maatregelen zijn opgenomen in deze transformatieagenda. Daarbij is gekeken naar de impact van de maatregel en de haalbaarheid met betrekking tot de beschikbare capaciteit en financiële middelen. 1. Een verregaande communicatieaanpak 1.1 Communicatie aanpak Wmo 2. Een aanpak opstellen voor het vergroten van samenredzaamheid 2.1 Aanpak gebiedsgericht werken: verbinden van voorzieningen/mensen 2.2 Monitoring signalerend huisbezoeken ouderenadviseurs + vraagbaakfunctie 2.3 Stimuleren/bewust maken van subsidieontvangers om zich te ontwikkelen/versterken in het voorliggend veld 3. Inwoners verleiden om hun financiële zelfredzaamheid te gebruiken 3.1 Deskundigheidsbevordering klantmanagers (gesprekstechnieken) 4.

Professionals de rol te geven van verwijzer naar Wmo-voorzieningen en budgetverantwoordelijke en door medewerkers gebiedsgericht te laten werken 4.1 Reablement: zelfstandigheid stimuleren door bijvoorbeeld inzet van ergotherapie 4.2 Indicatiestelling efficiënter inrichten mbv zorgprofessionals in de wijk: verkennen mogelijkheden samenwerking 4.3 Best passende werkwijze voor Wmo uitvoering 4.4 Financieringsstromen in beeld brengen en verkennen welke mogelijkheden er zijn 5. Om de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning te verstrekken op basis van het HHMnormenkader 6. Om de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hoeksche Waard aan te passen op duurzaam (her)gebruik van hulpmiddelen en terugvorderen publieke middelen 6.1 Structureel heronderzoek bij indicaties onbepaalde tijd (bij geen gebruik van hulpmiddel) 6.2 Aanscherpen kaders woningaanpassingen 6.3 Scootmobielpool ism HW Wonen 7. Meer toezicht op rechtmatigheid en kwaliteit dan wettelijk vereist 7.1 Checken kwaliteitseisen aanbieders + verbeteringen signaleren voor volgende inkoopproces 7.2 Kwaliteitscyclus opstellen en borgen + capaciteit toezicht uitbreiden 7.3 Proces inrichten mbt proactieve toetsing/heronderzoek/correcties van indicaties (bij onterechte toekenning)

5/6

4. Monitoring en rapportage Monitoring We ontwikkelen een monitoringsinstrument om te kunnen meten wat de maatregelen opleveren. Om hiertoe te komen is een breed gedragen aanpak nodig, waarbij we collega’s uit diverse teams betrekken. Dat organiseren we in samenwerking met een datamanager. We gebruiken daarbij zowel intern beschikbare data, als data uit externe bronnen (bijvoorbeeld de monitor sociaal domein op waarstaatjegemeente.nl). We meten en vergelijken verschillende soorten gegevens, zoals het aantal cliënten, wachttijden, kosten, maar ook klanttevredenheid. Rapportage Jaarlijks vergelijken we de actuele gegevens met voorgaande jaren, op basis waarvan we een rapportage opstellen. Deze rapportage wordt aangevuld met een toelichting op significante afwijkingen. Zo maken we de impact van de maatregelen inzichtelijk. Deze rapportage wordt 1 keer per jaar opgesteld en gedeeld met de raad.

6/6